Dọa dẫm rồi lại làm hòa, căng thẳng Mỹ - Iran bao giờ kết thúc?

Mỹ và Iran hết dọa dẫm lại tỏ ý làm hòa nhưng vòng lặp ấy cứ tiếp diễn khiến người ta tự hỏi căng thẳng giữa 2 quốc gia này đến bao giờ sẽ chấm dứt?
>>Nghị sĩ Nga cáo buộc Mỹ làm nóng vấn đề Iran để tăng hiện diện quân sự
>>Video Iran vây bắt tàu dầu Anh “như phim hành động”
>>Iran “tố” Mỹ lôi kéo Anh gây chiến với Tehran

Iran “khuấy động” vùng Vịnh, Mỹ “nóng gáy”

Mỹ và Iran từng đứng trên bờ vực chiến tranh sau khi Tehran bắn hạ 1 máy bay không người lái của Washington với cáo buộc vi phạm không phận. Tuy nhiên, khoảng 10 phút trước khi 3 căn cứ của Iran nằm trong tầm bắn của tên lửa Mỹ, Tổng thống Trump đã thay đổi quyết định và hủy bỏ cuộc không kích Iran. Ông cho biết 150 người chết so với một vụ tấn công máy bay không người lái không phải một sự đáp trả phù hợp.

Dọa dẫm rồi lại làm hòa, căng thẳng Mỹ - Iran bao giờ kết thúc? - 1

Tàu Stena Impero treo cờ Anh neo đậu tại Bandar Abbas nằm ở phía nam Iran. Ảnh: AFP

Căng thẳng 2 bên chưa dừng lại ở đó khi Mỹ cáo buộc Iran tấn công 2 tàu chở dầu trên Vịnh Oman dù Tehran phủ nhận và gần đây nhất là việc Iran bắt giữ tàu Anh - một đồng minh thân cận của Mỹ.

Các hành động của Iran là cách để nước này gửi thông điệp tới Mỹ rằng Tehran có thể và sẽ đáp trả nếu Mỹ tiếp tục các lệnh trừng phạt kinh tế. Iran không thể trừng phạt Mỹ, nhưng nước này cũng có "sức ép tối đa" để đáp trả Mỹ. Đó chính là khả năng đe dọa đến những tuyến vận chuyển quan trọng chạy dài từ các cảng biển ở Vịnh Ba Tư, đi qua Eo biển Hormuz và tiến vào Vịnh Oman.

1/3 lượng dầu thế giới đi qua Eo biển Hormuz. Cả vùng Vịnh và eo biển này đều khá hẹp. Một nửa phía đông bắc của bờ biển vùng Vịnh thuộc chủ quyền của Iran, nghĩa là các lực lượng của nước này có thể triển khai các tàu thuyền và hệ thống tên lửa tầm xa tấn công bất kỳ vật thể nào nằm dọc theo đường bờ biển dài hơn 1.600 km.

Hải quân thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran cũng được huấn luyện để tiến hành các cuộc tấn công với cả tàu quân sự và tàu thương mại bằng cách sử dụng các thuyền gắn motor, bom mìn dưới biển và các tên lửa chống tàu tầm xa.

Iran có thể không "chiến thắng" trong cuộc xung đột với Mỹ khi mà ngân sách quốc phòng hàng năm của nước này có thể chỉ xấp xỉ bằng một tàu sân bay của Washington song Tehran có thể gây tổn thất hàng nghìn, hàng trăm hoặc thậm chí hàng tỷ USD trong việc làm gián đoạn các hoạt động thương mại trên vùng biển chiến lược này.

Xung đột quân sự Mỹ - Iran đã trở thành một viễn cảnh "thực tế hơn" khi lần đầu tiên trong 16 năm, Mỹ lên kế hoạch triển khai quân đội ở Saudi Arabia. Theo CNN, 500 binh sĩ Mỹ dự kiến sẽ được triển khai tới một căn cứ quân sự ở phía Đông thủ đô Riyadh. Theo đó, căn cứ này có thể phục vụ các máy bay tiêm kích tàng hình thế hệ thứ 5 F-22 của Mỹ và các máy bay tàng hình khác.

