“Bạn” với Mỹ, “thân” với Nga, vì sao Thổ Nhĩ Kỳ vẫn đơn độc ở Syria?

Sau khi cố gắng “làm vừa lòng tất cả các bên”, Tổng thống Erdogan không nghĩ rằng ông sẽ phải đứng một mình trong cuộc chiến ở Syria.
>>Nghị sĩ Thổ Nhĩ Kỳ ẩu đả giữa phiên họp vì chiến dịch quân sự tại Syria
>>Video phi công Syria nhảy dù khỏi máy bay Su-24 bị Thổ Nhĩ Kỳ bắn rơi
>>Nga điều 2 tàu chiến tên lửa tới Syria giữa lúc Idlib “căng như dây đàn”

Đồng minh “ngoảnh mặt làm ngơ”

Trong nỗ lực thực hiện các mục tiêu ở Syria và ngăn cản chiến dịch tấn công của lực lượng Tổng thống Assad, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan hầu như có rất ít người bạn để tìm kiếm sự ủng hộ, bất chấp việc nước này là đồng minh của Mỹ và NATO cũng như là đối tác quan trọng của Nga trong nhiều lĩnh vực từ năng lượng đến quân sự.

“Bạn” với Mỹ, “thân” với Nga, vì sao Thổ Nhĩ Kỳ vẫn đơn độc ở Syria? - 1

Tổng thống Nga Vladimir Putin lắng nghe Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan phát biểu tại một cuộc gặp ở Sochi vào tháng 10/2019. Ảnh: Reuters

Ở phía bắc Syria trong những tuần qua, giao tranh liên tiếp nổ ra giữa lực lượng đối lập do Thổ Nhĩ Kỳ ủng hộ và quân đội chính phủ Syria được Nga hậu thuẫn. Ông Erdogan mặc dù cố gắng nhưng đã thất bại trong việc kích hoạt Điều 5 Hiến chương NATO với hy vọng sẽ đưa các đồng minh châu Âu và Mỹ đứng cùng 1 chiến tuyến với mình.

Trong khi đó, sau khi nhiều binh lính Thổ Nhĩ Kỳ thương vong trong các cuộc xung đột với quân đội Syria, ông Erdogan đã mở cửa biên giới với Hy Lạp, tuyên bố nước này sẽ không giữ những người di cư và người tị nạn muốn đến châu Âu nữa. Một số nhà lãnh đạo châu Âu đã cáo buộc ông Erdogan sử dụng người tị nạn để "tống tiền" phương Tây nhằm buộc các nước này ủng hộ Thổ Nhĩ Kỳ.

"Nếu các nước châu Âu muốn giải quyết vấn đề này, họ phải ủng hộ các giải pháp chính trị và nhân đạo mà Thổ Nhĩ Kỳ đang nỗ lực đạt được ở Syria", ông Erdogan nhận định.

Tuy nhiên, một cuộc khủng hoảng nhân đạo đang nhen nhóm ở biên giới phía tây Thổ Nhĩ Kỳ khi lực lượng biên giới Hy Lạp đẩy hàng nghìn người di cư quay trở lại Thổ Nhĩ Kỳ và ngăn cản họ vào châu Âu tuần trước.

Từ cuối tuần trước, gần 136.000 người di cư đã đến Hy Lạp, Bộ trưởng Nội vụ Thổ Nhĩ Kỳ cho biết, trong khi Hy Lạp thông báo nước này đã ngăn cản 27.832 người nỗ lực vượt biên và bắt giữ 220 người đã vượt biên thành công.

Các nhà phân tích cho rằng động thái trên đã cho thấy sự tuyệt vọng của Tổng thống Erdogan, đặc biệt khi ông không nhận được sự hỗ trợ như mong muốn từ phía NATO.

Mỹ trước đó đã từ chối yểm trợ trên không cho Thổ Nhĩ Kỳ trong cuộc chiến ở Syria nhưng sau đó đã đề nghị hỗ trợ Ankara về đạn dược và cứu trợ nhân đạo. Dù vậy, động thái trên của Mỹ cho thấy nước này không muốn tiếp tục lún sâu và cuộc chiến ở Syria cùng với Thổ Nhĩ Kỳ.

