Chuyên gia Italia giải thích lý do châu Âu đặc biệt quan tâm tới tình hình Biển Đông

Dân trí Tiến sĩ Nicola Casarini, Giám đốc chương trình châu Á thuộc Viện Các vấn đề quốc tế (IAI) Italia, cũng chỉ ra một sự thay đổi lớn trong cách tiếp cận của Liên minh châu Âu với vấn đề Biển Đông là gia tăng sự hiện diện an ninh trong khu vực.
>>Trung Quốc chưa “đủ sức” lôi kéo Pháp dừng hành động trên Biển Đông
>>Tân Đại sứ EU: Châu Âu ủng hộ cách giải quyết của Việt Nam trong vấn đề Biển Đông
>>Giáo sư Mỹ: Cần công khai những sai trái của Trung Quốc ở Biển Đông

Chuyên gia Italia giải thích lý do châu Âu đặc biệt quan tâm tới tình hình Biển Đông - 1

Tiến sĩ Nicola Casarini tại Hội thảo khoa học quốc tế Biển Đông lần thứ 11 tại Hà Nội (Ảnh: SCSC)

Trong vòng vài năm qua, các quốc gia châu Âu đã có những thay đổi đáng chú ý về sự quan tâm tới tình hình Biển Đông thông qua các tuyên bố quan ngại về tình trạng gia tăng căng thẳng trong khu vực và tăng cường sự hiện diện ở vùng biển này.

“Sự quân sự hóa của Trung Quốc ở Biển Đông là một “hồi chuông cảnh tỉnh” đối với Liên minh châu Âu và các quốc gia thành viên, khiến các nước gia tăng sự tham gia trong khu vực… EU đã tăng cường các kết nối về an ninh tại và với châu Á, phù hợp với mục tiêu chiến lược toàn cầu của khối nhằm ủng hộ một trật tự thế giới dựa trên các quy định”, Tiến sĩ Nicola Casarini, Giám đốc chương trình châu Á thuộc Viện Các vấn đề quốc tế (IAI) Italia, nói tại Hội thảo khoa học quốc tế Biển Đông lần thứ 11 tại Hà Nội tháng 11/2019.

Trao đổi với Dân trí bên lề và sau hội thảo, Tiến sĩ Nicola Casarini, lý giải có 2 lý do để Liên minh châu Âu ngày càng quan tâm tới tình hình Biển Đông. Thứ nhất là lợi ích kinh tế gia tăng khiến các quốc gia thành viên chú ý hơn tới sự phát triển năng động của khu vực. ASEAN là đối tác thương mại lớn thứ 3 của EU, trong khi EU là đối tác thương mại lớn thứ 2 của ASEAN. Một lý do nữa là tình hình an ninh ngày càng xấu đi ở Biển Đông.

Chuyên gia trên cũng nhấn mạnh tới một sự thay đổi lớn trong cách tiếp cận của EU với vấn đề Biển Đông là gia tăng sự hiện diện an ninh. EU vẫn có truyền thống hỗ trợ môi trường an ninh khu vực trên các lĩnh vực viện trợ phát triển, trợ giúp nhân đạo hoặc hỗ trợ các diễn đàn đối thoại và các khuôn khổ đa phương.

“Nhưng trong 3 hoặc 4 năm qua, chúng ta đã chứng kiến việc EU và các quốc gia thành viên tăng cường tham gia trong các lĩnh vực an ninh và quân sự”, ông Nicola nói.

Ví dụ, từ năm 2016, đã có các hoạt động hải quân do một số quốc gia thành viên EU thực hiện, đặc biệt là Pháp và Anh, tại Biển Đông. Nhưng trong năm 2019, có một số thiết bị hải quân được điều tới khu vực, không chỉ của Anh và Pháp mà còn có của Đức, Đan Mạch, Italia, Bồ Đào Nha. Điều đó có nghĩa là các quốc gia thành viên lần đầu tiên cử tàu hải quân tới Biển Đông để đóng góp vào việc duy trì an ninh và trật tự dựa trên các quy định. Động thái này cho thấy sự thay đổi trong cách tiếp cận và lập trường của EU và các quốc gia thành viên chỉ trong vòng vài năm.

