Cục diện Syria sau hơn 8 năm xung đột: Không chiến tranh và không có hòa bình

Theo giới phân tích, sau hơn 8 năm chìm trong khủng hoảng, Syria dường như bị mắc kẹt trong tình trạng “không chiến tranh và không có hòa bình”.
>>Quân cảnh Nga rầm rộ tiếp quản tiền đồn Mỹ bỏ lại tại Syria
>>Ông Trump cảnh báo hoạt động quân sự của Nga, Iran ở Syria
>>Máy bay quân sự Nga - Israel từng suýt đụng độ 4 lần ở Syria

Tình hình chiến sự ở Syria đã trải qua những thay đổi đáng kể với sự dịch chuyển quyền lực giữa các bên. Những diễn biến nhanh chóng từ việc Mỹ tuyên bố rút quân khỏi Syria, Thổ Nhĩ Kỳ tiến hành chiến dịch tấn công người Kurd, thỏa thuận giữa Nga và Thổ Nhĩ Kỳ tại Sochi … khiến cục diện tại khu vực này có sự thay đổi, “ván cờ” mới đã được thiết lập.

Cục diện Syria sau hơn 8 năm xung đột: Không chiến tranh và không có hòa bình - 1

Đoàn xe chở người Syria đi lánh nạn. Ảnh: AFP. 

Khởi phát từ cuộc biểu tình chống chính phủ từ năm 2011, mâu thuẫn giữa chính quyền đương nhiệm của Syria với người dân nhanh chóng bùng nổ thành nội chiến và sau đó trở thành một cuộc xung đột quốc tế, với sự can dự của Nga, Mỹ, Thổ Nhĩ Kỳ, Iran. Trong bối cảnh các nhân tố bên ngoài phải đối mặt với sức ép chính trị nội bộ và những vấn đề riêng, họ đã khiến cuộc chiến tại Syria rơi vào bế tắc. Theo đánh giá của các nhà phân tích, sau hơn 8 năm chìm trong khủng hoảng, Syria dường như bị mắc kẹt trong tình trạng “không chiến tranh và không hòa bình”.

Mỹ rút quân khỏi Syria, bước ngoặt mới

Ngày 7/10, Tổng thống Mỹ Donald Trump quyết định rút toàn bộ binh sỹ ra khỏi miền bắc Syria. Theo lý giải của Bộ Quốc phòng Mỹ, quyết định này được đưa ra là do cuộc chiến chống tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng đã kết thúc. Một số ý kiến khác trong chính quyền cho rằng, mục đích của ông Trump là giảm cam kết với người Kurd để tập trung đối phó với chính quyền Tổng thống Syria Al Assad, Nga và Iran. Nhưng những lý giải đó dường như không có sức thuyết phục.

Quyết định của chính quyền Tổng thống Donald Trump đã vấp phải làn sóng phản đối mạnh mẽ không chỉ của đảng Dân chủ mà còn đảng Cộng hòa bởi nó được coi là “cú đâm sau lưng” đối với đồng minh người Kurd khi diễn ra đúng thời điểm Thổ Nhĩ Kỳ đang chuẩn bị tiến hành chiến dịch “Mùa xuân hòa bình”. Ngày 17/10/2019, Quốc hội Mỹ đã bỏ phiếu với đa số áp đảo chưa từng có (354/60), trong đó có 129 phiếu của đảng Cộng hoà lên án ông Trump.

Nhiều chuyên gia cảnh báo quyết định nói trên sẽ gây ra sự hỗn loạn và tranh đấu trong khu vực, có nguy cơ phá hủy hầu hết các mục tiêu mà nước này đã thiết lập tại Trung Đông. Khoảng trống mà Mỹ để lại sẽ tạo điều kiện cho Nga, Iran và Thổ Nhĩ Kỳ tranh thủ thời cơ để lấp đầy.

