Obama hay Romney tốt cho châu Á hơn?

Cuộc tranh luận cuối cùng giữa hai ứng viên Tổng thống Mỹ Barack Obama và Mitt Romney đã làm sáng tỏ quan điểm trong chính sách đối ngoại của người có khả năng trở thành lãnh đạo Mỹ. Ba vấn đề của châu Á được quan tâm hơn cả là Iran, Trung Quốc và Afghanistan-Pakistan.

 
Cuộc tranh luận này cũng bộc lộ sự mơ hồ trong các chính sách của hai ứng viên. Do đó, Obama hay Romney tốt hơn cho châu Á – đó là nhận định riêng của mỗi người sau khi nhìn lại những gì họ đã nói và làm.

 
Tổng thống Barack Obama và ứng viên Cộng hòa Mitt Romney

Tổng thống Barack Obama và ứng viên Cộng hòa Mitt Romney

Iran

Tổng thống Obama tuyên bố rằng: “chừng nào tôi còn làm Tổng thống Mỹ, Iran sẽ không thể có vũ khí hạt nhân”. Tehran phải lựa chọn giữa một sự hòa giải bằng ngoại giao để ‘chấm dứt chương trình hạt nhân hoặc họ sẽ phải đối mặt với một thế giới thống nhất và một Tổng thống Mỹ - người đã nói rằng chúng ta sẽ không loại trừ bất kỳ khả năng nào’.

Chính quyền của Tổng thống Obama hết sức nỗ lực để đưa Iran cùng vào bàn đàm phán để giải quyết các bất đồng một bằng biện pháp ngoại giao, liên quan tới chương trình hạt nhân, các vấn đề an ninh khu vực và các tranh cãi khác. Tuy nhiên, các kết quả đàm phán này chưa đưa ra một dấu hiệu cụ thể nào khả quan hoặc một chiều hướng nào cụ thể. Nhưng phương châm của ông Obama là ‘vẫn còn chỗ cho ngoại giao’.

Song song với đó, Washington tìm mọi cách để đánh vào ‘túi tiền’ của Tehran với hàng loạt lệnh trừng phạt, đồng thời vận động thêm các quốc gia phương Tây cô lập Iran. Đây là cách gây sức ép buộc Iran phải xem xét lại chương trình hạt nhân chứ chưa cần nói chuyện bằng súng ống. Trong một chừng mực nhất định thì các trừng phạt này có phát huy tác dụng.

Trong khi đó, ông Romney lại tìm cách phủ nhận khi ông Obama nói rằng “trong suốt chiến dịch tranh cử, ông ấy nói cứ như thể chúng ta nên có một hành động quân sự hấp tấp”. Ngài Thống đốc biện hộ rằng: ‘sứ mệnh của chúng ta là can ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân thông qua các phương tiện ngoại giao và hòa bình”. Ông nói rằng ‘Mỹ không thể chấp nhận việc Iran có tiềm lực hạt nhân’ nhưng liên tục nhấn mạnh rằng chỉ còn 4 năm nữa là Tehran có vũ khí hạt nhân. Romney nói rằng ‘hành động quân sự là phương sách cuối cùng. Đây là điều chỉ có thể cân nhắc nếu như đã – đang cố gắng hết sức ở tất cả mọi ngả’.

Afghanistan và Pakistan

Trong phần nội dung về Afghanistan và Pakistan, cả hai ứng viên đều tuyên bố rằng họ sẽ rút mọi lực lượng của Mỹ khỏi Afghanistan vào năm 2014, khác hẳn với tuyên bố rút quân có điều kiện mà họ và NATO trước đó còn ủng hộ cũng như mục đích của Lầu Năm Góc hiện nay là giữ khoảng 10.000 lính tại Afghanistan sau năm 2014 để huấn luyện và tham gia các nhiệm vụ chống khủng bố đặc biệt.

Mặc dù có nhiều tiến bộ rõ rệt tại Afghanistan nhưng vẫn còn quá sớm để nói rằng chiến lược chuyển đổi tại Afghanistan là một thành công, đặc biệt là sau những vụ việc như đốt kinh Cô-ran, vụ thảm sát các dân thường Afghanistan, và các vụ bê bối khác. Những sự vụ đó đã góp phần khiến cho các binh sĩ Afghanistan chĩa súng vào Mỹ và các lực lượng khác của NATO. Taliban vẫn có thể tái thiết lại sự hiện diện trong khu vực, trong khi các thể thế của Afghanistan lại không có khả năng thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội hoặc cải thiện quan hệ ngoại giao với Pakistan.

