Cửa nào cho phương Tây trong cuộc khủng hoảng ở Ukraine?

Dân trí Ngoại trưởng Mỹ đã đe dọa trả đũa đối với hành động của Nga tại bán đảo Crimea và để ngỏ tất cả các giải pháp. Nhưng liệu Mỹ có thực sự cân nhắc tất cả giải pháp, trong đó có các biện pháp quân sự? Mỹ và phương Tây thực lực có thể làm gì trong cuộc khủng hoảng ở Ukraine?
>>Mỹ thừa nhận Nga đã “hoàn toàn kiểm soát Crimea”
>>Nga giải thích quyết định cho phép triển khai quân ở Ukraine
>>Phản đòn từ Mátxcơva

Các phương án ngoại giao

Ngoại trưởng Mỹ John Kerry.

Ngoại trưởng Mỹ John Kerry.
 
Bước đi quan trọng đầu tiên thường hiện thực hiện nhằm đáp trả một hành động gây phẫn nộ quốc tế là sự lên án của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, sau đó có thể là các nghị quyết yêu cầu các bước đi sửa sai của bên bị cho là có lỗi. Và nếu điều đó thất bại, Hội đồng Bảo an có thể yêu cầu hành động quân sự quốc tế.

Nhưng tất cả các phương án trên đều không khả thi lúc này. Nga là thành viên thường trực của Hội đồng Bảo an, vì vậy có thể và sẽ bỏ phiếu chống lại bất kỳ nỗ lực nào nhằm lên án nước này. Đây là một thất bại do hệ thống của Hội đồng Bảo an - sự bất lực trước một thành viên thường trực.

Nhưng cũng có các phương án hành động khác. 7 quốc thành viên thuộc nhóm các nước công nghiệp hàng đầu thế giới đã "quay lưng" với thành viên thứ 8 - Nga - khi hủy công tác chuẩn bị cho hội nghị thượng đỉnh G8, dự kiến diễn ra tại Sochi vào tháng 6 tới.

Các hình thức hợp tác khác với Nga có thể bị "treo giò". Quan hệ đối tác EU-Nga, với các hội nghị thượng đỉnh được tổ chức 2 năm một lần, là một phương án. Hội đồng Nga-NATO là một phương án khác.

Nhưng việc quay lưng với Nga về mặt ngoại giao cũng có những nguy cơ lớn. Sự hợp tác của Nga rất quan trọng đối với chính sách của phương Tây về Iran, Triều Tiên và Afghanistan, và Nga cũng có ảnh hưởng rất lớn tại Syria.

Anh được cho là đã ra lệnh tẩy chay ở cấp bộ trưởng Thế vận hội Paralympic dành cho các vận động viên khuyết tật, khai mạc vào ngày 7/2 tới tại Sochi, vốn nằm cái thủ phủ Simferopol của Cộng hòa tự trị Crimea chỉ khoảng 480 km. Nhưng việc chỉ tẩy chay một sự kiện thể thao sẽ không có tác dụng thực sự, và các quốc gia rất miễn cưỡng trong việc áp dụng các biện pháp này kể từ các vụ tẩy chay "ăn miếng trả miếng" thời Chiến tranh Lạnh vào năm 1980 và 1984.

Các phương án kinh tế
 
Ngoại trưởng Mỹ John Kerry.
EU phụ thuộc nhiều vào Nga về khí đốt, với các hệ thống đường ống vận chuyển hầu hết đi qua Ukraine.

Ngoài các phương án ngoại giao, phương Tây cũng có thể áp đặt các biện pháp nhằm tổn hại tới Nga về mặt kinh tế. Các biện pháp này có thể được áp dụng mà không cần sự ủng hộ của Liên hợp quốc.

Nga có các mối quan hệ kinh tế to lớn đối với phương Tây. Mỹ đã hủy các cuộc đàm phán với Nga về các vấn đề năng lượng và một hiệp ước đầu tư song phương.

