Lý do ông Trump muốn chấm dứt hiệp ước hạt nhân với Nga

Dân trí Tổng thống Donald Trump được cho là có những suy tính nhất định khi quyết định rút Mỹ khỏi hiệp ước hạt nhân kéo dài hơn 30 năm với Nga, trong bối cảnh tình hình an ninh có nhiều diễn biến căng thẳng.
>>Nga cảnh báo Mỹ rút khỏi hiệp ước hạt nhân là bước đi "nguy hiểm"
>>Cựu lãnh đạo Liên Xô Gorbachev nói về quyết định rút khỏi hiệp ước hạt nhân của Mỹ
>>Tổng thống Trump tuyên bố rút Mỹ khỏi hiệp ước hạt nhân với Nga

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Nga Vladimir Putin (Ảnh: Reuters)
Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Nga Vladimir Putin (Ảnh: Reuters)

Tổng thống Donald Trump ngày 20/10 nói rằng ông có ý định rút Mỹ khỏi Hiệp ước về các Lực lượng Hạt nhân Tầm trung (INF). Nhà lãnh đạo Mỹ viện dẫn việc Nga vi phạm hiệp ước cũng như kho tên lửa của Trung Quốc là lý do khiến ông quyết định chấm dứt vai trò của Mỹ trong khuôn khổ INF.

“Nga đã vi phạm thỏa thuận. Họ đã vi phạm suốt nhiều năm qua. Chúng tôi là nước đã tôn trọng thỏa thuận nhưng rất tiếc Nga thì không. Vì thế chúng tôi sẽ kết thúc thỏa thuận”, Tổng thống Trump nói với các phóng viên trước khi lên chuyên cơ rời khỏi bang Nevada sau sự kiện gặp mặt những người ủng hộ.

Tuy nhiên theo một số nhà phân tích, chính tâm lý “bài xích” các thỏa thuận quốc tế của chính quyền Trump kết hợp cùng lập trường của Cố vấn An ninh Quốc gia Mỹ John Bolton là động cơ phía sau dẫn đến quyết định của Tổng thống Trump khi rút Mỹ khỏi thỏa thuận hạt nhân với Nga. Quyết định này đã vấp phải nhiều ý kiến chỉ trích, đặc biệt từ phía Nga.

Được ký từ năm 1987 giữa cựu Tổng thống Mỹ Ronald Reagan và nhà lãnh đạo Liên Xô Mikhail Gorbachev, hiệp ước INF được xem là cột mốc quan trọng trong giai đoạn cuối Chiến tranh Lạnh. Hiệp ước này đã góp phần cắt giảm hàng nghìn tên lửa phóng từ mặt đất với tầm bắn từ 500 - 5.500km.

CNN đã phân tích một số yếu tố dẫn tới quyết định gây tranh cãi của Tổng thống Trump.

Nga

Tên lửa hành trình 9M728 (trái) và tên lửa đạn đạo tầm ngắn 9M723 (phải) của Nga. (Ảnh: Stripes)
Tên lửa hành trình 9M728 (trái) và tên lửa đạn đạo tầm ngắn 9M723 (phải) của Nga. (Ảnh: Stripes)

Mỹ từ lâu đã cáo buộc Nga vi phạm INF thông qua việc triển phát triển hệ thống tên lửa 9M729 - biến thể mặt đất của tên lửa hành trình tầm xa trên biển Kalibr-NK mà giới chức Mỹ cho rằng có thể vượt qua các lá chắn phòng thủ của Mỹ và châu Âu. Các quan chức Mỹ và NATO nhiều lần chỉ trích Nga vì động thái này.

Việc rút Mỹ khỏi INF sẽ cho phép Washington có thể phát triển tên lửa tương tự của riêng mình. Theo New York Times, nếu Mỹ thực sự rút khỏi INF, nước này có thể sẽ triển khai phiên bản đã được điều chỉnh của tên lửa hành trình Tomahawk để phóng chúng từ mặt đất. Trước đây Mỹ từng trang bị tên lửa Tomahawk gắn đầu đạn thông thường lên các tàu nổi và tàu ngầm, còn bây giờ Washington có thể gắn đầu đạn hạt nhân lên các tên lửa này.

