Người nhập cư và người tị nạn khác nhau thế nào?

Dân trí Tờ New York Times đã lý giải sự khác biệt giữa người tị nạn và người nhập cư, cũng như vấn đề pháp lý liên quan, trong bối cảnh các quốc gia châu Âu đang hứng chịu cuộc khủng hoảng nhập cư tồi tệ.
>>Thủ tướng Phần Lan cho người tị nạn ở nhờ trong nhà
>>Khủng hoảng người nhập cư: Lỗ hổng trong nền dân chủ phương Tây?

 

migrantsqa-master675-1441451465599

Người nhập cư đang tiến về Macedonia hôm 31/8 sau khi vượt qua biên giới Hy Lạp (Ảnh: AP)

New York Times trích dẫn số liệu của Liên Hiệp Quốc cho biết trong 6 tháng đầu năm nay, ít nhất 137.000 người nhập cư bao gồm cả trẻ nhỏ đã vượt biển Địa Trung Hải để đến châu Âu, chưa kể hàng ngàn người đang di cư qua bán đảo Balkan để tới châu lục này.

Khái niệm “người tị nạn” và “người nhập cư” đôi khi có thể dùng thay thế cho nhau được, nhưng có sự khác biệt căn bản về pháp lý, tờ báo cho biết, và đưa ra một số nhóm vấn đề cần làm rõ dưới đây:

Thứ nhất, khái niệm “người tị nạn”

Một người được xem là đối tượng tị nạn khi người đó chạy khỏi quốc gia nơi họ sinh sống nhằm tránh khỏi một cuộc chiến hay sự trừng phạt nào đó.

Theo Công ước Người tị nạn năm 1951 được đưa ra sau Chiến tranh Thế giới thứ 2, người tị nạn là đối tượng từ bỏ đất nước mình do lo sợ bị đàn áp vì lý do sắc tộc, tôn giáo hay quốc tịch. Họ chối bỏ sự bảo trợ từ quốc gia do lo sợ bị trừng phạt vì đã bày tỏ quan điểm chính trị hay tham gia hoạt động xã hội mà đi ngược với thể chế chính trị trong nước.

Trong số những người vượt biển Địa Trung Hải nêu trên, phần lớn đến từ Syria, Afghanistan và Eritrea đều được công nhận là người tị nạn bởi Syria hứng chịu nội chiến liên miên, Afghanistan trải qua xung đột, còn nhà nước Eritrea bị cáo buộc đàn áp chính trị.

Thứ 2, định nghĩa “người nhập cư”

Bất kỳ ai rời bỏ một quốc gia để đến một quốc gia khác được xem là người nhập cư, ngoại trừ vì lý do chiến tranh hay đàn áp chính trị. Động cơ của người nhập cư có thể do đói nghèo, tìm kiếm cơ hội đổi đời hoặc vì đoàn tụ với người thân đã di cư trước đó.

Hiện đang nổ ra một cuộc tranh luận gay gắt rằng liệu người di cư vì lý do thảm họa thiên nhiên như biến đổi khí hậu, sa mạc hóa tại Sahel thuộc sa mạc Sahara ở phía Bắc châu Phi hay sự úng ngập các đảo ven biển tại Bangladesh có nên xếp vào người tị nạn hay không?

 

chart-countries-under-strain-from-european-migration-crisis-1440804652315-master495-1441451896266

Số người xin tị nạn tại các quốc gia châu Âu qua những năm gần đây (Ảnh: NYT)

Thứ 3, người nhập cư có bị phân biệt đối xử so với người tị nạn?

Cũng theo Công ước 1951, các quốc gia có quyền trục xuất người nhập cư nếu họ không có đầy đủ giấy tờ pháp lý, nhưng lại không có quyền làm với những người tị nạn. Do vậy, không có gì khó hiểu khi các quốc gia châu Âu xem những người di cư đến châu lục này là người nhập cư.

Thứ 4, đoàn người nhập cư tràn đến châu Âu xếp vào đối tượng nào?

Theo Ủy ban Người tị nạn LHQ, phần lớn những người di cư đến châu Âu trong 6 tháng đầu năm đều thuộc diện người tị nạn. Đặc biệt trong số những người di cư đến Ý và Hy Lạp đầu năm nay nay, phần đồng đến từ các quốc gia bị nội chiến, các điểm nóng về vấn đề người tị nạn, số người này cần được bảo trợ quốc tế.

