Dấu ấn Thein Sein trong cải cách Myanmar

Cho đến hiện tại, Tổng thống Thein Sein vẫn xứng đáng là “người hùng của Myanmar”.
>>Chính trường Myanmar sau bầu cử: Những diễn biến sôi động
>>Tổng thống Myanmar Thein Sein thảo luận với thủ lĩnh đối lập

Những ngày qua, truyền thông quốc tế và dư luận thế giới hướng về Myanmar, quốc gia do chính quyền quân đội làm chủ suốt hơn nửa thế kỷ, đã tổ chức bầu cử trên tinh thần tự do, dân chủ và minh bạch.

Kể từ sau năm 1990, khi cuộc bầu cử diễn ra với kết quả chiến thắng tuyệt đối thuộc về đảng Liên đoàn quốc gia vì dân chủ (LND) của bà Aung San Suu Kyi nhưng bị chính quyền quân sự phủ nhận, Myanmar bước vào hai thập niên đóng cửa và bị cấm vận, nhất là các lệnh cấm vận toàn diện từ Hoa Kỳ.

Đúng như Daniel Russel, nhà ngoại giao hàng đầu của Mỹ phụ trách Đông Á, nói trên AP rằng: “Một cuộc bầu cử sau hơn 50 năm sẽ không thể khôi phục được nền dân chủ một cách hoàn hảo. Tuy nhiên, đây rõ ràng là một bước tiến rất dài cho quá trình dân chủ ở Myanmar”. Tiến trình này có dấu ấn của chính đương kim Tổng thống Thein Sein.

“Cải cách Thein Sein”: Chờ phút cuối

Daniel Russel dường như có lý khi phát biểu rằng dù cuộc bầu cử đã diễn ra trong hòa bình và được giới quan sát quốc tế đánh giá là công bằng, minh bạch nhưng “Tôi cho rằng bây giờ yếu tố then chốt là vượt qua khoảng thời gian vài tuần tới, được dự báo là phức tạp, mong manh và quan trọng”.

Không ít hoài nghi về khả năng “trở mặt” của chính quyền quân sự nhằm bảo vệ đảng Đoàn kết phát triển liên bang (USDP) của đương kim Tổng thống Thein Sein, một kịch bản diễn ra vào hơn hai thập niên trước đây.

Quan điểm này càng được củng cố khi kết quả bầu cử sơ lược cho thấy LND chiến thắng tuyệt đối và những người có khả năng trở thành tân tổng thống (vào năm 2016) hầu hết là thân tín của bà Aung San Suu Kyi.

Chính bà Aung San Suu Kyi cũng tuyên bố sẽ nắm quyền lực “cao hơn tổng thống”, hàm ý một chính phủ mới do bà chỉ định (theo Hiến pháp Myanmar, bà Aung San Suu Kyi không thể trở thành tổng thống nước này vì chồng quá cố và con trai của bà có quốc tịch Anh).

Điều này đồng nghĩa với việc ông Thein Sein có thể ra về “tay trắng” và chính quyền quân sự có thể “dùng bài cũ” như sự kiện bầu cử năm 1990.

Chừng nào chưa có một kết quả bầu cử “thuận buồm xuôi gió” và được thừa nhận; kèm theo đó là sự chuyển giao quyền lực một cách hợp hiến, dựa trên kết quả bầu cử đưa ra; vai trò ôn hòa của các tập đoàn quân sự tại Myanmar… thì người ta vẫn còn đặt dấu chấm hỏi vào “cải cách Myanmar”.

Số phận Myanmar vẫn chưa được tiết lộ rõ ràng, nhất là khi chính trị không đơn thuần là một bài toán có duy nhất một đáp số và suốt nửa thế kỷ qua, gây thất vọng thì chính quyền quân sự “có thừa” nhưng tạo nên các bước ngoặt cải cách như bầu cử 2015 thì người ta vẫn trông chờ “tai nghe, mắt thấy” mới hết hoài nghi.