Chính quyền Mỹ cần phát triển và thực thi một chiến lược đối với Pakistan. Mặc dù chính quyền Obama đã đặt ra một mục tiêu chi tiết cần đạt được ở Afghanistan nhưng với Pakistan thì chưa cho dù quốc gia này có tầm quan trọng lớn hơn về khía cạnh dân cư, địa lý và tiềm lực quân sự.

Trung Quốc và Thái Bình Dương

Nội dung thứ ba quan trọng đó là sự vươn lên của Trung Quốc và các thách thức trong tương lai đối với Mỹ. Hai ứng viên đều cố gắng thể hiện các chính sách đối nội của họ nhằm củng cố nền kinh tế Mỹ và giúp Mỹ có sức cạnh tranh tốt hơn so với Trung Quốc.

Obama cho rằng “Trung Quốc vừa là đối thủ, vừa là một đối tác tiềm năng trong cộng đồng quốc tế nếu như họ tuân thủ các luật lệ như mọi người khác”. Chính quyền Obama cũng đã kiện Trung Quốc tại Tổ chức Thương mại Thế giới và sử dụng các biện pháp khác để tạo ra “một sân chơi cho hoạt động thương mại”. Kết quả là, xuất khẩu của Mỹ sang Trung Quốc tăng gấp 4 lần trong bốn năm qua, và đồng tiền của Trung Quốc cũng được tăng giá trị đáng kể.

Romney cũng đồng tình rằng Trung Quốc và Mỹ có chung quyền lợi trong việc tránh chiến tranh và chủ nghĩa bảo hộ. Romney cũng nghĩ rằng ‘có thể là đối tác với Trung Quốc’ và ‘không nhất thiết phải là ‘đối thủ’. Nhưng ông nói rằng “Trung Quốc không chơi chung luật” và rằng “Họ [Trung Quốc] ăn cắp sở hữu trí tuệ, bằng sáng chế, thiết kế, công nghệ và tin tặc máy tính của chúng ta, làm nhái các hàng hóa của chúng ta”.

Ứng viên Cộng hòa cũng nhắc lại rằng Trung Quốc găm đồng Nhân dân tệ có giá trị thấp hơn thực tế, khiến cho mọi người mua hàng Trung Quốc chứ không chọn hàng của Mỹ. Ông khẳng định lại là nếu đắc cử thì ngay trong ngày đầu tiên nhậm chức, ông sẽ gọi Trung Quốc là ‘kẻ thao túng tiền tệ’.

Tuy vậy, hai ứng viên không thật sự đề cập tới chiến lược rộng lớn hơn xét trên bình diện châu Á – Thái Bình Dương. Obama đã bảo vệ chiến lược ‘chuyển trọng tâm sang châu Á – Thái Bình Dương’ sau khi đề cập tới vấn đề an ninh liên quan tới Trung Quốc. Ông nói rằng chính sách này “đang gửi đi một tín hiệu rất rõ ràng rằng Mỹ chính là cường quốc Thái Bình Dương, rằng chúng ta sẽ hiện diện tại đây”.

Điều thú vị là Tổng thống sử dụng cụm từ ‘chuyển trọng tâm’ thay vì sử dụng cụm từ mới dùng là ‘tái cân bằng’. Những người chỉ trích nói rằng cụm từ ‘chuyển trọng tâm’ có thể bao hàm cả hai ý rằng trước kia, Mỹ không thật sự chú ý nhiều tới châu Á và nay đang rút khỏi một số khu vực khác để chuyển về đây, trong khi cả hai điều này đều không đúng.

Chính quyền Obama đã được lợi từ việc Trung Quốc bành trướng trong năm 2009 và 2010 khiến nhiều lãnh đạo châu Á giật mình sau một thời gian Bắc Kinh ru ngủ họ với các chính sách không đối đầu. Các khiêu khích của Trung Quốc khiến cho nhiều quốc gia châu Á quan ngại và cần Mỹ can dự nhiều hơn vào trong khu vực. Các nhà hoạch định chính sách của Trung Quốc đã kiềm chế lại cách tiếp cận của họ, điều này về lâu dài sẽ làm giảm dần nhu cầu đối với một sự hiện diện về mặt an ninh hữu hình của Mỹ tại châu Á.

