Chiến sự Syria leo thang, thế giới lo ngại "IS phiên bản 2" trỗi dậy

Lực lượng Dân chủ Syria (SDF), liên minh do người Kurd lãnh đạo, được quân đội Mỹ hậu thuẫn, chịu trách nhiệm bảo vệ khoảng 20 nhà tù giam giữ 10.000 thành viên Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng.
>>“Ván cờ” Trung Đông trong chiến lược của Tổng thống Putin

Người Kurd chỉ có 400 người bảo vệ hơn số tù nhân này cùng với hàng chục nghìn thân nhân các tù nhân IS. Vì thế, người ta lo ngại rằng nhân lúc SDF phải dồn quân trên chiến tuyến, IS có thể cướp ngục và tập hợp lại lực lượng và hồi sinh.

Phát động chiến dịch quân sự “Mùa xuân Hòa bình”, chính quyền Ankara tuyên bố muốn xây dựng “vùng an toàn” sâu 30km trên biên giới lãnh thổ Syria. Nếu người Kurd mất phần lãnh thổ đang kiểm soát ở khu vực biên giới phía Bắc Syria, nhiều cơ sở giam giữ sẽ rơi vào tay Thổ Nhĩ Kỳ trong khi, kiểm soát tù nhân cũng được cho là một trong những “lá bài mặc cả” cuối cùng của người Kurd. 

Chiến sự Syria leo thang, thế giới lo ngại IS phiên bản 2 trỗi dậy - 1

Lực lượng dân quân người Kurd chỉ có 400 người canh giữ hàng chục nghìn tù nhân và thân nhân IS ở miền Bắc Syria

Cơ hội để IS hồi sinh

SDF vẫn giữ bí mật về nhiều cơ sở giam giữ của họ, chỉ một số ít nhà báo, nhà nghiên cứu và nhân viên cứu trợ nhân đạo nước ngoài được phép tiếp cận. Chỉ biết, trong cuộc chiến kéo dài 5 năm với IS, các chiến binh người Kurd đã tiếp quản các nhà tù của Syria cũng như tận dụng các trường học hoặc trụ sở cơ quan cũ để lập các trại tạm giam để quản lý tù binh IS. 

Theo một báo cáo gần đây của Nhóm Khủng hoảng Quốc tế có trụ sở tại Washington, các đối tác liên minh phương Tây đã không thể đóng góp nhiều hơn để SDF củng cố các cơ sở giam giữ hiện có. Theo quy định bắt buộc, số tiền mà SDF nhận được từ Mỹ không được sử dụng để xây dựng các cấu trúc mới, bao gồm các nhà tù tốt hơn.

 Trong số gần 10.000 thành viên IS đang bị người Kurd giam giữ, khoảng 2.000 người là các chiến binh nước ngoài đến từ hơn 40 quốc gia. Các tay súng nước ngoài nói chung là những người có tư tưởng cực đoan cứng rắn, so với nhiều người Iraq và Syria tham gia IS vì lý do kinh tế - xã hội hơn là lý do ý thức hệ. Ngoài các trại giam nghi phạm IS, khu trại giam giữ vợ con của các chiến binh IS cũng không thể không cảnh giác. Trong số này, trại Hol - nơi kiểm soát khoảng 70.000 phụ nữ và trẻ em - có thể là một rủi ro đặc biệt, vì nó có chế độ an ninh lỏng lẻo, trong khi một số phần tử nữ cũng có biểu hiện cực đoan và bạo lực.

Trại Hol được bao quanh bởi một hàng rào mỏng và thậm chí không có các biện pháp phòng ngừa an ninh cơ bản như đèn rọi, trang Sly và Ryan đưa tin tuần qua. Trong một cuộc phỏng vấn vào tuần trước, chỉ huy hàng đầu của SDF, Tướng Mazloum Abdi cho biết, các lính gác người Kurd không thể kiểm soát trại 100%.

