Chuyển giao quyền lực Obama - Trump: Hợp tác và đấu tranh chính sách

Tổng thống đắc cử Donald Trump đang có những bước đi mạnh mẽ nhằm tranh thủ một số di sản của Chính quyền Obama, đồng thời chuẩn bị cho những điều chỉnh về đối nội và đối ngoại.
>>5 bước đi cuối cùng của Tổng thống Obama làm khó ông Trump
>>Ông Trump sẽ hủy bỏ một số quyết sách của chính quyền Obama

Theo New York Times ngày 1/1/2017, chỉ 2 ngày sau cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ, ông Barack Obama đã gặp ông Donald Trump tại Nhà Trắng và tuyên bố ưu tiên số 1 của ông trong những ngày còn tại vị là đảm bảo chuyển giao quyền lực êm thấm cho Tổng thống đắc cử D. Trump. Điều đương kim Tổng thống Mỹ không nói ra là ông cũng muốn thiết lập những rào cản về hệ tư tưởng và chính sách càng nhiều càng tốt trước khi ông D. Trump tuyên thệ nhậm chức ngày 20/1/2017.

Chuyển giao quyền lực Obama - Trump: Hợp tác và đấu tranh chính sách - 1

Tiếp nhận di sản tích cực

Ông D. Trump sẽ là một trong những Tổng thống Mỹ có lợi thế nhất trong nhiều năm qua khi tiếp nhận di sản kinh tế tích cực từ người tiền nhiệm. Kinh tế Mỹ đang tăng trưởng khá với mức tăng GDP quý III năm 2016 đạt 3,2% (lớn hơn nhiều so với kỳ vọng của các chuyên gia). Kể từ những năm 1980 đến nay, duy nhất ông George H.W. Bush là vị Tổng thống Mỹ nhậm chức khi kinh tế nước này có mức tăng trưởng kinh tế cao hơn hiện tại.

Lợi thế của Tổng thống đắc cử D. Trump là sự tương phản rõ rệt với những gì mà ông Obama đã gặp phải ở thời điểm nhậm chức năm 2009: kinh tế Mỹ “đổ đèo” khá tự do với khoảng 800.000 việc làm ở Mỹ biến mất chỉ trong 1 tháng. Các phân tích về kinh tế lượng (nhấn mạnh vào tỷ lệ thất nghiệp thấp, các chỉ số kinh tế chủ yếu được cải thiện rõ rệt và các thị trường hàng hoá cơ bản đạt mức cao tại Mỹ trong thời gian qua) đã chỉ ra kinh tế Mỹ đang phát triển và tăng trưởng dựa trên những cơ sở bền vững (bao gồm những cải cách về luật pháp, chính sách tài khoá và tiền tệ, đầu tư cho khoa học công nghệ. Mỹ vẫn đóng vai trò chủ chốt trong các tổ chức và sáng kiến hợp tác quốc tế lớn…) kể từ sau khủng hoảng tài chính 2008 - 2009.

Bên cạnh đó, Mỹ vẫn là quốc gia dẫn đầu về sức mạnh quân sự, sức mạnh mềm, mạng lưới đồng minh lớn nhất trên toàn cầu. Việc kinh tế Mỹ cải thiện mạnh mẽ (đồng thời chiếm trên 1/5 GDP toàn thế giới) và Mỹ tiếp tục chi trên 1/3 chi phí quân sự toàn cầu là những nền tảng để Chính quyền ông D. Trump có thêm điều kiện tiến hành những điều chỉnh quan trọng trong cả lĩnh vực đối nội và đối ngoại.

Tuy nhiên, Chính quyền D. Trump dự kiến cũng phải tiến hành nhiều bước đi để cải thiện những điểm yếu của Mỹ, bao gồm việc chia rẽ nội bộ cả về chính trị lẫn kinh tế. Tình trạng bất bình đẳng ở Mỹ hiện ở mức cao nhất trong gần 100 năm qua, trong khi mức thu nhập trung bình của 50% dân lao động Mỹ không tăng kể từ những năm 1970.

