30 năm bức tường Berlin và dòng chảy lịch sử

Sự sụp đổ của bức tường Berlin là thất bại của một mô hình nhưng không phải là dấu chấm hết cho các mô hình khác.
>>Đường trường xương máu tiến về Berlin
>>Xuất hiện đoạn phim màu về Berlin sau Thế chiến II

Sự sụp đổ của bức tường Berlin là thất bại của một mô hình nhưng không phải là dấu chấm hết cho các mô hình khác. Dòng chảy lịch sử luôn tiếp diễn với sự bất định và những gì diễn ra 30 năm trước không nhất thiết phải đặt ra một cản trở nào cho những dự định hiện tại và tương lai của mỗi quốc gia.

Cơn chấn động của thế giới

30 năm trước, bức tường Berlin sụp đổ. Với một dân tộc, đó có lẽ là niềm hạnh phúc. Niềm hạnh phúc của các gia đình được đoàn tụ sau nhiều năm chia ly, của một lãnh thổ được thống nhất và bao bọc trong nó các cư dân có chung huyết thống, văn hoá, ngôn ngữ và lịch sử.

30 năm bức tường Berlin và dòng chảy lịch sử - 1

Ngày 12/11/1989, người ta không chỉ dùng những dụng cụ như búa, đục nhỏ bé mà còn huy động cả những chiếc xe ủi và cần cẩu để phá đổ Bức tường Berlin. 

Với thế giới, đó là một cơn chấn động. Tháng 11/1989, bức tường Berlin đổ xuống trong một chuỗi các biến cố tại Trung và Đông Âu mà ngày nay nhìn lại, đa số những người trong cuộc, từ các chính trị gia, các nhà nghiên cứu cho đến các công dân từng sống qua thời khắc đó đều thừa nhận họ không hề nghĩ rằng nó sẽ ập đến nhanh đến thế. Sự đổ vỡ của khối các nước XHCN Đông Âu 3 thập kỷ trước chính là biến cố địa chính trị lớn nhất trong nửa thế kỷ qua của nhân loại.

Sự ngạo nghễ của các giá trị phương Tây

3 năm sau ngày bức tường Berlin sụp đổ, học giả Mỹ Francis Fukuyama xuất bản một cuốn sách vẫn còn gây tranh cãi đến tận ngày nay, có tựa đề “Sự kết thúc của lịch sử và con người cuối cùng”, nhận định rằng với sự kết thúc của Chiến tranh lạnh, mà sự sụp đổ của bức tường Berlin là biểu tượng, thế giới sẽ chứng kiến sự chiến thắng tuyệt đối của các tư tưởng tự do và dân chủ phương Tây.

Sự ngạo nghễ đó giờ đây cần phải được phán xét một cách nghiêm khắc. 30 năm sau ngày đập bỏ bức tường Berlin, nước Đức thống nhất đang là một quốc gia hùng mạnh. Rất nhiều thay đổi tích cực đã đến với phần Đông nước Đức, nhưng ngay cả với một quốc gia có các phẩm chất và nội lực mạnh mẽ như Đức, phép màu cũng không đến một cách dễ dàng, dù là sau 30 năm cố gắng.

Sau 3 thập kỷ, có chưa đến 40% số người Đông Đức cho rằng việc thống nhất là một thành công. Ở những người trên 40 tuổi, con số này chỉ đạt 20%. Nguyên nhân, như chính nữ Thủ tướng Đức Angela Merkel chỉ ra trong bài phát biểu hôm kỷ niệm Ngày thống nhất nước Đức 3/10 tại Kiel, đó là vì càng ngày càng có nhiều công dân Đông Đức cảm thấy họ bị gạt sang bên lề như là những công dân hạng hai trong một nước Đức thống nhất.