Một trong những mối quan hệ kinh tế lớn nhất giữa châu Âu và Nga là dầu mỏ và khí đốt, nhưng đây cũng là một điểm yếu. Nga là nhà cung cấp khí đốt từ lớn nhất của EU, cung cấp khoảng 25% lượng thiêu thụ khí đốt, trị giá gần 100 triệu USD mỗi ngày. EU quá phụ thuộc vào Nga nên khối này không thể làm gì. Châu Âu cũng không có các lựa chọn khác để giảm bớt nhu cầu cung cấp từ Nga, mặc dù sau một mùa đông lạnh lẽo, EU có thể có đủ khí đốt dự trữ trong khoảng vài tháng.

Giới nhà giàu Nga cũng có thể là một mục tiêu. Là các du khách thường xuyên tới phương Tây, họ có thể giữ hàng triệu USD trong các tài khoảng ngân hàng phương Tây, hoặc đầu tư vào bất động sản và các đội bóng ở phương Tây.

Nhà phân tích an ninh về Nga Mark Galeotti cho biết: "Vũ khí mạnh nhất chống lại phương Tây là tấn công giới nhà giàu mà Kremlin bị ảnh hưởng nhiều".

Ông Galeotti nói, ông hi vọng về "các lệnh cấm vận và đóng băng tài sản đối với các quan chức, thông qua các biện pháp hạn chế visa và thậm chí là áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với các tập đoàn của Nga".

Việc tấn công các doanh nghiệp nghe có vẻ hấp dẫn, nhưng phương Tây không muốn trả đũa, vì một số công ty của chính họ, như ExxonMobil và Boeing, có sự hiện diện lớn tại Nga.

Sức ép kinh tế từ phương Tây có thể phải diễn ra trong thời gian dài - tập trung vào việc giảm thương mại và đầu tư.

Các biện pháp đóng băng tài sản và hạn chế visa đã được sử dụng trước trước đó, mà điển hình là việc Mỹ áp dụng các biện pháp trừng phạt đối với các quan chức Nga có liên quan tới vụ bắt giữ và cái chết của luật sư Nga Sergei Magnitsky. Những biện pháp tương đối hạn chế này có ảnh hưởng rất yếu ớt đối với các quan hệ với Nga, vốn trả đũa bằng một loạt biện pháp trong đó có lệnh cấm người Mỹ nhận trẻ em Nga làm con nuôi.

Nhưng ông Francesco Giumelli, một chuyên gia về các lệnh trừng phạt quốc tế tại Đại học Groningen ở Hà Lan, cho rằng các biện pháp trên không nên chỉ sử dụng để nhằm vào những người Nga giàu có.

"Về mặt pháp lý là rất khó... Làm thế nào bạn có thể liên hệ những người này với các biện pháp cụ thể tại Crimea. Bạn cần phải chứng minh được rằng họ đã tham gia vào những điều sai trái", ông Giumelli nói.

Theo ông Giumelli, các biện pháp cấm vận đi lại - chứ không phải tài chính - nhiều khả năng là bước đi đầu tiên, nhằm vào các tướng lĩnh và giới chức quốc phòng Nga có vai trò trực tiếp tại Crimea, hoặc xa hơn là các nghị sĩ bỏ phiếu ủng hộ hành động của Nga tại Crimea. Ông Giumelli cho rằng biện pháp này dường như chỉ mang tính biểu tượng, nhưng cho thấy một cam kết hành động và có thể được tăng cường sau đó.

Thực hiện các biện pháp cứng rắn hơn nhằm vào đội ngũ thân cận của Tổng thống Nga Vladimir Putin hoặc các tập đoàn kinh tế mạnh nhiều khả năng sẽ chỉ vấp phải sự trả đũa, ông Giumelli nhận định, và nói thêm "điều đó có thể giúp gì được Ukraine?".