Hiện giờ người Kurd cho biết, họ có thể phải rút lính canh từ các cơ sở giam giữ để chống chọi lại quân đội Thổ Nhĩ Kỳ đã vượt qua biên giới Syria. Ông Jelal Ayaf, một quản lý cấp cao của trại giam tại Ain Issa nói với truyền thông địa phương rằng, ngày 13-10, 859 người đã trốn thoát khỏi khu vực của cơ sở này. Một số ít đã bị bắt lại, nhưng quan chức này cũng cảnh báo rằng những kẻ bên ngoài phối hợp với phần tử IS bên trong tấn công lính canh và mở cổng trại. “Nếu hơn 10.000 tù nhân này nổi dậy, họ có thể dễ dàng khống chế bảo vệ, thậm chí giết bảo vệ rồi bỏ trốn”, một lãnh đạo người Kurd cảnh báo. Một khi tù nhân IS trốn thoát, bọn họ có thể tập hợp lại, xây dựng lại lực lượng và hồi sinh, lúc đó, nỗ lực của cộng đồng quốc tế nhằm diệt trừ tận gốc nhóm khủng bố cực đoan này sẽ đổ xuống sông xuống biển.

Chiến sự Syria leo thang, thế giới lo ngại IS phiên bản 2 trỗi dậy - 2

Chiến chiến dịch quân sự của Thổ Nhĩ Kỳ sẽ tạo cơ hội lớn để tổ chức thánh chiến IS hồi sinh

Đông Nam Á có nguy cơ cao

Cách quê nhà hàng nghìn km, hàng trăm chiến binh IS được tuyển mộ từ Malaysia và Indonesia đã bị nhốt trong các nhà tù Syria kể từ khi nhóm khủng bố này sụp đổ hồi đầu năm nay. Nguy cơ các tù nhân IS được tự do và hoành hành trở lại cũng là nỗi lo với Malaysia và Indonesia, vì Malaysia có 65 công dân ở miền Bắc Syria trong khi Indonesia có “vài trăm người”.

Các quan chức an ninh Malaysia cho rằng, có khả năng các chiến binh thánh chiến trốn thoát để đến một nước thứ ba hoặc trở về Malaysia. Nếu họ hồi hương, rất có khả năng họ sẽ tuyển thành viên mới và mở các cuộc tấn công, ông Ayob Khan Mydin Pitchay, người đứng đầu chi nhánh chống khủng bố đặc biệt của Cảnh sát Malaysia cho biết. “Trong số 65 người Malaysia ở miền bắc Syria, 11 người là chiến binh IS hiện đang ở trong tù. Trong số còn lại, 40 người bao gồm cả phụ nữ và trẻ em đã liên hệ với chúng tôi, bày tỏ mong muốn được về nước”, ông Ayob Khan nói thêm.

Đại diện cảnh sát chống khủng bố Malaysia nói rằng, trong số 11 chiến binh IS trở về Malaysia, 8 đàn ông đã bị đưa ra tòa xét xử và bị kết án vì các hoạt động liên quan đến khủng bố. “Những diễn biến mới nhất ở chiến trường Syria sẽ khiến chúng tôi gặp khó khăn hơn rất nhiều trong việc hồi hương công dân của mình. Việc này cần có điều kiện. Họ sẽ phải trải qua một chương trình thẩm vấn và cải tạo khi trở về”, đại diện cảnh sát chống khủng bố Malaysia cho biết.

Trong khi đó, một quan chức chống khủng bố cấp cao của Indonesia cho hay, công dân Indonesia ở Syria có số lượng lên tới hàng trăm người, bao gồm cả phụ nữ và trẻ em. “Nếu họ quay trở lại qua con đường bất hợp pháp, chúng tôi sẽ khó phát hiện ra họ. Sự trở lại này sẽ làm hồi sinh mạng lưới khủng bố địa phương và củng cố tinh thần của bọn họ”, nguồn tin này nhận định.

