Mục tiêu tiếp theo của Mỹ trong cuộc chiến thương mại: “Chất xám Trung Quốc”

Dân trí Chính quyền Tổng thống Donald Trump bắt đầu nhắm mục tiêu tới những tài năng xuất sắc của Trung Quốc tại Mỹ, kiểm soát chặt chẽ các nhà nghiên cứu có mối liên hệ với Bắc Kinh, đồng thời hạn chế visa dành cho sinh viên Trung Quốc.
>>“Vũ khí” mới của Trung Quốc trong cuộc chiến thương mại với Mỹ
>>Trung Quốc tính dùng “vũ khí” đất hiếm trả đũa Mỹ
>>“Vũ khí” lợi hại hơn cả thuế quan của Mỹ trong cuộc chiến thương mại với Trung Quốc

Mục tiêu tiếp theo của Mỹ trong cuộc chiến thương mại: “Chất xám Trung Quốc” - 1

Sinh viên Trung Quốc (Ảnh: SCMP)

Một số sinh viên và học giả Trung Quốc đã nói với hãng tin Bloomberg rằng trong những tuần gần đây, họ cảm thấy môi trường học thuật và làm việc tại Mỹ ngày càng thiếu thân thiện với người Trung Quốc.

Đại học Emory đã sa thải 2 giáo sư người Mỹ gốc Trung vào ngày 16/5. Tiếp đó, Bộ Giáo dục Trung Quốc ngày 3/6 đã đưa ra cảnh báo với các sinh viên Trung Quốc về những nguy cơ rủi ro khi học tập tại Mỹ trong bối cảnh số lượng sinh viên Trung Quốc bị từ chối visa vào Mỹ tăng vọt.

“Tôi hồi hộp, lo lắng, thậm chí buồn bã bởi những xung đột không đáng có. Rào cản của Mỹ đối với các học giả và sinh viên Trung Quốc là bất hợp lý, đi ngược lại với giá trị cốt lõi đưa Mỹ trở thành một cường quốc”, Liu Yuanli, giám đốc sáng lập Sáng kiến Trung Quốc thuộc Trường Y tế Công Harvard và là hiệu trưởng Trường Y tế Công thuộc Cao đẳng Y tế Bắc Kinh, nhận định.

Liu Yuanli là một thành viên trong chương trình “Nghìn người tài” gây tranh cãi của Trung Quốc. Khởi động từ năm 2008, chương trình này khuyến khích các công dân tài năng nhất của Trung Quốc ra nước ngoài học tập, sau đó quay trở về để phát triển nền kinh tế Trung Quốc. Gần đây, Trung Quốc đã tìm cách hạn chế chương trình này sau khi Mỹ ngày càng lo ngại về các hoạt động của chương trình.

Gia tăng nghi ngại

Những diễn biến gần đây đã cho thấy cách xung đột thương mại thay đổi về cơ bản mối quan hệ giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới, từ phụ thuộc lẫn nhau sang gia tăng hoài nghi.

Trong suốt hàng chục năm qua, giáo dục đã trở thành một điểm nhấn quan trọng trong mối quan hệ hợp tác giữa Mỹ và Trung Quốc. Làn sóng sinh viên Trung Quốc “đổ bộ” đã giúp các trường đại học Mỹ thu được bộn tiền. Đổi lại, các nhân tài từ Trung Quốc cũng có cơ hội tiếp cận các trung tâm nghiên cứu tốt nhất thế giới đặt tại Mỹ.

Theo Viện Giáo dục quốc tế (IIE), Mỹ đã đón hơn 360.000 sinh viên từ Trung Quốc trong năm 2018, nhiều hơn bất kỳ quốc gia nào khác trên thế giới. Tuy nhiên, mức độ tăng trưởng đã chậm lại trong bối cảnh căng thẳng thương mại leo thang.

Theo dữ liệu mới được công bố của chính phủ Trung Quốc, tỷ lệ sinh viên Trung Quốc tới Mỹ chỉ tăng 3,6% trong năm 2018, chưa bằng một nửa so với năm trước đó. Trong khi đó, tỷ lệ sinh viên nhận học bổng của chính phủ Trung Quốc bị Mỹ từ chối visa tăng lên 13,5% trong 3 tháng đầu năm nay. Con số này cao hơn hẳn so với tỷ lệ 3,2% so với cùng kỳ năm 2018.

