Đòi đồng minh gánh mọi chi phí đồn trú kèm “hoa hồng”: Quân cờ rủi ro của ông Trump

Dân trí Tổng thống Donald Trump đã đẩy các đồng minh của Mỹ vào thế khó khi yêu cầu họ phải thanh toán toàn bộ chi phí kèm 50% “tiền hoa hồng” cho sự hiện diện của quân đội Mỹ.
>>Ông Trump đòi đồng minh trả hết chi phí đồn trú của lính Mỹ kèm “hoa hồng”
>>Nước Mỹ chia rẽ và sự quay lưng của đồng minh tại Hội nghị Munich
>>Tổng thống Trump tuyên bố không để đồng minh lợi dụng sau khi ông Mattis từ chức

Đòi đồng minh gánh mọi chi phí đồn trú kèm “hoa hồng”: Quân cờ rủi ro của ông Trump - 1

Quân đội Mỹ - Hàn tập trận chung. (Ảnh: AFP)

Từ nhiều năm nay, Tổng thống Donald Trump đã than phiền rằng các nước có quân đội Mỹ đồn trú không thanh toán đủ cho Washington chi phí bảo vệ. Bây giờ, ông Trump muốn các nước này phải chi trả đầy đủ, thậm chí phải thanh toán thêm.

Bloomberg dẫn nguồn tin từ hơn 10 quan chức trong chính quyền Mỹ và những người thông thạo vấn đề này cho biết, chính quyền Trump đang lên kế hoạch yêu cầu Đức, Nhật Bản và bất kỳ quốc gia nào có quân đội Mỹ đồn trú phải thanh toán toàn bộ chi phí cho sự hiện diện của lính Mỹ. Ngoài ra, các nước này còn phải chi trả thêm 50% tiền “hoa hồng”, thậm chí nhiều hơn, cho đặc quyền được Mỹ triển khai quân tới đó.

Nếu áp dụng theo công thức có tên gọi “Cost Plus 50” này, trong một số trường hợp, các quốc gia có lính Mỹ đồn trú phải chi trả cao gấp 5-6 lần số tiền mà họ đang phải thanh toán.

Tổng thống Trump đã theo đuổi ý tưởng này trong suốt nhiều tháng. Sự kiên quyết của ông chủ Nhà Trắng gần như phá vỡ các cuộc đàm phán gần đây với Hàn Quốc về sự hiện diện của 28.000 lính Mỹ tại quốc gia Đông Á này.

Chính quyền Trump xem động thái trên là một cách để hối thúc các đồng minh NATO gia tăng chi tiêu quốc phòng, một vấn đề mà ông Trump đã phàn nàn kể từ khi lên nắm quyền. Mặc dù chính ông Trump đã thừa nhận rằng sức ép của ông đã khiến các đồng minh phải tăng hàng tỷ USD chi tiêu quốc phòng, song nhà lãnh đạo Mỹ vẫn chưa hài lòng vì cho rằng tốc độ tăng như vậy rất chậm.

“Các nước giàu mà chúng tôi đang bảo vệ cần chú ý. Chúng tôi không phải là những tên ngốc để người khác dắt mũi”, ông Trump nói trong bài phát biểu tại Lầu Năm Góc hôm 17/1.

Lo ngại từ nội bộ Mỹ

Đòi đồng minh gánh mọi chi phí đồn trú kèm “hoa hồng”: Quân cờ rủi ro của ông Trump - 2

Tổng thống Trump phát biểu trước các quân nhân Mỹ (Ảnh: Getty)

 

Các quan chức Mỹ cho biết ý tưởng trên chỉ là một trong số nhiều kế hoạch đang được xem xét khi Washington muốn gây sức ép với các đồng minh để buộc họ chi trả nhiều hơn và có thể sẽ bớt gay gắt hơn trong tương lai.

Tuy vậy, ngay khi vừa mới được hé lộ, ý tưởng của Tổng thống Trump đã gây sốc cho các quan chức thuộc Bộ Quốc phòng và Bộ Ngoại giao Mỹ. Họ lo ngại rằng động thái này là sự công kích mạnh mẽ với các đồng minh của Mỹ tại châu Á và châu Âu - những nước vốn hoài nghi về mức độ sâu sắc trong các cam kết của Tổng thống Trump.

