Nga ngoạn mục giành lại ảnh hưởng tại Trung Đông từ tay Mỹ

Dân trí Chỉ trong vòng một vài ngày với những động thái ngoại giao đầy bất ngờ, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã làm sống dậy ký ức về một thời kỳ tưởng như đã xa, khi Washington và Mátxcơva so kè quyết liệt để giành ảnh hưởng tại Trung Đông.

Bất kể chuyện gì sẽ xảy ra với đề xuất của Nga trong việc giải trừ kho vũ khí hóa học của Syria, Mátxcơva, ít nhất trong thời điểm này, đã trở lại vị trí nhân vật trung tâm tại Trung Đông. Và quan trọng không kém, Nga đã chứng tỏ mình là một “tay chơi” không dễ dàng quay lưng với các đồng minh.

Tổng thống Nga Putin (trái) gặp Tổng thống Mỹ Obama tại hội nghị G20
Tổng thống Nga Putin (trái) gặp Tổng thống Mỹ Obama tại hội nghị G20

Đây là một điều rất có ý nghĩa trong một khu vực mà việc Mỹ đột ngột bỏ rơi Tổng thống bị phế truất của Ai Cập Hosni Mubarak cách đây 2 năm như một khoảnh khắc bước ngoặt, khiến nhiều nhà cầm quyền phải đặt câu hỏi về sự hẫu thuẫn đôi khi sớm nở tối tàn của Mỹ.

Trái lại, Putin đã dám đương đầu với sự giận dữ khi sát cánh cùng đồng minh Syria, công khai khẳng định rằng không có đủ bằng chứng cho thấy Damascus đã sử dụng vũ khí hóa học hôm 21/8, và thậm chí còn úp mở rằng ông theo cách nào đó sẽ hỗ trợ Bashar Assad trong trường hợp xảy ra tấn công quân sự.

Cách thức các sự kiện diễn ra - cả trong ấn tượng cũng như thực tế trên bàn ngoại giao - cũng sẽ vang vọng tới Iran, nơi các nhà lãnh đạo quốc gia này đang theo dõi kim đồng hồ nhích tới một cuộc đấu khác có thể xảy ra, lần này là với chương trình hạt nhân của Iran.

“Thông điệp được phát đi tại Syria sẽ được tiếp nhận một cách cẩn trọng tại Iran”, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu nhận định. Ông Netanyahu hiện đang thúc giục cộng đồng quốc tế buộc Iran từ bỏ các chương trình hạt nhân trước khi chế tạo được vũ khí hạt nhân - một mục tiêu mà Iran luôn bác bỏ.

Những khó khăn có thể làm hỏng tiến trình giải giáp vũ khí hóa học của Syria. Khi mà niềm tin đang mong manh, việc kiểm tra là một vấn đề tiêu tốn nhiều thời gian, và một số người sẽ hoài nghi rằng liệu Syria có thực sự thẳng thẳn.

Vấn đề an ninh cho các thanh sát viên cũng có thể là một trở ngại khác, bởi kho vũ khí hóa học của Syria được cho là nằm phân tán khắp đất nước, vốn đang là một vùng chiến sự dữ dội và khó lường.

Nhưng một điều ấn tượng đã xảy ra: sự hãm phanh, ít nhất là vào thời điểm hiện tại, của những chuẩn bị cho một hành động quân sự của Mỹ, vốn bị cả người dân Mỹ và cộng đồng quốc tế phản đối, và có thể đã vượt qua khuôn khổ luật pháp quốc tế.

Thậm chí ngay cả chính quyền của Tổng thống Barack Obama dường như cũng không thấy yên tâm trước viễn cảnh đầy khó lường, khi các quan chức cố tranh luận rằng một cuộc tấn công là thiết yếu, nhưng cũng giải thích rằng cuộc tấn công đó không được phép làm thay đổi cục diện nội chiến tại Syria.