Rào cản từ phía Mỹ

Theo một số nghiên cứu sinh tiến sĩ Trung Quốc tại Viện Công nghệ Massachusetts, quá trình gia hạn visa hàng năm dành cho sinh viên trước đây chỉ mất khoảng 3 tuần, còn bây giờ kéo dài tới hàng tháng. Một trong số các sinh viên Trung Quốc cho biết họ đang có xu hướng về nước sau khi tốt nghiệp vì lo ngại rằng việc kiểm soát chặt chẽ học giả Trung Quốc có thể vẫn sẽ tiếp tục trong nhiều năm tới.

“Những động thái của phía Mỹ đang gây khó khăn cho hoạt động trao đổi và hợp tác giáo dục Mỹ - Trung. Chúng tôi hy vọng phía Mỹ sẽ sửa chữa những hành vi sai lầm càng sớm càng tốt, có thái độ tích cực hơn, và làm những điều có lợi hơn để thúc đẩy trao đổi và hợp tác song phương về giáo dục”, Xu Yongji, phó cục trưởng Cục Trao đổi và Hợp tác Quốc tế thuộc Bộ Giáo dục Trung Quốc, cho biết.

Bộ Giáo dục Trung Quốc cũng chỉ trích cáo buộc mà Bắc Kinh cho là vô căn cứ của Mỹ, trong đó Washington lo ngại các học giả và sinh viên Trung Quốc có liên quan tới “các hoạt động gián điệp phi truyền thống”.

“Những người Mỹ ngăn chặn sinh viên và học giả Trung Quốc có một toan tính trong đầu: Họ sợ rằng người Trung Quốc sẽ làm chủ các công nghệ tiên tiến và Trung Quốc sẽ chiếm vị trí dẫn đầu. Sự sụt giảm đáng kể về số lượng sinh viên Trung Quốc theo học tại Mỹ chắc chắn sẽ tạo ra cú sốc cho ngành giáo dục Mỹ”, Nhân dân Nhật báo, cơ quan ngôn luận của đảng Cộng sản Trung Quốc, bình luận hôm 4/6.

Trong Chiến lược An ninh Quốc gia năm 2017, chính quyền Trump đã cam kết xem xét lại quy trình cấp visa và cân nhắc một số hạn chế đối với các sinh viên theo học các ngành khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán từ một số nước để đảm bảo rằng tài sản trí tuệ của Mỹ không rơi vào tay các đối thủ. Tháng 7/2018, Bộ Ngoại giao Mỹ thông báo sẽ hạn chế visa đối với sinh viên Trung Quốc học các ngành khoa học và kỹ thuật.

Một số trường đại học của Mỹ đã có hành động nhằm thực thi chính sách trên. Đại học Emory đã sa thải nhà nghiên cứu gen gốc Trung Quốc Li Xiao-Jiang và là một thành viên của chương trình “Nghìn người tài”. Trung tâm ung thư M.D. Anderson tại Đại học Texas cũng cho nghỉ việc 3 nhà nghiên cứu Trung Quốc vì có liên quan tới cuộc điều tra về nguy cơ người nước ngoài lợi dụng quỹ nghiên cứu liên bang.

Trung Quốc tự lực cánh sinh

Việc hạn chế visa dành cho sinh viên nước ngoài có thể giúp bảo vệ chương trình nghiên cứu của Mỹ, nhưng cũng đẩy nhanh quá trình đưa các học giả Trung Quốc về nước. Đại học Tế Nam, một trong những đại học hàng đầu của Trung Quốc, đã cam kết tiếp nhận nhà nghiên cứu Li Xiao-Jiang và các nhân viên trong phòng nghiên cứu của ông. Các công ty Trung Quốc cũng sẵn sàng chào đón các nhân viên trở về từ Thung lũng Silicon.

Chủ tịch Tập Cận Bình nhiều lần kêu gọi “sáng tạo nội địa” trong các ngành công nghệ cốt lõi kể từ khi lên nắm quyền vào năm 2012. Trung Quốc cũng tăng cường cải cách giáo dục đại học.