Victor Cha, cố vấn cấp cao tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế tại Washington, nhận định chính quyền Trump đã gửi một thông điệp có chủ ý khi yêu cầu Hàn Quốc là nước đầu tiên thực hiện công thức “Cost plus 50”.

“Chúng ta hợp tác quân sự với Hàn Quốc nhiều hơn bất kỳ đồng minh nào khác. Gửi thông điệp này cho một đồng minh tuyến đầu của chúng ta thời Chiến tranh Lạnh là tìm cách tuyên bố rõ ràng rằng Mỹ muốn thay đổi hoàn toàn cách thức chi trả đối với những nước có quân Mỹ đồn trú”, chuyên gia Cha nói.

Một lo ngại khác là ý tưởng của Mỹ sẽ làm dấy lên những tranh cãi tại một số quốc gia về việc liệu họ có cần quân Mỹ đồn trú nữa hay không. Trong khi một số nước như Ba Lan luôn công khai ủng hộ sự hiện diện của quân Mỹ, một bộ phận người dân tại những quốc gia khác như Đức và Nhật Bản từ lâu đã phản đối quân Mỹ đồn trú trên lãnh thổ của họ. Tiếng nói của những nhóm phản đối sẽ được tiếp thêm sức mạnh nếu Mỹ triển khai kế hoạch “Cost plus 50”.

Tổng thống Trump đã cân nhắc ý tưởng yêu cầu các nước trả toàn bộ chi phí kèm thêm 50% “hoa hồng” kể từ khi lên nắm quyền tại Nhà Trắng. Đại sứ của ông Trump tại Liên minh châu Âu Gordon Sondland cho rằng ý tưởng này nhằm đảm bảo các nước đầu tư nhiều hơn vào chi phí phòng vệ.

“Nếu có những nước rõ ràng đủ khả năng chi trả nhưng lại không chịu chi trả vì nghĩ rằng chúng ta (Mỹ) sẽ nhảy vào và chi trả thay cho họ, thì tổng thống phải nhìn ra vấn đề với chuyện đó”, ông Sondland nói.

Các quan chức Lầu Năm Góc được yêu cầu đưa ra hai công thức. Công thức thứ nhất xác định số tiền các nước đồng minh của Mỹ phải chi trả. Công thức thứ hai xác định mức độ giảm giá mà các đồng minh nhận được nếu chính sách của họ phù hợp với Mỹ.

Đức hiện chi trả khoảng 28% chi phí cho sự hiện diện của lính Mỹ tại đây, tương đương 1 tỷ USD/năm. Nếu áp dụng theo công thức “Cost plus 50”, số tiền này sẽ đội lên rất nhiều. Tương tự với Nhật Bản và Hàn Quốc.

Hàn Quốc năm ngoái đã đồng ý chi trả 925 triệu USD cho sự hiện diện của 28.500 lính Mỹ tại đây. Số tiền này đã tăng 8,2% so với năm trước đó, song mới chỉ bằng một nửa so với tổng chi phí thực sự.

Nguy cơ hiểu lầm

Đòi đồng minh gánh mọi chi phí đồn trú kèm “hoa hồng”: Quân cờ rủi ro của ông Trump - 3

Quân đội các nước NATO do Mỹ dẫn đầu tập trận năm 2015. (Ảnh: AP)

 

Trong suốt hàng chục năm qua từ trước khi ông Trump lên nắm quyền, những nhà hoạch định chính sách đối ngoại hàng đầu ở cả hai đảng của Mỹ đều kêu gọi các đồng minh phải có trách nhiệm nhiều hơn đối với an ninh của họ. Tuy vậy, sau khi ông Trump đưa ra ý tưởng “Cost plus 50”, ngay cả những tiếng nói ủng hộ mạnh mẽ nhất việc chia sẻ gánh nặng chi phí cũng nghi ngờ cách tiếp cận của ông chủ Nhà Trắng.