Liên quan tới ý kiến cho rằng EU có thể chịu sức ép của Mỹ nhằm gia tăng tiếng nói ở Biển Đông, chuyên gia Italia cho hay, tất nhiên Mỹ gây sức ép lên châu Âu để các đồng minh châu Âu hành động với Mỹ. Nhưng trong trường hợp này, cũng có một suy nghĩ mới tại châu Âu nhằm gửi thông điệp về Biển Đông.

“Vì thế chúng tôi có cả hai. Một mặt, Washington gia tăng sức ép lên các đồng minh châu Âu - điều vốn được xem là bình thường. Ý tôi là chuyện đó vẫn thường xảy ra. Nhưng cùng lúc đó, chính các quốc gia châu Âu cũng hiểu rằng đây là lúc họ phải gia tăng sự hiện diện an ninh trong khu vực. Có thể nói đó là sự kết hợp của 2 hai khuynh hướng”, ông Nicola nói.

Trả lời câu hỏi về việc EU có thể đóng góp như thế nào nhằm thúc đẩy sự ổn định khu vực từ góc độ sử dụng các kinh nghiệm trong giải quyết hòa bình các tranh chấp, luật pháp quốc tế, chuyên gia Italia cho hay, trước tiên EU là một khối thương mại, vì vậy một trong những đóng góp lớn nhất có thể là một thỏa thuận thương mại tự do (FTA) EU-ASEAN trong tương lai.

“Giờ đây, chúng ta đã có một loạt các thỏa thuận song phương, ví dụ Việt Nam và EU đã ký kết một thỏa thuận thương mại tự do vào tháng 6/2019. Nhưng trong tương lai, một FTA giữa toàn bộ khối EU và ASEAN sẽ giúp đóng góp đáng kể cho sự phát triển kinh tế và thúc đẩy tăng trưởng trong khu vực”, ông Nicola nói.

Theo chuyên gia Italia, về khía cạnh quyền lực mềm, có thể kể tới hỗ trợ phát triển và trợ giúp kỹ thuật. Nhưng cũng có một yếu tố thứ ba là đối thoại và trao đổi thông tin, kiến thức, kinh nghiệm. EU có thể học hỏi từ ASEAN và ASEAN cũng có thể học hỏi từ châu Âu, đặc biệt trong các lĩnh vực như quản ký đánh bắt hoặc tài nguyên hàng hải.

“Ví dụ, chúng tôi có nhiều kinh nghiệm trong quản lý và chia sẻ tài nguyên ở Địa Trung Hải. EU có thể thảo luận kinh nghiệm này với ASEAN để tìm ra đâu là giải pháp tốt nhất có thể áp dụng cho Biển Đông. Tôi cho rằng cách các quốc gia ASEAN có thể xử lý vấn đề Biển Đông với Trung Quốc, cách thực thi bộ quy tắc ứng xử cũng là chủ đề rất đáng chú ý với EU. Chia sẻ thông tin và trao đổi các kinh nghiệm có thể là một khía cạnh quan trọng đối với cả hai khối. Phối hợp cùng nhau, hai bên có thể góp phần tìm ra các giải pháp tiềm tàng cho các tranh chấp ở Biển Đông”, ông nói.

Chuyên gia Italia đã đề cập các hành động cụ thể hơn của EU ở Biển Đông trong tương lai, như tiếp tục các hoạt động hải quân và ngoại giao hải quân. Ông cho rằng đây là một thông điệp gửi tới tất cả các quốc gia trong khu vực rằng đây là hành động rất cụ thể và Biển Đông là một lo ngại với EU. Các quốc gia châu Âu có thể hiện diện nhiều hơn, không chỉ ở góc độ kinh tế mà còn ở khía cạnh an ninh và quốc phòng.

“Tôi lấy một ví dụ. EU và Việt Nam chỉ mới vài tuần trước đã ký một thỏa thuận an ninh và quốc phòng, trong đó Việt Nam có thể làm tham gia kiểm soát khủng hoảng và các sứ mệnh dân sự trong tương lai do EU tiến hành. Đây là một tín hiệu tốt vì nó cho thấy trong trường hợp này Việt Nam có thể tìm hiểu một số thực tiễn từ châu Âu về cách đối phó, xử lý khủng hoảng. Đó là một hành động rất cụ thể, vốn có thể sử dụng trong tường hợp leo thang căng thẳng, hoặc cần làm giảm căng thẳng. Việt Nam đang mở đường vì là quốc gia đầu tiên trong khối ASEAN ký thỏa thuận này và hi vọng các quốc gia Đông Nam Á khác cũng hành động tương tự”, ông Nicola nói.

