Những vụ luận tội Tổng thống trong lịch sử nước Mỹ

Các nhà soạn thảo hiến pháp Mỹ đã cố ý khiến cho việc bãi nhiệm một Tổng thống đương chức trở nên khó khăn dù bị đưa ra luận tội.
>>Tổng thống Trump "đại chiến" phiên điều trần luận tội
>>Tổng thống Trump nói luận tội ông là mưu đồ lớn nhất trong lịch sử Mỹ
>>Ông Trump “vạch mặt” đối thủ Biden giữa lùm xùm luận tội

Cho tới nay, mới chỉ có 2 Tổng thống Mỹ từng chính thức bị Quốc hội luận tội, đó là Andrew Johnson và Bill Clinton. Tuy nhiên, chưa có Tổng thống nào của Mỹ bị bãi nhiệm thông qua luận tội.

Ngoài Johnson và Clinton, chỉ có 2 Tổng thống khác phải đối mặt với yêu cầu luận tội chính thức tại Hạ viện: Richard Nixon và Donald Trump. Dù nhiều Tổng thống khác của Mỹ từng bị đe dọa luận tội nhưng lại không có bất cứ động thái thực sự nào tại Quốc hội.

Những vụ luận tội Tổng thống trong lịch sử nước Mỹ - 1

Từ trái sang: Tổng thống Andrew Johnson, Richard Nixon và Bill Clinton. Ảnh: Tampabay

Các nhà soạn thảo Hiến pháp đã cố tình khiến việc bãi nhiệm một Tổng thống đương chức trở nên khó khăn hơn.

Quá trình luận tội bắt đầu tại Hạ viện với một yêu cầu luận tội chính thức. Nếu Ủy ban Tư pháp Hạ viện tìm thấy đủ cơ sở, các thành viên sẽ soạn và thông qua các điều khoản luận tội, và sau đó đưa ra Hạ viện bỏ phiếu.

Chỉ cần đa số quá bán trong Hạ viện ủng hộ là đủ để chính thức luận tội Tổng thống. Nhưng điều đó không có nghĩa là Tổng thống sẽ bị bãi nhiệm ngay. Bước cuối cùng là xét xử ở Thượng viện. Chỉ khi 2/3 số Thượng nghị sỹ nhận thấy Tổng thống có tội theo các điểu khoản luận tội thì Tổng thống mới bị bãi nhiệm.

Mặc dù Quốc hội Mỹ từng luận tội và bãi nhiệm 8 quan chức liên bang – tất cả đều là thẩm phán liên bang – nhưng chưa Tổng thống nào từng bị kết án ở Thượng viện. Andrew Johnson thực ra suýt bị kết tội, nhưng đã may mắn thoát nạn nhờ 1 lá phiếu.

Cuộc luận tội Andrew Johnson năm 1868

Johnson được bầu là Phó Tổng thống của Abraham Lincoln năm 1864.

Quyết định khó khăn nhất đối với nhiệm kỳ thứ 2 của Lincoln là làm thế nào để tái lập các mối quan hệ với các bang miền nam khi mà thời điểm đó Nội chiến đã kết thúc.

Lincoln đã đưa ra kế hoạch hòa giải của ông cho việc thống nhất Hoa Kỳ với Tuyên ngôn Ân xá và Tái thiết. Tuy nhiên, “những người cấp tiến” trong đảng Cộng hòa cho rằng kế hoạch này quá nhẹ nhàng cho các bang miền Nam.

Lincoln bị ám sát chỉ 42 ngày sau nhiệm kỳ thứ 2 (tháng 04/1865) và để lại cho Tổng thống kế nhiệm Andrew Johnson (khi đó là Phó Tổng thống của Lincoln) chịu trách nhiệm về việc Kế hoạch Tái Thiết.

Những bất đồng về chính sách tái thiết hậu chiến đã dẫn đến một trận chiến nảy lửa giữa Tổng thống Andrew Johnson và Quốc Hội.