Nhiều nhà phân tích cho rằng quyết định của Tổng thống Trump sẽ là điểm khởi đầu cho một cuộc chạy đua vũ trang. Trong khi đó một số khác nhận định sự rút lui của Mỹ sẽ “có lợi” cho Nga vì Moscow có thể lấy cớ này để đổ lỗi cho Mỹ vì đã phá vỡ hiệp ước.

“Các quan chức Nga có lẽ đang ăn mừng vì tin này. Mỹ sẽ bị quy trách nhiệm vì phá vỡ hiệp ước”, Steven Pifer, cựu quan chức Bộ Ngoại giao Mỹ đồng thời là chuyên gia kiểm soát vũ khí tại Viện Brookings, nhận định.

Quá trình phát triển tên lửa hành trình mới của Nga đã tương đối hoàn thiện, điều này đồng nghĩa với việc Moscow có thể bắt đầu triển khai rộng rãi tên lửa này sau khi hiệp ước với Mỹ kết thúc.

“Nga sẽ tự do triển khai tên lửa 9M729 và một tên lửa đạn đạo tầm trung nếu nước này muốn mà không vấp phải rào cản nào. Mỹ hiện không có bất kỳ tên lửa nào có thể triển khai nhanh chóng để đối phó tương xứng với Nga”, chuyên gia Pifer cho biết thêm.

Mặc dù Bộ Quốc phòng Mỹ đã bắt đầu một chương trình nghiên cứu và phát triển dành cho tên lửa tầm trung, song việc triển khai tên lửa này vẫn cần có thêm thời gian.

Trung Quốc

Kể từ năm 1987, quân đội Trung Quốc đã trải qua quá trình hiện đại hóa mạnh mẽ khi đầu tư hàng tỷ USD để phát triển các vũ khí mới.

Một lĩnh vực Trung Quốc đầu tư mạnh tay nhất là phát triển tên lửa. Các lãnh đạo quân sự cấp cao của Mỹ từng nói nếu Trung Quốc là một bên tham gia hiệp ước INF, khoảng 95% trong số gần 2.000 tên lửa đạn đạo và hành trình của Bắc Kinh vi phạm thỏa thuận này. Một số tên lửa của Trung Quốc có tầm bắn lên tới 15.000km, tức là có thể bao trùm toàn bộ lãnh thổ Mỹ.

Là một trong số những người chỉ trích hiệp ước INF, Thượng nghị sĩ Cộng hòa Tom Cotton cho rằng Trung Quốc là một trong những lý do khiến chính quyền Mỹ cân nhắc rút khỏi thỏa thuận hạt nhân với Nga.

“Trung Quốc đang tích trữ tên lửa vì họ không bị ràng buộc bởi hiệp ước. Tôi từ lâu đã kêu gọi Mỹ cân nhắc xem liệu hiệp ước này có phục vụ cho lợi ích quốc gia của chúng ta hay không”, Thượng nghị sĩ Cotton cho biết.

Theo cựu phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Mỹ John Kirby, mặc dù kho tên lửa của Trung Quốc là mối quan ngại với Mỹ, song Washington vẫn có thể đối phó với Bắc Kinh bằng cách dựa vào lợi thế từ các tên lửa hành trình triển khai trên biển - một khía cạnh không bị kiểm soát bởi hiệp ước INF.

Cố vấn Bolton đứng sau?

Cố vấn An ninh Quốc gia John Bolton (Ảnh: Hill)
Cố vấn An ninh Quốc gia John Bolton (Ảnh: Hill)

Một số nhà phân tích đã chú ý tới bài viết của Cố vấn An ninh Quốc gia John Bolton hồi năm 2011, trước khi cáo buộc Nga vi phạm hiệp ước INF được công bố. Trong bài viết này, ông Bolton cho rằng Mỹ nên rút khỏi INF, viện dẫn lý do là các chương trình tên lửa của Iran.