Thổ Nhĩ Kỳ phát động chiến dịch quân sự “Mùa xuân hòa bình”

Việc Mỹ rút quân được coi như “tấm vé thông hành” để Thổ Nhĩ Kỳ đường đường chính chính thực hiện chiến dịch quân sự tại Syria. Không nằm ngoài dự đoán, ngày 9/10, quân đội Thổ Nhĩ Kỳ đã tấn công vào cứ điểm của Các lực lượng Dân chủ Syria (SDF) với nòng cốt là Các đơn vị Bảo vệ Nhân dân người Kurd (YPG) – đồng minh thân cận của Mỹ trong cuộc chiến chống IS.

Mục tiêu của Thổ Nhĩ Kỳ là thiết lập một vùng đệm ở dọc biên giới tiếp giáp với Syria để tạo nơi định cư cho khoảng 2 triệu người Syria đang lánh nạn tại Thổ Nhĩ Kỳ và xóa bỏ sự hiện diện của tổ chức khủng bố Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng cùng lực lượng người Kurd ở Syria, tổ chức mà Ankara cũng coi là khủng bố. Vào thời điểm đó, giới quan sát nhận định cuộc chiến của Tổng thống Erdogan sẽ không dễ dàng bởi dù vượt trội về khí tài và năng lực quân sự, đối thủ của Thổ Nhĩ Kỳ vẫn là một lực lượng dân quân người Kurd rất kỷ luật và tận tụy, dày dặn kinh nghiệm sau nhiều năm chiến đấu với IS.

IS bị đánh bại song vẫn có nguy cơ hồi sinh

Lợi dụng bất ổn tại Syria, từ năm 2014, tổ chức khủng bố Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng đã chiếm đóng phần lớn lãnh thổ quốc gia Trung Đông này nhưng chúng dần tan rã sau những cuộc tiến công của quân đội Syria và các lực lượng quốc tế. Tháng 3/2019, Tổng thống Trump tuyên bố, IS đã bị đánh bại hoàn toàn tại Syria. Trong khi đó, Lực lượng dân chủ Syria (SDF) do Mỹ hậu thuẫn cũng khẳng định, IS đã mất thành trì cuối cùng tại Syria. Sự sụp đổ của IS được đánh dấu chính thức bằng chiến dịch bố ráp và tiêu diệt thủ lĩnh Abu Bakr al-Baghdadi của Mỹ tại tỉnh Idlib, khu vực tây bắc Syria cuối tháng 10 vừa qua.

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia lo ngại IS sẽ dễ hồi sinh bởi tổ chức khủng bố này luôn thể hiện bản chất chống chịu và thích nghi trong mọi hoàn cảnh. Cấu trúc phi tập trung và việc phát động những cuộc tấn công theo kiểu truyền cảm hứng sẽ giúp IS nhanh phục hồi sau cái chết của thủ lĩnh Bakr al-Baghdadi. Ngoài việc công bố người kế nhiệm là Abu Ibrahim al-Hashemi al-Qurayshi, IS giờ đây đã chuyển sang hoạt động ngầm, tích cực sử dụng mạng xã hội để truyền bá tư tưởng cực đoan. Nhiều tàn dư của tổ chức này vẫn đang lẩn trốn với mưu đồ gây dựng lại lực lượng.

Một số ý kiến cho rằng, tình hình bất ổn tại Syria, đặc biệt là sau khi Mỹ rút quân sẽ tạo điều kiện cho IS “sống lại”. Tình trạng hỗn loạn hiện nay đã phá vỡ các nỗ lực của liên minh chống khủng bố ổn định những khu vực được giải phóng khỏi IS. Bên cạnh đó, có hàng nghìn phần tử IS đang bị người Kurd quản thúc trong các nhà tù tạm thời. Một khi người Kurd phải lo chống chọi với chiến dịch quân sự của Thổ Nhĩ Kỳ, những nhà tù này sẽ bị phá hủy và IS dễ có cơ hội để củng cố lực lượng trong “bãi đất trống” mà ông Trump bỏ lại.

Nga – nắm mọi con át chủ bài

Cục diện Syria sau hơn 8 năm xung đột: Không chiến tranh và không có hòa bình - 2

Tổng thống Nga Vladimir Putin và người đồng cấp Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan trong cuộc họp báo ở Sochi. Ảnh: Reuters.