Theo chuyên gia Italia, nếu tất cả các quốc gia thành viên ASEAN và EU đều ký thỏa thuận như vậy, đây sẽ là một sự đóng góp rất cụ thể, vì ở góc độ này, sẽ không chỉ có tăng cường đối thoại mà còn tăng cường trao đổi giữa lực lượng an ninh và quân sự giữa ASEAN và EU.

“Theo quan điểm của tôi, đó sẽ là sự đóng góp rất quan trọng nhằm giải quyết các tranh trấp từ góc độ dân sự. Các hoạt động của EU là kiểm soát khủng hoảng, và là các hoạt động dân sự, nhưng được thực hiện bởi lực lượng quân sự”, ông nói.

An Bình

MỚI NHẤT
Hạ viện Mỹ điều tra nghi vấn Tổng thống Trump nói dối
Hạ viện Mỹ điều tra nghi vấn Tổng thống Trump nói dối

(Dân trí) - Hạ viện Mỹ được cho là đang làm rõ nghi vấn Tổng thống Donald Trump đã nói dối trong cuộc điều tra liên quan tới cáo buộc Nga can thiệp bầu cử Mỹ năm 2016.

Thứ ba, 19/11/2019 - 07:57

Mỹ bất ngờ đảo ngược chính sách với Israel sau hơn 40 năm
Mỹ bất ngờ đảo ngược chính sách với Israel sau hơn 40 năm

(Dân trí) - Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đảo ngược hoàn toàn một chính sách về Israel vốn tồn tại trong 41 năm qua, khi cho rằng việc Nhà nước Do Thái cho xây dựng các khu định cư ở Bờ Tây không trái với luật pháp quốc tế.

Thứ ba, 19/11/2019 - 07:25

Đại sứ Canada và người nổi tiếng chạy vì trẻ em Việt Nam mắc bệnh hiểm nghèo
Đại sứ Canada và người nổi tiếng chạy vì trẻ em Việt Nam mắc bệnh hiểm nghèo

(Dân trí) - Đại sứ Canada tại Việt Nam Deborah Paul cùng những người nổi tiếng Việt Nam trong nhiều lĩnh vực sẽ tham gia vào một sự kiện chạy để gây quỹ điều trị cho trẻ em Việt Nam mắc bệnh ung thư và tim bẩm sinh.

Thứ ba, 19/11/2019 - 06:37

Nga thả tàu chiến Ukraine: “Cú hích” cho Hội nghị thượng đỉnh Normandy
Nga thả tàu chiến Ukraine: “Cú hích” cho Hội nghị thượng đỉnh Normandy

Ba tàu gồm Berdyansk, Nikopol và Yana Kapu của Hải quân Ukraine - bị Nga bắt giữ cuối năm 2018 - ngày 17/11 đã được kéo đi từ eo biển Kerch.

Thứ hai, 18/11/2019 - 10:16

Triều Tiên đặt điều kiện với Mỹ giữa lúc đàm phán bế tắc
Triều Tiên đặt điều kiện với Mỹ giữa lúc đàm phán bế tắc

(Dân trí) - Quan chức Triều Tiên tuyên bố nước này không còn quan tâm tới việc tổ chức hội nghị thượng đỉnh với Mỹ mà không mang lại lợi ích cụ thể.

Thứ hai, 18/11/2019 - 10:06

Trung Quốc vùng vẫy thoát khỏi ‘vòng kim cô’ đô Mỹ
Trung Quốc vùng vẫy thoát khỏi ‘vòng kim cô’ đô Mỹ

Trung Quốc từng dựa rất nhiều vào đồng USD Mỹ, tuy nhiên nay Bắc Kinh đang âm thầm tìm biện pháp giảm phụ thuộc vào đồng tiền dự trữ phổ biến nhất thế giới.

Thứ hai, 18/11/2019 - 09:17

Hành động khả nghi của nghi phạm vụ 39 người Việt thiệt mạng tại Anh
Hành động khả nghi của nghi phạm vụ 39 người Việt thiệt mạng tại Anh

(Dân trí) - Đối tượng bị nghi ngờ đứng sau thảm kịch 39 người Việt thiệt mạng tại Anh đã hai lần mua điện thoại từ cùng một cửa hàng trước khi thi thể các nạn nhân được tìm thấy.

