Những điểm sáng trong di sản đối ngoại của Tổng thống Mỹ Obama

Có nhiều ý kiến trái chiều về chính sách đối ngoại của Tổng thống Mỹ Obama từ 2008-2016, nhưng nhìn chung di sản mà ông để lại có nhiều điểm sáng.
>>Những chuyến công du khắp địa cầu của ông Obama trong 2 nhiệm kỳ
>>Dư luận Mỹ quan tâm tới chuyến thăm của ông Obama tới Việt Nam

Khi ông Barack Obama rời Nhà Trắng, chính thức kết thúc nhiệm kỳ Tổng thống thứ 2 của mình, ông có quyền tự hào về những gì mà mình đã làm được trong lĩnh vực đối ngoại.

Ông Obama đã tiếp quản nước Mỹ từ tay vị Tổng thống cứng rắn thuộc đảng Cộng hòa George W. Bush với nhiều di sản nặng nề: Kinh tế khủng hoảng trầm trọng, đất nước sa lầy trong hai cuộc chiến tranh tốn kém ở Iraq và Afghanistan, đồng thời gặp phải thái độ thiếu thiện cảm từ nhiều nước do chính sách can thiệp của Mỹ.

Tổng thống Mỹ Barack Obama. Ảnh: nydailynews.
Tổng thống Mỹ Barack Obama. Ảnh: nydailynews.

Một thời gian dài trước khi lần đầu trở thành Tổng thống, ông Obama đã thể hiện thái độ phản đối chính sách thiên về chiến tranh của ông Bush. Đến khi tranh cử và trở thành Tổng thống Mỹ, ông Obama càng thể hiện rõ quan điểm và nỗ lực hiện thực hóa ý tưởng của mình, đó là đưa Mỹ ra khỏi 2 cuộc chiến tranh nói trên và tránh cho đất nước này rơi vào một cuộc chiến nữa.

Trên thực tế, khi sắp kết thúc nhiệm kỳ thứ 2 của mình, ông Obama về cơ bản đã thực hiện được các cam kết của mình, góp phần củng cố thực lực của Mỹ, nâng cao vị thế của Mỹ, và lấy lại hình ảnh của cường quốc này trong cộng đồng thế giới.

Không chỉ đưa cơ bản quân đội Mỹ ra khỏi Iraq và Afghanistan, Tổng thống Obama còn để lại “dấu ấn” bằng hàng loạt thành công của ngoại giao Mỹ như việc đạt được thỏa thuận hạt nhân lịch sử với Iran và bình thường hóa quan hệ tới Cuba. Ngoài công lớn trong việc thúc đẩy bình thường hóa quan hệ với Cuba, ông Obama còn ghi thêm điểm bằng chuyến thăm lịch sử tới Cuba, khép lại cả một thời kỳ căng thẳng kéo dài với quốc gia XHCN này. Thay vì chiến tranh, vị lãnh đạo cao nhất của nước Mỹ chú trọng đến phát triển kinh tế, sốt sắng với dự án Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP).

Những cột mốc này đã làm tăng thêm sức nặng cho giải thưởng Nobel về hòa bình được trao cho Tổng thống Obama trước đó.

Khả năng tiết chế cao

Dưới thời Obama, Mỹ đã thực hiện sự kiềm chế cao độ ở cả chiến trường Iraq và Afghanistan để bớt đổ máu cho binh sĩ Mỹ và làm giảm sức ép của công luận quốc tế. Ông Obama đã đặc biệt coi trọng sử dụng phi cơ không người lái để vừa tiêu diệt được các mục tiêu khủng bố ở đây, vừa tránh gây thương vong cho quân đội Mỹ.

Một trong những thách thức đối ngoại lớn của ông Obama là khủng hoảng Syria vào tháng 8-9/2013. Khi đó có những cáo buộc quân đội Syria sử dụng vũ khí hóa học chống lại thường dân. Trước sức ép của phái chủ chiến (trong và ngoài nước), ông Obama đã đặt ra “lằn ranh đỏ” cho Tổng thống Syria Assad. Nhưng khi cơ hội tháo ngòi nổ đến (Tổng thống Nga Putin đề nghị tiêu hủy kho vũ khí hóa học của Syria và chính quyền Assad đã nhất trí với điều này), ông Obama đã nhanh chóng nắm lấy cơ hội đó để tránh cho nước Mỹ một cuộc chiến không cần thiết.