Tổng thống Syria Assad bắt tay Putin trong cuộc gặp gỡ tháng 12/2006
Tổng thống Syria Assad bắt tay Putin trong cuộc gặp gỡ tháng 12/2006.

Chính tuyên bố này đã để lộ ra việc Washington không muốn chọn giữa một bên là nhà lãnh đạo bị mất uy tín, với bên kia là một phong trào nổi dậy đang ngày càng bị chi phối bởi các phần tử thánh chiến căm ghét phương Tây.

“Putin dường như đã cứu Obama khỏi một sự bẽ bàng ở trong nước”, Leo Aron, chuyên gia hàng đầu về chính sách Nga tại Viện doanh nghiệp Mỹ, một cơ quan nghiên cứu tại Washington, nhận định. “Đây là một chiến thắng địa chiến lược quốc tế vô cùng to lớn cho Putin. Nga giờ đã thực sự có vị thế của một cường quốc tại Trung Đông”.

“Bước đi thực sự thông minh”

Putin đã chủ trì hội nghị thượng đỉnh G20 hồi tuần trước ở một thời điểm có tính thử thách trong quan hệ Nga - Mỹ cũng như căng thẳng gia tăng liên quan đến các vấn đề đối ngoại. Vậy nhưng trước thềm cuộc họp, ông chủ điện Kremlin đã đưa ra một đánh giá đầy vui vẻ về mối quan hệ với Obama.

“Chúng tôi làm việc, chúng tôi tranh luận về một số vấn đề. Chúng tôi cũng là con người. Đôi khi một trong hai chúng toi có thể bực mình. Nhưng tôi muốn nhắc lại một lần nữa rằng những lợi ích song phương toàn cầu là một nền tảng tốt trong việc tìm một giải pháp chung cho những vấn đề của chúng tôi”, ông Putin khẳng định trong buổi phỏng vấn với AP.

Đề xuất của Nga về Syria sẽ đánh dấu sự trở lại của một quốc gia từng bị Mỹ lấn lướt tại khu vực Trung Đông sau cuộc chiến 1973, khi Tổng thống Ai Cập Anwar Sadat trục xuất các cố vấn Liên Xô, bắt tay hòa bình với Israel, và tuyên bố hình thành liên minh chiến lược với Washington.

Những lợi ích của Nga trong khu vực hiện nay vừa có tính chính trị vừa mang tầm chiến lược. Mátxcơva từ lâu đã cố gắng định vị mình như một lực lượng trong việc tìm giải pháp cho bất đồng giữa Israel và Palestine, sau khi không ngừng kêu gọi, nhưng chưa thành công, việc tổ chức hội nghị hòa bình Trung Đông.

Nga cũng quan tâm mạnh mẽ trong việc giải quyết tranh cãi về chương trình hạt nhân Iran, vốn không đơn giản. Trong khi Nga rõ ràng tin việc Iran sở hữu vũ khí hạt nhân sẽ gây bất ổn cho khu vực, họ cũng muốn có nhiều hoạt động làm ăn trong lĩnh vực hạt nhân với Iran, và nhìn chung là trong cả khu vực.

Georgy Mirsky, một chuyên gia hàng đầu về Trung Đông tại Viện kinh tế thế giới và quan hệ quốc tế, một cơ quan nghiên cứu được chính phủ Nga tài trợ tại Mátxcơva nhận định, sáng kiến về vũ khí hóa học vừa qua “có thể được xem như bước đi thực sự thông minh và hữu ích duy nhất của ngoại giao Nga” trong cuộc chiến Syria.

Một số người có thể nói rằng Putin chỉ đơn giản là nắm lấy cơ hội được tạo ra bởi một loạt tình huống lí tưởng hiếm có: Nga là đồng minh lớn duy nhất của Assad ngoài Iran, khiến Putin có ảnh hưởng; và Nga có căn cứ không quân tại cảng Tartus của Syria, giúp nơi đây có thể trở thành nơi cất giữ các vũ khí hóa học.