“Tổng thống Trump đã đúng khi mong muốn các đồng minh của Mỹ phải có trách nhiệm nhiều hơn trong việc phòng vệ tập thể. Tuy vậy, việc đòi hỏi chi phí bảo vệ từ họ là cách làm sai lầm. Các lực lượng vũ trang của chúng ta không phải lính đánh thuê và chúng ta không nên triển khai lính Mỹ vào chỗ nguy hiểm chỉ vì một nước khác đang trả tiền cho chúng ta”, Stephen Walt, học giả quan hệ quốc tế tại Đại học Harvard, nhận định.

Theo lập luận của những người phản đối, việc Tổng thống Trump đòi các nước đồng minh phải trả tiền cho “đặc quyền” được lính Mỹ đồn trú sẽ dẫn đến hiểu lầm rằng, việc đồn trú này chỉ phục vụ cho lợi ích của các nước sở tại, trong khi chính Mỹ cũng được hưởng lợi từ việc đó.

“Việc đặt ra câu hỏi này càng làm dấy lên những suy diễn sai lầm rằng, các căn cứ của Mỹ chỉ mang lại lợi ích cho những nước sở tại. Sự thật là chúng ta duy trì các căn cứ đó vì chúng nằm trong lợi ích của chúng ta”, Douglas Lute, cựu đại sứ Mỹ tại NATO, cho biết.

Lấy ví dụ trường hợp của Đức. Mỹ cũng trông cậy vào các căn cứ quan trọng tại Đức, gồm Trung tâm Y tế Khu vực Landstuhl và Căn cứ Không quân Ramstein, để phục vụ cho lợi ích của Mỹ. Trung tâm Landstuhl là cơ sở y tế đẳng cấp thế giới, cấp cứu cho lính Mỹ bị thương tại Iraq và các điểm nóng khác. Trong khi đó, Đức cũng là nơi đặt trụ sở Bộ Tư lệnh châu Phi của Mỹ.

Theo Derek Chollet, trợ lý Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ dưới thời Tổng thống Barack Obama, các căn cứ của Mỹ ở nước ngoài là “một phần thiết yếu trong việc bảo vệ các lợi ích của Mỹ” trên toàn thế giới. Do vậy, việc đòi hỏi các nước sở tại chi trả kinh phí càng khiến Mỹ “chuốc họa vào thân”. Ivo Daadler, cựu đại sứ Mỹ tại NATO, nói đề xuất của Tổng thống Trump là vô lý và biến quân đội Mỹ thành lính đánh thuê.

Quân đội Mỹ có khoảng 600 căn cứ bên ngoài lãnh thổ tính đến năm 2013 với gần 200.000 quân ở nước ngoài tính đến năm 2017. Mỹ hiện chi cho quân sự nhiều hơn 12 nước kế tiếp cộng lại. Ngân sách quân sự của Mỹ năm 2019 là 716 tỷ USD và con số này dự tính tăng lên 750 tỷ USD vào năm 2020. Trong khi đó, nợ công của Mỹ đã vượt mức 22.000 tỷ USD và sẽ tiếp tục tăng lên.

Thành Đạt

Theo Washington Post, Bloomberg

MỚI NHẤT
Cố vấn an ninh Nhà Trắng: Mỹ sẽ ngăn Trung Quốc “lập tỉnh mới” trên Biển Đông
Cố vấn an ninh Nhà Trắng: Mỹ sẽ ngăn Trung Quốc “lập tỉnh mới” trên Biển Đông

(Dân trí) - Cố vấn an ninh Nhà Trắng John Bolton cảnh báo các hành động của Trung Quốc trên Biển Đông “không thể chấp nhận được” và tuyên bố Mỹ sẽ tiếp tục ngăn Bắc Kinh lập “tỉnh mới” tại khu vực này.

Thứ hai, 11/03/2019 - 10:53

Cổ phiếu Boeing giảm mạnh nhất trong gần 20 năm sau vụ máy bay rơi ở Ethiopia
Cổ phiếu Boeing giảm mạnh nhất trong gần 20 năm sau vụ máy bay rơi ở Ethiopia

(Dân trí) - Vụ máy bay Boeing 737 MAX 8 của hãng hàng không Ethiopian Airlines chở 157 người gặp nạn đã khiến giá cổ phiếu của Boeing lao dốc trong phiên giao dịch hôm nay.

