9 “điểm nóng” châm ngòi căng thẳng Mỹ - Trung

Dân trí Trong khi cuộc chiến thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc ngày càng “tăng nhiệt”, căng thẳng chính trị giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới cũng xuất hiện và có xu hướng diễn biến phức tạp.
>>Mỹ đang làm Trung Quốc “khó thở” trên nhiều mặt trận?
>>Mỹ bí mật chuẩn bị kế hoạch phô diễn lực lượng “nắn gân” Trung Quốc
>>Phó Tổng thống Mỹ cáo buộc Trung Quốc tìm cách thay thế Tổng thống Trump

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Mỹ Donald Trump (Ảnh: Kyodo)
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Mỹ Donald Trump (Ảnh: Kyodo)

Thương mại không phải vấn đề duy nhất ảnh hưởng tới quan hệ Mỹ - Trung hiện nay. Hãng tin AP đã điểm lại 9 vấn đề lớn có khả năng khiến căng thẳng song phương giữa Bắc Kinh và Washington leo thang.

Quân sự

Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump hồi tháng 9 đã công bố quyết định trừng phạt Cục Phát triển Thiết bị (EDD) thuộc Bộ Quốc phòng Trung Quốc do các thương vụ mua bán vũ khí của EDD với Nga đã vi phạm các lệnh trừng phạt của Washington đối với Moscow. Cả EDD và Giám đốc EDD Li Shangfu đều bị liệt vào danh sách trừng phạt của Mỹ.

Thông cáo cho biết Trung Quốc đã tiếp nhận 10 máy bay Su-35 hồi tháng 12/2017 và lô thiết bị có liên quan đến hệ thống phòng không S-400. EDD do Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình thành lập từ năm 2016 với nhiệm vụ giám sát và cải thiện công nghệ quân sự của Trung Quốc. Đây cũng là đơn vị then chốt của Quân ủy Trung ương Trung Quốc.

Trong số các khách hàng mua vũ khí của Nga, Mỹ cho đến nay mới chỉ nhắm mục tiêu trừng phạt tới Trung Quốc. Bắc Kinh ngay lập tức có động thái phản pháo Washington.

“Chúng tôi yêu cầu phía Mỹ sửa chữa sai lầm này ngay lập tức và rút lại các lệnh trừng phạt đã công bố. Nếu không, Mỹ sẽ phải chịu mọi hậu quả”, Thứ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Zheng Zeguang nói với Đại sứ Mỹ tại Trung Quốc.

Hong Kong

Theo Lãnh sự quán Mỹ ở Hong Kong, sau khi các lệnh trừng phạt nhằm vào EDD được áp dụng, chính phủ Trung Quốc đã không chấp thuận đề nghị cho tàu tấn công đổ bộ USS Wasp của Hải quân Mỹ cập cảng Hong Kong trong tháng 10 mặc dù trước đó tàu chiến Mỹ vẫn được phép thực hiện việc này. Cùng ngày, Trung Quốc triệu hồi một tư lệnh hải quân cấp cao sau khi tư lệnh này hủy một cuộc gặp quan trọng với người đồng cấp Mỹ.

“Các hành động quân sự của Trung Quốc là cách để thể hiện sự bất mãn, song không vượt quá giới hạn để tránh đẩy mọi chuyện trở nên nghiêm trọng hơn”, Collin Koh Swee Lean, nhà nghiên cứu tại Trường Nghiên cứu Quốc tế S. Rajaratnam ở Singapore, nhận định.

Bầu cử

“Trung Quốc đang tìm cách can thiệp vào cuộc bầu cử giữa kỳ sắp tới của chúng ta, dự kiến diễn ra vào tháng 11, nhằm chống lại chính quyền của tôi”, Tổng thống Trump phát biểu tại cuộc họp của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc hôm 26/9, song không đề cập các thông tin chi tiết.

3 ngày trước đó, Trung Quốc đã đăng 4 trang quảng cáo trên tờ báo lớn nhất của bang Iowa để chỉ trích việc ông Trump áp thuế thương mại với hàng nhập khẩu Trung Quốc.

“Tôi không thích khi họ tấn công những người nông dân của chúng ta. Và tôi không thích khi họ đưa ra những thông điệp sai trái như vậy. Ngoài ra, chúng tôi biết rằng họ đang tìm cách can thiệp vào cuộc bầu cử của chúng tôi”, Tổng thống Trump nói với các phóng viên trước cuộc họp của Liên Hợp Quốc.

Trung Quốc đã có động thái đáp trả cáo buộc của Tổng thống Mỹ.