Dấu ấn Thein Sein trong cải cách Myanmar - 1

Cải cách của Thein Sein được Mỹ và nhiều quốc gia ủng hộ. (Ảnh: EPA)

Thước đo nào cho “thành quả Thein Sein”?

Nói vậy không có nghĩa là tương lai Myanmar sẽ ảm đạm bất chấp bầu cử diễn ra. Nhậm chức vào tháng 3-2011, khi đó đã 67 tuổi, ông Thein Sein tiến hành quá trình cải cách toàn diện trên nhiều mặt trận suốt nhiều năm, gồm chính trị, kinh tế, ngoại giao để khỏa lấp những hệ lụy chính quyền quân sự gây ra.

Có nhiều lý do để tin rằng thời gian tới, kịch bản 1990 sẽ khó tái diễn tại đất nước vốn chịu ảnh hưởng của chính quyền quân sự suốt 50 năm.

Cuộc bầu cử cách đây hơn hai thập niên diễn ra trong bối cảnh không có nhiều dấu hiệu của sự nhượng bộ quyền lực của chính quyền quân sự. Trong khi đó, rõ ràng cuộc bầu cử tại Myanmar 2015 chỉ là một dấu mốc sau rất nhiều thành quả mang tính hệ thống suốt gần 5 năm qua.

Còn nhớ trong chuyến thăm lịch sử của ông Thein Sein đến Mỹ vào năm 2013, hai năm sau khi ông cầm quyền và đưa ra nhiều chính sách cải tổ nội các Myanmar, ông Thein Sein nói với ông Obama và cả thế giới rằng: “Chúng tôi sẽ không bao giờ quay đầu trở lại”.

Khẳng định của ông Thein Sein càng có ý nghĩa bởi trong suốt 47 năm trước đó, không một lãnh đạo Myanmar nào thăm Mỹ và đề cập đến vấn đề cải tổ.

Trước chuyến thăm Mỹ một năm, ông Thein Sein cũng đã cam kết trước Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc tại New York rằng “Myanmar đang trên tiến trình (cải cách) và sẽ không quay đầu trở lại”.

Được cả Mỹ và nhiều quốc gia khác trên thế giới ủng hộ, ông Thein Sein thận trọng tiến hành cải cách, như việc thả tù nhân chính trị, trong đó có bà Aung San Suu Kyi - người bị quản thúc tại gia trong suốt gần hai thập niên trước; mở cửa thị trường, mời chào nhà đầu tư nước ngoài, cải cách luật doanh nghiệp; sửa đổi luật về đảng phái chính trị cho phép bà Suu Kyi và đảng NLD cùng các đảng đối lập khác tham gia chính trị; tiến hành đàm phán ngừng bắn với một số nhóm sắc tộc; nới lỏng kiểm duyệt báo chí cũng như kiểm soát xã hội dân sự; cho phép những người bất đồng chính kiến "cộm cán" quay về nước.

Dấu ấn Thein Sein trong cải cách Myanmar - 2

Tổng thống Thein Sein. (Ảnh: TOMOHIRO OHSUMI/BLOOMBERG)

Một cách kiên trì, ông Thein Sein vượt qua các cảnh báo “giảm quyền lực” từ các nhà phê bình chính trị theo khuynh hướng bảo thủ tại Myanmar. Thậm chí năm 2014, khi nhiều người thuộc chính quyền quân sự cảnh báo sự trỗi dậy quyền lực của bà Suu Kyi, người mạnh miệng phê bình “tiến trình cải cách Myanmar đang bị trì trệ”, ông Thein Sein vẫn đẩy mạnh quá trình cải cách và bầu cử 2015 không chỉ mang tính tức thời mà ông Thein Sein có thể dễ dàng phá bỏ sau rất nhiều nỗ lực.