“Không thể trông cậy vào Mỹ về công nghệ và đổi mới sáng tạo. Trung Quốc đã nhận thức được điều đó. Trung Quốc không còn phương án nào tốt hơn việc tự lực cánh sinh để phát triển tài năng công nghệ cao của chính họ”, Suisheng Zhao, giám đốc Trung tâm Hợp tác Trung - Mỹ tại Trường Nghiên cứu Quốc tế Josef Korrbel thuộc Đại học Denver, cho biết.

Thành Đạt

Theo Bloomberg

MỚI NHẤT
Ông Trump phân trần về phát ngôn gây tranh cãi với Công nương Anh Meghan
Ông Trump phân trần về phát ngôn gây tranh cãi với Công nương Anh Meghan

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump đã giải thích về bình luận gây tranh cãi trước đó của ông về Công nương Meghan, vợ Hoàng tử Anh Harry.

Thứ tư, 05/06/2019 - 08:00

Lo ngại Nga, tân Tổng thống Ukraine muốn đẩy nhanh gia nhập NATO
Lo ngại Nga, tân Tổng thống Ukraine muốn đẩy nhanh gia nhập NATO

(Dân trí) - Tân tổng thống Ukraine cho biết ông muốn đưa Kiev gia nhập NATO vì lo ngại thách thức từ “sự gây hấn” của Nga trong khu vực.

Thứ tư, 05/06/2019 - 07:47

Mỹ siết chặt cấm vận Cuba vì ủng hộ Venezuela
Mỹ siết chặt cấm vận Cuba vì ủng hộ Venezuela

(Dân trí) - Chính quyền Trump đã ban hành quy định mới về việc hạn chế người Mỹ tới Cuba nhằm gây sức ép và buộc Havana phải chấm dứt sự ủng hộ dành cho Venezuela.

Thứ tư, 05/06/2019 - 07:08

"Nhân vật quyền lực” thoải mái tiếp cận siêu xe "quái thú" của ông Trump tại Anh
"Nhân vật quyền lực” thoải mái tiếp cận siêu xe "quái thú" của ông Trump tại Anh

(Dân trí) - Chiếc siêu xe “quái thú” tuy được bảo vệ rất nghiêm ngặt vì đây là phương tiện di chuyển của Tổng thống Mỹ Donald Trump nhưng vẫn bị một “nhân vật” quyền lực tiếp cận thoải mái ngay trước phủ thủ tướng Anh.

Thứ ba, 04/06/2019 - 10:08

Video Nga khai hỏa “lá chắn thép” đánh chặn tên lửa đạn đạo
Video Nga khai hỏa “lá chắn thép” đánh chặn tên lửa đạn đạo

(Dân trí) - Nga đã công bố đoạn video cho thấy vụ phóng thử tên lửa thuộc một hệ thống đánh chặn tên lửa đạn đạo của nước này.

Thứ ba, 04/06/2019 - 09:31

Kẻ xả súng xông vào nhà nghỉ ở Úc, bắn chết 4 người
Kẻ xả súng xông vào nhà nghỉ ở Úc, bắn chết 4 người

(Dân trí) - Một tay súng hôm nay đã lao vào một nhà ở thành phố Darwin, phía bắc Australia, nổ súng bừa bãi vào từng phòng nghỉ, khiến ít nhất 4 người thiệt mạng.

Thứ ba, 04/06/2019 - 09:14

Hoàng tử Anh Harry vắng mặt tại quốc yến vì “bất mãn” với ông Trump?
Hoàng tử Anh Harry vắng mặt tại quốc yến vì “bất mãn” với ông Trump?

(Dân trí) - Hoàng tử Harry được cho là đã vắng mặt trong quốc yến chào mừng Tổng thống Mỹ Donald Trump thăm cấp nhà nước Anh, được cho là vì ông Trump trước chuyến thăm từng gọi Công nương Meghan Markle, là người “khó chịu”.

Thứ ba, 04/06/2019 - 08:05

Tháng 6 đầy biến động của Vương quốc Anh
Tháng 6 đầy biến động của Vương quốc Anh

Tổng thống Mỹ Donald Trump thăm Anh trong bối cảnh Vương quốc này đang và sẽ chứng kiến những biến động có tính lịch sử.