Trong vấn đề Libya năm 2011, mặc dù Mỹ ủng hộ thiết lập vùng cấm bay và việc can thiệp quân sự để lật đổ lãnh đạo Gaddafi, về cơ bản ông Obama đã không để Mỹ dấn thân quá sâu vào nước này. Thay vì giữ vai trò tiên phong như trước đây, Mỹ đã lùi lại và để cho nhiều đồng minh cùng tham gia và gánh vác trách nhiệm.

Mới đây (tháng 4/2016) mặc dù Tổng thống Obama nói cứng rằng quyết định can thiệp của Mỹ vào Libya là đúng đắn nhưng ông vẫn phải thành thực thừa nhận rằng Libya là sai lầm lớn nhất trong nhiệm kỳ của ông, vì đã không tính đến các diễn biến tiếp theo (một Libya hỗn loạn hơn sau khi bị phương Tây can thiệp).

Vào năm 2014, tổ chức khủng bố Nhà nước Hồi giáo tự xưng IS trỗi dậy, chiếm được nhiều lãnh thổ ở Iraq và Syria, đồng thời liên tiếp chặt đầu nhiều công dân Mỹ. Không những vậy, IS còn tung ra nhiều video cùng lời lẽ khiêu khích để kích động Mỹ đưa quân trở lại Iraq và phát động chiến tranh trên bộ chống lại IS.

Nhưng lần này, với bài học Iraq và Libya, chính quyền Obama đã tỉnh táo để không mắc mưu khiêu khích của IS. Họ đã áp dụng một chiến lược tương đối toàn diện để đối phó với IS mà không đẩy mình vào thế phải phiêu lưu một lần nữa. Tổng thống Obama đã tỏ thái độ thân thiện với nhiều nước Hồi giáo, cố gắng xích lại gần các nước này.

Tất nhiên chiến lược chống IS đó vẫn còn nhiều khiếm khuyết (do tính chất can thiệp của Mỹ) nhưng nó vẫn là một bước tiến lớn so với tư tưởng chiến tranh chống khủng bố mà Mỹ theo đuổi ngay sau sự kiện 11/9/2001.

Cho đến nay, dù Mỹ có mở rộng hoạt động quân sự ở Iraq để chống IS một cách quyết liệt, tất cả những sự tăng cường đó đều được kiểm soát chặt chẽ với thái độ thận trọng cao độ.

Củng cố thế trận ở vùng Tây Thái Bình Dương

Một mảng đáng lưu ý nữa trong đường lối đối ngoại của Tổng thống Obama là chính sách xoay trục sang châu Á-Thái Bình Dương, với Đông Nam Á là một trọng điểm. Ông Obama đã nhìn thấy ở khu vực này tương lai của thế giới và dồn dần sự đầu tư của siêu cường Mỹ sang đây.

Với chính sách xoay trục sang vùng châu Á-Thái Bình Dương, Mỹ đã đẩy hiện diện quân sự ở đây lên một mức mới. Song song với mặt trận quân sự, Mỹ đã thực hiện hàng loạt động thái ngoại giao với các nước trong khu vực, để củng cố thế đứng của họ ở đây và cô lập đối thủ số 1 của họ ở Đông Bắc Á.

Những động thái quân sự và ngoại giao đó đã tạo thêm rất nhiều chỗ dựa cho Mỹ và ít nhiều mang lại cho họ cái nhìn thiện cảm từ các nước Đông Nam Á và Nhật Bản trong vấn đề bảo đảm tự do hàng hải và tuân thủ luật pháp quốc tế (ở Biển Đông và biển Hoa Đông).

Đối với một số đảng viên Cộng hòa (Mỹ), ông Obama đã thất thế trước Nga trong vấn đề Crimea (năm 2014) và Syria (tháng 9-10/2015).