“Chúng tôi không và sẽ không can thiệp vào công việc nội bộ của bất kỳ nước nào. Chúng tôi phản đối bất kỳ cáo buộc vô căn cứ nào nhằm vào Trung Quốc”, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị phát biểu tại cuộc họp của Hội đồng Bảo an.

Biển Đông

Hai tàu chiến của Mỹ và Trung Quốc áp sát thiếu an toàn trên Biển Đông hồi tháng 9. (Ảnh: Hải quân Mỹ)
Hai tàu chiến của Mỹ và Trung Quốc áp sát "thiếu an toàn" trên Biển Đông hồi tháng 9. (Ảnh: Hải quân Mỹ)

Dưới thời Tổng thống Trump, Mỹ nhiều lần đưa các tàu chiến và máy bay chiến đấu tới gần các khu vực do Trung Quốc tuyên bố chủ quyền trái phép trên Biển Đông. Động thái này của Washington đã vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ Bắc Kinh và làm dấy lên lo ngại về nguy cơ xảy ra tính toán sai lầm giữa hai nước.

Trong những tháng gần đây, các đồng minh của Mỹ như Anh, Pháp, Nhật Bản cũng đưa tàu hải quân tới Biển Đông trong khuôn khổ các chiến dịch đảm bảo tự do hàng hải. Trung Quốc đã ngang nhiên điều tàu chiến áp sát cả tàu của Mỹ và Anh để yêu cầu các tàu này rời khỏi khu vực tranh chấp.

Biển Hoa Đông

Biển Hoa Đông cũng được xem là nơi tiềm ẩn nguy cơ căng thẳng giữa Mỹ và Trung Quốc. Đây là vùng biển Nhật Bản và Trung Quốc có tranh chấp chủ quyền đối với một số đảo trên quần đảo Senkakhu (Trung Quốc gọi là Điếu Ngư.

Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Itsunori Onodera hồi tháng 9 cho biết Trung Quốc đã “đơn phương tăng cường” các hoạt động quân sự trên biển Hoa Đông trong một năm qua, bao gồm các chiến dịch không quân và đưa tàu ngầm hạt nhân tới gần các đảo tranh chấp.

Mỹ từng nhiều lần trấn an Nhật Bản rằng các đảo tranh cấp trên biển Hoa Đông cũng nằm trong diện được bảo vệ theo hiệp ước an ninh được ký năm 1960, trong đó Mỹ cam kết sẽ hành động để đối phó với mối đe dọa chung trong trường hợp vùng lãnh thổ do Nhật Bản quản lý bị tấn công.

Đài Loan

Ngày 24/9, Bộ Quốc phòng Trung Quốc đã ra tuyên bố với những lời lẽ cứng rắn sau khi Mỹ phê chuẩn thương vụ bán thiết bị quân sự trị giá 330 triệu USD cho Đài Loan. Đài Loan vẫn là vấn đề tiềm ẩn nguy cơ xung đột giữa Mỹ và Trung Quốc kể từ khi Tổng thống Trump “phá lệ” gọi điện chúc mừng nhà lãnh đạo Đài Loan Thái Anh Văn sau chiến thắng của bà trong cuộc bầu cử năm 2016.

Tổng thống Trump cũng chọc giận Bắc Kinh khi tuyên bố ông có thể sử dụng nguyên tắc “Một Trung Quốc”, một trong những chính sách cốt lõi trong quan hệ ngoại giao Mỹ - Trung, làm quân bài mặc cả nhằm đạt được thỏa thuận thương mại tốt hơn.

Triều Tiên

Tổng thống Trump hồi tháng 8 từng đổ lỗi cho Trung Quốc vì không giúp đỡ Mỹ trong việc đạt được tiến triển đàm phán với Triều Tiên về vấn đề phi hạt nhân hóa. Ông Trump nói rằng ông không tin Trung Quốc thực sự muốn hỗ trợ Mỹ trong vấn đề Triều Tiên như trước đây.

Tây Tạng

Bộ Ngoại giao Mỹ hồi tháng 4 từng chỉ trích chính quyền Trung Quốc vì các hoạt động kiểm soát gắt gao tại Tây Tạng, bao gồm cả các vụ bắt bớ và kiểm duyệt. Tới tháng 9, Quốc hội Mỹ thông qua một dự luật nhằm áp đặt lệnh cấm thị thực đối với các quan chức Trung Quốc, những người ngăn cản các công dân, quan chức chính phủ và nhà báo Mỹ tới Tây Tạng.