Sai lầm từ chiến lược “làm vừa lòng tất cả các bên”

Tổng thống Erdogan và Tổng thống Nga Putin từng 2 lần đạt được thỏa thuận ở Idlib tại các Hội nghị Thượng đỉnh vào tháng 10/2019 và tháng 9/2018.

Vào thời điểm đó, "Tổng thống Putin có lẽ phải thuyết phục Tổng thống Assad đưa ra nhượng bộ bởi ông không muốn có thêm bất kỳ thương vong nào từ phía Nga hoặc quân đội Syria".

Tuy nhiên, khi mà Tổng thống Erdogan đang đối mặt với sức ép trong nước ngày càng gia tăng và sau khi quân đội Syria giành lại được thị trấn chiến lược nối các tuyến đường quốc lộ quan trọng giữa thủ đô Damascus với các thành phố Aleppo và Latakia, mọi chuyện đã khác. "Nga dường như không sẵn sàng nhượng bộ Thổ Nhĩ Kỳ", Nihat Ali Ozcan, một nhà chiến lược tại Quỹ Nghiên cứu Chính sách kinh tế tại Ankara nhận định. Thay vào đó Moscow muốn quân đội Thổ Nhĩ Kỳ phải rút về phía biên giới.

Tổng thống Putin đã từ chối đề nghị gặp mặt của Tổng thống Erdogan, đầu tiên là tại Istanbul và sau đó là với các nhà lãnh đạo Pháp và Đức. Tổng thống Erdogan sau đó đã đích thân tới Moscow để gặp riêng nhà lãnh đạo Nga.

Tom Luongo - một nhà phân tích chính trị độc lập nhận định với Sputnik rằng: "Tôi nghĩ ông ấy ấy phải rất khéo léo trong cách ứng xử với cả Mỹ và Nga nhằm tránh để 2 nước này đạt được điều ông ấy muốn, nhất là khi "chơi" với cả 2 bên mà vào những thời điểm chiến lược, 2 bên đó lại đối đầu với nhau. Ông ấy phải thay đổi liên tục. Một tuần ông ấy "thủ thỉ" yêu cầu ông Putin ngăn cản chiến dịch của chính phủ Syria, đến tuần sau, ông ấy lại yêu cầu Tổng thống Mỹ Donald Trump triển khai hệ thống tên lửa Patriot tới biên giới phía nam nước này", chuyên gia Luongo cho biết.

Theo nhà phân tích này, khi Tổng thống Erdogan thành công trong việc thiết lập khu vực phi quân sự vào tháng 9/2018 sau khi tấn công Idlib hồi đầu năm đó, nhà lãnh đạo Thổ Nhĩ Kỳ tin rằng ông có thể thiết lập 1 biên giới phía nam mới của Thổ Nhĩ Kỳ bằng cách này.

"Tôi nghĩ ông Erdogan đã quá mạnh tay và giờ thì ông ấy đang tuyệt vọng. Hãy nhớ rằng cách đây 2, 3 năm, vào thời điểm sau cuộc đảo chính năm 2016, tỷ lệ ủng hộ của ông ấy vẫn rất mạnh. Tuy nhiên, ông ấy đã thua ở 2 khu vực quan trọng trong cuộc bầu cử ở Thổ Nhĩ Kỳ trong vòng 12 tháng qua - một ở Istanbul và một ở Ankara. Cuộc bỏ phiếu gần đây nhất cho thấy tỷ lệ ủng hộ của ông ấy ở mức thấp, chỉ khoảng trên dưới 40%".

Bên cạnh chiến trường Syria rối ren, Tổng thống Erdogan đang đối mặt với nhiều vấn đề trong nước từ tài chính, thất nghiệp gia tăng đến lạm phát...

"Giờ thì ông ấy tới Moscow để nỗ lực có 1 thỏa thuận với Tổng thống Putin nhằm đạt được điều gì đó ở Syria nhằm cứu vãn thể diện và duy trì quyền lực. Nhưng tôi không nghĩ ông Putin sẽ cho ông ấy bất cứ thứ gì bởi suy cho cùng, ông Putin không cần ông Erdogan. Ông ấy cần Thổ Nhĩ Kỳ. Theo quan điểm của tôi, mọi người đều mệt mỏi với một người muốn làm vừa lòng tất cả các bên cho dù các bên đó đối đầu với nhau, và rồi bản thân ông ấy cũng sẽ thấy mình bị mắc kẹt giữa 2 nước lớn, vốn đều mệt mỏi bởi trò chơi này”, chuyên gia Luongo cho biết.