Ông Bolton nói rằng các bài phân tích ông từng viết chưa chắc đã thể hiện các chính sách mà ông theo đuổi khi làm việc cho chính quyền Mỹ. Tuy nhiên kể từ khi làm việc cho chính quyền Trump trong vai trò cố vấn an ninh, ông Bolton thường xuyên chỉ trích hiệp ước với Nga mà ông cho là xâm phạm chủ quyền của Mỹ.

“Tôi nghĩ ông Bolton nhiều khả năng đứng sau quyết định (rút Mỹ khỏi INF). Điều này rất phù hợp với tâm lý không ưa các thỏa thuận đa phương của ông Bolton, đặc biệt là những thỏa thuận mà ông ấy cho rằng sẽ cản trở Mỹ tự do hành động. Ông ấy đang bắt đầu xây dựng nền tảng của mình tại Hội đồng An ninh Quốc gia và đang ghi dấu ấn của ông ấy”, cựu phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Mỹ John Kirby nhận định.

Cũng theo ông Kirby, một chi tiết đáng quan tâm là cả Bộ Ngoại giao Mỹ và Lầu Năm Góc đều chưa đưa ra bất kỳ tuyên bố nào về việc Mỹ sẽ rút khỏi hiệp ước INF sau thông báo của Tổng thống Trump cách đây 2 ngày. Trong khi đó, ông Bolton dự kiến sẽ thảo luận về hiệp ước này với các quan chức Nga trong chuyến đi của ông tới Moscow trong tuần này.

Thành Đạt

Tổng hợp

MỚI NHẤT
Tổng thống Putin đáp trả lệnh trừng phạt của Ukraine
Tổng thống Putin đáp trả lệnh trừng phạt của Ukraine

(Dân trí) - Tổng thống Vladimir Putin đã ký sắc lệnh cho phép Nga trừng phạt các công ty và công dân Ukraine để đáp trả các lệnh trừng phạt của Kiev nhằm vào Moscow.

Thứ ba, 23/10/2018 - 06:45

“Thợ săn” MH370 tại rừng Campuchia bỏ cuộc vì suýt chết
“Thợ săn” MH370 tại rừng Campuchia bỏ cuộc vì suýt chết

(Dân trí) - Nhóm thám hiểm nghiệp dư người Anh đã quyết định dừng cuộc tìm kiếm máy bay mất tích MH370 sau khi gặp phải nhiều trở ngại, thậm chí đối mặt với cái chết trong hành trình nguy hiểm tại rừng Campuchia.

Thứ hai, 22/10/2018 - 10:08

Diễn giả Mỹ tiết lộ bà Clinton từng là mục tiêu tấn công của tin giả
Diễn giả Mỹ tiết lộ bà Clinton từng là mục tiêu tấn công của tin giả

(Dân trí) - Giáo sư trợ giảng tại Trường Truyền thông của Đại học Mỹ đã chia sẻ với độc giả Việt Nam những thách thức về tin tức thật - giả trong thời đại công nghệ hiện nay cũng như biện pháp để đối phó với thực trạng này.

Thứ hai, 22/10/2018 - 09:32

Thổ Nhĩ Kỳ nghi đặc vụ Ả rập Xê út đóng giả nhà báo bất đồng chính kiến bị sát hại
Thổ Nhĩ Kỳ nghi đặc vụ Ả rập Xê út đóng giả nhà báo bất đồng chính kiến bị sát hại

(Dân trí) - Một trong 15 nghi phạm liên quan đến cái chết của nhà báo bất đồng chính kiến Jamal Khashoggi được cho là đã đóng giả làm nhà báo này và rời đi sau vụ sát hại bên trong lãnh sự quán Ả rập Xê út ở thành phố Istanbul hôm 2/10, một quan chức cấp cao Thổ Nhĩ Kỳ cho biết với CNN.