Thứ hai, 18/11/2019 - 08:53

Trung Quốc rúng động vụ bé gái 12 tuổi mang thai lần 2 chỉ trong 8 tháng
Trung Quốc rúng động vụ bé gái 12 tuổi mang thai lần 2 chỉ trong 8 tháng

(Dân trí) - Giới chức tại một thành phố ở miền nam Trung Quốc đang đối mặt với những câu hỏi sau khi một bé gái 12 bị thiểu năng trí tuệ mang thai lần thứ 2 chỉ trong 8 tháng.

Thứ hai, 18/11/2019 - 05:20

Tòa án Hong Kong bác lệnh cấm người biểu tình đeo khẩu trang
Tòa án Hong Kong bác lệnh cấm người biểu tình đeo khẩu trang

(Dân trí) - Tòa án tối cao Hong Kong đã ra phán quyết rằng đạo luật khẩn cấp do chính quyền đặc khu đưa ra hồi tháng trước về việc cấm người biểu tình đeo khẩu trang là vi hiến.

Thứ hai, 18/11/2019 - 05:01

Ông Trump nổi giận với cố vấn của “Phó tướng”
Ông Trump nổi giận với cố vấn của “Phó tướng”

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nổi giận với một cố vấn của Phó tổng thống Mike Pence, sau khi người phụ nữ này gọi cuộc điện đàm giữa ông Trump và người đồng cấp Ukraine là “không bình thường và không phù hợp”.

Thứ hai, 18/11/2019 - 03:37

Chồng Hàn Quốc bị bắt vì nghi giết rồi phi tang thi thể người vợ Việt Nam
Chồng Hàn Quốc bị bắt vì nghi giết rồi phi tang thi thể người vợ Việt Nam

(Dân trí) - Cảnh sát Hàn Quốc đã bắt giữ một người đàn ông nghi đã giết hại rồi đem phi tang thi thể của người vợ là cô dâu tới từ Việt Nam.

Thứ hai, 18/11/2019 - 02:59

Việt Nam đã sẵn sàng cho nhiệm kỳ Chủ tịch ASEAN 2020
Việt Nam đã sẵn sàng cho nhiệm kỳ Chủ tịch ASEAN 2020

(Dân trí) - Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Quốc Dũng khẳng định Việt Nam đã khởi động công tác chuẩn bị cho nhiệm kỳ chủ tịch ASEAN 2020 từ rất sớm và sẵn sàng đảm nhiệm cương vị quan trọng này.

Thứ hai, 18/11/2019 - 01:18

ĐÁNG QUAN TÂM
Việt Nam sẽ đẩy nhanh tiến trình đàm phán COC trong năm Chủ tịch ASEAN
Việt Nam sẽ đẩy nhanh tiến trình đàm phán COC trong năm Chủ tịch ASEAN

(Dân trí) - Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Quốc Dũng cho biết với tư cách là Chủ tịch ASEAN vào năm 2020, Việt Nam sẽ góp phần đẩy nhanh tiến trình đàm phán Bộ Quy tắc Ứng xử trên Biển Đông (COC) giữa ASEAN và Trung Quốc.

Thứ hai, 18/11/2019 - 12:11

Máy bay chở bà Hillary Clinton hạ cánh khẩn cấp vì rung lắc, bốc khói
Máy bay chở bà Hillary Clinton hạ cánh khẩn cấp vì rung lắc, bốc khói

(Dân trí) - Máy bay thương mại chở cựu ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton đã phải hạ cánh khẩn cấp vì trục trặc kỹ thuật dẫn tới tình trạng rung lắc và bốc khói, truyền thông Mỹ dẫn nguồn thạo tin cho hay.

Thứ hai, 18/11/2019 - 12:04

Video hai du thuyền Mỹ trị giá hơn 20 triệu USD bốc cháy ngùn ngụt
Video hai du thuyền Mỹ trị giá hơn 20 triệu USD bốc cháy ngùn ngụt

(Dân trí) - Hai du thuyền sang trọng tổng trị giá hơn 20 triệu USD đã bị phá hủy trong vụ hỏa hoạn dữ dội tại Florida (Mỹ) cuối tuần qua.