 Hai năm trước, Indonesia đã hồi hương 18 công dân, chỉ có 3 người bị đưa ra xét xử, còn lại đều trải qua một chương trình cải tạo nhằm tẩy trừ tư tưởng cực đoan. Đến nay Jakarta vẫn đang xem xét cách tốt nhất để đối phó với những phần tử IS về nước. Một mô hình có thể tham khảo là Australia, nơi cũng có công dân bị giam giữ trong các trại và nhà tù ở Syria. Gần đây, Australia đã thông qua một đạo luật cho phép Chính phủ cấm bất cứ ai trên 14 tuổi và bị nghi ngờ có liên hệ với khủng bố về nước trong 2 năm.

Giáo sư Zachary Abuza, thuộc Đại học Chiến tranh Quốc gia ở Washington, người chuyên nghiên cứu về khủng bố và nghiên cứu Đông Nam Á, cho rằng chiến dịch quân sự của Thổ Nhĩ Kỳ sẽ là cơ hội lớn cho tổ chức thánh chiến IS. Bởi khi lực lượng người Kurd ngơi ra, chiến binh IS sẽ tìm cách củng cố, xây dựng lại hàng ngũ của mình. Chuyên gia này đánh giá, một số tù nhân Malaysia và Indonesia là những chiến binh cứng rắn với kinh nghiệm chiến đấu và có khả năng chế tạo bom. “Tất cả cần được trả về cho các quốc gia Đông Nam Á một cách có kiểm soát”, ông Abuza nói. 

Tương tự, Ahmet Yayla, Giáo sư Tư pháp hình sự tại Đại học DeSales ở Mỹ cảnh báo: “Bất kỳ cuộc trốn thoát nào của chiến binh IS sẽ thúc đẩy sự hồi sinh của mạng lưới khủng bố. Đó sẽ là phiên bản thứ hai của IS”. Giáo sư Yayla dự đoán, bọn họ sẽ trốn thoát để đến châu Âu và Đông Nam Á nhưng khu vực Đông Nam Á có nguy cơ cao hơn vì trong quá khứ, đội quân IS từng tấn công khủng bố ở Paris và Bỉ nhưng sau đó bị các Chính phủ phương Tây săn lùng ráo riết ở Iraq và Syria.

Tóm lại, IS cần có thời gian để hồi phục, để tự thiết lập lại. Các mối đe dọa đối với Đông Nam Á và châu Âu dự kiến diễn ra trong 6 tháng tới, nhưng đối với Syria, nguy cơ đó là khẩn cấp, nó có thể trở thành hiện thực rất nhanh.

“Tình hình bất ổn này sẽ đem đến cơ hội rộng mở cho quân IS. Bất kỳ cuộc trốn thoát nào của chiến binh IS sẽ thúc đẩy sự hồi sinh của mạng lưới khủng bố. Đó sẽ là phiên bản thứ hai của IS. Bọn họ sẽ trốn thoát để đến châu Âu và Đông Nam Á nhưng khu vực Đông Nam Á có nguy cơ cao hơn vì trong quá khứ, đội quân IS từng tấn công khủng bố ở Paris và Bỉ nhưng sau đó bị các Chính phủ phương Tây săn lùng ráo riết ở Iraq và Syria”

Ông Ahmet Yayla (Giáo sư Tư pháp hình sự tại Đại học DeSales, Hoa Kỳ)

Theo Yến Chi

An ninh thủ đô

MỚI NHẤT
Ngoại trưởng Philippines kêu gọi tẩy chay DreamWorks vì bộ phim có "đường 9 đoạn"
Ngoại trưởng Philippines kêu gọi tẩy chay DreamWorks vì bộ phim có "đường 9 đoạn"

“Hãy kêu gọi một cuộc tẩy chay toàn cầu tất cả các sản phẩm của Dreamworks từ đây về sau”, Bộ trưởng Ngoại giao Philippines Locsin Teodoro Locsin Jr viết trên Twitter tối 15-10 sau khi bộ phim hoạt hình DreamWorks được trình chiếu có hình ảnh bản đồ mô tả “đường 9 đoạn” của Trung Quốc ở Biển Đông.