Tháng 9/2015, theo đề nghị của chính phủ Syria, Tổng thống Putin điều hai phi đội máy bay đến căn cứ không quân Khmeimim ở tây bắc Syria, bắt đầu chiến dịch không kích IS. Sự can dự của Nga đã giúp thay đổi cục diện cuộc chiến, hỗ trợ chính quyền Tổng thống Assad giành được nhiều thắng lợi quan trọng. 

Đến thời điểm hiện tại, việc Mỹ rút quân khỏi Syria lại càng giúp củng cố vai trò trung tâm của Moscow trong việc định hình tương lai quốc gia Trung Đông này. Nga đã làm thay công việc dang dở mà Mỹ để lại, đó là đàm phán và nhất trí với Thổ Nhĩ Kỳ về một thỏa thuận lịch sử, giúp ngăn chặn nguy cơ nổ ra cuộc xung đột mới tại Syria.

Ngày 22/10, trong cuộc hội đàm tại Sochi, Tổng thống Nga Vladimir Putin và người đồng cấp Thổ Nhĩ Kỳ thống nhất rằng lực lượng Các đơn vị bảo vệ nhân dân người Kurd (YPG) ở Syria sẽ rút khỏi khu vực cách biên giới Thổ Nhĩ Kỳ 30 km, và hai bên sẽ tiến hành các cuộc tuần tra chung tại miền bắc Syria. Thỏa thuận này đạt được đúng thời điểm thỏa thuận ngừng bắn năm ngày giữa Mỹ và Thổ Nhĩ Kỳ hết hiệu lực.

Phát biểu với RT, Chuyên gia Grigory Lukyanov tại Trường Kinh tế cao cấp HSE của Nga  đánh giá đây là một chiến thắng ngoại giao của Tổng thống Putin và sự dàn xếp này chứng tỏ Nga có thể đóng vai trò trung gian hòa giải một tình huống rất phức tạp và ngăn chặn những kết quả tồi tệ nhất.

Sở dĩ Nga có thể thực hiện được vai trò này là bởi Moscow là nhân tố duy nhất kết nối được các bên có lợi ích liên quan tại Syria, từ chính quyền Damascus, lực lượng người Kurd đến Iran và Thổ Nhĩ Kỳ. Moscow hiện đang gặt hái thành quả từ chiến thắng ở Syria, tìm cách mở rộng vị thế tại Trung Đông và tìm kiếm thị trường mới về dầu mỏ và khí đốt. Vì thế, việc Mỹ rút quân sẽ mang đến cho Nga lợi thế để thực hiện được kế hoạch dài hạn của nước này.

Bài toán nan giải của chính quyền Tổng thống Assad

Khi nói về cục diện tại Syria, các nhà quan sát đều có chung nhận định là Tổng thống Bashar Al Assad sẽ tại vị và tiếp tục đóng một vai trò trung tâm trong tương lai của Syria. Bước sang năm 2020, chính quyền Tổng thống Assad đã có thể “thở phào” vì mối đe dọa đối với an ninh Syria đã giảm đi đáng kể.  Ngay sau khi Mỹ rút quân khỏi đông bắc Syria, chính phủ Syria đã nhanh chóng điều động quân đội đến một số căn cứ mới ở khu vực này, trong khuôn khổ thỏa thuận đạt được gần đây với các lực lượng người Kurd. Việc khôi phục lại chỗ đứng tại khu vực từng nằm ngoài tầm kiểm soát đã giúp chính phủ Syria có thêm lợi thế.

Song bất chấp những tín hiệu lạc quan, chặng đường tái thiết và khôi phục đất nước sau chiến tranh của Tổng thống Assad vẫn còn nhiều khó khăn. Theo đánh giá của Cây bút CNN Ben Wederman, cuộc chiến tại Syria sắp đến hồi kết nhưng không có lý do để ăn mừng. Đến nay, hơn nửa triệu người Syria đã bị thiệt mạng trong các cuộc giao tranh, hàng triệu người phải rời bỏ nhà cửa đi lánh nạn. Chiến tranh đã biến nhiều đô thị và thành phố của Syria thành vùng đất hoàn tàn đổ nát. Lệnh trừng phạt do Mỹ khởi xướng khiến nền kinh tế của quốc gia Trung Đông này khó phục hưng. Jeffery Feltman, một quan chức của Liên Hợp Quốc nói rằng: “Với tình hình phức tạp hiện nay ở Syria, rất hợp lý để đưa ra nhận xét rằng quốc gia này sẽ tiếp tục tình trạng không có chiến tranh nhưng cũng không có hòa bình”.