Chiến lược “dựa dây” (rope a dope) của Mỹ

Dù vậy, Mỹ sẽ không vội “ra đòn” với Iran. Ngày 19/7, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran đã dừng 2 chiếc tàu chở dầu của Anh tại eo biển Hormuz. Một tàu sau đó đã được thả trong khi chiếc tàu mang tên Stena Impero còn lại bị Iran tạm giữ với cáo buộc vi phạm luật hàng hải quốc tế.

Chẳng phải ngẫu nhiên khi Iran "động vào" đồng minh của Mỹ song Washington lại không có bất kỳ hành động đáp trả quân sự nào cụ thể. Tổng thống Trump chỉ lên tiếng chỉ trích Iran và khẳng định sẽ trao đổi với Anh về vấn đề này. Sự phản hồi này của phía Mỹ dường như là một tính toán có chủ đích.

Chuyên gia David Ignatius nhận định trên tờ Washington Post rằng Mỹ đang chơi trò "dựa dây" (rope a dope).  Chiến thuật "dựa dây" (rope a dope) là một thuật ngữ trong môn thể thao đấm bốc khi huyền thoại Muhammad Ali chiến thắng George Foreman đầy bất ngờ năm 1974 với cách thức nhử cho đối phương tấn công liên tục đến khi đối phương mất sức rồi mới tung đòn quyết định.

Tướng Kenneth F. McKenzie Jr. - chỉ huy Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ đã giải thích rõ hơn về chiến lược của Mỹ với Iran trong một cuộc trả lời phỏng vấn ngày 20/7 rằng: "Chúng tôi cần phải bình tĩnh và duy trì sự ổn định. Chúng tôi không cần thiết phải phản ứng thái quá với những gì Iran đang làm".

Ông McKenzie cho biết, khoảng 3 giờ sau khi Iran bắt giữ tàu Anh, Bộ Chỉ huy Trung tâm đã khẳng định sự tự do hàng hải trong vùng Vịnh bằng cách cử một tàu chở hàng treo cờ Mỹ mang tên Maersj Chicago đi qua Eo biển Hormuz. Máy bay không người lái và các tiêm kích của Mỹ cũng bay trên con tàu này để bảo vệ nó trước các hành động của Iran song Tehran chủ động giữ khoảng cách với tàu Mỹ.

Dù có những lúc các chuyên gia quân sự bất đồng ý kiến với Tổng thống Trump song điều đó không phải lúc nào cũng xảy ra trong cuộc đối đầu với Iran. Tổng thống Trump đang tiến hành một cuộc chiến tranh kinh tế với Iran, dùng "chiến lược gây sức ép tối đa" để "bóp nghẹt" hoạt động xuất khẩu dầu vốn là xương sống trong nền kinh tế của nước này. Tuy nhiên, ông Trump rõ ràng muốn tránh một cuộc xung đột quân sự với Tehran, đặc biệt khi cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ năm 2020 đang cận kề.

Mỹ muốn đẩy cao sức ép với Iran, song không phải bằng các hành động quân sự. Iran đang trong tình thế vô cùng khó khăn trước các lệnh trừng phạt của Mỹ. Xuất khẩu dầu của Iran giảm 1/5 so với số lượng trước đó, từ 2,5 triệu thùng dầu/ngày xuống còn 500.000 thùng/ngày. Các lệnh trừng phạt của Mỹ cũng khiến châu Âu ngần ngại trong việc đầu tư vào Iran mặc dù một số nước châu Âu là những bên tham gia thỏa thuận hạt nhân. Iran rơi vào một cuộc suy thoái tồi tệ khi tăng trưởng kinh tế giảm từ 4 - 6%, trong khi người dân Iran bị ảnh hưởng bởi tỷ lệ lạm phát dao động từ 40-60% và  tỷ lệ thất nghiệp cũng tăng từ 12 - 26%.