Thứ hai, 22/10/2018 - 08:01

Những câu hỏi nhức nhối về cái chết bí ẩn của nhà báo Khashoggi
Những câu hỏi nhức nhối về cái chết bí ẩn của nhà báo Khashoggi

(Dân trí) - Dù Ả-rập Xê-út đã công bố thông tin rằng nhà báo Jamal Khashoggi đã chết sau một vụ xô xát tại lãnh sự quán nước này ở Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ), cây bút Adam Taylor của Washington Post cho rằng có nhiều câu hỏi chưa có lời giải đáp xung quanh sự việc này.

Thứ hai, 22/10/2018 - 04:57

Mỹ rút khỏi hiệp ước hạt nhân với Nga: “Phát súng” nhằm vào Trung Quốc?
Mỹ rút khỏi hiệp ước hạt nhân với Nga: “Phát súng” nhằm vào Trung Quốc?

(Dân trí) - Giới chuyên gia cho rằng việc Mỹ rút khỏi hiệp ước về các Lực lượng Hạt nhân Tầm trung (INF) kéo dài 30 năm qua dường như không nhằm trực diện vào Nga, mà hướng mục tiêu sang Trung Quốc.

Thứ hai, 22/10/2018 - 03:16

"Vũ khí bí mật" của Mỹ nhằm đối phó Trung Quốc trong cuộc chiến thương mại
"Vũ khí bí mật" của Mỹ nhằm đối phó Trung Quốc trong cuộc chiến thương mại

(Dân trí) - Điều khoản 32.10 trong thỏa thuận thương mại giữa Mỹ với Mexico và Canada, còn được ví là "điều khoản thuốc độc", cho phép Mỹ phủ quyết nỗ lực của đối tác ký kết thỏa thuận thương mại tự do với một "nền kinh tế phi thị trường". Điều khoản này hoàn toàn có thể được Mỹ đưa vào trong các thỏa thuận với châu Á để gây sức ép với Trung Quốc trong cuộc chiến thương mại.

Thứ hai, 22/10/2018 - 03:09

"Chiếc van" hạt nhân không còn, cuộc đua Mỹ - Nga tái hiện
"Chiếc van" hạt nhân không còn, cuộc đua Mỹ - Nga tái hiện

Viễn cảnh một cuộc đối đầu hạt nhân nguy hiểm giữa Mỹ và Nga đang tái hiện sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump xác nhận nước này sẽ rút khỏi Hiệp ước các lực lượng hạt nhân tầm trung (INF) ký với Nga.

Thứ hai, 22/10/2018 - 02:42

Trung Quốc “bất an” trước nguy cơ khủng hoảng tài chính vì chiến tranh thương mại
Trung Quốc “bất an” trước nguy cơ khủng hoảng tài chính vì chiến tranh thương mại

(Dân trí) - Giới chức Trung Quốc được cho là đang căng thẳng tìm cách đối phó với những rủi ro có thể dẫn tới khủng hoảng tài chính trong bối cảnh cuộc chiến thương mại với Mỹ chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.

Thứ hai, 22/10/2018 - 02:36

Video những giờ cuối của nhà báo Ả rập trước khi mất tích
Video những giờ cuối của nhà báo Ả rập trước khi mất tích

(Dân trí) - Một đoạn video do truyền thông Thổ Nhĩ Kỳ công bố đã ghi lại hình ảnh của nhà báo Jamal Khashoggi và vợ sắp cưới trước khi ông tới lãnh sự quán Ả rập Xê út và được xác định chết trong một vụ ẩu đả.

Thứ hai, 22/10/2018 - 11:56

Tỷ lệ ủng hộ ông Trump trước bầu cử giữa nhiệm kỳ cao hơn Obama
Tỷ lệ ủng hộ ông Trump trước bầu cử giữa nhiệm kỳ cao hơn Obama

Tỷ lệ ủng hộ Tổng thống Donald Trump trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ sắp tới cao hơn so với tỷ lệ này của Tổng thống Barack Obama năm 2010.