Theo Hồng Anh

VOV.VN

MỚI NHẤT
Năm 2019 - Châu Âu chật vật trong các ván cờ địa chính trị
Năm 2019 - Châu Âu chật vật trong các ván cờ địa chính trị

So với cách đây 5 năm, sự hài lòng của người dân châu Âu, đặc biệt tại các nước Tây Âu, giảm đi rõ rệt.

Chủ nhật, 29/12/2019 - 09:45

Ái nữ nhà Trump phân trần lý do có thể nghỉ việc ở Nhà Trắng
Ái nữ nhà Trump phân trần lý do có thể nghỉ việc ở Nhà Trắng

(Dân trí) - Cô Ivanka Trump nêu lý do khiến cô có thể sẽ nghỉ việc ở Nhà Trắng nếu cha cô, Tổng thống Mỹ Donald Trump, trúng cử thêm một nhiệm kỳ vào năm sau.

Chủ nhật, 29/12/2019 - 09:21

"Tàu ma" chở 7 thi thể dạt vào bờ biển Nhật Bản
"Tàu ma" chở 7 thi thể dạt vào bờ biển Nhật Bản

(Dân trí) - Một con tàu gỗ chở 7 thi thể được cho là từ Triều Tiên đã dạt vào bờ biển ở đảo Sado của Nhật Bản, hãng tin NHK cho biết.

Chủ nhật, 29/12/2019 - 09:13

Nga tiết lộ thời điểm đưa "rồng lửa" S-500 vào trực chiến
Nga tiết lộ thời điểm đưa "rồng lửa" S-500 vào trực chiến

(Dân trí) - Một quan chức cấp cao Nga đã tiết lộ thời điểm hệ thống phòng không S-500 của nước này sẽ được đưa vào thử nghiệm và thời gian mà tổ hợp uy lực dự kiến vào biên chế quân đội Nga.

Chủ nhật, 29/12/2019 - 08:45

Tử vong vì điện thoại phát nổ khi sạc qua đêm ở Thái Lan
Tử vong vì điện thoại phát nổ khi sạc qua đêm ở Thái Lan

(Dân trí) - Một phụ nữ Thái Lan đã tử vong sau khi điện thoại cắm sạc qua đêm phát nổ và thiêu rụi căn nhà gỗ của cô.

Chủ nhật, 29/12/2019 - 07:21

Ông Trump tiết lộ danh tính người tố giác khiến ông bị luận tội
Ông Trump tiết lộ danh tính người tố giác khiến ông bị luận tội

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump bất ngờ công khai danh tính người mà ông cho là đã tố giác nội dung cuộc điện đàm giữa ông và người đồng cấp Ukraine và khiến chủ nhân Nhà Trắng bị luận tội.

Chủ nhật, 29/12/2019 - 06:30

Thủ đoạn mới của chủ nghĩa khủng bố trong năm 2019
Thủ đoạn mới của chủ nghĩa khủng bố trong năm 2019

Dù tần suất và mức độ nghiêm trọng của các vụ khủng bố trong năm 2019 đã giảm đáng kể so với những năm trước, các vụ tấn công lại xuất hiện ở những địa điểm mới cùng thủ đoạn ngày càng tinh vi hơn.

Chủ nhật, 29/12/2019 - 06:18

Nga phát hiện viên kim cương “khủng”
Nga phát hiện viên kim cương “khủng”

(Dân trí) - Một viên kim cương “khủng” nặng 190,77 carat đã được phát hiện tại Cộng hòa Siberia thuộc Nga, chỉ vài ngày trước Năm mới, hãng sản xuất kim cương hàng đầu thế giới Alrosa công bố.