"Thật dễ dàng khi nói rằng "chúng ta cần phải mạnh mẽ" nhưng điều gì sẽ xảy ra nếu người Nga cũng nói điều tương tự. Tôi không nghĩ EU muốn đưa nó lên mức mà ai đó lại phải kéo nó xuống", ông Giumelli nói.

Các phương án quân sự
 
Tàu chiến USS Ramage của Mỹ đã có mặt tại Biển Đen nhưng nhiều khả năng sẽ không hành động gì.

Tàu chiến USS Ramage của Mỹ đã có mặt tại Biển Đen nhưng nhiều khả năng sẽ không hành động gì.

Mặc dù Ngoại trưởng Mỹ tuyên bố cân nhắc "mọi phương án" nhưng giới chuyên gia cho rằng một hành động quân sự là không có khả năng xảy ra. Giới phân tích cũng nhất trí rằng không có viễn cảnh NATO chiến tranh với Nga vì Ukraine.

Ngoại trưởng Anh William Hague cũng thẳng thừng tuyên bố: "Hiện tại, không có phương án quân sự nào được thảo luận".

Ukraine là một quốc gia đối tác của NATO, nhưng không phải là thành viên của liên minh, do đó không nhận được các biện pháp đảm bảo an ninh.

Mục tiêu to lớn hiện là giảm quân sự hóa cuộc khủng hoảng và cố gắng đưa Nga và Ukraine tới bàm đàm phán. Do vậy, NATO nhiều khả năng sẽ hành động thận trọng. Bất kỳ sự triển khai lực lượng nào tới khu vực Biển Đen hoặc đề nghị triển khai các phương tiện giám sát cũng có thể bị phía Nga xem là NATO đang can thiệp vào Kiev và có thể khiến Mátxcơva nổi giận.

Đây không phải là một cuộc chiến tranh tiềm tàng mà Ukraine có thể thắng về mặt quân sự, dù có sự trợ giúp của NATO hay không.

Chờ đợi điều gì?

Nhiều nhà phân tích cho rằng một hành động kiên quyết, bất ngờ của phương Tây khả năng sẽ không xảy ra. Bất kỳ biện pháp trừng phạt nào nhiều khả năng cũng bắt đầu ở quy mô nhỏ và sau đó lớn dần, và trong bất kỳ trường hợp nào phương Tây cũng cần thời gian để đi đến quyết định và thực thi, ít nhất là tại EU, nơi sự nhất trí của 28 quốc gia thành viên phải được đảm bảo.

Phương Tây cũng nên nhận thức rõ ràng các biện pháp trừng phạt có thể phản tác dụng, làm tổn hại chính các quan hệ kinh tế của họ với Nga, đặc biệt là nếu Mátxcơva tìm cách trả đũa.

An Bình

MỚI NHẤT
Bảo đảm an toàn cho cộng đồng người Việt tại Ukraine
Bảo đảm an toàn cho cộng đồng người Việt tại Ukraine

(Dân trí) - Bộ Ngoại giao Việt Nam đã chỉ đạo Đại sứ quán Việt Nam tại Ukraine thực hiện các biện pháp bảo đảm an toàn cho cộng đồng người Việt Nam tại Ukraine. Cho đến nay, chưa có thông tin về người Việt bị thiệt hại do những biến động tại Ukraine.

Thứ tư, 05/03/2014 - 07:10

Việt Nam rất coi trọng hợp tác toàn diện với Hoa Kỳ
Việt Nam rất coi trọng hợp tác toàn diện với Hoa Kỳ

Chiều 4/3, tại Hà Nội, Thượng tướng Nguyễn Chí Vịnh, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng đã tiếp đoàn Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ do bà Wendy Sherman, Thứ trưởng Ngoại giao Hoa Kỳ làm trưởng đoàn.