Mỹ sẽ tiếp tục "bóp nghẹt" nền kinh tế Iran cho tới khi Iran không chịu được nữa thì Washington sẽ ra đòn quyết định buộc Tehran chỉ còn có thể lựa chọn ngồi vào bàn đàm phán và đi theo sự dẫn dắt của Washington.

Trò chơi co kéo Mỹ - Iran bao giờ kết thúc?

Việc Iran bắt giữ tàu Anh hôm 19/7 đã làm dấy lên những lo ngại rằng Anh, chứ không phải Mỹ sẽ dẫn đầu trong các hành động quân sự nhằm chống lại Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran.

Tuy nhiên Ngoại trưởng Anh Jeremy Hunt đã nhanh chóng khẳng định rằng London không tìm kiếm một giải pháp quân sự mà sẽ lựa chọn lá bài ngoại giao. Anh sẽ tiếp tục duy trì quan hệ ngoại giao toàn diện với Iran, tuân thủ các điều khoản của thỏa thuận hạt nhân và không có ý định sẽ tiến hành một cuộc chiến chống lại quốc gia này.

Mỹ cũng không vội điều các chiến đấu cơ tới "dằn mặt" Iran hay các tên lửa để chuẩn bị can thiệp quân sự. Mặc dù đe dọa và cảnh báo Iran song Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng cử Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa Rand Paul tới gặp Ngoại trưởng Iran Mohammad Javad Zarif tại New York hồi tuần trước nhằm tìm kiếm một "lối thoát" cho cuộc khủng hoảng ở vùng Vịnh.

Iran cũng thực hiện chiến lược tương tự. Một mặt, Tehran "đánh tiếng" về sự tự do đi lại ở Vịnh Ba Tư, cảnh báo bất kỳ cuộc tấn công quân sự nào chống lại nước này đều sẽ bị đáp trả tương xứng. Nhưng mặt khác, Ngoại trưởng Zarif cho biết Iran sẵn sàng bổ sung thêm các điều khoản trong thỏa thuận hạt nhân nếu các lệnh trừng phạt được dỡ bỏ.

Chiến tranh Mỹ-Iran sẽ không xảy ra, ít nhất là trong thời điểm hiện tại. Lầu Năm Góc không có ý định sẽ tiến hành một cuộc tấn công quân sự vào Iran - quốc gia có dân số gấp 2 lần Iraq. Hơn nữa, cuộc chiến này, nếu xảy ra có thể khiến hàng nghìn người thiệt mạng, tiêu tốn số tiền không nhỏ của Mỹ trong khi chưa chắc đã phá hủy được công nghệ tên lửa đạn đạo và hạt nhân của Iran.

Trong khi đó, Tehran cũng không dại gì "lấy trứng chọi đá" mà lao vào một cuộc chiến với Mỹ.

Lối thoát cho căng thẳng Mỹ - Iran không phải 1 con đường sẵn có. Hai bên cần phải đối thoại và lắng nghe cũng như hiểu được mục tiêu của đối phương để đưa ra những nhượng bộ hay ít nhất là một tiếng nói chung nhằm ngăn chặn “thùng thuốc súng” vùng Vịnh lúc nào cũng có thể phát nổ mà “mồi lửa” có thể chỉ là một động thái nhỏ, dù là vô tình hay hữu ý.

Theo Kiều Anh

VOV

MỚI NHẤT
Pháp tìm thấy xác tàu ngầm mất tích chở 52 thủy thủ sau hơn nửa thế kỷ
Pháp tìm thấy xác tàu ngầm mất tích chở 52 thủy thủ sau hơn nửa thế kỷ

(Dân trí) - Sau vô số các cuộc tìm kiếm vô vọng kéo dài, Pháp cuối cùng đã tìm thấy xác tàu ngầm Minerve vốn mất tích ngoài khơi khu vực Toulon trên biển Địa Trung Hải năm 1968 cùng 52 thủy thủ. Kết quả này đã mở ra hi vọng giải mã một trong những bí ẩn lớn nhất của Hải quân Pháp.