Chủ nhật, 29/12/2019 - 06:01

Lộ ảnh 18 chiến hạm Iran bám sát nhóm tàu sân bay Mỹ
Lộ ảnh 18 chiến hạm Iran bám sát nhóm tàu sân bay Mỹ

(Dân trí) - Ít nhất 18 chiến hạm cỡ nhỏ của Iran được nhìn thấy đã bám sát nhóm tác chiến tàu sân bay USS Abraham Lincoln của Mỹ ở eo biển Hormuz.

Thứ bảy, 28/12/2019 - 03:58

Trung Quốc và Ấn Độ ‘vật lộn” trong thế giằng co giữa Mỹ và Iran
Trung Quốc và Ấn Độ ‘vật lộn” trong thế giằng co giữa Mỹ và Iran

Khi xem xét sự năng động trong mối quan hệ của Tehran với Bắc Kinh và New Delhi, có thể thấy rõ những cách hợp tác khác nhau trong bối cảnh phải đối mặt với các chính sách chống Iran của Mỹ.

Thứ bảy, 28/12/2019 - 03:04

Nhà hàng Canada từ chối phục vụ vợ chồng Hoàng tử Anh Harry
Nhà hàng Canada từ chối phục vụ vợ chồng Hoàng tử Anh Harry

(Dân trí) - Chủ nhà hàng Deep Cove Chalet cho biết, họ từ chối phục vụ vợ chồng Hoàng tử Harry vì các biện pháp an ninh nghiêm ngặt.

Thứ bảy, 28/12/2019 - 02:01

Kinh hoàng khoảnh khắc xe tải mất lái lật nhào trên cao tốc Mỹ
Kinh hoàng khoảnh khắc xe tải mất lái lật nhào trên cao tốc Mỹ

(Dân trí) - Một xe tải mất lái trên cao tốc ở Texas, Mỹ đã lao sang làn đường khác trước khi lật nhào, kéo theo tai nạn liên hoàn và khiến ít nhất 2 người bị thương.

Thứ bảy, 28/12/2019 - 01:05

ĐÁNG QUAN TÂM
Điểm yếu kìm hãm tham vọng tàu sân bay của Trung Quốc
Điểm yếu kìm hãm tham vọng tàu sân bay của Trung Quốc

(Dân trí) - Tình trạng thiếu trầm trọng phi công được đào tạo bài bản có thể cản trở tham vọng phát triển sức mạnh đội tàu sân bay của Trung Quốc, các chuyên gia quân sự nhận định.

Thứ bảy, 28/12/2019 - 10:56

Siêu xe 2,8 triệu USD của cố lãnh đạo Liên Xô Stalin bị đánh cắp
Siêu xe 2,8 triệu USD của cố lãnh đạo Liên Xô Stalin bị đánh cắp

(Dân trí) - Siêu xe bọc thép 2,8 triệu USD ZIS-115 từng chở cố lãnh đạo Liên Xô Joseph Stalin đã bí đánh cắp từ một gara ở thủ đô Moscow, Nga.

Thứ bảy, 28/12/2019 - 09:35

Tổng thống Philippines thẳng thừng từ chối thăm Mỹ
Tổng thống Philippines thẳng thừng từ chối thăm Mỹ

(Dân trí) - Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte cho biết ông sẽ từ chối lời mời thăm Nhà Trắng của Tổng thống Mỹ Donald Trump, trong bối cảnh quan hệ giữa hai đồng minh căng thẳng gần đây.

Thứ bảy, 28/12/2019 - 09:11

Em gái ông Kim Jong-un ra chỉ thị đầu tiên cho quân đội
Em gái ông Kim Jong-un ra chỉ thị đầu tiên cho quân đội

(Dân trí) - Bà Kim Yo-jong, em gái nhà lãnh đạo Kim Jong-un và là quan chức cấp cao trong chính quyền Triều Tiên, đã ra chỉ thị đầu tiên cho các đơn vị quân đội.