Không có phép màu như ảo tưởng

Cảm giác đó bị dày vò bởi những con số thống kê. Thu nhập bình quân của dân Đông Đức ngày nay vẫn chỉ bằng 75% dân Tây Đức. Chỉ có 37 trong số 500 công ty lớn nhất nước Đức đặt trụ sở ở các bang miền Đông và trong bộ máy chính quyền liên bang, trong các tập đoàn lớn, trong các trường Đại học và cơ sở nghiên cứu danh giá, người Tây Đức chiếm thế áp đảo tuyệt đối. Mặc cảm bất công đó đang là mảnh đất màu mỡ nuôi dưỡng các tư tưởng cực đoan.

Không phải ngẫu nhiên mà giờ đây đảng cực hữu “Sự lựa chọn thay thế cho nước Đức” (AfD) đang là lực lượng chính trị mạnh nhất ở nhiều thành phố Đông Đức. Và cũng không phải ngẫu nhiên mà xu hướng bảo lưu các giá trị của thời kỳ Đông Đức cũ đang mạnh lên trở lại, như một cách khẳng định bản sắc riêng với phần phía Tây, dựa trên các ký ức cũ về không ít những thành tựu đã đạt được dưới thời Đông Đức, đặc biệt là các giá trị về gia đình và xã hội.

Nhìn rộng ra toàn khối Đông Âu cũ, sự háo hức vào một mô hình phát triển mới kiểu phương Tây trong nhiều năm qua đang nguội lạnh. Ở Romania, Bulgaria hay một số quốc gia Baltic, dân số có nơi giảm đến 20% so với 3 thập kỷ trước, khi người dân bỏ sang phía Tây tìm kiếm lối thoát khỏi đói nghèo, thất nghiệp và một nền quản trị lệch lạc. Sau những biến cố của 3 thập kỷ trước, đã không có phép màu nào đến một cách dễ dàng như ảo tưởng.

Thế giới và những bức tường đáng sợ hơn nhiều

Đó là bởi vì lịch sử không hề kết thúc. Sự sụp đổ của bức tường Berlin 30 năm trước là thất bại của một mô hình nhưng không phải là dấu chấm hết cho các mô hình khác. Mỗi quốc gia, dân tộc có những con đường riêng cho sự phát triển của mình, dựa trên các đặc tính dân tộc, lịch sử, văn hoá và nhận thức của quốc gia - dân tộc đó về tổng thể các điều kiện tự nhiên - chính trị mà dân tộc đó phải ứng xử. Và không có một mô hình mang tính áp đặt nào có thể đúng với một toàn thể 7 tỷ người trên trái đất, với tất sự đa dạng và phức tạp về sắc tộc, tôn giáo và quan điểm chính trị.

Quan trọng hơn, thế giới ngày nay còn đang có những bức tường, hữu hình và vô hình, đáng sợ hơn nhiều so với trước kia. Đó là bức tường ngăn cách giàu nghèo như tại Mỹ, khi sau 3 thập kỷ, gia sản của 6 gia đình giàu nhất đã tăng đến 6000% còn tài sản của 3 người giàu nhất nước này bằng 162 triệu người dân nghèo nhất của nước Mỹ cộng lại. Đó là bức tường ngăn cách nhập cư dọc biên giới Mỹ - Mexico, ở bãi biển Ceuta tại Tây Ban Nha, tại Croatia dọc “Con đường Balkan” khốn khổ. Trầm trọng hơn, đó là bức tường hận thù ngày càng lớn giữa các tôn giáo và màu da và bức tường ngăn chủ nghĩa tư bản tham lam, tận diệt các nguồn lực tự nhiên với những ai đang ý thức được sự nghiêm trọng của vấn đề môi trường toàn cầu.

Dòng chảy lịch sử luôn tiếp diễn với sự bất định và những gì diễn ra 30 năm trước không nhất thiết phải đặt ra một cản trở nào cho những dự định hiện tại và tương lai của mỗi quốc gia.