Thứ tư, 16/10/2019 - 08:07

Tổng thống Trump nói không ai có thể đánh bại ông trong cuộc bầu cử 2020
Tổng thống Trump nói không ai có thể đánh bại ông trong cuộc bầu cử 2020

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố không ứng viên tổng thống đảng Dân chủ nào có thể đánh bại ông trong cuộc đua vào Nhà Trắng năm sau.

Thứ tư, 16/10/2019 - 07:59

Những hình ảnh động vật gây sốc bên trong phòng thí nghiệm tại Đức
Những hình ảnh động vật gây sốc bên trong phòng thí nghiệm tại Đức

(Dân trí) - Những con khỉ bị buộc chặt vào khung kim loại, những con chó thân đầy máu, những con mèo bị nhốt trong lồng chật hẹp… là những hình ảnh bí mật được ghi lại bên trong một phòng thí nghiệm tại Đức.

Thứ tư, 16/10/2019 - 04:41

Thông điệp từ màn cưỡi ngựa trắng trên núi thiêng của ông Kim Jong-un
Thông điệp từ màn cưỡi ngựa trắng trên núi thiêng của ông Kim Jong-un

(Dân trí) - Giới phân tích đã “giải mã” thông điệp phía sau việc nhà lãnh đạo Kim Jong-un cưỡi trên lưng con ngựa màu trắng tại ngọn núi thiêng cao nhất bán đảo Triều Tiên.

Thứ tư, 16/10/2019 - 04:20

Ông Biden cảnh báo NATO sẽ sụp đổ nếu ông Trump tái đắc cử
Ông Biden cảnh báo NATO sẽ sụp đổ nếu ông Trump tái đắc cử

(Dân trí) - Cựu Phó Tổng thống Mỹ Joe Biden, ứng viên sáng giá hàng đầu của đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử năm 2020, cảnh báo rằng khối liên minh quân sự NATO sẽ sụp đổ nếu Tổng thống Mỹ Donald Trump tái đắc cử nhiệm kỳ thứ 2.

Thứ tư, 16/10/2019 - 03:57

Cựu điệp viên CIA tiết lộ những thói quen kỳ lạ khó bỏ hậu giải nghệ
Cựu điệp viên CIA tiết lộ những thói quen kỳ lạ khó bỏ hậu giải nghệ

(Dân trí) - Trong cuốn sách mới ra mắt, một cựu điệp viên CIA đã tiết lộ những chi tiết thú vị về quá trình cô được đào tạo, kinh nghiệm khi làm nhiệm vụ tại hiện trường và những thói quen kỳ lạ, đã “ăn vào máu” sau khi giải nghệ.

Thứ tư, 16/10/2019 - 03:06

Tân Đại sứ EU muốn tăng cường hơn nữa quan hệ với Việt Nam
Tân Đại sứ EU muốn tăng cường hơn nữa quan hệ với Việt Nam

(Dân trí) - Tân Trưởng Phái đoàn Liên minh châu Âu (EU) tại Việt Nam, Đại sứ Giorgio Aliberti đã thể hiện mong muốn đóng góp vào việc tăng cường hơn nữa quan hệ giữa EU và Việt Nam trong lễ trình quốc thư lên Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng.

Thứ tư, 16/10/2019 - 02:44

Nữ hoàng Anh phá lệ, không đội vương miện trong sự kiện quan trọng
Nữ hoàng Anh phá lệ, không đội vương miện trong sự kiện quan trọng

(Dân trí) - Nữ hoàng Anh Elizabeth II đã phá lệ khi không đội vương miện hoàng gia trong bài phát biểu khai mạc Quốc hội nước này vì món đồ quý giá này dường như nặng và không phù hợp với nhân vật hoàng gia đã bước sang tuổi 93.

Thứ tư, 16/10/2019 - 02:12

Ông Kim Jong-un cưỡi bạch mã lên đỉnh núi thiêng
Ông Kim Jong-un cưỡi bạch mã lên đỉnh núi thiêng

(Dân trí) - Nhà lãnh đạo Kim Jong-un đã cưỡi một con ngựa trắng khi tới thăm ngọn núi linh thiêng cao nhất bán đảo Triều Tiên.