Thứ hai, 22/07/2019 - 05:59

Người đẹp Nga khoe con giữa nghi vấn con trai không phải của cựu vương Malaysia
Người đẹp Nga khoe con giữa nghi vấn con trai không phải của cựu vương Malaysia

(Dân trí) - Người đẹp Nga Oksana Voevodina đã đăng ảnh khoe con trên mạng xã hội và nói rằng “dòng máu Malaysia” chảy trong người cậu bé, sau khi cựu vương Malaysia Muhammad V bày tỏ hoài nghi liệu bé trai 2 tháng tuổi này có phải là con ruột của ông hay không.

Thứ hai, 22/07/2019 - 05:43

Tổng Giám đốc cơ quan năng lượng nguyên tử quốc tế qua đời
Tổng Giám đốc cơ quan năng lượng nguyên tử quốc tế qua đời

(Dân trí) - Tổng Giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) Yukiya Amano đã qua đời ở tuổi 72 khi còn đang đương nhiệm.

Thứ hai, 22/07/2019 - 05:16

Thổ Nhĩ Kỳ dọa dùng căn cứ quân sự chiến lược để đáp trả lệnh trừng phạt của Mỹ
Thổ Nhĩ Kỳ dọa dùng căn cứ quân sự chiến lược để đáp trả lệnh trừng phạt của Mỹ

(Dân trí) - Thổ Nhĩ Kỳ tuyên bố họ sẽ đáp trả nếu Mỹ áp lệnh trừng phạt lên Ankara vì thương vụ mua hệ thống phòng không S-400 của Nga, trong đó bao gồm các động thái với căn cứ không quân Incirlik, một “bệ phóng” có tầm quan trọng chiến lược đối với các chiến dịch của Mỹ tại Trung Đông.

Thứ hai, 22/07/2019 - 04:57

“Mặt trái” làn sóng đầu tư ồ ạt của Trung Quốc vào Campuchia
“Mặt trái” làn sóng đầu tư ồ ạt của Trung Quốc vào Campuchia

(Dân trí) - Làn sóng đầu tư từ Trung Quốc đã góp phần “thay da đổi thịt” nhiều khu vực tại Campuchia, song cũng mang lại những hệ quả về kinh tế xã hội cho quốc gia Đông Nam Á.

Thứ hai, 22/07/2019 - 04:25

Iran tuyên bố xử tử điệp viên thuộc mạng lưới gián điệp của CIA
Iran tuyên bố xử tử điệp viên thuộc mạng lưới gián điệp của CIA

(Dân trí) - Iran tuyên bố đã bắt được 17 người thuộc mạng lưới gián điệp do Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) đứng sau và một vài điệp viên trong số đó đã bị kết án tử hình.

Thứ hai, 22/07/2019 - 04:12

Điểm danh những tên lửa mạnh nhất thế giới
Điểm danh những tên lửa mạnh nhất thế giới

Dưới đây là những tên lửa mạnh nhất thế giới với tầm bắn xa, khả năng phá hủy trên quy mô lớn, độ chính xác cao và những cải tiến hiện đại.

Thứ hai, 22/07/2019 - 03:19

Mỹ - Nga - Trung "gườm nhau" trong cuộc đua vũ trang trí tuệ nhân tạo
Mỹ - Nga - Trung "gườm nhau" trong cuộc đua vũ trang trí tuệ nhân tạo

(Dân trí) - Giới chuyên gia cho rằng trong cuộc chiến ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào quân sự, Mỹ được cho là đang dẫn đầu về mặt thuật toán "học sâu", nhưng Nga và Trung Quốc cũng đang có những bước tiến nhanh trong việc ứng dụng công nghệ vào các hệ thống vũ khí.

Thứ hai, 22/07/2019 - 03:06

Thủ tướng Hun Sen bác tin cho Trung Quốc dùng căn cứ hải quân Campuchia
Thủ tướng Hun Sen bác tin cho Trung Quốc dùng căn cứ hải quân Campuchia

(Dân trí) - Thủ tướng Hun Sen đã lên tiếng bác bỏ thông tin cho rằng Trung Quốc bí mật ký thỏa thuận để sử dụng căn cứ hải quân tại Campuchia.