Thứ hai, 18/11/2019 - 10:57

Tổng thống Pháp Macron lại lên tiếng về NATO: Không bỏ nhưng bớt cần
Tổng thống Pháp Macron lại lên tiếng về NATO: Không bỏ nhưng bớt cần

Tổng thống Pháp lại lần nữa lên tiếng về cải cách NATO trước thềm kỷ niệm 70 năm của tổ chức này. Thực chất và hàm ý của ông Macron là gì?

Thứ hai, 18/11/2019 - 10:39

Tổng thống Philippines phân trần nguyên nhân sức khỏe có vấn đề
Tổng thống Philippines phân trần nguyên nhân sức khỏe có vấn đề

(Dân trí) - Ông Rodrigo Duterte đã thừa nhận rằng sức khỏe của ông hiện đang có vấn đề do tuổi tác và ảnh hưởng từ cuộc sống.

Thứ hai, 18/11/2019 - 10:30

Tổng thống Trump “sốt ruột”, giục ông Kim Jong-un nhanh chóng hành động
Tổng thống Trump “sốt ruột”, giục ông Kim Jong-un nhanh chóng hành động

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump hối thúc nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un hành động nhanh chóng nhằm đạt được thỏa thuận trong việc giải trừ chương trình hạt nhân của Bình Nhưỡng.

Thứ hai, 18/11/2019 - 08:29

Trung Quốc điều nhóm tác chiến tàu sân bay đi qua eo biển Đài Loan
Trung Quốc điều nhóm tác chiến tàu sân bay đi qua eo biển Đài Loan

(Dân trí) - Trung Quốc đã đưa tàu sân bay tự đóng đầu tiên dẫn đầu nhóm tác chiến đi qua eo biển Đài Loan trong bối cảnh bầu cử ở hòn đảo này đang nóng dần lên.

Thứ hai, 18/11/2019 - 08:28

Nga - Ả rập Xê út bàn bạc hợp đồng "rồng lửa" S-400
Nga - Ả rập Xê út bàn bạc hợp đồng "rồng lửa" S-400

(Dân trí) - Một quan chức Nga xác nhận rằng nước này và Ả rập Xê út đang bàn bạc các điều khoản nhằm biến thỏa thuận mua S-400 do Moscow sản xuất trở nên có hiệu lực.

Thứ hai, 18/11/2019 - 07:24

Mỹ chỉ trích Trung Quốc cản trở hoạt động dầu khí của Việt Nam ở Biển Đông
Mỹ chỉ trích Trung Quốc cản trở hoạt động dầu khí của Việt Nam ở Biển Đông

(Dân trí) - Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Mark Esper đã chỉ trích hành vi của Trung Quốc tại Biển Đông, bao gồm việc cản trở hoạt động dầu khí của Việt Nam, trong cuộc gặp với các quan chức ASEAN.

Thứ hai, 18/11/2019 - 07:20

Vị nguyên soái Liên Xô cuối cùng được ông Putin tặng đồng hồ là ai?
Vị nguyên soái Liên Xô cuối cùng được ông Putin tặng đồng hồ là ai?

Trong đời binh nghiệp, Dmitry Yazov đã từ người lính trở thành vị Nguyên soái, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng của một cường quốc.

Thứ hai, 18/11/2019 - 07:02

Nga thả 3 tàu chiến của Ukraine
Nga thả 3 tàu chiến của Ukraine

Ngày 17/11, Nga thả 3 tàu của Ukraine mà nước này bắt giữ hồi tháng 11/2018 trước thềm Hội nghị Thượng đỉnh "Bộ Tứ Normandy" diễn ra vào tháng tới.

Chủ nhật, 17/11/2019 - 05:37

Trung Quốc gánh hệ lụy vì đập thủy điện lớn nhất thế giới
Trung Quốc gánh hệ lụy vì đập thủy điện lớn nhất thế giới

(Dân trí) - Chính phủ Trung Quốc từng cam kết với người dân nước này về lợi ích của Tam Hiệp, đập thủy điện lớn nhất thế giới. Tuy nhiên, những hệ lụy về môi trường đang gây ra cơn “đau đầu” cho giới chức nước này, khi người dân đang ngày càng phải đối mặt với nhiều hậu quả từ công trình đầy tham vọng này.

Chủ nhật, 17/11/2019 - 05:34