Ủy ban này cho rằng một tỷ lệ nhỏ trong số họ đến từ các nước khác và được xếp vào diện người nhập cư. Trong trường hợp là nạn nhân của nạn buôn người, việc phân biệt người tị nạn hay người nhập cư không có giá trị vì bọn buôn người thường bắt tất cả những người di cư ngồi chung trên một con thuyền để vượt biên.

Cuối cùng, châu Âu và Mỹ nhìn nhận vấn đề này như thế nào?

Tại Mỹ, việc công nhận người tị nạn có chút khác biệt. Bộ Ngoại giao nước này gần đây rà soát vấn đề nhập cư và đã công nhận chế độ người tị nạn cho khoảng 70.000 người nhập cư vào Mỹ. Nếu nhập cư vào Mỹ mà không có giấy tờ tùy thân thì có thể xin tị nạn chính trị và tòa án địa phương sẽ định đoạt việc này.

Ở châu Âu thì sao? Theo Công ước 1951 và các hiệp định quốc tế, người di cư thuộc diện tị nạn có quyền được hưởng những bảo trợ cơ bản tại châu lục này. Những người tị nạn có thể xin tị nạn chính trị mà không bị trục xuất về nước.

Ngoài ra, theo quy định của luật pháp quốc tế, người tị nạn sẽ không bị trục xuất hoặc đưa trở lại quốc gia mà họ bỏ đi do bị đe dọa về tính mạng cũng như quyền tự do của họ bị đàn áp.

Vũ Duy

Theo New York Times

 

Người nhập cư và người tị nạn khác nhau thế nào? - 3

 

MỚI NHẤT
Tham vọng khôi phục lực lượng hải quân của Ukraine
Tham vọng khôi phục lực lượng hải quân của Ukraine

Sau khi Crimea sáp nhập vào Nga, Hải quân Ukraine đang có tham vọng xây dựng lại lực lượng hải quân của chính nước này.

Chủ nhật, 06/09/2015 - 09:00

Tổng thống Nga chứng minh khả năng tiên tri
Tổng thống Nga chứng minh khả năng tiên tri

Tổng thống Nga Putin đã chứng minh khả năng tiên đoán về cuộc khủng hoảng di cư, về cuộc chiến chống IS và cả giá dầu.

Chủ nhật, 06/09/2015 - 08:00

Hàng nghìn người di cư tràn từ Hungary sang Áo
Hàng nghìn người di cư tràn từ Hungary sang Áo

Sáng 5/9, cảnh sát Áo cho biết trong vài giờ đồng hồ qua, khoảng 2.500 - 3.000 người di cư đã từ Hungary vào Áo sau khi Hungary bắt đầu cho phép những xe buýt chở người di cư từ thủ đô Budapest tới biên giới. (video dưới).

Chủ nhật, 06/09/2015 - 07:00

Lộ bộ ảnh mãn nhãn về tàu hộ tống hiện đại nhất của Nga
Lộ bộ ảnh mãn nhãn về tàu hộ tống hiện đại nhất của Nga

Một phóng viên của trang website quân sự Ngadefendingrussia.com vừa chụp được bộ ảnh hiếm có về buồng lái cùng hệ thống và ống phóng tên lửa của chiếc tàu hộ tống hiện đại nhất của Nga Boykiy.

Chủ nhật, 06/09/2015 - 06:00

BBC lên kế hoạch phủ sóng tới Triều Tiên
BBC lên kế hoạch phủ sóng tới Triều Tiên

(Dân trí) - Tổ hợp Truyền thông Anh (BBC) ngày 5/9 cho biết tổ chức này có kế hoạch mở một đài tin tức chuyên truyền phát tới lãnh thổ Triều Tiên. Kế hoạch này nằm trong nỗ lực nhằm mở rộng kênh radio BBC World Service - một trong những kênh sóng nổi tiếng nhất của BBC, được phát bằng Tiếng Anh 24/24 trên toàn thế giới.

Chủ nhật, 06/09/2015 - 05:50

Người Đức giăng biển "Welcome" chào đón người nhập cư
Người Đức giăng biển "Welcome" chào đón người nhập cư

(Dân trí) - Hàng nghìn người nhập cư đã được chào đón bằng những tiếng vỗ tay, thực phẩm và nước uống khi họ đặt chân tới các thành phố của Đức, sau khi Đức và Áo quyết định tiếp nhận người tị nạn bị mắc kẹt tại biên giới Hungary.