Thứ ba, 04/06/2019 - 07:23

Trung Quốc liên tiếp cảnh báo công dân về nguy cơ khi tới Mỹ
Trung Quốc liên tiếp cảnh báo công dân về nguy cơ khi tới Mỹ

(Dân trí) - Trung Quốc đã tăng cường cảnh báo người dân nước này về việc đi lại tới Mỹ trong bối cảnh căng thẳng song phương chưa có dấu hiệu lắng dịu.

Thứ ba, 04/06/2019 - 06:37

Nga “phản pháo” Tổng thống Trump, bác tin rút lực lượng khỏi Venezuela
Nga “phản pháo” Tổng thống Trump, bác tin rút lực lượng khỏi Venezuela

(Dân trí) - Người phát ngôn của Tổng thống Nga đã bác bỏ phát biểu của Tổng thống Mỹ Donald Trump rằng Moscow đã rút đa số lực lượng khỏi Venezuela.

Thứ ba, 04/06/2019 - 06:12

"Sốt" video vợ Thái tử Anh nháy mắt với báo giới trong tiệc trà với ông Trump
"Sốt" video vợ Thái tử Anh nháy mắt với báo giới trong tiệc trà với ông Trump

(Dân trí) - Hành động nháy mắt của Nữ công tước xứ Cornwall Camilla, phu nhân của Thái tử Anh Charles, trước khi dùng trà với vợ chồng Tổng thống Mỹ Donald Trump đã trở thành chủ đề bàn luận trên mạng xã hội Twitter.

Thứ ba, 04/06/2019 - 03:47

Trung Quốc sẵn sàng đàm phán về thương mại nếu Mỹ thể hiện sự chân thành
Trung Quốc sẵn sàng đàm phán về thương mại nếu Mỹ thể hiện sự chân thành

(Dân trí) - Trong cuộc họp báo tại Hà Nội sáng ngày 4/6, một đại diện của Đại sứ quán Trung Quốc tại Việt Nam đã nêu ra lập trường chính thức của Bắc Kinh về các mâu thuẫn thương mại Mỹ-Trung, khẳng định Bắc Kinh sẵn sàng đàm phán nếu Washington thể hiện sự chân thành.

Thứ ba, 04/06/2019 - 03:22

ĐÁNG QUAN TÂM
Đệ nhất phu nhân Mỹ "cứu nguy" cho ông Trump trước mặt Nữ hoàng Anh
Đệ nhất phu nhân Mỹ "cứu nguy" cho ông Trump trước mặt Nữ hoàng Anh

(Dân trí) - Đệ nhất Phu nhân Mỹ Melania Trump đã “cứu nguy” cho Tổng thống Donald Trump khỏi tình huống khó xử trước mặt Nữ hoàng Anh Elizabeth II trong chuyến thăm cấp nhà nước của ông chủ Nhà Trắng tới London.

Thứ ba, 04/06/2019 - 11:23

Thương chiến với Trung Quốc, Mỹ tìm đến "đồng minh" Ấn Độ
Thương chiến với Trung Quốc, Mỹ tìm đến "đồng minh" Ấn Độ

Tuy chỉ là đối tác thương mại hàng hóa lớn thứ 9 của Mỹ nhưng thị trường rộng lớn của quốc gia Nam Á này là miếng mồi béo bở mà các doanh nghiệp Mỹ khó có thể bỏ qua.

Thứ ba, 04/06/2019 - 10:59

Bộ trưởng Mỹ bị đưa vào “tầm ngắm” vì mối quan hệ khả nghi với Trung Quốc
Bộ trưởng Mỹ bị đưa vào “tầm ngắm” vì mối quan hệ khả nghi với Trung Quốc

(Dân trí) - Mối quan hệ gần gũi giữa gia đình Bộ trưởng Giao thông vận tải Mỹ với Trung Quốc được cho là có thể dẫn tới xung đột lợi ích trong bối cảnh Washington và Bắc Kinh vẫn đang căng thẳng vì cuộc chiến thương mại.

Thứ ba, 04/06/2019 - 10:38

Ẩn ý đằng sau món quà Thủ tướng Anh tặng Tổng thống Trump
Ẩn ý đằng sau món quà Thủ tướng Anh tặng Tổng thống Trump

(Dân trí) - Món quà chính thức Thủ tướng Anh Theresa May sẽ tặng cho Tổng thống Donald Trump nhân chuyến công du của nhà lãnh đạo Mỹ tới London là một văn kiện lịch sử đặc biệt.