Thứ bảy, 28/12/2019 - 08:54

Căn cứ quân sự Mỹ báo động nhầm Triều Tiên tấn công
Căn cứ quân sự Mỹ báo động nhầm Triều Tiên tấn công

(Dân trí) - Binh sĩ tại căn cứ quân sự của Mỹ tại Hàn Quốc bất ngờ nghe thấy còi báo động khẩn cấp, khiến họ nhầm tưởng Triều Tiên tấn công.

Thứ bảy, 28/12/2019 - 08:02

Đặc nhiệm Thái Lan tử vong sau 1 năm giải cứu đội bóng "nhí" kẹt trong hang
Đặc nhiệm Thái Lan tử vong sau 1 năm giải cứu đội bóng "nhí" kẹt trong hang

(Dân trí) - Một đặc nhiệm Seal của Thái Lan đã qua đời vì nhiễm trùng máu, 1 năm sau khi tham gia chiến dịch “nghẹt thở” giải cứu 12 vận động viên đội bóng thiếu niên và huấn luyện viên bị mắc kẹt trong hang sâu ở Thái Lan.

Thứ bảy, 28/12/2019 - 08:00

Tên lửa siêu thanh “xuyên thủng mọi lá chắn” chính thức vào biên chế Nga
Tên lửa siêu thanh “xuyên thủng mọi lá chắn” chính thức vào biên chế Nga

(Dân trí) - Nga đã chính thức biên chế tên lửa Avangard mang thiết bị phóng siêu thanh nhanh gấp 27 lần tốc độ âm thanh, có khả năng đánh bại mọi lá chắn phòng vệ. Động thái của Nga được giới quan sát đánh giá là sẽ làm “thay đổi cuộc chơi” vì trên thế giới hiện chưa có vũ khí nào xứng tầm với Avangard.

Thứ bảy, 28/12/2019 - 07:47

Mỹ bắt công dân Trung Quốc lén chụp ảnh căn cứ quân sự
Mỹ bắt công dân Trung Quốc lén chụp ảnh căn cứ quân sự

(Dân trí) - Một công dân Trung Quốc đã bị bắt hôm 26/12 trong khi đang chụp ảnh một căn cứ hải quân của Mỹ tại bang Florida.

Thứ bảy, 28/12/2019 - 07:25

Khả năng chiến tranh với Iran nếu ông Trump tái cử
Khả năng chiến tranh với Iran nếu ông Trump tái cử

Kết thúc năm 2019 với những diễn biến đáng lo ngại trong quan hệ giữa Mỹ và Iran, hai nước nhiều khả năng sẽ chạm đến bờ vực chiến tranh vào năm sau nếu không có biện pháp xuống thang căng thẳng.

Thứ sáu, 27/12/2019 - 10:21

Vì sao Đệ nhất phu nhân Melania Trump ít khi cười?
Vì sao Đệ nhất phu nhân Melania Trump ít khi cười?

(Dân trí) - Một phóng viên đã tiết lộ lý do Đệ nhất phu nhân Mỹ Melania Trump ít khi nở nụ cười, ngay cả khi đứng cạnh chồng bà - Tổng thống Donald Trump.

Thứ sáu, 27/12/2019 - 10:02

Trung Quốc đưa tàu sân bay qua eo biển Đài Loan, Mỹ cảnh báo cứng rắn
Trung Quốc đưa tàu sân bay qua eo biển Đài Loan, Mỹ cảnh báo cứng rắn

(Dân trí) - Mỹ đã lên tiếng cảnh báo Trung Quốc sau khi Bắc Kinh đưa tàu sân bay mới được biên chế đi qua eo biển Đài Loan chỉ hai tuần trước cuộc bầu cử tại hòn đảo.

Thứ sáu, 27/12/2019 - 08:43

Video tên lửa phòng không Nga diệt gọn mục tiêu
Video tên lửa phòng không Nga diệt gọn mục tiêu

(Dân trí) - Quân đội Nga đã thử nghiệm thành công một hệ thống phòng không mới có khả năng tấn công với độ chính xác cao.

Thứ sáu, 27/12/2019 - 06:09