Mỹ tiếp tục phải xử lý vấn đề nợ công, vốn đã đạt mức kỷ lục, cuối năm tài khoá 2016 là 19,5 nghìn tỷ USD và dự kiến cuối năm tài khoá 2017 là 20,1 nghìn tỷ USD. Đồng USD tăng giá ở mức cao nhất trong vòng 15 năm qua và gây khó khăn cho xuất khẩu. Bên cạnh đó, Mỹ tiếp tục phải đối mặt với nhiều khó khăn của kinh tế thế giới, trong đó có vấn đề thị trường cho hàng công nghiệp bị chững lại…

Cần bộ máy chính quyền mạnh

Với việc đề cử các nhân sự cho chính quyền mới, ông D. Trump muốn thiết lập một bộ máy mạnh để thúc đẩy việc đạt mục tiêu “làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại” như cam kết trong thời gian tranh cử.

Tư duy cơ bản ông D. Trump thể hiện trong thời gian qua gồm hai điểm quan trọng. Theo ông, Mỹ đang đứng trước một cục diện quan hệ quốc tế rất hỗn loạn và có vai trò khá yếu, không tương xứng với tiềm năng thực sự. Cùng với đó, các bước đi của Mỹ cần phải xuất phát từ những lợi ích thiết thực của đất nước.

Cụ thể, Mỹ cần xây dựng một nền tảng sức mạnh vững chắc cả về kinh tế, chính trị và quân sự để đảm bảo việc triển khai hiệu quả các chính sách đối nội và đối ngoại, chú trọng đàm phán và chia sẻ các nguồn lực cũng như chi phí với các nước, nhất là trong việc gìn giữ an ninh tại các khu vực, các điểm nóng trên thế giới.

Mặc dù thể hiện quyết tâm cao và đang đứng trước một số thuận lợi cơ bản để triển khai chính sách trong thời gian tới (bao gồm việc cả hai viện của Quốc hội Mỹ đều do Đảng Cộng hoà kiểm soát), Tổng thống D. Trump rất cần một bộ máy chính quyền mạnh để khắc phục những điểm yếu sau:

Trước tiên, dù ông Trump rất muốn thay đổi hiện trạng và thách thức những khuôn khổ quyền lực Mỹ đã duy trì trong một thời gian dài, những cuộc phỏng vấn thời gian qua cho thấy bản thân ông chưa có được những hoạch định rõ ràng về việc sẽ thay đổi như thế nào.

Hai là, bộ máy nhân sự mạnh sẽ giúp Trump vượt qua những thách thức phức tạp trong chính trị nội bộ Mỹ, kể cả sức ép dư luận với những hoài nghi về khả năng của ông trong việc điều hành chính quyền một cách hiệu quả.

Ba là, ông Trump cần một bộ máy mạnh giúp bù đắp cho việc thiếu kinh nghiệm trong các lĩnh vực an ninh, quốc phòng, quân sự, ngoại giao và chính trị - vốn đang tồn tại nhiều vấn đề phức tạp khó có thể giải quyết một cách thấu đáo.

Các nhân sự chủ chốt được ông đề cử thời gian qua cho thấy nội các Chính quyền Trump (nếu được Thượng viện Mỹ thông qua) về cơ bản, sẽ bao gồm các nhân vật có quan điểm khá thống nhất với quan điểm của đảng Cộng hoà trong việc coi trọng sức mạnh quốc gia, bảo vệ lợi ích Mỹ, đề cao vai trò của an ninh - quân sự - chống khủng bố, ủng hộ tự do thương mại, coi trọng quan hệ với các nước lớn…

Cách tiếp cận khác

Hợp tác và đấu tranh liên quan đến chính sách là nơi thể hiện rõ nét nhất sự chuyển giao quyền lực giữa hai ông Obama và Trump.