Những vụ luận tội Tổng thống trong lịch sử nước Mỹ - 2

Phiên luận tội Andrew Johnson năm 1868. Ảnh: Getty

Năm 1867, Quốc hội trả đũa bằng Đạo luật Nhiệm kỳ Quan chức chính phủ, theo đó, Tổng thống không có quyền thay đổi thành viên Nội các mà không được Thượng viện phê duyệt.

Tin rằng đạo luật này là vi hiến, Johnson đã tiếp tục sa thải Bộ trưởng chiến tranh, một đồng minh của phe cấp tiến đảng Cộng hòa trong Quốc hội. Các đối thủ chính trị của Johnson đã phản ứng bằng cách soạn thảo và thông qua 11 điều khoản luận tội tại Hạ viện.

Johnson bị luận tội ở Hạ viện với 126 phiếu thuận và 47 phiếu chống, nhưng đã tránh được bản án kết tội ở Thượng viện khi chỉ thiếu đúng 1 phiếu là đủ 2/3 số Thượng nghị sỹ ủng hộ. Sau khi được tha bổng, ông phục vụ hết nhiệm kỳ và trở thành cựu Tổng thống Mỹ đầu tiên (và duy nhất) được bầu vào Thượng viện.

Luận tội Bill Clinton năm 1998

Clinton bị các bê bối và rắc rối pháp lý bủa vây kể từ khi bước vào Nhà Trắng. Năm 1993, Clinton và đệ nhất phu nhân Hillary là tâm điểm cuộc điều tra của Bộ Tư Pháp về vụ Whitewater, một mối làm ăn kinh doanh từ những ngày họ còn ở Arkansas. Và năm 1994, Clinton bị Paula Jones một cựu nhân viên bang Arkansas kiện về tội quấy rối tình dục.

Điều thú vị, sự kết hợp của cả 2 trường hợp pháp lý này rốt cuộc lại dẫn tới cuộc luận tội Clinton. Công tố viên độc lập Kenneth Starr được Bộ Tư pháp chỉ định điều tra vụ Whitewater, nhưng ông lại không tìm được bất cứ bằng chứng có thể luận tội nào. Trong khi đó, các luật sư của Jones lại nhận được “mách nước” rằng Clinton có quan hệ tình cảm với thực tập sinh nhà trắng 21 tuổi Monica Lewinsky, cáo buộc mà cả Lewinsky và Clinton đã phủ nhận.

Những vụ luận tội Tổng thống trong lịch sử nước Mỹ - 3

Tổng thống Bill Clinton trong một bài phát biểu. Ảnh: Getty

Starr chuyển trọng tâm điều tra khi ông nhận được bản ghi âm 20 giờ các cuộc điện thoại giữa Lewinsky và Linda Tripp, một cựu đồng nghiệp Nhà Trắng, trong đó Lewinsky nói bóng gió đến chuyện tình cảm [với Clinton].

Nhóm điều tra của Starr cuối cùng đưa ra bản báo cáo trong đó nêu chi tiết về mối quan hệ của Clinton với Lewinsky, đưa ra bằng chứng Clinton đã nói dối nhằm cản trở điều tra của Starr.

Ngày 19/12/1998, Hạ viện bỏ phiếu luận tội Clinton với 2 điều khoản riêng biệt: nói dối và cản trở công lý. Nhưng sau các phiên kết án kéo dài 5 tuần ở Thượng viện, Clinton thoát cả 2 tội.

Bất chấp vụ bê bối đáng xấu hổ, và là Tổng thống thứ 2 trong lịch sử bị luận tội, tỷ lệ tín nhiệm của Tổng thống Clinton năm 1999 lên tới 73% năm 1999.

Richard Nixon: Từ chức năm 1974

Bất chấp bị dính líu đến một trong những bê bối chính trị lớn nhất trong lịch sử tổng thống Mỹ, Richard Nixon chưa từng bị luận tội. Ông đã từ chức trước khi Hạ viện có cơ hội luận tội ông. Nếu không từ chức, ông nhiều khả năng trở thành tổng thống đầu tiên của Mỹ từng bị luận tội và bãi nhiệm, bởi các tội danh mà ông phạm phải để che đậy sự dính líu tới vụ đột nhập và ăn cắp tài liệu từ trụ sở của Ủy ban Quốc gia đảng Dân chủ ở khu nhà Watergate.