Thứ tư, 05/03/2014 - 07:04

Thủ tướng đánh giá cao sáng kiến của Indonesia về Biển Đông
Thủ tướng đánh giá cao sáng kiến của Indonesia về Biển Đông

Chiều 4/3, tại Trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã hội kiến Chủ tịch Hội đồng Hiệp thương Nhân dân Indonesia Sidarto Danusubroto đang ở thăm chính thức Việt Nam.

Thứ tư, 05/03/2014 - 07:03

Hé lộ biệt thự thứ 2 của Tổng thống bị lật đổ Yanukovych
Hé lộ biệt thự thứ 2 của Tổng thống bị lật đổ Yanukovych

(Dân trí) - Dư luận thế giới đã không khỏi xôn xao về căn biệt thự siêu lộng lẫy của Tổng thống bị lật đổ Viktor Yanukovych tại ngoại ô Kiev sau khi chủ nhân của nó tháo chạy. Nhưng ít ai biết rằng ông Yanukovych còn có một lâu đài “khủng” đang được xây dựng bên bờ biển Đen.

Thứ tư, 05/03/2014 - 07:03

Việt Nam sẵn sàng đóng góp vào các công việc của Hội đồng Nhân quyền
Việt Nam sẵn sàng đóng góp vào các công việc của Hội đồng Nhân quyền

Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh khẳng định Việt Nam sẵn sàng đóng góp vào các nỗ lực và công việc chung của Hội đồng Nhân quyền Liên Hợp Quốc vì các quyền, tự do và các giá trị nhân bản của nhân loại.

Thứ tư, 05/03/2014 - 06:26

Tổng thống Nga Putin: Vụ phế truất ông Yanukovych là bất hợp pháp
Tổng thống Nga Putin: Vụ phế truất ông Yanukovych là bất hợp pháp

(Dân trí) - Trong những bình luận đầu tiên về cuộc khủng hoảng tại Ukraine, Tổng thống Nga Putin cho hay vụ phế truất Tổng thống Yanukovych là "một cuộc đảo chính trái hiến pháp". Ông Putin cũng khẳng định Nga chưa điều quân vào Ukraine, nhưng can thiệp quân sự sẽ là phương án cuối cùng.

Thứ ba, 04/03/2014 - 06:15

Singapore đắt đỏ nhất thế giới
Singapore đắt đỏ nhất thế giới

(Dân trí) - Singapore đã vượt qua 131 thành phố trên toàn cầu để trở thành thành phố đắt đỏ nhất thế giới trong năm 2014, theo một cuộc khảo sát được công bố hôm nay.

Thứ ba, 04/03/2014 - 05:36

Ukraine: “Cái sảy nảy cái ung”
Ukraine: “Cái sảy nảy cái ung”

(Dân trí) - Khủng hoảng nghiêm trọng không chỉ đẩy quốc gia Đông Âu Ukraine vào cảnh “huynh đệ tương tàn”, mà còn làm dấy lên lo ngại về nguy cơ xảy ra một cuộc Chiến tranh lạnh mới giữa Nga và phương Tây, đặc biệt sau khi Mátxcơva cân nhắc đưa quân tới Ukraine.

Thứ ba, 04/03/2014 - 04:28

Putin lệnh thu quân tập trận giáp Ukraine
Putin lệnh thu quân tập trận giáp Ukraine

(Dân trí) - Tổng thống Nga Putin ngày 4/3 đã ra lệnh cho binh sỹ tham gia cuộc tập trận tác chiến nhanh gần biên giới Ukraine mà ông yêu cầu vào tuần trước rút về căn cứ của họ, hãng thông tấn nhà nước Nga Ria Novosti cho hay.

Thứ ba, 04/03/2014 - 03:45

Thái Lan: 3 em bé một nhà bị binh sỹ quân đội bắn chết
Thái Lan: 3 em bé một nhà bị binh sỹ quân đội bắn chết

(Dân trí) - Hai binh sỹ Thái Lan ngày 3/3 đã thừa nhận việc bắn chết 3 em bé hồi đầu tháng 2 vừa qua. Vụ việc đã khơi mào cho các vụ giết tróc trả thù tại miền Nam nước này những ngày qua, cảnh sát địa phương cho biết.