Thứ hai, 22/07/2019 - 02:25

Chuyên gia quốc tế phân tích "sự bắt nạt" của Trung Quốc ở Biển Đông
Chuyên gia quốc tế phân tích "sự bắt nạt" của Trung Quốc ở Biển Đông

(Dân trí) - Các chuyên gia quốc tế đã đưa ra nhận định về động thái cản trở của Trung Quốc đối với hoạt động thăm dò và khai thác dầu khí của các nước láng giềng, trong đó có Việt Nam, tại Biển Đông.

Thứ hai, 22/07/2019 - 01:47

Tàu Hàn Quốc bị cướp biển "cuỗm" 13.000 USD trên Biển Đông
Tàu Hàn Quốc bị cướp biển "cuỗm" 13.000 USD trên Biển Đông

(Dân trí) - Một nhóm hải tặc đã tấn công một tàu vận tải của Hàn Quốc trên Biển Đông, gần Eo biển Singapore, vào sáng sớm nay, hành hung các thủy thủ và lấy đi 13.000 USD tiền mặt, truyền thông Hàn Quốc đưa tin.

Thứ hai, 22/07/2019 - 12:31

Mỹ nóng như lò lửa, cảnh sát khuyên người dân "hoãn" phạm tội
Mỹ nóng như lò lửa, cảnh sát khuyên người dân "hoãn" phạm tội

(Dân trí) - Một sở cảnh sát ở Massachusetts, Mỹ đã phát đi thông điệp hài hước khuyến cáo người dân hãy tạm hoãn phạm tội cho tới khi trời mát hơn vì thời tiết nóng bức ở đây có thể gây nguy hiểm tới tính mạng.

Thứ hai, 22/07/2019 - 11:17

ĐÁNG QUAN TÂM
Mỹ nghi Campuchia bí mật cho phép Trung Quốc sử dụng căn cứ hải quân
Mỹ nghi Campuchia bí mật cho phép Trung Quốc sử dụng căn cứ hải quân

(Dân trí) - Thời báo Phố Wall dẫn lời các quan chức Mỹ và đồng minh cho biết Trung Quốc đã ký một thỏa thuận bí mật cho phép lực lượng vũ trang nước này sử dụng một căn cứ hải quân của Campuchia.

Thứ hai, 22/07/2019 - 10:11

Nghị sĩ Nga cáo buộc Mỹ làm nóng vấn đề Iran để tăng hiện diện quân sự
Nghị sĩ Nga cáo buộc Mỹ làm nóng vấn đề Iran để tăng hiện diện quân sự

(Dân trí) - Một nghị sĩ cấp cao của Nga đã xâu chuỗi các sự việc trong căng thẳng ở vùng Vịnh suốt thời gian qua và cáo buộc rằng đây là kế hoạch của Mỹ nhằm mở rộng hiện diện quân sự ở Trung Đông.

Thứ hai, 22/07/2019 - 10:09

Khi sự phụ thuộc lẫn nhau trở thành "vũ khí"
Khi sự phụ thuộc lẫn nhau trở thành "vũ khí"

Tham vọng nội địa hóa sản phẩm của Hàn Quốc nhằm thay thế nhập khẩu bằng các sản phẩm trong nước nói dễ hơn làm, bởi vô số các trở ngại ngáng đường.

Thứ hai, 22/07/2019 - 08:50

Iran “tố” Mỹ lôi kéo Anh gây chiến với Tehran
Iran “tố” Mỹ lôi kéo Anh gây chiến với Tehran

(Dân trí) - Ngoại trưởng Iran cho rằng Mỹ đang tìm cách lôi kéo Anh vào một cuộc chiến với Tehran sau các vụ bắt giữ tàu chở dầu tại vùng Vịnh.