Hơn nữa, căng thẳng giữa Trung Quốc và Mỹ về vấn đề Đài Loan, các đợt tuần tra của Mỹ gần với Trung Quốc và tăng cường quân sự giữa đôi bên đang được giảm dần, chứ chưa được giải quyết hoàn toàn. Trong năm nay, Bắc Kinh có sự kiềm chế hơn do các mối bận tâm về chính trị đối nội. Nhưng xét về lâu dài thì các nguồn gây ra căng thẳng cho quan hệ Mỹ - Trung về mặt kinh tế, ý thức hệ và quân sự vẫn còn và có thể dễ dàng thể hiện rõ thêm trong các cuộc đối đầu về vấn đề Iran, Triều Tiên, biển Đông và Đài Loan.

Theo Lê Thu
Vietnamnet/The Diplomat
MỚI NHẤT
Tổng thống Obama thị sát thiệt hại bão
Tổng thống Obama thị sát thiệt hại bão

(Dân trí) - Tổng thống Barack Obama hôm qua 31/10 đã đi thị sát vùng bị bão tàn phá tại bang New Jersey, khu vực đang nỗ lực trở lại sinh hoạt bình thường. Trong khi đó số người thiệt mạng vì bão Sandy đã vượt 60.

Thứ năm, 01/11/2012 - 07:26

Trung Quốc cảnh giác với máy bay đồ chơi trước đại hội Đảng
Trung Quốc cảnh giác với máy bay đồ chơi trước đại hội Đảng

(Dân trí) - Hôm qua 31/10, báo chí Trung Quốc cho hay các cửa hàng đồ chơi ở Bắc Kinh đã được lệnh phải ghi lại danh tính tất cả người mua các loại đồ chơi điện cho trẻ em có điều khiển bằng sóng vô tuyến, khi an ninh được siết chặt trước Đại hội Đảng 18.

Thứ năm, 01/11/2012 - 06:28

Nỗ lực tìm kiếm 4 thuyền viên mất tích của tàu Saigon Queen
Nỗ lực tìm kiếm 4 thuyền viên mất tích của tàu Saigon Queen

(Dân trí) - Ủy ban Quốc gia về tìm kiếm cứu nạn hiện đang nỗ lực phối hợp chặt chẽ với các lực lượng tìm kiếm cứu nạn Sri Lanka, Ấn Độ, lực lượng tuần duyên Mỹ nỗ lực tìm kiếm 4 thuyền viên trên tàu Saigon Queen hiện đang mất tích.

Thứ tư, 31/10/2012 - 10:33

Đi đám cưới, 25 người chết vì điện giật
Đi đám cưới, 25 người chết vì điện giật

Một đám cưới tại miền đông Ả Rập Saudi đêm 30-10 đã biến thành thảm kịch sau khi xảy ra sự cố điện giật khiến 25 người thiệt mạng và 30 người bị thương.

Thứ tư, 31/10/2012 - 07:22

Nhật Bản bắt được loài cá độc gấp 50 lần cá nóc
Nhật Bản bắt được loài cá độc gấp 50 lần cá nóc

Các quan chức ngư nghiệp tỉnh Mie ngày 30/10 cho biết các ngư dân ở đảo Toshi, thành phố Toba, thuộc tỉnh này đã đánh bắt được cá Soshihagi thuộc họ Kawahagi có chứa chất độc cực mạnh.

Thứ tư, 31/10/2012 - 04:45

Bão Sandy để lại bài toán khó giải cho tàu điện ngầm New York
Bão Sandy để lại bài toán khó giải cho tàu điện ngầm New York

(Dân trí) – Với việc nước lụt đã tràn vào những đường tàu điện ngầm sâu nhất New York, giao thông tại thành phố này trong vài ngày tới có lẽ chưa thể phục hồi sau thảm họa tự nhiên tồi tệ nhất hơn 100 năm qua.
 >> Vào hệ thống đường tàu điện ngầm ngập nước ở New York

Thứ tư, 31/10/2012 - 04:25

Một tuần trước bầu cử tổng thống Mỹ: Quyết đấu ở Florida, Ohio
Một tuần trước bầu cử tổng thống Mỹ: Quyết đấu ở Florida, Ohio

Trong khi hầu hết các bang xem như đã an bài, cả hai ứng viên Barack Obama và Mitt Romney đều đang tập trung toàn bộ “hỏa lực” tại bang Florida và Ohio - nơi được xem như chiến trường khốc liệt và hứa hẹn nhiều bất ngờ thú vị trong cuộc đua vào Nhà Trắng.