Ngày 1/1/2017, đương kim Tổng thống Obama đã cho đăng tải trên Twitter những thành tựu chính trong 8 năm cầm quyền, bao gồm việc ứng phó với khủng hoảng tài chính và tạo ra được thời gian tăng trưởng việc làm lâu nhất trong lịch sử Mỹ, tăng mạnh số người dân Mỹ có bảo hiểm y tế.

Cũng trong thời gian này, Tổng thống Obama đã đưa nước Mỹ giảm 50% phụ thuộc vào việc nhập khẩu dầu mỏ và thúc đẩy cung ứng năng lượng sạch và hiệu quả, rút nhiều lính Mỹ về nước, củng cố sự lãnh đạo của Mỹ trên phạm vi thế giới, công nhận hôn nhân đồng tính và tăng bình đẳng cho mọi người.

Trong khi đó, một số thông tin cho biết ông D. Trump có thể sẽ bãi bỏ nhiều chính sách và quy định của Chính quyền đương nhiệm do “làm giảm tăng trưởng kinh tế và việc làm”. Bản thân ông D. Trump đã lên tiếng chỉ trích mạnh mẽ Chính quyền Obama trong các vấn đề nhập cư, năng lượng, đối ngoại…

Đáng chú ý, ông D. Trump tuyên bố một trong những điều đầu tiên ông sẽ làm ngay trong ngày đầu nhậm chức Tổng thống là rút khỏi Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP).

Ông D. Trump cũng có thể có cách tiếp cận khác với ông Obama trong việc xử lý quan hệ với Nga, Trung Quốc, vấn đề kiểm soát vũ khí hạt nhân và các tranh chấp kinh tế - thương mại…

Ông Trump đã hành xử khác nhiều Tổng thống Mỹ tiền nhiệm khi tuyên bố sẽ không duy trì đường lối chính sách của người đi trước, tiến hành các cuộc tiếp xúc và trao đổi cấp cao với các lãnh đạo nước ngoài, bao gồm cả những việc chưa có tiền lệ.

Những điều này lý giải cho việc Chính quyền Obama được cho là đang sử dụng khoảng thời gian ít ỏi còn lại để củng cố những di sản của mình và xác lập những ưu tiên để phần nào điều chỉnh những hành vi của Chính quyền Trump.

Gần đây, ông Obama đã ra lệnh cấm khai thác vĩnh viễn dầu ngoài khơi trong thềm lục địa của Mỹ tại Đại Tây Dương và Bắc Băng Dương, thiết lập những tiêu chí mới về môi trường, chuyển tù nhân ra khỏi căn cứ Guantanamo, chỉ trích việc xây các khu định cư của Israel và trừng phạt Nga với cáo buộc Nga can thiệp vào bầu cử Mỹ thông qua các cuộc tấn công mạng…

Ngược lại với dư luận trái chiều trước khi diễn ra bầu cử Tổng thống 2016, ông D. Trump đang thể hiện những bước đi mạnh mẽ và tự tin trong việc tranh thủ một số di sản tích cực của giai đoạn trước và chuẩn bị cho các điều chỉnh tiếp theo cả trong lĩnh vực đối nội và đối ngoại.

Điều này tương đối phù hợp với những tuyên bố về chiều hướng chính sách của Trump trong giai đoạn tranh cử cũng như tính cách cá nhân của ông. Chúng có thể sẽ khiến các nước cần tiếp tục theo sát các tác động tới việc hoạch định và triển khai chính sách nói chung cũng như với khu vực châu Á - Thái Bình Dương nói riêng của Chính quyền Mỹ mới.

Theo (Phó Tổng Lãnh sự Việt Nam tại Houston)

Thế giới và Việt Nam

MỚI NHẤT
Tổng thống Nga Putin bất ngờ lệnh rút dần lực lượng tại Syria
Tổng thống Nga Putin bất ngờ lệnh rút dần lực lượng tại Syria

(Dân trí) - Quan chức cấp cao của Nga hôm nay 6/1 cho biết, theo lệnh của Tổng thống Vladimir Putin, quân đội nước này đã bắt đầu rút dần lực lượng tại Syria theo các điều khoản trong thỏa thuận ngừng bắn giữa chính phủ Syria và phe đối lập.