Mong muốn của Thổ Nhĩ Kỳ và thái độ của Nga

Đối diện với việc số binh lính Thổ Nhĩ Kỳ thương vong ngày càng tăng ở tỉnh Idlib và một làn sóng người tị nạn mới, Tổng thống Erdogan không mong gì hơn trong thời điểm này ngoài một lệnh ngừng bắn.

Trong tháng qua, quân đội Syria và Thổ Nhĩ Kỳ giao tranh liên tục cả trên bộ lẫn trên không, gây ra thương vong lớn cho cả 2 bên. Với Thổ Nhĩ Kỳ, sau khi cử hàng nghìn binh lính Syria trong một vài tuần, Tổng thống Erdogan đã sớm thấy "cái giá" của chiến tranh: 58 binh lính Thổ Nhĩ Kỳ thiệt mạng trong tháng qua với 33 quân nhân chết trong 1 cuộc không kích tuần trước.

Mục tiêu hàng đầu của ông Erdogan hiện nay còn là ngăn cản làn sóng nhập cư mới vào Thổ Nhĩ Kỳ. Quân bài chính để ông đàm phán với Tổng thống Putin là việc Thổ Nhĩ Kỳ hiểu được mong muốn của Moscow trong việc thắt chặt quan hệ với Ankara nhằm đối trọng với ảnh hưởng của Mỹ trong khu vực.

Thực tế là sau cuộc không kích của quân đội Syria khiến Thổ Nhĩ Kỳ thương vong nặng nề hồi tuần trước, Nga đã "đứng sang một bên" ngầm "bật đèn xanh" để máy bay không người lái và chiến đấu cơ Thổ Nhĩ Kỳ tiến vào Syria tạm thời như một cơ hội để Ankara giữ thể diện. Tuy nhiên, ngày 2/3, Nga đã hỗ trợ Syria giành lại thị trấn chiến lược Saraqeb. Quân cảnh Nga cũng đã nhanh chóng tiến vào thị trấn này - một dấu hiệu rõ ràng nhằm ngăn cản mọi nỗ lực giành lại khu vực này của Thổ Nhĩ Kỳ.

Soner Cagaptay - Giám đốc Viện Chính sách Cận Đông Washington nhận định Nga sẽ đưa ra một thỏa thuận dựa trên tình hình thực địa, phản ánh qua những thành quả quan trọng mà chính quyền Tổng thống Assad giành được mặc dù điều đó đi ngược với mong muốn của Thổ Nhĩ Kỳ.

Ông Erdogan muốn quay lại các điều khoản của thỏa thuận năm 2018 và yêu cầu Tổng thống Assad dừng tấn công. Tuy nhiên, thật khó để Nga đồng ý tất cả những yêu cầu này, chuyên gia này bình luận.

Cả Nga và Thổ Nhĩ Kỳ đều nói rằng họ hy vọng sẽ tránh xung đột quân sự trực tiếp nhưng sau khi quân đội Thổ Nhĩ Kỳ tấn công lực lượng Syria do Nga ủng hộ và quân cảnh Nga hậu thuẫn chính phủ Syria giành lại thị trấn chiến lược từ những kẻ nổi dậy mà Ankara hỗ trợ, cả 2 đều thừa nhận nguy cơ này.

"Thổ Nhĩ Kỳ không có ý định xung đột với Nga và Nga cũng không muốn điều này. Những trên chiến trường, đó lại là chuyện khác. Vấn đề này rất phức tạp khi mà chỉ 1 tai nạn cũng có thể là nguy cơ lớn nhất dẫn đến chiến tranh", 1 quan chức an ninh Thổ Nhĩ Kỳ nhận định.

Thổ Nhĩ Kỳ là thành viên có quân đội lớn thứ 2 NATO trong khi Nga là một quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân, có 1 căn cứ không quân lớn ở Syria và đã triển khai nhiều tàu chiến đến Địa Trung Hải tuần trước.