Những vụ luận tội Tổng thống trong lịch sử nước Mỹ - 4

Một vài người đọc thông tin về việc Tổng thống Nixon từ chức ở bên ngoài Nhà Trắng năm 1974. Ảnh: Getty

Ngày 27/7/1974, sau 7 tháng tranh cãi, bàn luận, Ủy ban Tư pháp Hạ viện thông qua 1 trong 5 điều khoản luận tội Nixon, cáo buộc ông cản trở công lý trong nỗ lực bảo vệ chính mình khỏi cuộc điều tra Watergate đang diễn ra khi đó.

Chỉ một số thành viên Cộng hòa trong Ủy ban Tư pháp bỏ phiếu thông qua điều khoản luận tội và không rõ ở thời điểm đó liệu có đủ số phiếu để Hạ viện chính thức luận tội Tổng thống hay không.

Nhưng mọi thứ đã thay đổi vào ngày 5/8/1974, khi Tòa án tối cao yêu cầu Nixon công bố các đoạn băng chưa được chỉnh sửa của phòng Bầu dục của ông với các nhân viên nhà Trắng trong giai đoạn điều tra vụ Watergate. Các đoạn băng được gọi là “bằng chứng” đó cho thấy Nixon đã đề xuất “lợi dụng” CIA để cản trở cuộc điều tra của FBI và trả tiền bịt miệng cho những kẻ trộm đã bị kết án trong vụ Watergate.

Bản ghi đoạn băng có đoạn:

NIXON: Ông cần bao nhiêu tiền?

JOHN W. DEAN: Tôi sẽ nói những người này trị giá… 1 triệu USD trong 2 năm tới (dừng)

NIXON: Chúng ta sẽ làm thế.

Ngay khi các đoạn băng được công bố, Nixon nhận được tuyên bố của lãnh đạo phe Cộng hòa trong Quốc hội rằng tất cả, chỉ trừ 15 Thượng nghị sỹ nhiều khả năng bỏ phiếu chống lại ông trong phiên xét xử luận tội, hơn cả đủ để bãi nhiệm ông.

Không muốn bị sỉ nhục vì trở thành Tổng thống đương nhiệm đầu tiên bị Quốc hội bãi nhiệm, Nixon đã từ chức ngày 8/8/1974.

Donald Trump: Yêu cầu luận tội năm 2019

Ngày 24/9, Chủ tịch Hạ viện Nancy Pelosi tuyên bố chính thức yêu cầu luận tội đối với Tổng thống Donald Trump liên quan tới những cáo buộc ông đã gây sức ép đối với Tổng thống Ukraine để điều tra nhằm vào đối thủ chính trị - cựu Phó Tổng thống Joe Biden.

Những vụ luận tội Tổng thống trong lịch sử nước Mỹ - 5

Tổng thống Donald Trump. Ảnh: Getty

Quyết định cho phép yêu cầu luận tội diễn ra sau khi một nhân vật tiết lộ chi tiết cuộc điện đàm giữa Tổng thống Trump và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky trong đó ông Trump được cho là đã dùng khoản viện trợ quân sự để đổi lấy lợi thế chính trị cá nhân.

Nhà Trắng sau đó đã công bố bản ghi cuộc điện đàm – mà nhiều thành viên đảng Dân chủ cho là có cho thấy ông Trump lạm dụng quyền lực.

Đến thời điểm này, Hạ viện đang lấy lời khai của các nhân chứng và chưa thông qua các điều khoản luận tội, vì thế quá trình luận tội vẫn còn ở giai đoạn đầu. Trường hợp của Trump là lần thứ 4 trong lịch sử Mỹ một Tổng thống bị chính thức điều tra luận tội tại Hạ viện.

Theo Hoàng Phạm

VOV

MỚI NHẤT
Tổng thống Trump “sốt ruột”, giục ông Kim Jong-un nhanh chóng hành động
Tổng thống Trump “sốt ruột”, giục ông Kim Jong-un nhanh chóng hành động

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump hối thúc nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un hành động nhanh chóng nhằm đạt được thỏa thuận trong việc giải trừ chương trình hạt nhân của Bình Nhưỡng.