Trung Quốc từng nổi giận khi cựu Tổng thống Mỹ Barack Obama gặp lãnh tụ tinh thần Tây Tạng Dalai Lama hồi năm 2016 tại Nhà Trắng. Bắc Kinh cho rằng cuộc gặp này có thể tạo điều kiện cho tuyên bố của Dalai Lama rằng Tây Tạng cần được tách khỏi Trung Quốc.

Người Duy Ngô Nhĩ

Sau khi xuất hiện các thông tin nói rằng Trung Quốc đã ép buộc khoảng 10.000 người, thậm chí 1 triệu người, Duy Ngô Nhĩ (gốc Hồi giáo) vào các trại “cải tạo” và trại giam bí mật ở vùng Tân Cường phía tây Trung Quốc, một nhóm thượng nghị sĩ Mỹ do nghị sĩ Marco Rubio dẫn đầu đã kêu gọi trừng phạt 7 quan chức Trung Quốc và 2 nhà cung cấp thiết bị giám sát.

Trung Quốc cho rằng các phần tử ly khai ở Tân Cương, quê nhà của người Duy Ngô Nhĩ, muốn thành lập một nhà nước riêng. Các phần tử này cũng có mối liên hệ với các phiến quân nước ngoài, do vậy,Trung Quốc đã đẩy mạnh nhiều biện pháp để chống khủng bố và thiết lập trật tự tại khu tự trị phía tây này.

Thành Đạt

Tổng hợp

MỚI NHẤT
Ông Putin đi Ấn Độ: Thương vụ S-400 khiến Mỹ đau đầu?
Ông Putin đi Ấn Độ: Thương vụ S-400 khiến Mỹ đau đầu?

Tổng thống Nga dự kiến sẽ ký kết hợp đồng cung cấp S-400 cho New Delhi trong lần thăm chính thức Ấn Độ này.

Thứ sáu, 05/10/2018 - 09:03

Ông Trump cực ghét bia rượu và nghiêm khắc dạy con "nói không" với đồ uống có cồn
Ông Trump cực ghét bia rượu và nghiêm khắc dạy con "nói không" với đồ uống có cồn

(Dân trí) - Dù sinh ra trong một gia đình giàu có và cũng nhiều lần tới quán bar thời trẻ nhưng ông Trump tuyệt đối không bao giờ uống bia rượu và ông cũng nghiêm khắc dạy con điều này.

Thứ sáu, 05/10/2018 - 08:55

Tiết lộ phòng ở của Tổng thống Putin khi còn là học viên trường tình báo
Tiết lộ phòng ở của Tổng thống Putin khi còn là học viên trường tình báo

(Dân trí) - Một chương trình truyền hình của Nga đã tiết lộ về căn phòng được cho là nơi Tổng thống Nga Vladimir Putin từng ở khi ông là học viên của học viện Tình báo Nước ngoài của Nga.

Thứ sáu, 05/10/2018 - 08:05

Báo Mỹ tiết lộ các cách thức nghi trốn thuế của gia đình ông Trump
Báo Mỹ tiết lộ các cách thức nghi trốn thuế của gia đình ông Trump

(Dân trí) - Kết quả cuộc điều tra của New York Times cho thấy Tổng thống Donald Trump được thừa hưởng khối tài sản khổng lồ và ông đã giúp cha mẹ trốn thuế, đồng thời xây dựng thương hiệu một tỷ phú tự thân.

Thứ sáu, 05/10/2018 - 08:04

Nga ký hợp đồng 5,4 tỷ USD bán “rồng lửa” S-400 cho Ấn Độ
Nga ký hợp đồng 5,4 tỷ USD bán “rồng lửa” S-400 cho Ấn Độ

(Dân trí) - Nga và Ấn Độ đã ký kết hợp đồng trị giá 5,4 tỷ USD mua tổ hợp tên lửa phòng thủ đất đối không vào ngày hôm nay.

Thứ sáu, 05/10/2018 - 07:26

Giám đốc Interpol người Trung Quốc nghi bị mất tích
Giám đốc Interpol người Trung Quốc nghi bị mất tích

(Dân trí) - Ông Meng Hongwei, giám đốc Tổ chức Cảnh sát Hình sự quốc tế (Interpol), bị cho là đã mất tích suốt 1 tuần qua. Cảnh sát Pháp đã mở một cuộc điều tra làm sáng tỏ.

Thứ sáu, 05/10/2018 - 07:10

Góc khuất sau nghi vấn ông Trump giúp cha mẹ trốn thuế hàng trăm triệu USD
Góc khuất sau nghi vấn ông Trump giúp cha mẹ trốn thuế hàng trăm triệu USD

(Dân trí) - Cuộc điều tra do New York Times thực hiện và công bố gần đây đã cho thấy những “góc khuất” phía sau con đường xây dựng đế chế kinh doanh trước khi trở thành tổng thống của ông Donald Trump, bao gồm cả cáo buộc gian lận thuế.