"Nga đang có lập trường rất cứng rắn và thể hiện rằng nước này sẵn sàng cho 1 cuộc xung đột. Một cuộc tấn công vào Saraqeb sẽ là một cuộc tấn công vào Nga", cựu nghị sĩ Nga Sergey Markov khẳng định.

Theo Kiều Anh

VOV.VN

MỚI NHẤT
Italia: Số người tử vong vì Covid-19 trong ngày cao nhất thế giới
Italia: Số người tử vong vì Covid-19 trong ngày cao nhất thế giới

(Dân trí) - Số ca nhiễm mới và số ca tử vong vì virus corona chủng mới (Covid-19) tại Italia trong ngày 6/3 tiếp tục tăng kỷ lục bất chấp nỗ lực ứng phó của chính phủ.

Thứ bảy, 07/03/2020 - 06:13

Số ca nhiễm Covid-19 toàn cầu vượt 100.000
Số ca nhiễm Covid-19 toàn cầu vượt 100.000

(Dân trí) - Thống kê của Reuters và Đại học Johns Hopkins cho thấy số ca nhiễm virus corona chủng mới trên toàn thế giới đã vượt mức 100.000 người.

Thứ sáu, 06/03/2020 - 10:13

Nữ nghị sĩ Iran tử vong vì nhiễm virus corona
Nữ nghị sĩ Iran tử vong vì nhiễm virus corona

(Dân trí) - Nữ nghị sĩ Iran Fatemeh Rahbar đã qua đời hôm nay 6/3 sau khi nhiễm virus corona chủng mới (Covid-19) trong bối cảnh dịch bùng phát mạnh tại quốc gia này.

Thứ sáu, 06/03/2020 - 10:10

Đại sứ Hàn Quốc thông tin về 3 nhóm “phản ứng nhanh” được điều tới Việt Nam
Đại sứ Hàn Quốc thông tin về 3 nhóm “phản ứng nhanh” được điều tới Việt Nam

(Dân trí) - Đại sứ Hàn Quốc cho biết 3 nhóm phản ứng nhanh của nước này đều được Trung tâm y tế quốc gia Hàn Quốc xác nhận sức khỏe tốt, trong đó xác nhận âm tính với virus corona, trước khi sang Việt Nam.

Thứ sáu, 06/03/2020 - 09:34

Số ca nhiễm Covid-19 tại Iran tăng lên gần 5.000 người
Số ca nhiễm Covid-19 tại Iran tăng lên gần 5.000 người

(Dân trí) - Iran hôm nay 6/3 xác nhận thêm 17 ca tử vong vì virus corona chủng mới và gần 5.000 ca nhiễm trên cả nước.

Thứ sáu, 06/03/2020 - 08:32

Hàn Quốc chữa trị tận tình cho công dân Việt Nam nhiễm virus corona
Hàn Quốc chữa trị tận tình cho công dân Việt Nam nhiễm virus corona

(Dân trí) - Đại sứ Hàn Quốc tại Việt Nam Park Noh-wan cho biết công dân Việt Nam tại Hàn Quốc bị nhiễm virus corona đã được Hàn Quốc chăm sóc tận tình và hỗ trợ chi phí khám chữa bệnh.

Thứ sáu, 06/03/2020 - 05:22

Số ca nhiễm Covid-19 ở Nhật Bản có thể chỉ là “phần nổi của tảng băng chìm”
Số ca nhiễm Covid-19 ở Nhật Bản có thể chỉ là “phần nổi của tảng băng chìm”

(Dân trí) - Số người nhiễm virus corona mới (Covid-19) thực tế ở Nhật Bản có thể cao hơn số liệu báo cáo, khi giới chuyên gia tỏ ra hoài nghi về việc xét nghiệm.

Thứ sáu, 06/03/2020 - 05:19

Tàu sân bay Mỹ thăm Đà Nẵng: Đô đốc Mỹ cảm ơn sự hiếu khách của Việt Nam
Tàu sân bay Mỹ thăm Đà Nẵng: Đô đốc Mỹ cảm ơn sự hiếu khách của Việt Nam

(Dân trí) - Đô đốc, Tư lệnh Hạm đội Thái Bình Dương Mỹ John Aquilino đã cảm ơn sự hiếu khách của Việt Nam khi nhóm tàu sân bay USS Theodore Roosevelt tới thăm cảng Đà Nẵng.