Một số đảng viên Dân chủ (như bà Hillary Clinton) thậm chí còn lên tiếng chê ông Obama là mềm yếu trong lĩnh vực đối ngoại.

Bên cạnh thành công ngoại giao ở Iran và Cuba, nước Mỹ vẫn còn một hồ sơ lớn phải giải quyết là vấn đề phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên, mà trong đó CHDCND Triều Tiên thường rất khó dự đoán.

Nhưng về đại thể, với chính sách “thiên về nhu” (vẫn cương khi cần thiết, như khi quyết tâm tiêu diệt trùm khủng bố Osama bin Laden…), ông Obama đã gặt hái được nhiều thành công hơn là thất bại./.

Theo Trung Hiếu/VOV.VN

MỚI NHẤT
Hãng thông tấn AP của Mỹ đưa tin về cuộc bầu cử của Việt Nam
Hãng thông tấn AP của Mỹ đưa tin về cuộc bầu cử của Việt Nam

Hãng thông tấn AP của Mỹ ngày 22/5 đưa tin trước thềm chuyến thăm Hà Nội đầu tiên của Tổng thống Barack Obama, Việt Nam đang tiến hành cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XIV và Hội đồng Nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2016-2021.

Chủ nhật, 22/05/2016 - 04:45

Indonesia: Núi lửa phun trào làm 6 người thiệt mạng
Indonesia: Núi lửa phun trào làm 6 người thiệt mạng

(Dân trí) - Giới chức Indonesia ngày 22/5 cho biết số người thiệt mạng trong vụ núi lửa Sinabung phun trào tại tỉnh Bắc Sumatra đã lên đến 6 người, sau khi ngọn núi này “thức giấc”, phun tro bụi cao tới 3km hôm thứ Bảy.

Chủ nhật, 22/05/2016 - 04:06

Mỹ dọn đường để đưa quân vào Syria?
Mỹ dọn đường để đưa quân vào Syria?

Mỹ đang có nhiều động thái dọn đường để đưa thêm quân và triển khai lực lượng mới trên chiến trường Syria.

Chủ nhật, 22/05/2016 - 04:00

Quân đội Syria tiêu diệt 125 phiến quân tại tỉnh Hama
Quân đội Syria tiêu diệt 125 phiến quân tại tỉnh Hama

Theo THX, ngày 21/5, hãng thông tấn SANA của Syria đưa tin quân đội chính phủ nước này đã tiêu diệt ít nhất 125 tay súng thuộc tổ chức Mặt trận al-Nusra có liên hệ với Al-Qaeda và các nhóm vũ trang có cùng tư tưởng tại tỉnh Hama.

Chủ nhật, 22/05/2016 - 03:00

Ông Kim Jong-un tổ chức cuộc thi đặc biệt tìm chồng cho em gái
Ông Kim Jong-un tổ chức cuộc thi đặc biệt tìm chồng cho em gái

Lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un đang phát động một cuộc thi hẹn hò để tìm chồng cho người em chưa kết hôn của ông, Kim Yo-jong.

Chủ nhật, 22/05/2016 - 02:30

Cửa sổ buồng lái máy bay Ai Cập có thể đã bị bom thổi tung
Cửa sổ buồng lái máy bay Ai Cập có thể đã bị bom thổi tung

(Dân trí) - Dữ liệu về những khoảnh khắc cuối cùng trên chuyến bay MS804 của hãng hàng không Ai Cập dường như cho thấy, cửa sổ bên phải buồng lái đã bị bật tung từ bên trong, nghi do bom.

Chủ nhật, 22/05/2016 - 02:23

Vì sao chuyến thăm Việt Nam của ông Obama có ý nghĩa quan trọng?
Vì sao chuyến thăm Việt Nam của ông Obama có ý nghĩa quan trọng?

(Dân trí) - Tờ Times of India của Ấn Độ hôm qua 21/5 đã đăng tải một bài bình luận về chuyến thăm Việt Nam của Tổng thống Mỹ Barack Obama. Tờ báo đã nêu rõ những lý do khiến chuyến thăm này có ý nghĩa quan trọng không chỉ với Mỹ mà còn với Việt Nam.