Thứ tư, 16/10/2019 - 10:59

Trận chiến tại Syria: Khó dễ không chỉ riêng ai
Trận chiến tại Syria: Khó dễ không chỉ riêng ai

Thay đổi cơ bản thực trạng chiến sự, tương quan lực lượng và cục diện quan hệ giữa các bên liên quan ở Syria hiện tại khiến tất cả các bên vừa dễ lại vừa khó trong thực hiện lợi ích chiến lược của họ.

Thứ tư, 16/10/2019 - 10:54

Việt Nam có thể đẩy mạnh kết nối với Trung Đông qua “Con đường Tơ lụa Dubai”
Việt Nam có thể đẩy mạnh kết nối với Trung Đông qua “Con đường Tơ lụa Dubai”

(Dân trí) - Việt Nam có thể đẩy mạnh các quan hệ kinh tế với khu vực Trung Đông và châu Phi thông qua cửa ngõ Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) và tận dụng các lợi ích từ chiến lược “Con đường Tơ lụa Dubai”.

Thứ tư, 16/10/2019 - 10:51

Ông Putin được chào đón hoành tráng chưa từng có tại UAE
Ông Putin được chào đón hoành tráng chưa từng có tại UAE

(Dân trí) - Các Tiểu Vương quốc Ả rập Thống nhất (UAE) đã có màn chào mừng hoành tráng nhân chuyến công du của Tổng thống Nga Vladimir Putin. Truyền thông Nga cho rằng UAE đã định nghĩa lại thế nào là “chào đón”.

Thứ tư, 16/10/2019 - 10:14

ĐÁNG QUAN TÂM
Máy bay chiến đấu Mỹ phô diễn sức mạnh “dằn mặt” phe Thổ Nhĩ Kỳ
Máy bay chiến đấu Mỹ phô diễn sức mạnh “dằn mặt” phe Thổ Nhĩ Kỳ

(Dân trí) - Máy bay chiến đấu và trực thăng Mỹ đã thể hiện sức mạnh trước các tay súng được Thổ Nhĩ Kỳ hậu thuẫn ở phía bắc Syria, sau khi lực lượng này tiếp cận quá gần binh sĩ Mỹ.

Thứ tư, 16/10/2019 - 08:20

Khoảnh khắc tòa nhà Brazil đổ sập, nhiều người kẹt trong đống đổ nát
Khoảnh khắc tòa nhà Brazil đổ sập, nhiều người kẹt trong đống đổ nát

(Dân trí) - Một tòa nhà 7 tầng ở Brazil đã bị đổ sập, khiến ít nhất 1 người thiệt mạng và nhiều người vẫn mắc kẹt trong đống đổ nát.

Thứ tư, 16/10/2019 - 08:18

Bên trong căn cứ Mỹ bỏ lại sau khi bất ngờ rút quân khỏi bắc Syria
Bên trong căn cứ Mỹ bỏ lại sau khi bất ngờ rút quân khỏi bắc Syria

(Dân trí) - Truyền thông Nga đã “xâm nhập” vào căn cứ quân sự do Mỹ bỏ lại ở Manbij sau Washington rút quân khỏi “chảo lửa” Syria.

Thứ tư, 16/10/2019 - 07:18

Nga đưa binh sĩ gần biên giới Thổ Nhĩ Kỳ sau khi Mỹ rút quân
Nga đưa binh sĩ gần biên giới Thổ Nhĩ Kỳ sau khi Mỹ rút quân

(Dân trí) - Nga thông báo các đơn vị quân sự của nước này đã tuần tra giữa các lực lượng của Thổ Nhĩ Kỳ và Syria sau khi Mỹ rút binh sĩ khỏi khu vực này.

Thứ tư, 16/10/2019 - 07:02

Cựu người mẫu Playboy 31 tuổi tuyên bố tranh cử tổng thống Croatia
Cựu người mẫu Playboy 31 tuổi tuyên bố tranh cử tổng thống Croatia

(Dân trí) - Ava Karabatic, một cựu người mẫu tạp chí Playboy, đã tuyên bố sẽ ra tranh cử tổng thống Croatia trong năm 2020.