Thứ sáu, 05/10/2018 - 05:11

Con trai thủ lĩnh tối cao IS bị tiêu diệt trong cuộc không kích của Nga
Con trai thủ lĩnh tối cao IS bị tiêu diệt trong cuộc không kích của Nga

(Dân trí) - Con trai út của thủ lĩnh tối cao Tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) Abu Bakr al-Baghdadi đã bị tiêu diệt trong một cuộc không kích của Nga, một tư lệnh Iraq cho biết.

Thứ sáu, 05/10/2018 - 05:00

Nobel Hòa bình xướng tên hai nhà hoạt động chống bạo lực tình dục
Nobel Hòa bình xướng tên hai nhà hoạt động chống bạo lực tình dục

(Dân trí) - Giải Nobel Hòa bình 2018 đã vinh danh hai nhà hoạt động - Denis Mukwege và Nadia Murad - vì những nỗ lực của họ trong việc chấm dứt nạn bạo lực tình dục.

Thứ sáu, 05/10/2018 - 04:24

Ông Trump nói không “ngán” so tài với ông Putin
Ông Trump nói không “ngán” so tài với ông Putin

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố, ông có thể thắng người đồng cấp Nga Vladimir Putin trong một cuộc so tài như đấu quyền anh.

Thứ sáu, 05/10/2018 - 04:13

Một người Việt bị phạt 5.000 USD vì mang trứng vịt lộn vào Singapore
Một người Việt bị phạt 5.000 USD vì mang trứng vịt lộn vào Singapore

(Dân trí) - Một phụ nữ Việt đã bị chính quyền Singapore phạt 5.000 USD vì mang 490 quả trứng vịt lộn không rõ nguồn gốc xuất xứ vào nước này.

Thứ sáu, 05/10/2018 - 03:34

Khoảnh khắc sóng thần Indonesia hất tung phà dài 65m như quả bóng
Khoảnh khắc sóng thần Indonesia hất tung phà dài 65m như quả bóng

(Dân trí) - Thủy thủ đoàn của chiếc phà Sabuk Nusantara không thể quên được khoảnh khắc chiếc phà bất ngờ bị động đất, sóng thần hất tung lên cao tới 15-20m như một quả bóng trước khi lao vào khu vực nhà dân ở đảo Sulawesi hôm 28/9.

Thứ sáu, 05/10/2018 - 02:54

ĐÁNG QUAN TÂM
Cựu Tổng thống Hàn Quốc Lee Myung-bak lĩnh án 15 năm tù vì tham nhũng
Cựu Tổng thống Hàn Quốc Lee Myung-bak lĩnh án 15 năm tù vì tham nhũng

(Dân trí) - Một tòa án ở thủ đô Seoul đã tuyên phạt cựu Tổng thống Hàn Quốc Lee Myung-bak 15 năm tù giam cho tội tham nhũng và các tội danh khác, khiến ông Lee trở thành cựu tổng thống thứ 4 trong lịch sử nước này bị phạt tù vì vi phạm hình sự.

Thứ sáu, 05/10/2018 - 02:00

Mỹ vận động đồng minh lập liên minh thương mại đối phó Trung Quốc
Mỹ vận động đồng minh lập liên minh thương mại đối phó Trung Quốc

(Dân trí) - Một quan chức Mỹ cho biết Washington đang kêu gọi các nền kinh tế lớn khác thiết lập liên minh thương mại nhằm chống lại việc Trung Quốc có hoạt động thương mại “thiếu công bằng”.

Thứ sáu, 05/10/2018 - 01:56

Trung Quốc có thể bị "gậy ông đập lưng ông" khi ra đòn với dầu thô Mỹ
Trung Quốc có thể bị "gậy ông đập lưng ông" khi ra đòn với dầu thô Mỹ

(Dân trí) - Trước thông tin Trung Quốc được cho là đã ngừng nhập khẩu hoàn toàn dầu thô từ Mỹ, giới chuyên gia cho rằng Bắc Kinh trong tương lai gần sẽ sớm khôi phục lại hoạt động này, nếu không sẽ bị “thiệt đơn, thiệt kép”.