Chủ nhật, 06/09/2015 - 05:45

Lật tàu tại Hàn Quốc, ít nhất 8 người thiệt mạng
Lật tàu tại Hàn Quốc, ít nhất 8 người thiệt mạng

Lực lượng bảo vệ bờ biển Hàn Quốc sáng 6/9 đã cứu sống 3 người, tìm thấy 8 thi thể trong khi vẫn còn nhiều người khác mất tích trong vụ lật tàu cá ở bờ biển phía Nam.

Chủ nhật, 06/09/2015 - 05:15

Washington tung đòn "nắn gân" Bắc Kinh
Washington tung đòn "nắn gân" Bắc Kinh

Trong bối cảnh chuyến thăm cấp nhà nước đầu tiên tới Mỹ của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đang cận kề, ngày 30/8, Nhà Trắng ra thông báo cho biết đang cân nhắc áp đặt trừng phạt đối với các công ty và cá nhân của Trung Quốc...

Chủ nhật, 06/09/2015 - 05:00

10 bức hình ám ảnh về cuộc khủng hoảng nhập cư tại châu Âu
10 bức hình ám ảnh về cuộc khủng hoảng nhập cư tại châu Âu

(Dân trí) - Bức ảnh chụp thi thể một bé trai Syria trôi dạt vào bờ biển Thổ Nhĩ Kỳ gần đây đã trở thành một trong những bức hình ám ảnh nhất về cuộc khủng hoảng di cư tại châu Âu. Nhưng cũng có nhiều bức ảnh cảm động khác mô tả những mối nguy hiểm của hành trình vượt biển và sự đối xử mà người nhập cư nhận được khi tới châu Âu.

Chủ nhật, 06/09/2015 - 04:01

Mỹ tiếp tục áp thuế chống bán phá giá với cá tra Việt Nam
Mỹ tiếp tục áp thuế chống bán phá giá với cá tra Việt Nam

Bộ Thương mại Hoa Kỳ (DOC) vừa ra phán quyết sơ bộ mức thuế chống bán phá giá lần thứ 11 (POR11) đối với cá tra philê đông lạnh của Việt Nam vào thị trường này trong giai đoạn 1/8/2013 đến 31/7/2014.

Chủ nhật, 06/09/2015 - 04:00

Vết nứt khó liền
Vết nứt khó liền

Lần đầu tiên trong lịch sử kể từ khi giành được độc lập, Ukraina cho công bố một học thuyết quân sự mới trong đó coi Nga là “đối thủ quân sự” và thể hiện quyết tâm gia nhập Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO)...

Chủ nhật, 06/09/2015 - 03:30

Indonesia mua chiến đấu cơ Su-35 của Nga
Indonesia mua chiến đấu cơ Su-35 của Nga

(Dân trí) - Indonesia đã quyết định mua tiêm kích Su-35 của Nga để thay thế phi đội F-5 Tiger lỗi thời, do chiến đấu cơ này có nhiều ưu điểm, phù hợp với địa hình của Indonesia cũng như khả năng vận hành của không quân nước này.

Chủ nhật, 06/09/2015 - 03:15

ĐÁNG QUAN TÂM
Thủ tướng Phần Lan cho người tị nạn ở nhờ trong nhà
Thủ tướng Phần Lan cho người tị nạn ở nhờ trong nhà

(Dân trí) - Thủ tướng Phần Lan ngày 5/9 đã tuyên bố sẽ mở cửa một ngôi nhà để không của mình cho người tị nạn ở nhờ, trong bối cảnh cả châu Âu đang đối diện với cuộc khủng hoảng người tị nạn lớn nhất từ sau Thế chiến II.

Chủ nhật, 06/09/2015 - 11:05

Trùm ma túy lộ nơi trú ẩn vì con trai xài Twitter
Trùm ma túy lộ nơi trú ẩn vì con trai xài Twitter

Con trai trùm ma túy El Chapo, Jesus Alfredo Guzman Salazar đã đăng lên Twitter một bức ảnh của mình cùng cha nhưng quên vô hiệu hóa chức năng định vị của Twitter. Vì thế anh đã vô tình để lộ vị trí của "ông trùm" El Chapo.

Chủ nhật, 06/09/2015 - 11:00

Bắt được thuyền trưởng con tàu chở gia đình cậu bé di dân Syria
Bắt được thuyền trưởng con tàu chở gia đình cậu bé di dân Syria

Thổ Nhĩ Kỳ đã bắt 4 người Syria (trong đó có thuyền trưởng con tàu) được cho là thủ phạm gây ra cái chết cho cậu bé di dân 3 tuổi.