Thứ ba, 15/10/2019 - 09:09

Trận bóng đá kỳ lạ không có khán giả giữa 2 miền bán đảo Triều Tiên
Trận bóng đá kỳ lạ không có khán giả giữa 2 miền bán đảo Triều Tiên

(Dân trí) - Đội tuyển bóng đá nam từ hai miền bán đảo Triều Tiên đã trải qua một trận bóng đá được mô tả là kỳ lạ khi không bóng một khán giả, không tường thuật trực tiếp trên truyền hình, không có bóng dáng của nhà báo nước ngoài.

Thứ ba, 15/10/2019 - 09:02

Vũ khí bí mật “ngăn” béo phì của Nhật Bản
Vũ khí bí mật “ngăn” béo phì của Nhật Bản

(Dân trí) - Nhật Bản đang đi đầu trong khối các nước phát triển về chăm lo dinh dưỡng của trẻ em - đó là có một chế độ ăn giàu dinh dưỡng nhưng tỉ lệ béo phì lại rất thấp. Chìa khóa của thành tựu này chính là các bữa ăn trưa học đường.

Thứ ba, 15/10/2019 - 05:41

Trẻ tử vong do y tá Trung Quốc cho uống nhầm thuốc
Trẻ tử vong do y tá Trung Quốc cho uống nhầm thuốc

(Dân trí) - Một bé trai 5 tuổi tại Trung Quốc mắc bệnh viêm não vi rút đã tử vong sau khi bị cho uống nhầm thuốc kháng sinh thay vì thuốc giảm áp lực não.

Thứ ba, 15/10/2019 - 04:02

Bàn cờ quyền lực ở bắc Syria sau khi Mỹ đột ngột rút quân
Bàn cờ quyền lực ở bắc Syria sau khi Mỹ đột ngột rút quân

(Dân trí) - Quyết định của Mỹ khi rút quân khỏi đông bắc Syria đã khiến khu vực này “tăng nhiệt” trở lại, báo hiệu một cuộc nội chiến kéo dài mới mà ở đó, các đối thủ của Washington có thể được hưởng lợi.

Thứ ba, 15/10/2019 - 03:50

Xe thiết giáp Mỹ bất ngờ chạm mặt quân nhân Damascus giữa “chảo lửa” Syria
Xe thiết giáp Mỹ bất ngờ chạm mặt quân nhân Damascus giữa “chảo lửa” Syria

(Dân trí) - Quân đội Mỹ và lực lượng chính phủ Syria đã bất ngờ chạm mặt nhau tại khu vực gần nơi đang giao tranh quyết liệt nhưng với 2 tâm thế khác nhau, một bên rời đi và một bên đang tiến vào để làm nhiệm vụ.

Thứ ba, 15/10/2019 - 02:33

THAAD có “vá” được “lỗ hổng” phòng thủ của Saudi Arabia?
THAAD có “vá” được “lỗ hổng” phòng thủ của Saudi Arabia?

Quyết định điều khí tài quân sự đến Saudi Arabia đã được Mỹ đưa ra, tuy nhiên, hiệu quả của các tổ hợp vũ khí này đang là dấu hỏi lớn.

Thứ ba, 15/10/2019 - 01:55

Cụ bà Nhật Bản thiệt mạng sau cú rơi từ trực thăng cứu hộ sau bão
Cụ bà Nhật Bản thiệt mạng sau cú rơi từ trực thăng cứu hộ sau bão

(Dân trí) - Một cụ bà ở Fukushima đã thiệt mạng sau khi rơi từ trực thăng do các nhân viên cứu hộ không thao tác đúng cách trong lúc sơ tán khỏi cơn bão Hagibis. Cho tới nay ít nhất 68 người đã thiệt mạng và 19 người mất tích do siêu bão.

Thứ ba, 15/10/2019 - 12:07