Thứ ba, 04/06/2019 - 09:39

Em gái quyền lực của ông Kim Jong-un tái xuất sau tin đồn bị kỷ luật
Em gái quyền lực của ông Kim Jong-un tái xuất sau tin đồn bị kỷ luật

(Dân trí) - Em gái nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un đã xuất hiện trước công chúng lần đầu tiên sau gần 2 tháng vắng bóng sau tin đồn bị trừng phạt vì kết quả hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Triều lần hai.

Thứ ba, 04/06/2019 - 08:48

Nga phản pháo kêu gọi ngừng ném bom “chảo lửa” Idlib từ Mỹ
Nga phản pháo kêu gọi ngừng ném bom “chảo lửa” Idlib từ Mỹ

(Dân trí) - Nga tuyên bố sẽ tiếp tục các đợt tấn công nhằm tiêu diệt khủng bố tại Idlib, Syria sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump kêu gọi Moscow ngừng đánh bom “chảo lửa” này.

Thứ ba, 04/06/2019 - 08:22

Hành động gây tranh cãi của Tổng thống Trump khi gặp Nữ hoàng Anh
Hành động gây tranh cãi của Tổng thống Trump khi gặp Nữ hoàng Anh

(Dân trí) - Việc Tổng thống Mỹ Donald Trump đặt tay lên lưng của Nữ hoàng Anh trong chuyến thăm tới Cung điện Buckingham được cho là đã vi phạm nghi thức của Hoàng gia.

Thứ ba, 04/06/2019 - 07:45

Nữ hoàng Anh mở quốc yến chiêu đãi Tổng thống Trump
Nữ hoàng Anh mở quốc yến chiêu đãi Tổng thống Trump

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump cùng Đệ nhất Phu nhân Melania Trump đã có một số hoạt động trong ngày đầu tiên của chuyến công du Anh, trong đó có hoạt động dự quốc yến với Nữ hoàng Anh Elizabeth II.

Thứ ba, 04/06/2019 - 07:44

Tổng thống Trump nói Nga đã rút đa số lực lượng khỏi Venezuela
Tổng thống Trump nói Nga đã rút đa số lực lượng khỏi Venezuela

(Dân trí) - Tổng thống Donald Trump cho biết Nga đã thông báo với Mỹ về việc rút “đa số lực lượng” khỏi Venezuela, nơi Moscow duy trì các mối liên hệ quân sự và kinh tế với chính quyền Tổng thống Nicolas Maduro.

Thứ ba, 04/06/2019 - 06:43

Phi công quân sự Việt Nam đầu tiên sắp tốt nghiệp khóa đào tạo phi công tại Mỹ
Phi công quân sự Việt Nam đầu tiên sắp tốt nghiệp khóa đào tạo phi công tại Mỹ

(Dân trí) - Hai phi công quân sự Việt Nam sắp tốt nghiệp chương trình đào tạo phi công Mỹ tại Căn cứ Không quân Columbus theo Chương trình Lãnh đạo Hàng không của Không quân Mỹ.

Thứ ba, 04/06/2019 - 06:42

“Vũ khí” mới của Trung Quốc trong cuộc chiến thương mại với Mỹ
“Vũ khí” mới của Trung Quốc trong cuộc chiến thương mại với Mỹ

Ngày 3.6, Bắc Kinh đưa ra cảnh báo chính thức với các sinh viên Trung Quốc muốn du học tại Mỹ, trong bối cảnh chiến tranh thương mại Mỹ-Trung leo thang.

Thứ hai, 03/06/2019 - 10:50

“Giải mã” chuyến thị sát tới hàng loạt nhà máy của ông Kim Jong-un
“Giải mã” chuyến thị sát tới hàng loạt nhà máy của ông Kim Jong-un

(Dân trí) - Chuyến thị sát mới nhất của nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un tới các nhà máy quốc phòng gần đây có thể là dấu hiệu cho thấy ông có ý định tiếp tục chương trình hạt nhân và tên lửa của Bình Nhưỡng.

Thứ hai, 03/06/2019 - 10:26