Trong khi đó Syria cũng có lí do để xuôi theo đề xuất của Nga: Assad không có lí do gì để sử dụng vũ khí hóa học trong tương lai gần. Bằng việc từ bỏ chúng - hoặc tham gia vào một tiến trình dài để tiến tới việc đó - nhà lãnh đạo của Syria sẽ có thêm thời gian ổn định tình hình trong nước.

Đứng xem "vở diễn" trong cánh gà là Iran, nơi các nhà lãnh đạo nước này sẽ đánh giá sự thực chất trong lời đe dọa sử dụng mọi biện pháp - bao gồm cả vũ lực - của Mỹ để ngăn chặn hoạt động sở hữu vũ khí hạt nhân.

Còn tại Israel, sự giận dữ đã lên cao trong tuần qua, trước khả năng Iran có thể rút ra kết luận nào đó từ sự do dự của Mỹ.

“Từ sự do dự và yếu đuối của Obama, những bài học nghiêm túc phải được rút ra”, Danny Gillerman, cựu đại sứ Israel tại Liên Hợp Quốc tuyên bố. “Đó là một thông điệp cho Iran và Triều Tiên rằng các đồng minh của Mỹ không thể tin Mỹ, và rằng các kẻ thù của họ có thể làm những gì họ muốn…Tôi cho rằng điều này với Iran là rất rõ ràng”.

Gillerman cũng tuyên bố Obama “đã thành công trong việc đưa chúng ta trở lại trật tự thế giới hai cực”.

Nhiều người sẽ không đồng ý với nhận định này. Bởi sự lớn mạnh của Trung Quốc, Ấn Độ, Brazil hay Nam Phi, cùng những nỗ lực của EU trong việc nhất thể hóa, và cả những hỗn loạn của toàn cầu hóa đều cho thấy một thế giới thực sự đa cực đang hình thành trong thế kỷ 21.

Nhưng ít nhất trong tuần này, một thế hệ những người chưa từng biết đến cuộc khủng hoảng tên lửa tại Cuba, hay bức tường Berlin sụp đổ, đã được chứng kiến màn so kè giữa Nhà Trắng và điện Kremlin như ngày nào.

Thanh Tùng
Theo AP

MỚI NHẤT
Taliban tấn công lãnh sự quán Mỹ ở Afghanistan
Taliban tấn công lãnh sự quán Mỹ ở Afghanistan

(Dân trí) - Quân nổi dậy Taliban đã tấn công lãnh sự quán Mỹ ở thành phố Herat, miền tây Afghanistan, ngay trước bình minh ngày thứ sáu 13/9, làm nhiều người thiệt mạng và bị thương.

Thứ sáu, 13/09/2013 - 12:06

Chiến đấu cơ tàng hình của Nhật tiến bước thần tốc
Chiến đấu cơ tàng hình của Nhật tiến bước thần tốc

Sau khi không mua được máy bay chiến đấu tàng hình thế hệ thứ 5 F-22 của Mỹ, đầu thế kỷ 21, Nhật đã bắt tay vào chế tạo máy bay chiến đấu tàng hình thế hệ thứ 5 ATD-X Shinshin. Từ đó đến nay, dự án này đã có những bước tiến thần tốc.

Thứ sáu, 13/09/2013 - 11:41

Mỹ, Nga cùng cảnh báo Triều Tiên tái khởi động lò phản ứng hạt nhân
Mỹ, Nga cùng cảnh báo Triều Tiên tái khởi động lò phản ứng hạt nhân

(Dân trí) - Không lâu sau khi thông tin Triều Tiên dường như đã tái khởi động nhà máy làm giàu plutonium được các chuyên gia công bố, cả Mỹ và Nga đã cùng lên tiếng cảnh báo đây là một vấn đề nghiêm trọng, có thể tạo ra “thảm họa nhân tạo”.