Thứ sáu, 06/01/2017 - 08:55

Mỹ điều thêm đặc nhiệm đến Lithuania: Ám ảnh Kaliningrad?
Mỹ điều thêm đặc nhiệm đến Lithuania: Ám ảnh Kaliningrad?

Việc điều thêm lính đặc nhiệm đến Lithuania càng cho thấy nỗ sợ hãi của Mỹ trước sức ảnh hưởng và hiện diện ngày càng lớn của Nga tại vùng Baltic.

Thứ sáu, 06/01/2017 - 08:00

Giới chuyên gia nhận định tổ chức Nhà nước Hồi giáo đang sụp đổ
Giới chuyên gia nhận định tổ chức Nhà nước Hồi giáo đang sụp đổ

Mặc dù Tổng thống đắc cử Mỹ Donald Trump đã cam kết sẽ tiêu diệt tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng trong nhiệm kỳ sắp tới của mình, song giới chuyên gia nhận định trên thực tế, tổ chức khủng bố này đã bị suy yếu nghiêm trọng và đang tháo lui dưới các cuộc tấn công tổng lực của các lực lượng khác nhau trong năm qua.

Thứ sáu, 06/01/2017 - 07:00

"Dấm dúi" sử dụng điện thoại di động dưới thời khủng bố IS cai trị
"Dấm dúi" sử dụng điện thoại di động dưới thời khủng bố IS cai trị

Khi tổ chức Nhà nước Hồi giáo IS cai trị, người dân sử dụng điện thoại di động một cách “dấm dúi”. Nếu bị phát hiện, họ sẽ bị giết vì tội gián điệp.

Thứ sáu, 06/01/2017 - 06:00

Tàu ngầm Pháp lập kỷ lục sau khi đánh chìm TSB Mỹ
Tàu ngầm Pháp lập kỷ lục sau khi đánh chìm TSB Mỹ

Sau khi đánh chìm tàu sân bay Mỹ trong diễn tập, tàu ngầm hạt nhân lớp Rubis của Pháp tiếp tục xác lập kỷ lục hoạt động liên tục trên biển.

Thứ sáu, 06/01/2017 - 05:00

Rapper Việt Nam xuất hiện trong video tri ân Tổng thống Obama của Nhà Trắng
Rapper Việt Nam xuất hiện trong video tri ân Tổng thống Obama của Nhà Trắng

(Dân trí) - Nữ rapper Suboi đã xuất hiện trong đoạn video tri ân Tổng thống Mỹ Barack Obama vừa được Nhà Trắng đăng tải trên website vài tuần trước khi ông kết thúc nhiệm kỳ.

Thứ sáu, 06/01/2017 - 04:46

Các đại sứ Mỹ thời ông Obama được lệnh về nước trước ngày ông Trump nhậm chức
Các đại sứ Mỹ thời ông Obama được lệnh về nước trước ngày ông Trump nhậm chức

(Dân trí) - Nhóm chuyển giao quyền lực của Tổng thống đắc cử Donald Trump đã ra chỉ thị yêu cầu tất cả các đại sứ Mỹ do Tổng thống Barack Obama bổ nhiệm phải rời vị trí của họ vào ngày 20/1, ngày ông Trump nhậm chức, theo Đại sứ Mỹ tại New Zealand.

Thứ sáu, 06/01/2017 - 03:46

Giải mã việc ông Trump mềm với Nga, nhưng rắn với Trung Quốc
Giải mã việc ông Trump mềm với Nga, nhưng rắn với Trung Quốc

(Dân trí) - Tổng thống đắc cử Mỹ Donald Trump đang cho thấy những đường hướng đối ngoại trái ngược với chính quyền tiền nhiệm khi tỏ ra hòa hoãn với Nga, nhưng cứng rắn với Trung Quốc.