Chịu áp lực để cải cách thay vì cố vị

Những ai theo dõi quá trình cải cách của Myanmar diễn ra kể từ khoảng 2011 đến nay không khỏi bất ngờ về động lực cải cách. Hầu hết các chính quyền... quân sự tiến hành cải cách tích cực chỉ khi “có biến”, tức có áp lực từ bên trong (nội chiến, đảo chính…) hay có thể từ bên ngoài (gia tăng áp lực cấm vận). Tuy nhiên, chế độ... quân sự tại Myanmar đột nhiên thay đổi cách thức quản lý dù dường như không có các áp lực rõ ràng.

Thậm chí quá trình cải cách được tiến hành bởi chính Tổng thống Thein Sein, vốn là thành viên chủ chốt của chính quyền quân sự. Hơn nữa tại thời điểm cải cách, ông Thein Sein chỉ vừa nhậm chức, vẫn đang yên vị trên ghế tổng thống, không có những dấu hiệu bị đe dọa quyền lực đáng báo động hoặc mang tính cấp bách từ nội bộ quốc gia hoặc từ các quốc gia khác.

Ngoài ra, các chiến lược cải cách của ông Thein Sein đưa ra còn làm gia tăng nhiều áp lực trong nước lẫn quốc tế mà hơn ai hết, chính ông phải đối mặt và giải quyết.

Trong số rất nhiều áp lực điển hình mà ông Thein Sein phải đối mặt, phải kể đến phản ứng mạnh mẽ từ phía đảng đối lập và các nhóm chính trị; sự phản đối của một bộ phận không nhỏ những người không muốn từ bỏ chính quyền quân sự với nỗi ám ảnh đảo chính và bạo loạn; bạo động đẫm máu giữa các nhóm sắc tộc trong nước; sự giám sát gắt gao của Mỹ và phương Tây; việc “đắc tội” với Trung Quốc khi quan hệ Myanmar-Trung Quốc đã nới lỏng đáng kể từ sau khi Myanmar trở nên cởi mở hơn với Mỹ và phương Tây.

Việc ông Thein Sein đổi quyền lực để đưa Myanmar vào một quá trình cải cách dân chủ; hay như sự kiện đảng cầm quyền sẵn sàng lên tiếng “chúng tôi đã thất bại” trước đảng của bà Suu Kyi và nhiều động thái cải cách khác của chính quyền Thein Sein tưởng chừng khó có thể lý giải về mặt lợi ích của chế độ cầm quyền tại Myanmar.

Tuy nhiên, ở góc độ đạo đức của một nhà lãnh đạo, thiết nghĩ Tổng thống Thein Sein chính là một động lực quan trọng cho những gì đang diễn ra đến lúc này tại Myanmar.

“Tôi làm điều dân muốn”

Sinh ra tại một ngôi làng nhỏ ở vùng đồng bằng sông Irrawaddy ở Myanmar, Thein Sein xuất thân từ một gia đình rất khiêm tốn. Cả cha mẹ của ông đều là nông dân. Sau khi tốt nghiệp Học viện Quân sự Myanmar năm 1968, ông Thein Sein thăng tiến liên tục trong suốt hơn 40 năm sau đó, đỉnh điểm là trở thành Tổng thống Myanmar. Năm 2007, ông Thein Sein đảm nhiệm vị trí Thủ tướng Myanmar, trước khi trở thành Tổng thống Myanmar vào năm 2011.

Các cải cách mà ông Thein Sein đưa ra được chính ông lý giải trên BBC rằng: “Chúng tôi không phải đang tiến hành cải cách những thứ mà cá nhân tôi mong muốn. Chúng tôi đáp lại những gì mà người dân Myanmar đang cần thay đổi. Thế nên số phận của tôi về sau sẽ phụ thuộc vào người dân và những ước mong của họ”. Cho đến lúc này, ông Thein Sein đang thắng thế trước các nghi ngờ về cải cách của mình.