Thứ sáu, 13/09/2013 - 09:47

Ông Obama làm tình nguyện viên đóng gói đồ ăn
Ông Obama làm tình nguyện viên đóng gói đồ ăn

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Barack Obama đã làm tình nguyện viên đóng gói đồ ăn trong chuyến thăm một tổ chức từ thiện ở Washington nhân Ngày hoạt động cộng đồng quốc gia nhằm tưởng niệm các nạn nhân vụ khủng bố 11/9.

Thứ sáu, 13/09/2013 - 08:50

Phi thuyền thám hiểm đầu tiên của thế giới ra ngoài hệ mặt trời
Phi thuyền thám hiểm đầu tiên của thế giới ra ngoài hệ mặt trời

(Dân trí) - Các nhà khoa học Mỹ ngày 12/9 xác nhận tàu thăm dò Voyager 1 của NASA đã ra khỏi hệ mặt trời, đánh dấu sự kiện lần đầu tiên một phi thuyền thám hiểm của loài người đi xa được như vậy.

Thứ sáu, 13/09/2013 - 08:34

Nga, Mỹ bàn về giải giáp vũ khí hóa học của Syria
Nga, Mỹ bàn về giải giáp vũ khí hóa học của Syria

(Dân trí) - Các ngoại trưởng Nga và Mỹ ngày 12/9 đã bắt đầu các cuộc thảo luận quan trọng tại Geneva về một kế hoạch nhằm đặt kho vũ khí hóa học của Syria dưới sự kiểm soát của quốc tế. Trong khi đó, Tổng thống Syria đã cam kết từ bỏ vũ khí hóa học.

Thứ sáu, 13/09/2013 - 07:10

Phụ nữ Ấn Độ nơm nớp nỗi lo bị hãm hiếp
Phụ nữ Ấn Độ nơm nớp nỗi lo bị hãm hiếp

(Dân trí) - Sau liên tiếp các vụ tấn công tình dục tại Ấn Độ bị phanh phui, phụ nữ Ấn Độ không chỉ tại nông thôn mà ngay trung tâm tài chính Mumbai cũng ngày càng cảm thấy lo lắng về sự an toàn của bản thân mỗi khi ra đường.

Thứ sáu, 13/09/2013 - 06:15

Hàn Quốc sắp "trình làng" tên lửa hành trình có thể tấn công Triều Tiên
Hàn Quốc sắp "trình làng" tên lửa hành trình có thể tấn công Triều Tiên

(Dân trí) - Hàn Quốc sẽ "trình làng" một tên lửa hành trình có khả năng tấn công sở chỉ huy của Triều Tiên trong một cuộc duyệt binh quy mô lớn tại thủ đô Seoul vào tháng tới, Bộ quốc phòng Hàn Quốc ngày 11/9 cho hay.

Thứ năm, 12/09/2013 - 04:24

Pháp bắt giữ hàng nghìn vé thăm bảo tàng Louvre giả từ Trung Quốc
Pháp bắt giữ hàng nghìn vé thăm bảo tàng Louvre giả từ Trung Quốc

(Dân trí) - Bảo tàng Louvre đã trở thành nạn nhân của vé giả khi nhiều du khách Trung Quốc bị phát hiện vào đây với vé giả tên tay. Sau đó cơ quan chức năng còn bắt giữ được 4000 tấm vé giả được chuyển tới từ Trung Quốc.

Thứ năm, 12/09/2013 - 03:22

Nhìn lại vụ tấn công khủng bố kinh hoàng nhất mọi thời đại
Nhìn lại vụ tấn công khủng bố kinh hoàng nhất mọi thời đại

(Dân trí) - Dù đã 12 năm trôi qua kể từ khi xảy ra các vụ tấn công khủng bố 11/9 tại Mỹ, vốn cướp đi sinh mạng của gần 3.000 người, những hình ảnh về vụ tấn công này vẫn ám ảnh người xem.