Chủ nhật, 06/09/2015 - 10:00

Trung Quốc không thể “sáng tạo” trật tự thế giới mới theo ý riêng!
Trung Quốc không thể “sáng tạo” trật tự thế giới mới theo ý riêng!

(Dân trí) - Bắc Kinh luôn tự đề cao về sức mạnh quân sự nhưng không thể tự cho mình quyền áp đặt điều kiện đối với nước láng giềng khác.

Chủ nhật, 06/09/2015 - 09:51

Vụ nổ bom ở Bangkok: Người Việt Nam bị thương bình phục, về nước
Vụ nổ bom ở Bangkok: Người Việt Nam bị thương bình phục, về nước

Sáng 5/9, Đại sứ quán Việt Nam tại Vương quốc Thái Lan đã cử cán bộ tới thăm hỏi nạn nhân người Việt Nam bị thương (trong vụ đánh bom gần đền Erawan, Bangkok tối 17-8) và tiễn về nước.

Chủ nhật, 06/09/2015 - 09:00

Tên cướp "no đòn" vì đụng phải nữ võ sĩ
Tên cướp "no đòn" vì đụng phải nữ võ sĩ

(Dân trí) - Một thanh niên Brazil đã khóc lóc thảm thiết, van xin một người phụ nữ tha mạng sau khi tìm cách cướp điện thoại nhưng bất thành. Tên cướp không hề biết hắn đã “đụng nhầm” một nữ võ sĩ quyền anh chuyên nghiệp.

Chủ nhật, 06/09/2015 - 08:25

Tổng thống Putin xác nhận Nga hỗ trợ quân đội Syria
Tổng thống Putin xác nhận Nga hỗ trợ quân đội Syria

(Dân trí) - Tổng thống Nga Vladimir Putin ngày 5/9 đã lên tiếng về những thông tin thời gian vừa qua về sự xuất hiện của quân đội nước này tại Syria.

Chủ nhật, 06/09/2015 - 07:58

Lực lượng phản ứng của NATO coi Nga là đối thủ giả định
Lực lượng phản ứng của NATO coi Nga là đối thủ giả định

(Dân trí) - Các tài liệu mới được phái đoàn Nga tại Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây dương (NATO) công bố cho thấy lực lượng phản ứng của tổ chức này coi Nga là đối thủ giả định trong các cuộc huấn luyện thường xuyên.

Chủ nhật, 06/09/2015 - 07:42

Khủng hoảng người nhập cư: Lỗ hổng trong nền dân chủ phương Tây?
Khủng hoảng người nhập cư: Lỗ hổng trong nền dân chủ phương Tây?

(Dân trí) - Cuộc khủng hoảng người nhập cư tại châu Âu ngày càng trầm trọng với những cái chết thương tâm gây chấn động thế giới. Dư luận không khỏi suy ngẫm về những lỗ hổng trong nền dân chủ phương Tây, lâu nay vẫn được coi là hình mẫu mà thế giới cần phải noi theo.

Chủ nhật, 06/09/2015 - 07:06

Thái Lan truy nã nghi phạm thứ 10 trong vụ đánh bom Bangkok
Thái Lan truy nã nghi phạm thứ 10 trong vụ đánh bom Bangkok

(Dân trí) - Cảnh sát Thái Lan ngày 5/9 cho biết đang truy lùng nghi phạm thứ 10 trong vụ đánh bom Bangkok hồi tháng trước, trong khi tung tích nghi phạm chính vẫn chưa thể xác định khi mẫu ADN của 2 nghi phạm bị bắt không khớp.

Thứ bảy, 05/09/2015 - 10:33

Vì sao các quốc gia Vùng Vịnh giàu có không chấp nhận người nhập cư?
Vì sao các quốc gia Vùng Vịnh giàu có không chấp nhận người nhập cư?

(Dân trí) - Trong khi các quốc gia Liên minh châu Âu đang tìm các giải pháp cho cuộc khủng hoảng người di cư, nhiều ý kiến tỏ ra không hài lòng trước thực tế không có một quốc gia Vùng Vịnh nào đồng ý nhận người di cư.

Thứ bảy, 05/09/2015 - 01:22

Bức tường Berlin mới giữa Nga và phương Tây
Bức tường Berlin mới giữa Nga và phương Tây

Những nỗ lực của Estonia nhằm xây dựng một hàng rào mới trên biên giới của nước này với Nga có thể tượng trưng cho một Bức rèm Sắt mới giữa Moskva và phương Tây.

Thứ bảy, 05/09/2015 - 01:00