Theo Đại Thắng

Pháp luật TPHCM

Dấu ấn Thein Sein trong cải cách Myanmar - 3
MỚI NHẤT
Lãnh đạo quân đội Myanmar nhất trí gặp bà Suu Kyi
Lãnh đạo quân đội Myanmar nhất trí gặp bà Suu Kyi

(Dân trí) - Tổng tư lệnh quân đội Myanmar ngày 11/11 đã chúc mừng đảng Liên minh Quốc gia vì Dân chủ (NLD), một đảng đối lập, sau khi đảng này giành thắng lợi áp đảo trong cuộc bầu cử lịch sử hôm 8/11 và nhất trí sẽ gặp bà Suu Kyi để bàn việc chuyển giao quyền lực.

Thứ năm, 12/11/2015 - 08:08

Thượng nghị sĩ McCain yêu cầu Lầu Năm Góc làm rõ về cuộc tuần tra Biển Đông
Thượng nghị sĩ McCain yêu cầu Lầu Năm Góc làm rõ về cuộc tuần tra Biển Đông

(Dân trí) - Chủ tịch Ủy ban Quân vụ Thượng viện Mỹ đã kêu gọi Lầu Năm Góc làm rõ ý định pháp lý của chuyến tuần tra hồi tháng trước trong vùng 12 hải lý quanh một đảo nhân tạo mà Trung Quốc xây dựng trái phép ở Biển Đông.

Thứ năm, 12/11/2015 - 07:19

Các đồng minh Mỹ tại Syria đang rút dần vào bóng tối
Các đồng minh Mỹ tại Syria đang rút dần vào bóng tối

Tại Syria, Mỹ đang có những thiệt hại về số lượng các đồng minh. Các đối tác chống IS của Washington mới đây đã đưa ra nhiều lý do để từ chối thực hiện sứ mệnh chống chủ nghĩa khủng bố quốc tế.

Thứ năm, 12/11/2015 - 07:00

Nhật Bản có khả năng sẽ phái cử quân đội tới Biển Đông
Nhật Bản có khả năng sẽ phái cử quân đội tới Biển Đông

Thủ tướng Nhật Bản cho biết, việc phái cử quân đội Nhật Bản tới Biển Đông với mục đích đảm bảo an ninh tự do hàng hải và Luật Biển quốc tế.

Thứ năm, 12/11/2015 - 05:00

Quan tham đồi trụy, cờ bạc, sám hối xây chùa
Quan tham đồi trụy, cờ bạc, sám hối xây chùa

Nuôi cả "tiểu đoàn" nhân tình, nướng sạch vào cờ bạc, trò chơi điện tử… là một vài trong số muôn kiểu xài tiền hối lộ của quan tham Trung Quốc.

Thứ năm, 12/11/2015 - 04:00

Putin xoay tiền tỷ đô: Âu-Mỹ lo lắng dõi theo
Putin xoay tiền tỷ đô: Âu-Mỹ lo lắng dõi theo

Tổng thống Vladimir Putin đang thu về những khoản tiền hàng tỷ USD qua những thương vụ do đích thân ông ra tay thực thi. Đây là khoản tài chính rất lớn trong bối cảnh nền kinh tế nước này đang gặp rất nhiều khó khăn do giá dầu giảm và bị bao vây cấm vận.

Thứ năm, 12/11/2015 - 03:00

Nga bác tin nữ giám đốc trẻ là con gái Tổng thống Putin
Nga bác tin nữ giám đốc trẻ là con gái Tổng thống Putin

Người phát ngôn của Tổng thống Nga, ông Dmitry Peskov đã bác bỏ bài viết của hãng tin Reuters về việc nữ giám đốc giàu có Katerina Tikhonova là con gái của nhà lãnh đạo Vladimir Putin.

Thứ năm, 12/11/2015 - 02:00

Bí mật phía sau thảm họa máy bay Nga rơi
Bí mật phía sau thảm họa máy bay Nga rơi

Tai nạn chuyến bay 9268 được coi như “sự kiện chính trị” mà hậu quả của nó lan ra ngoài “cân nhắc bình thường”.

Thứ tư, 11/11/2015 - 11:00

Những điều ít biết về gia đình Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình
Những điều ít biết về gia đình Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình

Từ năm 2009, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, Chủ tịch Quân uỷ Trung ương Trung Quốc Tập Cận Bình đã được tạp chí Time bình chọn là 1 trong 100 nhân vật có ảnh hưởng nhất thế giới.