Chủ nhật, 22/05/2016 - 02:22

Phương Tây lên cơn sốt tìm diệt tăng Armata
Phương Tây lên cơn sốt tìm diệt tăng Armata

Ngay khi Nga chính thức trình làng tăng T-14 Armata, phương Tây đã nhốn nháo tìm cách phát triển dòng tăng mới đủ mạnh làm đối trọng.

Chủ nhật, 22/05/2016 - 01:00

Quan hệ Việt-Mỹ và cục diện địa chính trị khu vực
Quan hệ Việt-Mỹ và cục diện địa chính trị khu vực

Cục diện địa chính trị khu vực Đông Nam Á (ĐNA) và rộng hơn là khu vực Tây Thái Bình Dương (TBD) sẽ thay đổi khi quan hệ hợp tác Việt-Mỹ được nâng lên tầm cao mới.

Chủ nhật, 22/05/2016 - 12:00

Quân đội Syria và đồng minh sẵn sàng cho cuộc tổng tấn công giải phóng Raqqa
Quân đội Syria và đồng minh sẵn sàng cho cuộc tổng tấn công giải phóng Raqqa

Nhiều nguồn tin ngày 21-5 cho biết, quân đội và các lực lượng yêu nước, cùng với lực lượng không quân Nga, Syria đã sẵn sàng chuẩn bị cho cuộc tấn công quy mô lớn vào các vị trí của nhóm khủng bố Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) ở Raqqa từ tỉnh Aleppo và Hama.

Chủ nhật, 22/05/2016 - 10:00

Trợ lý tiết lộ kế hoạch của ông Obama sau khi rời nhiệm sở
Trợ lý tiết lộ kế hoạch của ông Obama sau khi rời nhiệm sở

(Dân trí) - Mặc dù sẽ nán lại Washington thêm khoảng 2 năm, nhưng Tổng thống Mỹ Barack Obama không có ý định tham gia sâu vào chính trường sau khi hết nhiệm kỳ vào đầu năm sau.

Chủ nhật, 22/05/2016 - 09:28

Kiều bào Việt Nam với những kỳ vọng vào cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội
Kiều bào Việt Nam với những kỳ vọng vào cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội

Kiều bào Việt Nam ở khắp nơi trên thế giới đều bày tỏ hy vọng những người sắp được bầu chọn sẽ có có đóng góp lớn cho sự phát triển của đất nước.

Chủ nhật, 22/05/2016 - 09:20

ĐÁNG QUAN TÂM
Tổng thống Obama đã lên đường tới Hà Nội
Tổng thống Obama đã lên đường tới Hà Nội

(Dân trí) - Chiều 21/5 (giờ Washington), Tổng thống Obama đã lên chuyên cơ Air Force One tại căn cứ không quân Adrews ở tiểu bang Maryland, bắt đầu chuyến thăm Việt Nam từ ngày 23-25/5, hãng tin AFP cho biết.

Chủ nhật, 22/05/2016 - 07:55

Bí ẩn lời đe dọa viết trên thân máy bay EgyptAir
Bí ẩn lời đe dọa viết trên thân máy bay EgyptAir

(Dân trí) - Một lời đe dọa viết ở phía dưới máy bay gặp nạn sáng 19/5 của hãng hàng không EgyptAir với nội dung “Bọn tao sẽ cho rơi máy bay này” bằng tiếng Ảrập thực tế đã xuất hiện cách đây 2 năm.

Chủ nhật, 22/05/2016 - 07:52

Những hình ảnh thế giới ấn tượng tuần qua
Những hình ảnh thế giới ấn tượng tuần qua

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ và phu nhân mở tiệc chiêu đãi các nhà lãnh đạo Bắc Âu tại Nhà Trắng; du thuyền lớn nhất thế giới rẽ sóng ở Southampton, Anh; thân nhân của các hành máy bay Ai Cập đau xót khi nghe tin dữ... là những hình ảnh ấn tượng tuần qua.