Thứ sáu, 06/03/2020 - 05:13

Thêm 309 ca nhiễm mới, số ca nhiễm virus corona ở Hàn Quốc lên gần 6.600
Thêm 309 ca nhiễm mới, số ca nhiễm virus corona ở Hàn Quốc lên gần 6.600

(Dân trí) - Các trường hợp nhiễm virus corona mới (Covid-19) ở Hàn Quốc vẫn chủ yếu tập trung ở tâm dịch Daegu và tỉnh Bắc Gyeongsang, nhưng giới chức địa phương cũng phát hiện thêm các “ổ dịch” nhỏ lẻ khác.

Thứ sáu, 06/03/2020 - 03:56

Nghiên cứu tại Trung Quốc: Trẻ em có nguy cơ mắc virus corona như người lớn
Nghiên cứu tại Trung Quốc: Trẻ em có nguy cơ mắc virus corona như người lớn

(Dân trí) - Một cuộc phân tích các trường hợp nhiễm virus corona tại Trung Quốc cho thấy không có khác biệt đáng kể nào giữa tỷ lệ nhiễm bệnh ở trẻ dưới 10 tuổi và người bệnh nói chung.

Thứ sáu, 06/03/2020 - 03:49

Báo động tình trạng lây lan virus corona tại các bệnh viện Hàn Quốc
Báo động tình trạng lây lan virus corona tại các bệnh viện Hàn Quốc

(Dân trí) - Cơ quan y tế Hàn Quốc đang đề cao cảnh giác trước việc các ca nhiễm virus corona ngày càng gia tăng liên quan tới các bệnh viện và trung tâm y tế trên cả nước.

Thứ sáu, 06/03/2020 - 02:52

Covid-19 bùng phát khắp thế giới, người Vũ Hán trở về
Covid-19 bùng phát khắp thế giới, người Vũ Hán trở về

(Dân trí) - Khi dịch viêm phổi cấp do virus corona mới (Covid-19) lan rộng khắp thế giới và diễn biến phức tạp, nhiều người dân ở Vũ Hán, Trung Quốc đã rục rịch trở lại quê nhà ở tâm dịch này.

Thứ sáu, 06/03/2020 - 02:41

ĐÁNG QUAN TÂM
Thành phố Daegu từ chối 10 triệu USD quyên góp từ giáo phái Tân Thiên Địa
Thành phố Daegu từ chối 10 triệu USD quyên góp từ giáo phái Tân Thiên Địa

(Dân trí) - Chính quyền thành phố Daegu, Hàn Quốc đã từ chối khoản quyên góp 10,1 triệu USD từ giáo phái Tân Thiên Địa nhằm chống dịch Covid-19 đang lây lan mạnh ở quốc gia Đông Á.

Thứ sáu, 06/03/2020 - 12:03

Trung Quốc: Hồ Bắc lần đầu không có ca nhiễm mới Covid-19 ngoài Vũ Hán
Trung Quốc: Hồ Bắc lần đầu không có ca nhiễm mới Covid-19 ngoài Vũ Hán

(Dân trí) - Tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc lần đầu tiên ghi nhận không có ca nhiễm mới virus corona chủng mới (Covid-19) bên ngoài tâm dịch Vũ Hán trong số 143 ca nhiễm mới ngày 5/3.

Thứ sáu, 06/03/2020 - 10:20

Hàn Quốc: 42 người chết, hơn 6.200 ca nhiễm Covid-19
Hàn Quốc: 42 người chết, hơn 6.200 ca nhiễm Covid-19

(Dân trí) - Hàn Quốc ngày 6/3 xác nhận số ca nhiễm virus corona chủng mới tại nước này đã tăng lên 6.284 trường hợp.