Thứ tư, 11/11/2015 - 10:00

Chân dung người phụ nữ nổi tiếng nhất Myanmar
Chân dung người phụ nữ nổi tiếng nhất Myanmar

(Dân trí) - Bà Aung San Suu Kyi, lãnh đạo đảng NLD, một đảng đối lập tại Myanmar, và từng là chủ nhân giải Nobel Hòa bình, nổi lên là nhân vật quan trọng trên chính trường Myanmar trong nhiều năm trở lại đây.

Thứ tư, 11/11/2015 - 09:53

Điều gì đợi Aung San Suu Kyi sau bầu cử Myanmar?
Điều gì đợi Aung San Suu Kyi sau bầu cử Myanmar?

Những gì đang đợi Aung San Suu Kyi và đảng của bà phía trước mới là phần khó của con đường...

Thứ tư, 11/11/2015 - 09:00

Báo Mỹ chọn 5 vũ khí Nga mạnh nhất trong tương lai
Báo Mỹ chọn 5 vũ khí Nga mạnh nhất trong tương lai

Truyền thông Mỹ vừa lập danh sách các siêu vũ khí thế hệ tiếp theo của Nga khiến Mỹ và NATO phải dè chừng.

Thứ tư, 11/11/2015 - 08:00

ĐÁNG QUAN TÂM
Cô gái Mexico đau đớn kể chuyện 43.000 lần bị hãm hiếp
Cô gái Mexico đau đớn kể chuyện 43.000 lần bị hãm hiếp

(Dân trí) - 43.200 là số lần Karla Jacinto bị hãm hiếp sau khi rơi vào tay của những kẻ buôn người năm cô mới 12 tuổi. Karla nói cô bị hãm hiếp tới 30 lần mỗi ngày, 7 ngày mỗi tuần, cứ như vậy trong suốt 4 năm.

Thứ tư, 11/11/2015 - 05:45

Indonesia tuyên bố cũng có thể kiện Trung Quốc về “đường lưỡi bò”
Indonesia tuyên bố cũng có thể kiện Trung Quốc về “đường lưỡi bò”

(Dân trí) - Indonesia cũng có thể kiện Trung Quốc ra Tòa án hình sự quốc tế (ICC) nếu tuyên bố của Bắc Kinh đối với hầu hết Biển Đông và một phần lãnh thổ Indonesia không được giải quyết thông qua đối thoại.

Thứ tư, 11/11/2015 - 05:28

Bà Aung San Suu Kyi chọc giận quân đội Myanmar?
Bà Aung San Suu Kyi chọc giận quân đội Myanmar?

Kế hoạch “đứng trên tổng thống” của bà Aung San Suu Kyi sẽ vượt qua lằn ranh đỏ của giới tướng lĩnh Myanmar.

Thứ tư, 11/11/2015 - 05:00

"Người bay" cất cánh ngoạn mục thăm Nữ thần Tự do
"Người bay" cất cánh ngoạn mục thăm Nữ thần Tự do

(Dân trí) - Một nhà phát minh người Úc đã có màn trình diễn ngoạn mục khi dùng bộ đồ bay do chính anh đồng sáng chế để tận mắt chiêm ngưỡng ở cự ly gần tượng Nữ thần Tự do nổi tiếng của thành phố New York, Mỹ.

Thứ tư, 11/11/2015 - 04:54

Tổng thống Myanmar Thein Sein nhất trí gặp bà Suu Kyi
Tổng thống Myanmar Thein Sein nhất trí gặp bà Suu Kyi

(Dân trí) - Tổng thống Myanmar Thein Sein nhất trí sẽ gặp bà Aung San Suu Kyi, lãnh đạo đảng Liên minh Quốc gia vì Dân chủ (NLD), để bàn về chuyển giao quyền lực sau khi kết quả sơ bộ cho thấy đảng NLD chiến thắng với kết quả áp đảo trong cuộc bầu cử lịch sử hôm 8/11.