Thứ hai, 11/03/2019 - 10:20

"Tổng thống tự phong" nói 17 người Venezuela thiệt mạng do mất điện
"Tổng thống tự phong" nói 17 người Venezuela thiệt mạng do mất điện

(Dân trí) - Tổng thống tự phong Venezuela Juan Guaido cho biết 17 người đã chết vì đợt mất điện kéo dài ở quốc gia Nam Mỹ, đồng thời cáo buộc chính phủ đương nhiệm của Tổng thống Nicholas Maduro là nguyên nhân gây ra vụ việc.

Thứ hai, 11/03/2019 - 09:03

Ethiopia tìm thấy hai hộp đen máy bay rơi khiến 157 người thiệt mạng
Ethiopia tìm thấy hai hộp đen máy bay rơi khiến 157 người thiệt mạng

(Dân trí) - Hãng hàng không Ethiopian Airlines hôm nay xác nhận đã tìm thấy hai hộp đen của máy bay Boeing 737 MAX 8 gặp nạn khiến 157 người thiệt mạng.

Thứ hai, 11/03/2019 - 07:39

Tổng thống Duterte lo Philippines sẽ tổn thất lớn nếu đối đầu Trung Quốc
Tổng thống Duterte lo Philippines sẽ tổn thất lớn nếu đối đầu Trung Quốc

(Dân trí) - Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte cảnh báo rằng Philippines không có đủ năng lực để đấu lại Trung Quốc trong kịch bản 2 nước đối đầu với nhau. Ông lo ngại Manila sẽ mất toàn bộ binh sĩ nếu tham gia vào một cuộc chiến.

Thứ hai, 11/03/2019 - 04:45

Mỹ không hay biết thủ lĩnh chột mắt của Taliban sống cạnh căn cứ quân sự suốt nhiều năm
Mỹ không hay biết thủ lĩnh chột mắt của Taliban sống cạnh căn cứ quân sự suốt nhiều năm

(Dân trí) - Một cuốn sách mới tiết lộ rằng Mullah Omar, người sáng lập nhóm phiến quân Taliban và bị Mỹ treo giải thưởng bắt giữ lên tới 10 triệu USD, sống ngay gần các căn cứ quân sự Mỹ tại Afghanistan trong nhiều năm nhưng giới chức Mỹ không hay biết. Thông tin này đã phơi bày một thất bại thảm hại của ngành tình báo Mỹ.

Thứ hai, 11/03/2019 - 04:37

Luật sư sẽ đề nghị để Đoàn Thị Hương được hủy truy tố
Luật sư sẽ đề nghị để Đoàn Thị Hương được hủy truy tố

(Dân trí) - Nhóm luật sư bào chữa đã đề nghị hoãn phiên tòa tự bào chữa của Đoàn Thị Hương trong nghi án sát hại công dân Triều Tiên sang ngày 14/3 vì cô quá "sốc" khi bị cáo còn lại được hủy truy tố. Luật sư cho biết, họ cũng sẽ đề nghị để Đoàn Thị Hương được hủy án.

Thứ hai, 11/03/2019 - 03:58

Tòa Malaysia thả bị cáo Indonesia trong nghi án Kim Jong-nam, Đoàn Thị Hương "bị sốc"
Tòa Malaysia thả bị cáo Indonesia trong nghi án Kim Jong-nam, Đoàn Thị Hương "bị sốc"

(Dân trí) - Đoàn Thị Hương đã chia sẻ với các nhà báo phản ứng của cô sau khi bị cáo Siti Aisyah quốc tịch Indonesia được thả sau một loạt phiên tòa trong nghi án đầu độc công dân Triều Tiên được cho là ông Kim Jong-nam.

Thứ hai, 11/03/2019 - 03:45

Máy bay Ethiopia từng bị lỗi động cơ 3 ngày trước thảm kịch làm 157 người chết?
Máy bay Ethiopia từng bị lỗi động cơ 3 ngày trước thảm kịch làm 157 người chết?

(Dân trí) - Đại sứ Israel tại Nam Sudan Hanan Goda cho biết ông đã bay trên chiếc máy bay Boeing 737 MAX 8 của Ethiopian Airlines 3 ngày trước khi diễn ra thảm kịch hàng không khiến 157 người chết. Nhà ngoại giao nói rằng chiếc máy bay này khi đó dường như đã gặp vấn đề về động cơ.