Thứ hai, 18/11/2019 - 08:29

Trung Quốc điều nhóm tác chiến tàu sân bay đi qua eo biển Đài Loan
Trung Quốc điều nhóm tác chiến tàu sân bay đi qua eo biển Đài Loan

(Dân trí) - Trung Quốc đã đưa tàu sân bay tự đóng đầu tiên dẫn đầu nhóm tác chiến đi qua eo biển Đài Loan trong bối cảnh bầu cử ở hòn đảo này đang nóng dần lên.

Thứ hai, 18/11/2019 - 08:28

Nga - Ả rập Xê út bàn bạc hợp đồng "rồng lửa" S-400
Nga - Ả rập Xê út bàn bạc hợp đồng "rồng lửa" S-400

(Dân trí) - Một quan chức Nga xác nhận rằng nước này và Ả rập Xê út đang bàn bạc các điều khoản nhằm biến thỏa thuận mua S-400 do Moscow sản xuất trở nên có hiệu lực.

Thứ hai, 18/11/2019 - 07:24

Mỹ chỉ trích Trung Quốc cản trở hoạt động dầu khí của Việt Nam ở Biển Đông
Mỹ chỉ trích Trung Quốc cản trở hoạt động dầu khí của Việt Nam ở Biển Đông

(Dân trí) - Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Mark Esper đã chỉ trích hành vi của Trung Quốc tại Biển Đông, bao gồm việc cản trở hoạt động dầu khí của Việt Nam, trong cuộc gặp với các quan chức ASEAN.

Thứ hai, 18/11/2019 - 07:20

Vị nguyên soái Liên Xô cuối cùng được ông Putin tặng đồng hồ là ai?
Vị nguyên soái Liên Xô cuối cùng được ông Putin tặng đồng hồ là ai?

Trong đời binh nghiệp, Dmitry Yazov đã từ người lính trở thành vị Nguyên soái, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng của một cường quốc.

Thứ hai, 18/11/2019 - 07:02

Nga thả 3 tàu chiến của Ukraine
Nga thả 3 tàu chiến của Ukraine

Ngày 17/11, Nga thả 3 tàu của Ukraine mà nước này bắt giữ hồi tháng 11/2018 trước thềm Hội nghị Thượng đỉnh "Bộ Tứ Normandy" diễn ra vào tháng tới.

Chủ nhật, 17/11/2019 - 05:37

Trung Quốc gánh hệ lụy vì đập thủy điện lớn nhất thế giới
Trung Quốc gánh hệ lụy vì đập thủy điện lớn nhất thế giới

(Dân trí) - Chính phủ Trung Quốc từng cam kết với người dân nước này về lợi ích của Tam Hiệp, đập thủy điện lớn nhất thế giới. Tuy nhiên, những hệ lụy về môi trường đang gây ra cơn “đau đầu” cho giới chức nước này, khi người dân đang ngày càng phải đối mặt với nhiều hậu quả từ công trình đầy tham vọng này.

Chủ nhật, 17/11/2019 - 05:34

Máy bay F-35 Israel tập tấn công "hệ thống phòng thủ S-400 đặc biệt"
Máy bay F-35 Israel tập tấn công "hệ thống phòng thủ S-400 đặc biệt"

(Dân trí) - Trong cuộc tập trận chung với Mỹ và một số nước NATO mà Israel mô tả là hiện đại nhất trong lịch sử nước này, các máy bay chiến đấu F-35I đã diễn tập tấn công các hệ thống S-300 và S-400 đặc biệt, do Patriot “cải trang” thành.

Chủ nhật, 17/11/2019 - 03:31

Mục kích “tàu vũ trụ trên mặt nước”
Mục kích “tàu vũ trụ trên mặt nước”

Siêu du thuyền được ví như “tàu vũ trụ trên mặt nước” do hãng Porsche (Đức) thiết kế đã được rao bán vào đầu tháng này.