Theo Thùy Vân

VOV1

MỚI NHẤT
Tổng thống Bolivia và "phó tướng" đồng loạt từ chức sau 3 tuần tái đắc cử
Tổng thống Bolivia và "phó tướng" đồng loạt từ chức sau 3 tuần tái đắc cử

(Dân trí) - Tổng thống Bolivia Evo Morales và Phó Tổng thống Álvaro García Linera đã tuyên bố từ chức sau khi một tổ chức nước ngoài phát hiện sai sót trong kết quả cuộc bầu cử hồi tháng trước, sự việc đã “thổi bùng” bất ổn chính trị tại Bolivia trong những tuần qua.

Thứ hai, 11/11/2019 - 07:06

Tổng thống Mỹ Donald Trump được gửi tặng một mảng Bức tường Berlin
Tổng thống Mỹ Donald Trump được gửi tặng một mảng Bức tường Berlin

Một nhóm công dân Đức đã gửi mảng tường 2,7 tấn vốn thuộc về Bức tường Berlin tới Tổng thống Mỹ Donald Trump nhân kỷ niệm 30 năm ngày bức tường sụp đổ, như một món quà để nhắc nhở ông Trump về tầm quan trọng của một thế giới không có ngăn cách.

Chủ nhật, 10/11/2019 - 09:14

Thị trưởng bỏ chạy thục mạng khỏi cánh phóng viên
Thị trưởng bỏ chạy thục mạng khỏi cánh phóng viên

(Dân trí) - Các chính trị gia khắp thế giới thường bị chỉ trích về chuyện phớt lờ các câu hỏi khó. Nhưng một thị trưởng tại Chile lại tránh câu hỏi của phóng viên bằng cách bỏ chạy nhanh nhất có thể.

Chủ nhật, 10/11/2019 - 08:57

Iran phát hiện mỏ dầu 53 tỷ thùng
Iran phát hiện mỏ dầu 53 tỷ thùng

(Dân trí) - Tổng thống Iran Hassan Rouhani hôm nay cho biết, nước này đã phát hiện một mỏ dầu mới có trữ lượng 53 tỷ thùng. Phát hiện này giúp trữ lượng dầu thô của Cộng hòa Hồi giáo tăng lên 1/3.

Chủ nhật, 10/11/2019 - 04:50

Xung đột Mỹ - Trung trên bờ vực trở thành “chiến tranh tài chính”
Xung đột Mỹ - Trung trên bờ vực trở thành “chiến tranh tài chính”

(Dân trí) - Cựu Bộ trưởng Tài chính Trung Quốc nhận định cuộc cạnh tranh ngày càng gay gắt giữa Bắc Kinh và Mỹ có nguy cơ trở thành một cuộc chiến tài chính.

Chủ nhật, 10/11/2019 - 03:55

Kẻ thắng, người thua thực sự ở Syria là ai?
Kẻ thắng, người thua thực sự ở Syria là ai?

Bất chấp những diễn biến mới, có 1 thực tế vẫn không thay đổi: Đó là tương lai Syria đang phụ thuộc vào các lực lượng bên ngoài hơn là chính nước này.

Chủ nhật, 10/11/2019 - 12:34

Nga công bố video lắp ráp “bóng ma bầu trời” Su-57
Nga công bố video lắp ráp “bóng ma bầu trời” Su-57

(Dân trí) - Kênh truyền hình của Bộ Quốc phòng Nga đã công bố đoạn video ghi lại một phần quy trình lắp ráp máy bay chiến đấu tàng hình thế hệ 5 Su-57.

Chủ nhật, 10/11/2019 - 11:19

Khoảnh khắc máy bay chở khách bốc cháy trên đường băng
Khoảnh khắc máy bay chở khách bốc cháy trên đường băng

(Dân trí) - Một máy bay chở khách của hãng hàng không Ukraine đã bất ngờ bốc cháy tại sân bay ở Ai Cập do rò rỉ nhiên liệu.