Thứ tư, 31/10/2012 - 04:16

Không quân hạm vượt trội so với Liêu Ninh và INS Vikramaditya
Không quân hạm vượt trội so với Liêu Ninh và INS Vikramaditya

Không tính đến 11 tàu sân bay hiện có và siêu tàu sân bay USS Gerald R. Ford sắp ra đời, chỉ riêng lực lượng không quân hạm của các tàu đổ bộ tấn công Mỹ đã có sức mạnh vượt trội so với Liêu Ninh và INS Vikramaditya.

Thứ tư, 31/10/2012 - 02:56

Bão Sandy cuốn tàu 700 tấn ở New York "lên phố"
Bão Sandy cuốn tàu 700 tấn ở New York "lên phố"

(Dân trí) - Một tàu chở nước 700 tấn đã bị bão Sandy cuốn lên khu dân cư Staten Island ở thành phố New York vào tối ngày thứ hai vừa qua, 29/10.

Thứ tư, 31/10/2012 - 02:45

Iran tập trận lớn gần biên giới Iraq
Iran tập trận lớn gần biên giới Iraq

(Dân trí) – Truyền thông nhà nước Iran ngày 30/10 khẳng định quân đội nước này đã bắt đầu cuộc tập trận 2 ngày gần biên giới Iraq. Đợt tập trận huy động cả trực thăng chiến đấu nhằm mục tiêu tăng cường khả năng chiến đấu trước các mối đe dọa.

Thứ tư, 31/10/2012 - 02:10

Philippines mua 5 tàu tuần duyên của Pháp
Philippines mua 5 tàu tuần duyên của Pháp

(Dân trí) - Lực lượng bảo vệ bờ biển Philippines hôm qua 30/10 cho biết sẽ mua 5 tàu tuần duyên của Pháp, trong hợp đồng trị giá khoảng 116 triệu USD, để bổ sung vào đội tàu tuần tra trên Biển Đông.

Thứ tư, 31/10/2012 - 11:43

Tàu Trung-Nhật đối đầu trên Hoa Đông
Tàu Trung-Nhật đối đầu trên Hoa Đông

(Dân trí) - Tàu tuần tra Trung Quốc sáng qua 30/10 đã đối đầu với tàu Nhật Bản gần một đảo thuộc quần đảo Senkaku/Điếu Ngư trên Hoa Đông. Đây là vụ va chạm mới nhất kể từ khi Tokyo quốc hữu hóa quần đảo tranh chấp này.

Thứ tư, 31/10/2012 - 11:20

ĐÁNG QUAN TÂM
Tướng không quân Syria bị quân nổi dậy bắn chết
Tướng không quân Syria bị quân nổi dậy bắn chết

(Dân trí) – Truyền thông nhà nước Syria ngày 29/10 khẳng định tướng Abdullah Mahmoud al-Khalidi, một chỉ huy cấp cao của lực lượng không quân nước này đã bị quân nổi dậy bắn chết tại trung tâm Damascus.

Thứ tư, 31/10/2012 - 09:02

Đài Loan bắt 8 cựu sỹ quan làm gián điệp cho Trung Quốc đại lục
Đài Loan bắt 8 cựu sỹ quan làm gián điệp cho Trung Quốc đại lục

(Dân trí) – Thông tin từ cơ quan quốc phòng Đài Loan ngày 29/10 khẳng định 8 cựu sỹ quan hải quân của hòn đảo này đã bị bắt và truy tố về tội làm gián điệp cho Trung Quốc đại lục.

Thứ tư, 31/10/2012 - 08:54

Vạt tàn phá của Sandy ở Mỹ
Vạt tàn phá của Sandy ở Mỹ

(Dân trí) - Hầu hết bờ biển miền đông nước Mỹ, trong đó có thành phố New York và Atlantic, bị thiệt hại nặng nề do gió lớn và ngập lụt khi bão Sandy quét qua.