Thứ sáu, 06/01/2017 - 03:19

Binh sĩ Nga phô diễn sức mạnh chiến đấu tại Philippines
Binh sĩ Nga phô diễn sức mạnh chiến đấu tại Philippines

(Dân trí) - Các binh sĩ thuộc Lực lượng Thủy quân Lục chiến Nga đã có những bài tập thể lực nhằm phô diễn sức mạnh ấn tượng trong chuyến thăm hữu nghị kéo dài 5 ngày đến Philippines trong tuần này.

Thứ sáu, 06/01/2017 - 03:06

Báo Trung Quốc dọa “tung đòn” nếu ông Trump khiêu chiến thương mại
Báo Trung Quốc dọa “tung đòn” nếu ông Trump khiêu chiến thương mại

(Dân trí) - Thời báo Hoàn cầu của Trung Quốc đã cảnh báo Tổng thống đắc cử Mỹ Donald Trump rằng ông sẽ phải đối mặt với “những cây gậy lớn” nếu phát động một cuộc chiến thương mại hoặc tiếp tục khiến mối quan hệ song phương Trung - Mỹ trở nên căng thẳng.

Thứ sáu, 06/01/2017 - 03:04

Bất đồng chính trị chia rẽ quan hệ Mỹ - Trung
Bất đồng chính trị chia rẽ quan hệ Mỹ - Trung

(Dân trí) - Tại diễn đàn về các vấn đề quốc tế được tổ chức tại thủ đô Bắc Kinh, Trung Quốc ngày 5/1, nhiều học giả cho rằng quan điểm của Tổng thống Mỹ đắc cử Donald Trump có thể sẽ làm phức tạp thêm mối quan hệ Mỹ - Trung trong thời gian tới.

Thứ sáu, 06/01/2017 - 02:13

Đại sứ Ted Osius kể chuyện người Việt hiến máu cứu người Mỹ
Đại sứ Ted Osius kể chuyện người Việt hiến máu cứu người Mỹ

(Dân trí) - Đại sứ Mỹ tại Việt Nam Ted Osius kể lại câu chuyện 21 năm trước khi lần đầu tiên ông tới Việt Nam. Khi đó, không nề hà đêm khuya, nhiều người Việt ở một tỉnh miền núi phía bắc đã hiến máu cứu một người Mỹ bị tai nạn.

Thứ sáu, 06/01/2017 - 02:05

ĐÁNG QUAN TÂM
Vì sao Nga âm thầm tìm giải pháp thoát khỏi cuộc chiến ở Syria?
Vì sao Nga âm thầm tìm giải pháp thoát khỏi cuộc chiến ở Syria?

So với Iran - nước quyết tâm giành thắng lợi quân sự hoàn toàn bằng mọi giá, Nga không muốn phải can dự đến cùng vào cuộc xung đột Syria và muốn rút lui khi cuộc chiến bị đẩy đến giai đoạn cao trào.

Thứ sáu, 06/01/2017 - 01:00

6 bức thư đấu giá và tình yêu con của Công nương Diana
6 bức thư đấu giá và tình yêu con của Công nương Diana

6 bức thư Công nương Diana gửi quản gia Cung điện Buckingham được đấu giá, mang về hơn 15.000USD.

Thứ sáu, 06/01/2017 - 12:10

Quan hệ Nga-Mỹ có thực sự tốt đẹp thời Trump?
Quan hệ Nga-Mỹ có thực sự tốt đẹp thời Trump?

Tổng thống Nga Vladimir Putin đã sớm gửi lời chúc mừng tới Donald Trump sau khi tỷ phú Mỹ chiến thắng cuộc đua vào Nhà Trắng.

Thứ sáu, 06/01/2017 - 12:00

Mỹ xác định bên thứ ba liên quan cáo buộc Nga can thiệp bầu cử
Mỹ xác định bên thứ ba liên quan cáo buộc Nga can thiệp bầu cử

(Dân trí) - Các cơ quan tình báo Mỹ ngày 5/1 cho biết đã xác định được bên thứ ba giúp Nga cung cấp cho WikiLeaks các tài liệu về cuộc bầu cử Mỹ.