Thứ hai, 22/07/2019 - 08:14

Đoạn ghi âm hé lộ cuộc trao đổi “căng như dây đàn” trước khi Iran bắt tàu Anh
Đoạn ghi âm hé lộ cuộc trao đổi “căng như dây đàn” trước khi Iran bắt tàu Anh

(Dân trí) - Một đoạn ghi âm được tung lên mạng internet được cho là cuộc trao đổi giữa tàu chiến Iran, tàu chiến Anh và tàu dầu Anh trước khi vụ bắt giữ xảy ra ở eo biển Hormuz.

Thứ hai, 22/07/2019 - 07:39

Quan chức Mỹ: Cần tập trung ngăn chặn sự bành trướng của Trung Quốc trên Biển Đông
Quan chức Mỹ: Cần tập trung ngăn chặn sự bành trướng của Trung Quốc trên Biển Đông

(Dân trí) - Cựu quan chức quốc phòng Mỹ cho rằng yêu sách chủ quyền của Trung Quốc trên Biển Đông nên được xem là trọng tâm chính cho các nỗ lực an ninh của Washington.

Thứ hai, 22/07/2019 - 07:16

Cánh tay nối dài gây tranh cãi của Trung Quốc tại “cửa ngõ” châu Âu
Cánh tay nối dài gây tranh cãi của Trung Quốc tại “cửa ngõ” châu Âu

(Dân trí) - Trung Quốc đã rót vốn và nguồn lực để phát triển các dự án tại Belarus, khu vực được Bắc Kinh ca ngợi là “cửa ngõ châu Âu”, bất chấp tiếng nói phản đối từ người dân địa phương.

Chủ nhật, 21/07/2019 - 05:12

Nga bị nghi hợp tác với Iran để bắt tàu chở dầu Anh
Nga bị nghi hợp tác với Iran để bắt tàu chở dầu Anh

(Dân trí) - Truyền thông Anh dẫn các nguồn tin nói rằng Nga có khả năng đã hợp tác với Iran trong vụ bắt tàu chở dầu Anh tại eo biển Hormuz.

Chủ nhật, 21/07/2019 - 03:04

Luật sư xác nhận cựu vương Malaysia đã ly hôn người đẹp Nga
Luật sư xác nhận cựu vương Malaysia đã ly hôn người đẹp Nga

(Dân trí) - Luật sư của cựu vương Malaysia Muhammad V ngày 20/7 xác nhận ông đã ly hôn người đẹp Nga Oksana Voevodina chỉ sau 1 năm kết hôn, và ám chỉ rằng ông Muhammad V không chắc con trai 2 tháng tuổi của Voevodina có phải là con ruột của ông hay không.

Chủ nhật, 21/07/2019 - 01:03

Venezuela tố máy bay trinh sát Mỹ xâm phạm không phận
Venezuela tố máy bay trinh sát Mỹ xâm phạm không phận

(Dân trí) - Venezuela cáo buộc một máy bay tình báo của Mỹ đã bay qua không phận nước này và gọi đây là hành động khiêu khích của Washington.

Chủ nhật, 21/07/2019 - 11:24

Sức mạnh F-16V “Rắn hổ lục” - Tiêm kích được nhiều nước lựa chọn
Sức mạnh F-16V “Rắn hổ lục” - Tiêm kích được nhiều nước lựa chọn

F-16V được các chuyên gia quân sự đánh giá là một trong những chiến đấu cơ thế hệ 4++ hàng đầu thế giới.

Chủ nhật, 21/07/2019 - 11:20

Các nước tăng cường tàu cảnh sát biển đối phó Trung Quốc bành trướng trên Biển Đông
Các nước tăng cường tàu cảnh sát biển đối phó Trung Quốc bành trướng trên Biển Đông

(Dân trí) - Các nước trong khu vực đang tăng cường năng lực của lực lượng cảnh sát biển thông qua việc trang bị các tàu mới nhằm đối phó với tham vọng bành trướng của Trung Quốc tại Biển Đông.

Chủ nhật, 21/07/2019 - 11:16