Thứ hai, 22/10/2018 - 11:27

Người Mỹ "phát sốt" vì hai giải xổ số hơn 2 tỷ USD
Người Mỹ "phát sốt" vì hai giải xổ số hơn 2 tỷ USD

(Dân trí) - Người Mỹ cuối tuần qua tiếp tục "phát sốt" với giải xổ số Powerball và Mega Millions khi tính đến thời điểm hiện tại tổng giá trị 2 giải thưởng lên tới hơn 2,2 tỷ USD vì chưa có ai trúng giải.

Thứ hai, 22/10/2018 - 10:33

ĐÁNG QUAN TÂM
Nga cảnh báo Mỹ rút khỏi hiệp ước hạt nhân là bước đi "nguy hiểm"
Nga cảnh báo Mỹ rút khỏi hiệp ước hạt nhân là bước đi "nguy hiểm"

(Dân trí) - Thứ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Ryabkov cho rằng, việc chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố rút khỏi hiệp ước về vũ khí hạt nhân với Nga từ thời Chiến tranh lạnh là một "bước đi nguy hiểm" và cho rằng đây là một hành động "đe dọa" của Washington.

Thứ hai, 22/10/2018 - 09:41

Thổ Nhĩ Kỳ sẽ công bố sự thật “trần trụi” về cái chết của nhà báo Ả-rập Xê-út
Thổ Nhĩ Kỳ sẽ công bố sự thật “trần trụi” về cái chết của nhà báo Ả-rập Xê-út

(Dân trí) - Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan cho biết Ankara đang tìm kiếm công lý trong vụ việc nhà báo Ả-rập Xê-út Jamal Khashoggi chết trong lãnh sự quán ở Istanbul, và họ sẽ công bố toàn bộ sự thật “trần trụi” về việc này.

Thứ hai, 22/10/2018 - 09:16

Mỹ gợi ý Ấn Độ cách thoát trừng phạt khi mua “rồng lửa” S-400 của Nga?
Mỹ gợi ý Ấn Độ cách thoát trừng phạt khi mua “rồng lửa” S-400 của Nga?

(Dân trí) - Truyền thông New Delhi đưa tin rằng Mỹ dường như đã gợi ý Ấn Độ mua các máy bay chiến đấu F-16 của Washington nhằm thoát khỏi việc bị trừng phạt do mua hệ thống phòng không S-400 của Nga.

Thứ hai, 22/10/2018 - 09:14

Tàu du lịch Đài Loan trật đường ray, ít nhất 18 người chết
Tàu du lịch Đài Loan trật đường ray, ít nhất 18 người chết

(Dân trí) - Ít nhất 18 người thiệt mạng, gần 170 người bị thương sau khi một đoàn tàu du lịch trật đường ray ở Nghi Lan, Đài Loan hôm qua 21/10. Đây là vụ tai nạn đường sắt thảm khốc nhất ở Đài Loan trong 37 năm qua.

Thứ hai, 22/10/2018 - 08:40

Lo ngại an ninh khi thiết bị giám sát Trung Quốc đặt gần căn cứ Mỹ
Lo ngại an ninh khi thiết bị giám sát Trung Quốc đặt gần căn cứ Mỹ

(Dân trí) - Các nhà khoa học Trung Quốc với sự trợ giúp của các nhà chức trách Canada đã thành công trong việc đặt 4 thiết bị giám sát tại vùng biển chỉ cách bờ biển Thái Bình Dương của Mỹ khoảng 300km.

Thứ hai, 22/10/2018 - 07:55

Cựu lãnh đạo Liên Xô Gorbachev nói về quyết định rút khỏi hiệp ước hạt nhân của Mỹ
Cựu lãnh đạo Liên Xô Gorbachev nói về quyết định rút khỏi hiệp ước hạt nhân của Mỹ

(Dân trí) - Cựu lãnh đạo Mikhail Gorbachev, người đã đặt bút ký vào Hiệp ước về các Lực lượng Hạt nhân Tầm trung (INF) với cựu Tổng thống Mỹ Ronald Reagan hơn 30 năm trước, nhận định rằng quyết định rút Mỹ khỏi INF của Tổng thống Donald Trump là một “sai lầm” và là quyết định chưa được cân nhắc thấu đáo.