Thứ hai, 11/03/2019 - 03:01

Quân đội Hàn Quốc đang giám sát chặt chẽ cơ sở tên lửa Triều Tiên
Quân đội Hàn Quốc đang giám sát chặt chẽ cơ sở tên lửa Triều Tiên

(Dân trí) - Quân đội Hàn Quốc cho biết họ đang giám sát các hoạt động của các cơ sở Triều Tiên sau khi các hình ảnh vệ tinh được tung ra làm dấy lên nghi vấn Bình Nhưỡng có thể đang chuẩn bị phóng tên lửa tầm xa hoặc tên lửa vệ tinh.

Thứ hai, 11/03/2019 - 02:44

Con trai ông Hồ Cẩm Đào có thể sắp được bổ nhiệm vào vị trí quan trọng
Con trai ông Hồ Cẩm Đào có thể sắp được bổ nhiệm vào vị trí quan trọng

(Dân trí) - Con trai duy nhất của cựu Chủ tịch Trung Quốc Hồ Cẩm Đào được cho là sẽ trở thành bí thư mới của thành phố Tây An, cố đô của Trung Quốc và cũng là thành phố lớn nhất ở vùng tây bắc nước này

Thứ hai, 11/03/2019 - 01:50

Venezuela chìm trong bóng tối, quân đội lập hệ thống giám sát lưới điện từ trên không
Venezuela chìm trong bóng tối, quân đội lập hệ thống giám sát lưới điện từ trên không

(Dân trí) - Quân đội Venezuela đã lập một hệ thống giám sát lưới điện quốc gia từ trên không sau khi cáo buộc phe đối lập đứng sau âm mưu phá hoại lưới điện gây ra tình trạng mất điện hầu khắp nước này ngày thứ 4 liên tiếp.

Thứ hai, 11/03/2019 - 12:29

ĐÁNG QUAN TÂM
19 nhân viên Liên Hợp Quốc chết trong thảm kịch hàng không Ethiopia
19 nhân viên Liên Hợp Quốc chết trong thảm kịch hàng không Ethiopia

(Dân trí) - 157 người tới từ hơn 30 quốc gia, trong đó có gần 20 nhân viên Liên Hợp Quốc, vợ và 2 con của một nghị sĩ Slovakia, cùng nhiều quan chức cấp cao của các tổ chức quốc tế, là các nạn nhân xấu số trong vụ rơi máy bay thương mại Ethiopia ngày hôm qua.

Thứ hai, 11/03/2019 - 11:56

Venezuela ngừng hoạt động kinh doanh, đóng cửa trường học
Venezuela ngừng hoạt động kinh doanh, đóng cửa trường học

Venezuela thông báo tạm ngừng các hoạt động kinh doanh và đóng cửa trường học vào ngày 11-3 trong bối cảnh mất điện liên tục.

Thứ hai, 11/03/2019 - 11:36

Vẻ đẹp của các nữ quân nhân thi hoa hậu vệ binh quốc gia Moscow
Vẻ đẹp của các nữ quân nhân thi hoa hậu vệ binh quốc gia Moscow

(Dân trí) - Báo Sputnik của Nga đã đăng tải chùm ảnh ghi lại những khoảnh khắc trong cuộc thi hoa hậu vệ binh quốc gia thủ đô Moscow.

Thứ hai, 11/03/2019 - 11:19

Ông Trump sẽ đề nghị quốc hội chi 8,6 tỷ USD xây tường biên giới
Ông Trump sẽ đề nghị quốc hội chi 8,6 tỷ USD xây tường biên giới

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump được cho là sẽ đề nghị Quốc hội nước này chi 8,6 tỷ USD xây bức tường biên giới.

Thứ hai, 11/03/2019 - 10:30

Malaysia thả tự do cho bị cáo Indonesia trong nghi án Kim Jong-nam
Malaysia thả tự do cho bị cáo Indonesia trong nghi án Kim Jong-nam

(Dân trí) - Cơ quan công tố Malaysia ngày 11/3 đã rút lại đề nghị truy tố tội danh giết người đối với bị cáo Indonesia Siti Aisyah trong vụ án đầu độc công dân Triều Tiên được cho là ông Kim Jong-nam. Trong sáng nay, nghi phạm Siti đã được thả tự do.