Chủ nhật, 17/11/2019 - 02:03

Ông Trump giải thích nguyên nhân cuộc điều tra luận tội đã kết thúc
Ông Trump giải thích nguyên nhân cuộc điều tra luận tội đã kết thúc

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng cuộc điều tra luận tội mà Hạ viện đang thực hiện chống lại ông đã kết thúc vì phía Ukraine đã bác bỏ cáo buộc rằng ông chủ Nhà Trắng gây áp lực lên Kiev để mang lại lợi ích chính trị cho bản thân.

Chủ nhật, 17/11/2019 - 02:01

Video máy bay chiến đấu Ấn Độ bốc cháy trên không nghi do đâm phải chim
Video máy bay chiến đấu Ấn Độ bốc cháy trên không nghi do đâm phải chim

(Dân trí) - Truyền thông Ấn Độ đã đăng tải đoạn video được cho ghi lại cảnh máy bay chiến đấu MiG-29K của nước này bốc cháy trên không nghi do đâm phải chim.

Chủ nhật, 17/11/2019 - 11:00

Tranh cãi quốc gia châu Phi đổi bô-xít lấy tiền xây đường từ Trung Quốc
Tranh cãi quốc gia châu Phi đổi bô-xít lấy tiền xây đường từ Trung Quốc

(Dân trí) - Ghana đang triển khai thỏa thuận 2 tỷ USD gây tranh cãi với Trung Quốc khi Bắc Kinh sẽ xây đường và cầu và đổi lại Ghana cho phép Trung Quốc khai thác bô-xít tại khu vực rừng mưa Upper Guinean tại Tây Phi.

Chủ nhật, 17/11/2019 - 09:31

ĐÁNG QUAN TÂM
Philippines hủy các dự án quy mô lớn dùng tiền của Trung Quốc
Philippines hủy các dự án quy mô lớn dùng tiền của Trung Quốc

(Dân trí) - Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte đã hủy một số dự án quy mô lớn sử dụng ngân sách của Trung Quốc trong nỗ lực giảm thiểu phụ thuộc vào vay vốn nước ngoài và hướng tới các dự án sử dụng vốn từ tư nhân.

Chủ nhật, 17/11/2019 - 08:20

Hoàng tử Anh thừa nhận khiến hoàng gia thất vọng vì giao du với tỷ phú ấu dâm
Hoàng tử Anh thừa nhận khiến hoàng gia thất vọng vì giao du với tỷ phú ấu dâm

(Dân trí) - Hoàng tử Anh Andrew, con trai của Nữ hoàng Anh Elizabeth, thừa nhận rằng ông khiến gia đình hoàng gia thất vọng vì giao du với tỷ phú ấu dâm Mỹ Jeffrey Epstein, người được xác định đã tự tử trong tù sau khi bị bắt.

Chủ nhật, 17/11/2019 - 07:43

Vì sao Mỹ quan tâm đặc biệt tới Ukraine?
Vì sao Mỹ quan tâm đặc biệt tới Ukraine?

(Dân trí) - Ukraine không phải là thành viên của NATO và cũng chật vật chiến đấu với nạn tham nhũng trong nhiều năm qua. Nhưng quốc gia này luôn trở thành tâm điểm của "cuộc chiến" nhằm tranh giành ảnh giữa Nga và Mỹ, và thậm chí giờ đây là cả Trung Quốc.

Thứ bảy, 16/11/2019 - 11:51

Đảng Cộng hòa quyết tâm bảo vệ ông Trump
Đảng Cộng hòa quyết tâm bảo vệ ông Trump

Trước những đòn tấn công dồn dập từ phía đảng Dân chủ, phe Cộng hòa vạch ra những chiến lược hợp lý nhằm bảo vệ Tổng thống Donald Trump.

Thứ bảy, 16/11/2019 - 05:12

Bên trong chuyến bay thương mại phá 2 kỷ lục thế giới
Bên trong chuyến bay thương mại phá 2 kỷ lục thế giới

(Dân trí) - Các phóng viên của Reuters, CNN và Dailymail đã kể lại trải nghiệm trên chuyến bay đi vào lịch sử của hãng hàng không Qantas, Australia khi nó đồng thời phá 2 kỷ lục thế giới về chuyến bay thương mại bay quãng đường dài nhất và thời gian lâu nhất.