Chủ nhật, 22/05/2016 - 07:41

Định vị được hộp đen của máy bay EgyptAir gặp nạn
Định vị được hộp đen của máy bay EgyptAir gặp nạn

(Dân trí) - Một nguồn tin chính phủ Ai Cập ngày 21/5 cho biết nhóm tìm kiếm của họ đã định vị được hộp đen của máy bay A320 mang số hiệu chuyến bay MS804 của hãng hàng không EgyptAir gần nơi phát hiện các mảnh vỡ đầu tiên.

Chủ nhật, 22/05/2016 - 07:09

Thực hư chuyện hôn nhân của em gái Kim Jong Un
Thực hư chuyện hôn nhân của em gái Kim Jong Un

Đài VOA của Mỹ hôm 19/5 cho biết, cô Kim Yo Jong, em gái nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un, vẫn còn độc thân.

Thứ bảy, 21/05/2016 - 11:00

Người có thể đọc được suy nghĩ của Tổng thống Obama
Người có thể đọc được suy nghĩ của Tổng thống Obama

(Dân trí) - Brian Mosteller, trợ lý đặc biệt của Tổng thống Barack Obama, là người hiếm hoi có thể hiểu rõ những thói quen và cảm nhận rõ những cảm xúc của ông chủ Nhà Trắng trong suốt 9 năm qua.

Thứ bảy, 21/05/2016 - 09:16

Công bố những hình ảnh đầu tiên về các mảnh vỡ máy bay Ai Cập
Công bố những hình ảnh đầu tiên về các mảnh vỡ máy bay Ai Cập

(Dân trí) - Quân đội Ai Cập đã công bố những hình ảnh đầu tiên của các vật thể được cho là thuộc về máy bay MS804 của hãng hàng không EgyptAir rơi tại Địa Trung Hải hôm 19/5.

Thứ bảy, 21/05/2016 - 08:55

Triều Tiên bất ngờ kêu gọi Hàn Quốc đàm phán
Triều Tiên bất ngờ kêu gọi Hàn Quốc đàm phán

Triều Tiên hôm qua lên tiếng thúc giục Hàn Quốc chấp nhận lời đề nghị đàm phán để giảm căng thẳng trên bán đảo Triều Tiên.

Thứ bảy, 21/05/2016 - 08:00

Đặc nhiệm Nga sẽ được trang bị súng trường Kalashnikov thế hệ mới
Đặc nhiệm Nga sẽ được trang bị súng trường Kalashnikov thế hệ mới

Hãng vũ khí nổi tiếng của Nga Kalashnikov sẽ cung cấp cho lực lượng đặc nhiệm tinh nhuệ thuộc Cục An ninh Liên bang và Cục an ninh Tổng thống Nga một loại súng trường tự động kiểu mới mang tên AK-400.

Thứ bảy, 21/05/2016 - 07:00

Nga tiết lộ phương án thay thế tàu đổ bộ Mistral
Nga tiết lộ phương án thay thế tàu đổ bộ Mistral

Theo Thứ trưởng Quốc phòng Nga Yuri Borisov, Nga sẽ đóng các tàu tấn công đổ bộ thay thế cho tàu Mistral và dùng nó với các trực thăng tấn công Ka-52K.

Thứ bảy, 21/05/2016 - 06:00

Syria: IS cấm người dân rời Raqqa trước sự tấn công của người Kurd
Syria: IS cấm người dân rời Raqqa trước sự tấn công của người Kurd

Tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) đã cấm tất cả người dân rời khỏi Raqqa, nơi vốn được coi là thủ phủ của nhóm khủng bố này ở Syria, và bắt đầu sơ tán chính các gia đình của chúng trước kế hoạch tấn công của người Kurd.

Thứ bảy, 21/05/2016 - 05:00

Trung Quốc: Nhà máy dệt bốc cháy ngùn ngụt, 1 người chết
Trung Quốc: Nhà máy dệt bốc cháy ngùn ngụt, 1 người chết

(Dân trí) - Một vụ hỏa hoạn nghiêm trọng đã xảy ra tại một nhà máy dệt ở tỉnh Hà Nam, Trung Quốc vào hôm nay 21/5. Ít nhất một người đã thiệt mạng do nhảy từ mái tòa nhà đang bốc cháy.

Thứ bảy, 21/05/2016 - 04:02