Thứ sáu, 06/03/2020 - 10:00

Thêm ứng viên ngừng tranh cử, đảng Dân chủ Mỹ lo lặp lại kịch bản 2016
Thêm ứng viên ngừng tranh cử, đảng Dân chủ Mỹ lo lặp lại kịch bản 2016

(Dân trí) - "Siêu thứ Ba" đầu tiên đã làm thay đổi đáng kể cục diện chiến dịch tranh cử tổng thống ở Mỹ khi liên tiếp 2 ứng viên Dân chủ thông báo rút khỏi cuộc chạy đua vào Nhà Trắng.

Thứ sáu, 06/03/2020 - 09:57

12 người tử vong, virus corona lan rộng tại Mỹ
12 người tử vong, virus corona lan rộng tại Mỹ

(Dân trí) - Số ca tử vong vì virus corona tại Mỹ đã tăng lên 12 người tính đến ngày 5/3, trong khi ngày càng nhiều bang xuất hiện các ca nhiễm mới.

Thứ sáu, 06/03/2020 - 08:47

Nghị sĩ Pháp bị nhiễm virus corona
Nghị sĩ Pháp bị nhiễm virus corona

(Dân trí) - Một nghị sĩ quốc hội Pháp đã phải nhập viện sau khi bị xác nhận dương tính với virus corona chủng mới (Covid-19), một trong số 423 ca nhiễm tại nước này.

Thứ sáu, 06/03/2020 - 08:29

WHO: Đây là lúc dồn toàn lực để ngăn dịch Covid-19
WHO: Đây là lúc dồn toàn lực để ngăn dịch Covid-19

(Dân trí) - Tổ chức Y tế Thế giới cảnh báo, hiện nay nhiều nước vẫn chưa có những phản ứng đầy đủ để ngăn dịch do virus corona chủng mới (Covid-19) lây lan.

Thứ sáu, 06/03/2020 - 08:09

Nhà ngoại giao cấp cao Iran tử vong vì virus corona
Nhà ngoại giao cấp cao Iran tử vong vì virus corona

(Dân trí) - Truyền thông Iran đưa tin, một nhà ngoại giao cấp cao của nước này đã tử vong vì virus corona chủng mới. Iran hiện đã có 107 người tử vong và hơn 3.500 ca nhiễm bệnh.

Thứ sáu, 06/03/2020 - 07:43

Du thuyền chở 3.500 người kẹt ngoài khơi Mỹ, nghi thành ổ dịch Covid-19 mới
Du thuyền chở 3.500 người kẹt ngoài khơi Mỹ, nghi thành ổ dịch Covid-19 mới

(Dân trí) - Một du thuyền chở gần 3.500 người gồm hành khách và thủy thủ đoàn đã bị kẹt lại ngoài khơi California, trong khi giới chức Mỹ lo ngại đây có thể là ổ dịch Covid-19 mới.

Thứ sáu, 06/03/2020 - 07:37

Anh ghi nhận ca tử vong đầu tiên vì virus corona, Pháp có thêm 3 ca tử vong
Anh ghi nhận ca tử vong đầu tiên vì virus corona, Pháp có thêm 3 ca tử vong

(Dân trí) - Anh ngày 5/3 đã thông báo ca tử vong đầu tiên vì virus corona chủng mới tại nước này. Trong khi đó, Pháp thêm 3 ca tử vong vì virus này.

Thứ sáu, 06/03/2020 - 07:10

Italia: Ca nhiễm corona tăng kỷ lục, số ca chết trong ngày vượt Trung Quốc
Italia: Ca nhiễm corona tăng kỷ lục, số ca chết trong ngày vượt Trung Quốc

(Dân trí) - Dịch viêm phổi cấp do virus corona mới (Covid-19) gây ra tiếp tục bùng phát mạnh tại Italia khi số ca tử vong và nhiễm mới ở nước này hôm qua tăng kỷ lục.

Thứ sáu, 06/03/2020 - 06:33

Kinh tế Trung Quốc có thể lần đầu tăng trưởng âm sau 50 năm vì dịch Covid
Kinh tế Trung Quốc có thể lần đầu tăng trưởng âm sau 50 năm vì dịch Covid

(Dân trí) - Sự bùng phát của virus corona đang gây tác động rất mạnh đối với Trung Quốc và có thể khiến nền kinh tế nước này tăng trưởng âm lần đầu tiên kể từ những năm 1970.

Thứ năm, 05/03/2020 - 10:29