Chủ nhật, 10/11/2019 - 10:19

Giáo sư đại học Nga bị bắt vì tình nghi sát hại, phân xác người tình trẻ
Giáo sư đại học Nga bị bắt vì tình nghi sát hại, phân xác người tình trẻ

(Dân trí) - Cảnh sát tại thành phố Saint Petersburg ngày 9/11 đã bắt giữ một sử gia Nga nổi tiếng bị tình nghi sát hại một cựu sinh viên sau khi ông này được kéo lên khỏi một con sông với chiếc balô chứa 2 cánh tay của một người phụ nữ.

Chủ nhật, 10/11/2019 - 08:54

Triều Tiên cảnh báo cánh cửa đàm phán với Mỹ sắp khép lại trước hạn chót
Triều Tiên cảnh báo cánh cửa đàm phán với Mỹ sắp khép lại trước hạn chót

(Dân trí) - Một nhà ngoại giao cấp cao của Triều Tiên cảnh báo cánh cửa cơ hội để đàm phán với Mỹ đang dần khép lại nếu Washington không có những động thái tích cực trước cuối năm nay.

Chủ nhật, 10/11/2019 - 07:48

Ông Trump: Trung Quốc đang trải qua giai đoạn tồi tệ nhất trong 57 năm
Ông Trump: Trung Quốc đang trải qua giai đoạn tồi tệ nhất trong 57 năm

(Dân trí) - Tổng thống Donald Trump cho rằng Trung Quốc rất muốn đạt được một thỏa thuận thương mại với Mỹ trong bối cảnh nước này đang trải qua một năm tồi tệ nhất trong hơn nửa thế kỷ.

Chủ nhật, 10/11/2019 - 07:06

Nga - “Nhà môi giới” quyền lực tại Trung Đông
Nga - “Nhà môi giới” quyền lực tại Trung Đông

Bình luận về vai trò của Nga tại khu vực Trung Đông, tờ Foreign Affairs mới đây dự đoán, chắc chắn, Nga sẽ nổi lên thành một “nhà môi giới” quyền lực ngang hàng và thậm chí còn quan trọng hơn Mỹ, sau khi thành công ở nơi Mỹ đã thất bại.

Thứ bảy, 09/11/2019 - 10:33

ĐÁNG QUAN TÂM
Rộ tin cựu vương Malaysia gợi ý chi 250.000 USD để cắt liên lạc với người đẹp Nga
Rộ tin cựu vương Malaysia gợi ý chi 250.000 USD để cắt liên lạc với người đẹp Nga

(Dân trí) - Cựu vương Malaysia Muhammad V được cho là đã gợi ý sẽ mở một quỹ tín thác 250.000 USD cho mẹ con cựu hoa hậu Moscow Okasana Voevodina với một số điều kiện đi kèm, trong đó có việc hai bên sẽ ngừng liên lạc với nhau.

Thứ bảy, 09/11/2019 - 03:54

17 rocket tấn công căn cứ Mỹ đóng quân tại Iraq
17 rocket tấn công căn cứ Mỹ đóng quân tại Iraq

(Dân trí) - Gần 20 rocket đã nã vào một căn cứ không quân Iraq, nơi có quân đội Mỹ đồn trú.

Thứ bảy, 09/11/2019 - 03:12

Tàu lặn Trung Quốc hoàn tất hoạt động thử nghiệm ở Biển Đông
Tàu lặn Trung Quốc hoàn tất hoạt động thử nghiệm ở Biển Đông

(Dân trí) - Tàu lặn không người lái do Trung Quốc phát triển với khả năng hoạt động tầm xa ở Biển Đông đã hoàn tất cuộc thử nghiệm kéo dài hơn 1 tháng.

Thứ bảy, 09/11/2019 - 03:11

Mỹ lên tiếng sau khi Tổng thống Pháp ví NATO bị “chết não”
Mỹ lên tiếng sau khi Tổng thống Pháp ví NATO bị “chết não”

(Dân trí) - Một quan chức cấp cao của Mỹ thừa nhận rằng NATO cần phải thay đổi để phát triển hơn nữa, sau khi Tổng thống Pháp Emmanuel Macron nói khối liên minh quân sự đang đối mặt với tình trạng “chết não”.