Thứ hai, 22/10/2018 - 07:16

Ả rập Xê út: Vụ sát hại nhà báo bất đồng chính kiến là một sai lầm khủng khiếp
Ả rập Xê út: Vụ sát hại nhà báo bất đồng chính kiến là một sai lầm khủng khiếp

(Dân trí) - Giới chức Ả rập Xê út cuối tuần qua nói rằng, vụ sát hại nhà báo bất đồng chính kiến Jamal Khashoggi là "một sai lầm khủng khiếp" và là một phần trong hoạt động mờ ám.

Thứ hai, 22/10/2018 - 07:08

Thổ Nhĩ Kỳ vạch trần cái chết bí ẩn của nhà báo Ả-rập Xê-út
Thổ Nhĩ Kỳ vạch trần cái chết bí ẩn của nhà báo Ả-rập Xê-út

(Dân trí) - Giới quan sát cho rằng chính quyền Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan dường như đã gây áp lực dồn dập buộc chính phủ Ả-rập Xê-út đưa ra quyết định thừa nhận cái chết của nhà báo Jamal Khashoggi trong lãnh sự quán của Riyadh tại Istanbul.

Chủ nhật, 21/10/2018 - 10:54

Tiết lộ nghi vấn cuộc ẩu đả trước khi bị sát hại của nhà báo Ả rập
Tiết lộ nghi vấn cuộc ẩu đả trước khi bị sát hại của nhà báo Ả rập

(Dân trí) - Trong khi Ả rập Xê út đang phải đối mặt với sự hoài nghi ngày càng tăng từ cộng đồng quốc tế về cái chết của nhà báo Jamal Khashoggi, một quan chức chính phủ đã đưa ra một lời giải thích hoàn toàn khác về những tình tiết liên quan tới vụ việc này.

Chủ nhật, 21/10/2018 - 06:09

Nữ nhà báo Bulgaria bị sát hại và hiểm họa đón đường nghề nguy hiểm
Nữ nhà báo Bulgaria bị sát hại và hiểm họa đón đường nghề nguy hiểm

Vụ án một nữ nhà báo truyền hình bị hãm hiếp và sát hại tại Bulgaria hồi đầu tháng 10 đã gây chấn động cả châu Âu. Đây là vụ sát hại nhà báo thứ ba được Liên minh châu Âu (EU) ghi nhận tại khu vực trong 1 năm qua. Theo thống kê, chỉ tính từ đầu năm 2018 tới nay, đã có tới hơn 100 nhà báo trên toàn thế giới bị giết hại, điều này khiến nghề báo lọt vào tốp những ngành nghề nguy hiểm nhất.

Chủ nhật, 21/10/2018 - 04:34

Nỗi ám ảnh kiểm tra trinh tiết của nữ cảnh sát Indonesia
Nỗi ám ảnh kiểm tra trinh tiết của nữ cảnh sát Indonesia

(Dân trí) - Những cô gái muốn trở thành sĩ quan cảnh sát Indonesia được cho là phải trải qua bài kiểm tra trinh tiết và phải sở hữu ngoại hình “xinh đẹp”. Bài kiểm tra này đã vấp phải nhiều ý kiến trái chiều từ dư luận.

Chủ nhật, 21/10/2018 - 03:30

Lãnh đạo văn phòng liên lạc Trung Quốc tại Macau chết do nhảy lầu
Lãnh đạo văn phòng liên lạc Trung Quốc tại Macau chết do nhảy lầu

(Dân trí) - Người đứng đầu Văn phòng Liên lạc Trung Quốc tại Macau Zheng Xiaosong đã qua đời sau cú nhảy từ nhà riêng của ông này do trầm cảm.

Chủ nhật, 21/10/2018 - 03:16