Thứ hai, 11/03/2019 - 10:24

Mỹ đề nghị Ấn Độ ngừng mua dầu của Venezuela
Mỹ đề nghị Ấn Độ ngừng mua dầu của Venezuela

(Dân trí) - Trong một động thái nhằm tăng sức ép lên chính quyền của Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro, Mỹ đề nghị đồng minh Ấn Độ ngừng mua dầu của quốc gia Mỹ Latinh này để chặn nguồn thu của Caracas.

Thứ hai, 11/03/2019 - 08:53

Ông Kim Jong-un cùng hàng triệu người Triều Tiên nô nức đi bầu cử
Ông Kim Jong-un cùng hàng triệu người Triều Tiên nô nức đi bầu cử

(Dân trí) - Nhà lãnh đạo Kim Jong-un cùng hàng triệu cử tri Triều Tiên đã đi bỏ phiếu để bầu ra các thành viên của Hội đồng Nhân dân Tối cao (Quốc hội) khóa mới.

Thứ hai, 11/03/2019 - 08:27

Cố vấn Nhà Trắng: Mỹ đang quan sát "nhất cử, nhất động" của Triều Tiên
Cố vấn Nhà Trắng: Mỹ đang quan sát "nhất cử, nhất động" của Triều Tiên

(Dân trí) - Cố vấn an ninh Nhà Trắng John Bolton cho biết, Mỹ đang quan sát "không chớp mắt" mọi hoạt động của Triều Tiên trong bối cảnh Bình Nhưỡng bị nghi sắp thửa tên lửa. Mặc dù vậy, Washington vẫn để ngỏ hội nghị thượng đỉnh lần 3 với Bình Nhưỡng.

Thứ hai, 11/03/2019 - 08:00

Pha nhào lộn ngoạn mục như phim bom tấn của các máy bay Nga
Pha nhào lộn ngoạn mục như phim bom tấn của các máy bay Nga

(Dân trí) - Lấy cảm hứng từ bộ phim bom tấn Mỹ “Đại úy Marvel” đang “làm mưa, làm gió” trên thế giới, một đội máy bay biểu diễn của Nga đã thực hiện các pha nhào lộn ngoạn mục thể hiện kỹ năng điều khiển “chim sắt” điêu luyện của các phi công.

Thứ hai, 11/03/2019 - 07:58

Vụ rơi máy bay Ethiopia: Phi công giàu kinh nghiệm với 8000 giờ bay
Vụ rơi máy bay Ethiopia: Phi công giàu kinh nghiệm với 8000 giờ bay

(Dân trí) - Cơ trưởng giàu kinh nghiệm điều khiển máy bay Boeing 737 gặp nạn của Ethiopian Airlines được cho là đã phát hiện ra một số trục trặc trước khi máy bay này rơi xuống đất khiến 157 người thiệt mạng.

Thứ hai, 11/03/2019 - 07:15

Thảm họa Ethiopian Airlines: Hành khách duy nhất thoát chết vì trễ giờ
Thảm họa Ethiopian Airlines: Hành khách duy nhất thoát chết vì trễ giờ

(Dân trí) - Một người đàn ông Hy Lạp cho biết, ông đã may mắn thoát chết vì không lên chuyến bay ET302 của hãng hàng không Ethiopian Airlines gặp nạn sáng 10/3 chỉ vì đến muộn 2 phút.

Thứ hai, 11/03/2019 - 06:48

346 người chết trong 5 tháng sau hai thảm họa hàng không của Boeing 737 Max 8
346 người chết trong 5 tháng sau hai thảm họa hàng không của Boeing 737 Max 8

(Dân trí) - Chỉ trong vòng hơn 5 tháng, 346 người đã thiệt mạng trong 2 vụ tai nạn thảm khốc của hai hãng hàng không sử dụng cùng mẫu máy bay Boeing 737 Max 8.

Chủ nhật, 10/03/2019 - 09:51