Thứ bảy, 16/11/2019 - 05:03

Ông Kim Jong-un thị sát dàn máy bay quân sự “bất khả chiến bại” của Triều Tiên
Ông Kim Jong-un thị sát dàn máy bay quân sự “bất khả chiến bại” của Triều Tiên

(Dân trí) - Chủ tịch Triều Tiên Kim Jong-un đã đích thân thị sát một buổi biểu diễn hàng không quân sự của nước này, khen các phi công đã thể hiện sự “bất khả chiến bại” của "quân đoàn bay" Triều Tiên.

Thứ bảy, 16/11/2019 - 03:14

Rộ tin Mỹ yêu cầu Nhật Bản trả 8 tỷ USD "phí bảo vệ", Tokyo lên tiếng
Rộ tin Mỹ yêu cầu Nhật Bản trả 8 tỷ USD "phí bảo vệ", Tokyo lên tiếng

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump dường như có thể đã yêu cầu đồng minh Nhật Bản chi trả gấp 4 lần chi phí để lực lượng Washington đồn trú tại đây. Tuy nhiên, Tokyo đã lên tiếng bác bỏ thông tin này.

Thứ bảy, 16/11/2019 - 03:12

Tổng thống Trump "đại chiến" phiên điều trần luận tội
Tổng thống Trump "đại chiến" phiên điều trần luận tội

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã công kích cựu Đại sứ Mỹ tại Ukraine Marie Yovanovitch trên Twitter trong bối cảnh diễn ra cuộc điều trần công khai thứ hai trong tiến trình điều tra luận tội ông hôm 15-11.

Thứ bảy, 16/11/2019 - 10:37

Video thủy thủ tàu ngầm Nga tập thoát hiểm từ ống phóng ngư lôi
Video thủy thủ tàu ngầm Nga tập thoát hiểm từ ống phóng ngư lôi

(Dân trí) - Nga đã công bố đoạn video ghi lại cảnh diễn tập thoát hiểm khẩn cấp từ ống phóng ngư lôi của các thủy thù tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân.

Thứ bảy, 16/11/2019 - 10:30

Ông Putin sẽ lần đầu gặp ông Zelensky bàn về xung đột miền đông Ukraine
Ông Putin sẽ lần đầu gặp ông Zelensky bàn về xung đột miền đông Ukraine

(Dân trí) - Tổng thống Nga Vladimir Putin dự kiến sẽ lần đầu gặp gỡ Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky vào tháng tới và có cuộc trao đổi với hy vọng có thể tạo nên bước tiến mới cho cuộc xung đột ở miền đông Ukraine đã kéo dài trong 5 năm qua.

Thứ bảy, 16/11/2019 - 10:23

Vấn đề Biển Đông có thể “phủ bóng” cuộc gặp của các bộ trưởng quốc phòng
Vấn đề Biển Đông có thể “phủ bóng” cuộc gặp của các bộ trưởng quốc phòng

(Dân trí) - Bộ trưởng Quốc phòng của 10 nước ASEAN và các nước đối tác, trong đó có Mỹ và Trung Quốc, sẽ có cuộc gặp vào cuối tuần này và thảo luận về nhiều vấn đề, đặc biệt là Biển Đông.

Thứ bảy, 16/11/2019 - 09:02

Ngoại trưởng Mỹ tố Trung Quốc “nói một đằng, làm một nẻo” ở Biển Đông
Ngoại trưởng Mỹ tố Trung Quốc “nói một đằng, làm một nẻo” ở Biển Đông

(Dân trí) - Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo chỉ trích Trung Quốc liên tục không giữ lời hứa, trong đó có vấn đề Biển Đông, và để ngỏ khả năng Washington sẽ có biện pháp cứng rắn với Bắc Kinh.

Thứ bảy, 16/11/2019 - 07:33