Thứ ba, 04/03/2014 - 03:30

 5 ảnh hưởng từ khủng hoảng Ukraine đến kinh tế toàn cầu
5 ảnh hưởng từ khủng hoảng Ukraine đến kinh tế toàn cầu

Ukraine có vị trí chiến lược trên bản đồ kinh tế thế giới, đóng vai trò “mạch dẫn” giữa Nga và các thị trường chủ chốt của châu Âu...

Thứ ba, 04/03/2014 - 02:52

Báo Hàn Quốc: Nhân vật số 2 mới tại Triều Tiên bị bắt
Báo Hàn Quốc: Nhân vật số 2 mới tại Triều Tiên bị bắt

(Dân trí) - Ông Choe Ryong-hae, chủ nhiệm Tổng cục chính trị, quân đội nhân dân Triều Tiên, người được cho là nhân vật quyền lực số hai nước này sau khi ông Jang Sung-taek bị xử tử, đã bị bắt, báo giới Hàn Quốc đưa tin.

Thứ ba, 04/03/2014 - 02:32

ĐÁNG QUAN TÂM
Ukraine - Nga: Trứng chọi đá
Ukraine - Nga: Trứng chọi đá

(Dân trí) - Với lực lượng xe tăng và máy bay chiến đấu cơ lỗi thời, quân số chỉ khoảng 100.000 người và ngân sách quốc phòng chỉ bằng 1% so với Nga, quân đội Ukraine được đánh giá quá lạc hậu, thiếu thốn và không phải đối thủ của Nga.

Thứ ba, 04/03/2014 - 11:59

Những kịch bản tiếp theo cho cuộc can thiệp của Nga vào Ukraine
Những kịch bản tiếp theo cho cuộc can thiệp của Nga vào Ukraine

(Dân trí) - Căng thẳng trên bán đảo Crimea của Ukraine vẫn đang tăng nhiệt khi các binh sỹ Nga đã tiến vào đây, kiểm soát khu vực này. Theo các nhà phân tích, kịch bản Nga can thiệp vào Ukraine có thể cũng giống những gì từng xảy ra tại Gruzia.

Thứ ba, 04/03/2014 - 11:47

Tình hình Ukraina: “Lạy Trời, đừng xảy ra điều tồi tệ nhất...!”
Tình hình Ukraina: “Lạy Trời, đừng xảy ra điều tồi tệ nhất...!”

Chị Đỗ Thị Hoa Lý - một người Việt đã sống hơn 20 năm tại Kiev - chia sẻ với Lao Động những tâm sự thấm đẫm âu lo, nhưng cũng đong đầy tình cảm yêu mến với đất nước Ukraina đang lâm vào bạo loạn. Lao Động xin được giới thiệu đến với bạn đọc.

Thứ ba, 04/03/2014 - 11:07

Obama: Nga “ở phía sai trái của lịch sử”
Obama: Nga “ở phía sai trái của lịch sử”

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Obama ngày 3/3 cáo buộc Nga đã “ở phía sai trái của lịch sử” trong cuộc khủng hoảng tại Ukraine. Còn Ukraine cáo buộc Nga ra tối hậu thư, buộc lực lượng nước này ở Crimea phải đầu hàng.

Thứ ba, 04/03/2014 - 11:02

Ông Kim Jong-Un qua lời kể của người đầu bếp cũ
Ông Kim Jong-Un qua lời kể của người đầu bếp cũ

Với phương Tây, Kim Jong-Un vừa là nhân vật bí ẩn vừa đe dọa, người được xem là không ngần ngại tổ chức tấn công hạt nhân nhằm vào đối phương. Tuy nhiên, một hình ảnh khác về Kim đã xuất hiện qua những thông tin do người đã có cả thập kỷ đóng vai trò “vú em” của ông tiết lộ.