Thứ năm, 12/09/2013 - 11:35

Đau lòng chuyện cô dâu 8 tuổi chết ngay trong đêm tân hôn
Đau lòng chuyện cô dâu 8 tuổi chết ngay trong đêm tân hôn

(Dân trí) - Một bé gái 8 tuổi tại Yemen đã tử vong do bị chảy máu trong ngay vào đêm tân hôn sau khi được gả cho một người đàn ông hơn cô 32 tuổi. Vụ việc đã gây phẫn nộ tại nước này và làm sống lại cuộc tranh luận về các cô dâu trẻ con.

Thứ năm, 12/09/2013 - 10:53

Nga bắt giám đốc sử dụng trái phép lao động Việt Nam
Nga bắt giám đốc sử dụng trái phép lao động Việt Nam

Hãng Thông tấn ITAR-TASS đêm 11/9 dẫn nguồn tin xác nhận cảnh sát Nga đã bắt giữ giám đốc của một công ty sử dụng bất hợp pháp hơn 2.000 nhân công Việt Nam và Trung Quốc tại thủ đô LB Nga.

Thứ năm, 12/09/2013 - 10:38

ĐÁNG QUAN TÂM
“Triều Tiên tái khởi động lò phản ứng pluton”
“Triều Tiên tái khởi động lò phản ứng pluton”

(Dân trí) - Một cơ quan phân tích của Mỹ ngày 11/9 cho hay, Triều Tiên có vẻ như đã tái khởi động một lò phản ứng sản xuất pluton, làm gia tăng lo ngại nước này đang củng cố cho kho vũ khí hạt nhân của mình.

Thứ năm, 12/09/2013 - 08:32

Nhật Bản tăng cường giám sát quần đảo tranh chấp với Trung Quốc
Nhật Bản tăng cường giám sát quần đảo tranh chấp với Trung Quốc

(Dân trí) - Hôm nay, Nhật Bản đã tăng cường công tác tuần tra ở biển Hoa Đông nhân kỷ niệm một năm ngày nước này quốc hữu hóa 3 trên 5 hòn đảo ở Senkaku mà Trung Quốc cũng tuyên bố có chủ quyền và gọi là đảo Điếu Ngư.

Thứ năm, 12/09/2013 - 08:29

Syria có thể mất 1 tỷ USD để phá hủy vũ khí hóa học
Syria có thể mất 1 tỷ USD để phá hủy vũ khí hóa học

(Dân trí) - Các ước tính cho biết kho vũ khí hóa học của Syria bao gồm 1.000 tấn hóa chất. Việc tiêu hủy số hóa chất này là không dễ dàng và có thể tiêu tốn 1 tỷ USD, theo báo chí Mỹ.

Thứ năm, 12/09/2013 - 08:24

Nước Mỹ tưởng niệm 12 năm vụ khủng bố 11/9
Nước Mỹ tưởng niệm 12 năm vụ khủng bố 11/9

(Dân trí) – Tổng thống Mỹ Obama, Phó Tổng thống Biden và các thành viên chính phủ đã tham dự lễ mặc niệm vào 8h46 phút ngày 11/9, đúng thời điểm chiếc máy bay bị cướp đầu tiên đâm vào tòa Tháp đôi Trung tâm Thương mại Thế giới ở thành phố New York cách đây 12 năm.

Thứ năm, 12/09/2013 - 07:41

Nga trao kế hoạch giao nộp vũ khí hóa học Syria cho Mỹ
Nga trao kế hoạch giao nộp vũ khí hóa học Syria cho Mỹ

(Dân trí) - Giới chức Nga đã trao cho Mỹ bản kế hoạch đặt kho vũ khí hóa học của Syria dưới sự kiểm soát của quốc tế, trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Obama tuyên bố tạm ngưng kế hoạch tấn công quân sự và theo đuổi một giải pháp ngoại giao đối với chính quyền Syria.

Thứ tư, 11/09/2013 - 10:12

Ấn Độ sắp thử tên lửa “kẻ hủy diệt Trung Quốc”
Ấn Độ sắp thử tên lửa “kẻ hủy diệt Trung Quốc”

(Dân trí) - Theo báo chí Ấn Độ, nước này sẽ tiến hành vụ thử thứ hai tên lửa đạn đạo có khả năng mang đầu đạn hạt nhân và có tầm xa nhất trong các tên lửa nước này vào khoảng ngày 15/9. Tên lửa còn được mệnh danh là “kẻ hủy diệt Trung Quốc”.