Thứ tư, 11/11/2015 - 04:41

Chính trường Myanmar sau bầu cử: Những diễn biến sôi động
Chính trường Myanmar sau bầu cử: Những diễn biến sôi động

Diễn biến cuộc bầu cử ở Myanmar tiếp tục mở rộng đường đến một chiến thắng áp đảo cho Đảng Liên minh Quốc gia vì Dân chủ (NLD) của bà Aung San Suu Kyi khi các kết quả trong ngày 10/11 đã cho thấy điều đó.

Thứ tư, 11/11/2015 - 04:00

Bà Suu Kyi kêu gọi đàm phán hòa hợp dân tộc
Bà Suu Kyi kêu gọi đàm phán hòa hợp dân tộc

(Dân trí) - Bà Aung San Suu Kyi, lãnh đạo đảng Liên minh Quốc gia vì Dân chủ (NLD), đảng đối lập tại Myanmar, ngày 11/11 đã kêu gọi lãnh đạo quân đội và Tổng thống đương nhiệm Thein Sein đàm phán “hòa hợp dân tộc”, sau thắng lợi áp đảo của đảng NLD trong tuyển cử hôm 8/11.

Thứ tư, 11/11/2015 - 03:15

"Hổ lớn" đầu tiên tại Bắc Kinh bị "sờ gáy"
"Hổ lớn" đầu tiên tại Bắc Kinh bị "sờ gáy"

(Dân trí) - Trung Quốc hôm nay thông báo chính thức điều tra Phó Bí thư thành ủy Bắc Kinh Lã Tích Văn vì liên quan tới tham nhũng. Đây là quan chức cấp cao đầu tiên của Bắc Kinh bị điều tra trong chiến dịch truy quét tham nhũng của Chủ tịch Tập Cận Bình.

Thứ tư, 11/11/2015 - 02:56

Cảnh báo nạn hải quan Philippines nhét đạn vào vali hành khách để vòi tiền
Cảnh báo nạn hải quan Philippines nhét đạn vào vali hành khách để vòi tiền

(Dân trí) - Nhiệm vụ của hải quan sân bay là phát hiện và xử lý các trường hợp mang vật dụng nguy hiểm lên máy bay. Nhưng mới đây nhiều hành khách đã tố cáo nhân viên hải quan tại một sân bay Philippines lén nhét đạn vào hành lý hành khách và đòi tiền phạt nếu không muốn bị truy tố.

Thứ tư, 11/11/2015 - 01:24

Trung Quốc bí mật phóng thử tên lửa chống vệ tinh
Trung Quốc bí mật phóng thử tên lửa chống vệ tinh

(Dân trí) - Trung Quốc mới đây đã tiến hành phóng thử bí mật loại tên lửa mới chống vệ tinh ở miền Tây nước này, trang mạng The Diplomat đưa tin, trích dẫn thông tin từ trang Washington Free Beacon.

Thứ tư, 11/11/2015 - 01:20

Máy bay thương mại Nhật Bản lần đầu cất cánh
Máy bay thương mại Nhật Bản lần đầu cất cánh

(Dân trí) - Máy bay thương mại 100 chỗ ngồi của Nhật Bản hôm qua đã lần đầu tiên bay thử sau 50 năm. Đây có thể là cột mốc đánh dấu sự gia nhập của quốc gia Đông Á trong lĩnh vực sản xuất máy bay thương mại.

Thứ tư, 11/11/2015 - 01:03

Khám phá Boong-ke trú ẩn sang trọng lớn nhất thế giới ở Séc
Khám phá Boong-ke trú ẩn sang trọng lớn nhất thế giới ở Séc

(Dân trí) - Được đánh giá là "bongke dành cho tỷ phú lớn nhất thế giới", khu tòa nhà kiên cố The Oppidum mang tới cảm giác đây là một trong những địa điểm trú ngụ trong "ngày tận thế".

Thứ tư, 11/11/2015 - 11:35