Thứ ba, 04/03/2014 - 10:04

Mỹ, EU “tung đòn” trừng phạt Nga vì Ukraine
Mỹ, EU “tung đòn” trừng phạt Nga vì Ukraine

(Dân trí) - Lầu Năm Góc ngày 3/3 tuyên bố Mỹ đã ngưng mọi hợp tác quân sự, ngưng đàm phán thương mại với Nga do nước này can thiệp quân sự vào Ukraine, trong động thái mới nhất kết hợp cùng EU "tung" một loạt "đòn" trừng phạt Nga.

Thứ ba, 04/03/2014 - 09:52

Nga: Ông Yanukovych đề nghị Tổng thống Putin triển khai quân
Nga: Ông Yanukovych đề nghị Tổng thống Putin triển khai quân

(Dân trí) - Tại vòng họp khẩn mới nhất của Hội đồng bảo an Liên hợp quốc ngày 3/3, Nga cho biết, Tổng thống bị phế truất của Ukraine đã yêu cầu Mátxcơva triển khai quân nhằm lập lại luật pháp và trật tự tại nước ông.

Thứ ba, 04/03/2014 - 07:54

Hải quân Nga diễn tập quy mô lớn tại Kaliningrad
Hải quân Nga diễn tập quy mô lớn tại Kaliningrad

(Dân trí) - Hàng nghìn binh sĩ Nga đã tham gia cuộc diễn tập chiến thuật bất ngờ tại Kaliningrad trong bối cảnh có tin quân đội nước này đã tăng cường hiện diện tại bán đảo Crimea và miền Đông Ukraine.

Thứ ba, 04/03/2014 - 07:51

Rò rỉ tài liệu mật về các biện pháp trừng phạt Nga
Rò rỉ tài liệu mật về các biện pháp trừng phạt Nga

(Dân trí) - Báo chí Anh hôm qua đã đăng tải tài liệu mật liên quan đến kế hoạch trừng phạt Nga của EU trong bối cảnh Mỹ cũng đang cân nhắc hành động tương tự để phản đối can thiệp quân sự ngày càng tăng của Mátxcơva trên bán đảo Crimea thuộc Ukraine.

Thứ ba, 04/03/2014 - 07:24

 Việt Nam dự Hội nghị cấp cao Hội đồng Nhân quyền LHQ
Việt Nam dự Hội nghị cấp cao Hội đồng Nhân quyền LHQ

Ngày 3/3, tại Geneva, Thụy Sĩ, đã diễn ra lễ khai mạc Hội nghị cấp cao Khóa họp lần thứ 25 Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc.

Thứ ba, 04/03/2014 - 06:40

Trung Quốc bắt 3 nghi phạm tấn công khủng bố nhà ga xe lửa
Trung Quốc bắt 3 nghi phạm tấn công khủng bố nhà ga xe lửa

(Dân trí) - Cảnh sát Trung Quốc đã bắt giữ được 3 nghi phạm tham gia vụ chém giết dã man tại một nhà ga xe lửa ở thành phố Côn Minh hôm thứ Bảy, khiến 29 người chết và 143 người bị thương, truyền thông nhà nước Trung Quốc đưa tin.

Thứ hai, 03/03/2014 - 10:27

Ukraine: Binh sỹ, máy bay Nga ồ ạt đổ vào Crimea
Ukraine: Binh sỹ, máy bay Nga ồ ạt đổ vào Crimea

(Dân trí) - Lực lượng biên phòng Ukraine cho biết binh sỹ và máy bay Nga đã ồ ạt đổ vào Crimea vào ngày hôm nay 3/3, vi phạm các thỏa thuận giữ hai nước.

Thứ hai, 03/03/2014 - 09:02