Thứ tư, 11/09/2013 - 08:32

Việt Nam-Singapore nâng cấp quan hệ thành Đối tác chiến lược
Việt Nam-Singapore nâng cấp quan hệ thành Đối tác chiến lược

(Dân trí) - Tại cuộc hội đàm ngày 11/9, Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Tấn Dũng và Thủ tướng Singapore Lý Hiển Long đã tuyên bố chính thức nâng cấp quan hệ hữu nghị và hợp tác toàn diện Việt Nam- Singapore thành Đối tác chiến lược.

Thứ tư, 11/09/2013 - 07:04

Nhật có thể đưa người lên đảo tranh chấp với Trung Quốc
Nhật có thể đưa người lên đảo tranh chấp với Trung Quốc

(Dân trí) - Một quan chức cấp cao của chính phủ Nhật Bản ngày 10/9 cho hay việc cử các quan chức chính phủ đồn trú trên quần đảo tranh chấp Senkaku/Điếu Ngư là một cách tăng cường tuyên bố chủ quyền của Tokyo với nhóm đảo này.

Thứ tư, 11/09/2013 - 04:20

Hơn 200.000 người sẵn sàng bay lên sao Hỏa vĩnh viễn
Hơn 200.000 người sẵn sàng bay lên sao Hỏa vĩnh viễn

5 tháng sau khi tổ chức Mars One của Hà Lan thông báo nhận đơn tình nguyện lên định cư vĩnh viễn trên sao Hỏa, đến nay đã đó 202.586 người từ hơn 140 quốc gia đăng ký với mong muốn chinh phục Hành tinh Đỏ.

Thứ tư, 11/09/2013 - 03:53

Mỹ tăng cường an ninh trước lễ tưởng niệm sự kiện 11/9
Mỹ tăng cường an ninh trước lễ tưởng niệm sự kiện 11/9

(Dân trí) - Để chuẩn bị cho lễ tưởng niệm các nạn nhân vụ khủng bố 11/9, chính quyền Mỹ đã có các biện pháp tăng cường an ninh, nhằm ngăn ngừa khả năng lặp lại sự cố như tại Lybia hồi năm ngoái. Trong khi đó một buổi lễ trang trọng tại New York đã sẵn sàng.

Thứ tư, 11/09/2013 - 03:45

Nga mang “hàng đặc biệt” gì đến Syria, mà cần tới 16 tàu chiến?
Nga mang “hàng đặc biệt” gì đến Syria, mà cần tới 16 tàu chiến?

Hiện nay, các tàu chiến Nga đang hiện diện ở vùng biển Syria bao gồm 10 tàu, đồng thời biên đội 3 tàu, dẫn đầu là tuần dương hạm Moskva cũng bỏ dở chuyến thăm châu Mỹ, chuyển hướng về Địa Trung Hải. Từ nay đến cuối tháng, Nga sẽ điều thêm 2 tàu tên lửa, cùng với tàu đổ bộ Nikolai Filchenkov mang theo một “chuyến hàng đặc biệt” tới bờ biển Syria, nâng tổng số tàu Nga ở khu vực này lên con số 16, trong đó có 8 tàu chiến đấu.

Thứ tư, 11/09/2013 - 03:41

Trung Quốc: Số tỷ phú lần đầu tiên vượt 300
Trung Quốc: Số tỷ phú lần đầu tiên vượt 300

(Dân trí) - Theo bảng xếp hạng người giàu hàng năm của Trung Quốc, số tỷ phú đô la Mỹ ở nền kinh tế lớn thứ hai thế giới này lần đầu tiên vượt con số 300, trong khi người giàu ngày càng giàu hơn.

Thứ tư, 11/09/2013 - 03:28