Thứ bảy, 09/11/2019 - 11:40

Người đẹp Iran được tị nạn tại Philippines sau 3 tuần bám trụ sân bay
Người đẹp Iran được tị nạn tại Philippines sau 3 tuần bám trụ sân bay

(Dân trí) - Một người đẹp Iran bị giới chức nước này truy nã về các cáo buộc hình sự đã được phép tị nạn chính trị tại Philippines sau 3 tuần bám trụ tại sân bay ở thủ đô Manila.

Thứ bảy, 09/11/2019 - 11:32

Lễ an táng gặp sự cố, thi thể cựu thị trưởng Peru văng khỏi quan tài
Lễ an táng gặp sự cố, thi thể cựu thị trưởng Peru văng khỏi quan tài

(Dân trí) - Thi thể của cựu thị trưởng Peru bị văng ra khỏi quan tài khi một sự cố xảy ra trong quá trình hạ huyệt tại lễ tang của ông.

Thứ bảy, 09/11/2019 - 10:49

Tranh cãi quanh cuốn sách của “kháng chiến quân” về Tổng thống Trump
Tranh cãi quanh cuốn sách của “kháng chiến quân” về Tổng thống Trump

Nội dung cuốn sách có tên “Một lời cảnh báo” của tác giả “ẩn danh” được Washington Post tiết lộ chưa đầy 2 tuần trước khi nó lên kệ vào 19/11 tới.

Thứ bảy, 09/11/2019 - 10:39

Ông Trump chưa đồng ý gỡ bỏ thuế với Trung Quốc
Ông Trump chưa đồng ý gỡ bỏ thuế với Trung Quốc

(Dân trí) - Tổng thống Donald Trump cho biết ông vẫn chưa đồng ý gỡ bỏ thuế quan đối với hàng hóa Trung Quốc, mặc dù Bắc Kinh muốn ông làm như vậy.

Thứ bảy, 09/11/2019 - 08:49

Tổng thống Trump có thể sang Nga dự duyệt binh Ngày Chiến Thắng
Tổng thống Trump có thể sang Nga dự duyệt binh Ngày Chiến Thắng

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông đang cân nhắc lời mời từ Tổng thống Nga Vladimir Putin về việc tham dự lễ duyệt binh Ngày Chiến Thắng vào năm sau. Ông chủ Nhà Trắng cho biết ông rất muốn tham gia sự kiện này nếu có thể.

Thứ bảy, 09/11/2019 - 08:33

Iran tung video bắn rơi máy bay không người lái nước ngoài, Mỹ lên tiếng
Iran tung video bắn rơi máy bay không người lái nước ngoài, Mỹ lên tiếng

(Dân trí) - Truyền thông Iran đăng tải đoạn video được cho ghi lại cảnh tên lửa nước này xuất phát từ bệ phóng bắn rơi máy bay không người lái nước ngoài. Mỹ sau đó đã lên tiếng khẳng định đây không phải là thiết bị của Washington.

Thứ bảy, 09/11/2019 - 07:34

Kho vũ khí hạt nhân của Nga thay đổi thế nào thời hậu Xô viết?
Kho vũ khí hạt nhân của Nga thay đổi thế nào thời hậu Xô viết?

Cho đến nay, “bộ ba” hạt nhân của Nga và Mỹ đều đang bị khống chế bởi Hiệp ước cắt giảm vũ khí chiến lược (START-3).

Thứ bảy, 09/11/2019 - 07:09

Thiết bị an ninh Trung Quốc “đội lốt” hàng Mỹ xâm nhập vào quân đội
Thiết bị an ninh Trung Quốc “đội lốt” hàng Mỹ xâm nhập vào quân đội

(Dân trí) - Một công ty ở Mỹ đã bị cáo buộc nhập khẩu trái phép các thiết bị an ninh do Trung Quốc sản xuất rồi thay đổi nhãn mác thành hàng Mỹ để bán cho quân đội Mỹ.

Thứ bảy, 09/11/2019 - 06:56