Thứ sáu, 06/01/2017 - 11:34

Bên trong biệt thự mới nguy nga của ái nữ nhà Trump
Bên trong biệt thự mới nguy nga của ái nữ nhà Trump

(Dân trí) - Vợ chồng con gái lớn Tổng thống đắc cử Mỹ Donald Trump, Ivanka Trump và Jared Kushner, vừa mua một biệt thự với giá hơn 5 triệu USD để chuyển tới sống ở Washington khi ông sắp nhậm chức.

Thứ sáu, 06/01/2017 - 11:12

Tổng thống Obama bắt đầu dọn khỏi Nhà Trắng?
Tổng thống Obama bắt đầu dọn khỏi Nhà Trắng?

(Dân trí) - Gia đình Tổng thống Mỹ sắp mãn nhiệm Barack Obama được cho là đã bắt đầu dọn khỏi Nhà Trắng khi các xe tải vận chuyển đồ được nhìn thấy bên ngoài Nhà Trắng, theo trang tin Express.

Thứ sáu, 06/01/2017 - 10:35

Mỹ đưa con trai Bin Laden vào danh sách khủng bố
Mỹ đưa con trai Bin Laden vào danh sách khủng bố

(Dân trí) - Hamza bin Laden, con trai của trùm khủng bố khét tiếng Osama bin Laden, vừa bị liệt vào danh sách khủng bố toàn cầu của Mỹ.

Thứ sáu, 06/01/2017 - 10:27

Người chuyên săn lùng quan tham lên sóng truyền hình Trung Quốc
Người chuyên săn lùng quan tham lên sóng truyền hình Trung Quốc

Nhiều người trong ủy ban chống tham nhũng Trung Quốc cũng trở thành “con mồi” cho những quan tham mua chuộc.

Thứ sáu, 06/01/2017 - 10:00

Chiến đấu cơ NATO suýt đâm phải máy bay chở khách của Nga?
Chiến đấu cơ NATO suýt đâm phải máy bay chở khách của Nga?

(Dân trí) - Một máy bay chở khách của hãng hàng không Nga hôm 5/1 đã phải hạ độ cao khẩn cấp để tránh một vụ va chạm trên không với một máy bay chiến đấu của NATO, hãng tin Interfax của Nga dẫn nguồn thạo tin cho biết.

Thứ sáu, 06/01/2017 - 09:32

IS bắt đầu tái chiếm Aleppo, tấn công thành trì phía Đông
IS bắt đầu tái chiếm Aleppo, tấn công thành trì phía Đông

Khủng bố IS bắt đầu cuộc tấn công vào phía Đông Bắc Syria, Thổ Nhĩ Kỳ khó khăn trên mặt trận ở Tây Bắc Syria, Aleppo khó thoát gọng kềm.

Thứ sáu, 06/01/2017 - 09:30

Báo Mỹ: Quan chức Nga ăn mừng chiến thắng của ông Trump
Báo Mỹ: Quan chức Nga ăn mừng chiến thắng của ông Trump

(Dân trí) - Các quan chức cấp cao trong chính phủ Nga đã ăn mừng chiến thắng của ông Donald Trump sau khi tỷ phú New York đánh bại đối thủ ở đảng Dân chủ Hillary Clinton trong cuộc bầu cử hồi đầu tháng 11, Washington Post đưa tin ngày 5/1.

Thứ sáu, 06/01/2017 - 09:22

Forbes vinh danh chàng trai gốc Việt trong lĩnh vực game
Forbes vinh danh chàng trai gốc Việt trong lĩnh vực game

Chàng trai gốc Việt Andy Dinh vừa được tạp chí danh tiếng Forbes vinh danh trong Top 30 nhà phát triển game tài ba.

Thứ sáu, 06/01/2017 - 09:10