Thứ tư, 31/10/2012 - 08:02

Mỹ: Hơn 40 người chết vì bão Sandy
Mỹ: Hơn 40 người chết vì bão Sandy

(Dân trí) - Số lượng người thiệt mạng trong bão Sandy tăng lên 42 ở Mỹ, và con số này còn tăng khi nhiều người vẫn mất tích. Riêng ở thành phố New York, ít nhất 18 người thiệt mạng. Hàng triệu người vẫn bị cúp điện, giao thông công cộng ở đông bắc vẫn tê liệt.

Thứ tư, 31/10/2012 - 07:29

Bão gây hỏa hoạn, "nuốt trọn" 50 căn nhà ở New York
Bão gây hỏa hoạn, "nuốt trọn" 50 căn nhà ở New York

(Dân trí) - Lính cứu hỏa đã phải vật lộn để khống chế hỏa hoạn ở một quận tại Queens, New York trong tình cảnh gió lớn và nước ngập sâu khi bão Sandy quét qua bờ biển miền đông nước Mỹ.

Thứ ba, 30/10/2012 - 08:51

Obama ban bố “thảm họa lớn” ở New York
Obama ban bố “thảm họa lớn” ở New York

(Dân trí) - Tổng thống Obama đã tuyên bố tình trạng “thảm họa lớn” ở bang New York, sau khi siêu bão Sandy gây lụt lội rộng khắp và gây mất điện đối với hàng triệu người ở bờ đông nước Mỹ. Thiệt hại ước tính từ 10-20 tỉ USD.

Thứ ba, 30/10/2012 - 08:10

Hải quân Iran điều tàu chiến tới Sudan
Hải quân Iran điều tàu chiến tới Sudan

(Dân trí) – Truyền thông Nhà nước Iran khẳng định ngày 29/10, một nhóm đặc nhiệm của hải quân nước này đã cập cảng tại Sudan mang theo “một thông điệp về hòa bình và an ninh tới các quốc gia láng giềng”.

Thứ ba, 30/10/2012 - 04:22

Bolivia: Phát thanh viên bị thiêu khi đang lên sóng
Bolivia: Phát thanh viên bị thiêu khi đang lên sóng

(Dân trí) - Một phóng viên đài phát thanh Bolivia đã bị tấn công, bị tẩm xăng đốt khi đang thực hiện một chương trình của đài ở thành phố miền nam nước này.

Thứ ba, 30/10/2012 - 03:00

Nhật phát hiện bom Thế chiến II gần đường băng
Nhật phát hiện bom Thế chiến II gần đường băng

(Dân trí) - Gần 100 chuyến bay đã bị hủy bỏ ở một thành phố đông bắc Nhật vào ngày hôm nay khi các công nhân xây dựng tình cờ phát hiện quả bom chưa phát nổ, có thể từ Thế chiến II, nằm gần đường băng.

Thứ ba, 30/10/2012 - 02:29

Bão ở Mỹ: Nước biển tràn vào đường tàu điện ngầm New York
Bão ở Mỹ: Nước biển tràn vào đường tàu điện ngầm New York

(Dân trí) - Hầu hết New York chìm trong bóng tối vào thứ hai khi siêu bão Sandy quét qua, gây ra một vụ nổ tại trạm điện và khiến nước biển tràn vào quận tài chính Phố Wall, đường tàu điện ngầm. Tại Bắc Carolina, bão đánh chìm một thuyền buồm, làm 1 người chết.

Thứ ba, 30/10/2012 - 12:12

Trung Quốc đã biên chế hơn 250 chiến đấu cơ tự chế J-10
Trung Quốc đã biên chế hơn 250 chiến đấu cơ tự chế J-10

(Dân trí) – Dẫn thông tin từ tờ Thời báo Hoàn Cầu của Trung Quốc, tờ Want Daily của Đài Loan ngày 29/10 khẳng định hiện không quân và hải quân Trung Quốc đang sử dụng ít nhất 250 chiến đấu cơ J-10 do nước này tự thiết kế.

Thứ ba, 30/10/2012 - 12:04

Vợ nhà lãnh đạo Triều Tiên trở lại sau thời gian dài vắng bóng
Vợ nhà lãnh đạo Triều Tiên trở lại sau thời gian dài vắng bóng

(Dân trí) - Sau hơn 50 ngày vắng bóng, hôm 29/10 vợ nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-Un trở lại trước công chúng khi cùng chồng tham dự một buổi hòa nhạc tại Bình Nhưỡng.

Thứ ba, 30/10/2012 - 10:40