Thứ sáu, 05/10/2018 - 11:22

Nga nói Mỹ cung cấp hàng chục nghìn vũ khí sát thương cho Ukraine
Nga nói Mỹ cung cấp hàng chục nghìn vũ khí sát thương cho Ukraine

(Dân trí) - Một quan chức Nga cho biết Ukraine dường như đã nhận hàng chục nghìn vũ khí sát thương và đạn dược từ Mỹ để triển khai tới khu vực Donbass ở miền Đông nước này.

Thứ sáu, 05/10/2018 - 11:10

Ấn Độ sẽ mua 1.770 xe tăng từ Nga?
Ấn Độ sẽ mua 1.770 xe tăng từ Nga?

Quân đội Ấn Độ có thể mua 1.770 xe tăng mới để thay thế các xe tăng T-72 cũ và ứng viên “nặng ký” nhất là xe tăng T-14 Armata của Nga, tờ The Economic Times của Ấn Độ đưa tin.

Thứ sáu, 05/10/2018 - 11:01

Tổng thống Philippines bất ngờ úp mở về đồn đoán mắc ung thư
Tổng thống Philippines bất ngờ úp mở về đồn đoán mắc ung thư

(Dân trí) - Trước hàng loạt tin đồn về việc vắng mặt tại một số sự kiện quan trọng của chính phủ, Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte cho biết, ông đã kiểm tra sức khỏe, vẫn đang chờ kết quả và sẵn sàng công bố kể cả khi ông mắc ung thư.

Thứ sáu, 05/10/2018 - 10:55

Thảm họa kép ở Indonesia: Không còn tiếng kêu cứu, hy vọng tắt dần
Thảm họa kép ở Indonesia: Không còn tiếng kêu cứu, hy vọng tắt dần

(Dân trí) - 6 ngày sau trận động đất và sóng thần kinh hoàng tại Indonesia, lực lượng cứu hộ không còn nghe thấy tiếng kêu cứu từ các nạn nhân. Điều này đồng nghĩa với việc những ai bị mắc kẹt có thể đều đã chết.

Thứ sáu, 05/10/2018 - 10:01

Số người chết do thảm họa động đất/sóng thần Indonesia lên gần 1.600 người
Số người chết do thảm họa động đất/sóng thần Indonesia lên gần 1.600 người

(Dân trí) - Con số thương vong do động đất, sóng thần ở Indonesia cuối tuần qua tiếp tục tăng khi công tác cứu hộ tiếp tục được triển khai để tìm kiếm các nạn nhân còn mắc kẹt trong các đống đổ nát.

Thứ sáu, 05/10/2018 - 09:23

Khám phá tàu ngầm tấn công hạt nhân “sát thủ” Mỹ vừa hạ thủy
Khám phá tàu ngầm tấn công hạt nhân “sát thủ” Mỹ vừa hạ thủy

(Dân trí) - USS Indiana, tàu ngầm tấn công hạt nhân Mỹ vừa hạ thủy, được coi là một trong những tàu ngầm khả năng tấn công gây sát thương cao nhất mà Mỹ từng chế tạo.

Thứ sáu, 05/10/2018 - 08:57

“Bản sao” của Tổng thống Trump gây xôn xao dư luận
“Bản sao” của Tổng thống Trump gây xôn xao dư luận

(Dân trí) - Cộng đồng mạng đã đưa ra nhiều bình luận khác nhau về sự xuất hiện của một người đàn ông có ngoại hình giống Tổng thống Mỹ Donald Trump tại một trạm xăng.

Thứ sáu, 05/10/2018 - 08:22

Hàn Quốc sắp chuyển giao tàu tuần tra cho Việt Nam
Hàn Quốc sắp chuyển giao tàu tuần tra cho Việt Nam

(Dân trí) - Tàu tuần tra Yeosoo sẽ sớm rời Hàn Quốc và đến Đà Nẵng vào cuối tháng 10 này để chuyển giao cho Hải quân Việt Nam, Đại sứ Hàn Quốc tại Việt Nam Kim Do Hyon cho hay.

Thứ sáu, 05/10/2018 - 08:18

Phó Tổng thống Mỹ cáo buộc Trung Quốc tìm cách thay thế Tổng thống Trump
Phó Tổng thống Mỹ cáo buộc Trung Quốc tìm cách thay thế Tổng thống Trump

(Dân trí) - Phó Tổng thống Mỹ Mike Pence trong bài phát biểu ngày 4/10 đã chỉ trích các hành động bành trướng quân sự, gian lận thương mại của Trung Quốc, đồng thời cáo buộc Bắc Kinh đang tìm cách can thiệp vào cuộc bầu cử giữa kỳ sắp tới ở Mỹ.

Thứ sáu, 05/10/2018 - 07:31