Quốc gia châu Phi “dở khóc dở cười” vì dự án đường sắt của Trung Quốc

Dân trí Dự án đường sắt tỷ USD do Trung Quốc rót vốn và xây dựng tại Kenya bỗng nhiên dừng lại, khiến quốc gia châu Phi phải loay hoay xử lý và tìm lối thoát cho mình.
>>Malaysia lý giải vụ tịch thu 240 triệu USD của tập đoàn dầu khí Trung Quốc
>>Kinh tế Trung Quốc bị tác động mạnh bởi chiến tranh thương mại, tăng trưởng thấp nhất trong 27 năm
>>Hàng loạt công ty lớn rời khỏi Trung Quốc giữa "sóng gió" thương chiến

Quốc gia châu Phi “dở khóc dở cười” vì dự án đường sắt của Trung Quốc - 1

Phần cuối của tuyến đường sắt do Trung Quốc xây dựng tại Duka Moja, Kenya (Ảnh: Luis Tato/Bloomberg)

Những thanh tà vẹt bằng bê tông sáng bóng chạy dọc theo cây cầu đường sắt mới ở Kenya. Đây là đoạn mới nhất trong tuyến đường sắt do Trung Quốc xây dựng từ bờ biển Kenya tới biên giới Uganda.

Tuy nhiên, tuyến đường này hiện vẫn chưa đến biên giới. Nó dừng đột ngột tại một ngôi làng im lìm, nơi cách thủ đô Nairobi của Kenya khoảng 120 km về phía tây. Đường ray vẫn nằm đó nhưng chưa được sử dụng.

Công trình đường sắt này được xem là dự án hạ tầng chủ lực của khu vực Đông Phi. Tuy nhiên, dự án bị tạm dừng hồi đầu năm nay, sau khi Trung Quốc rút khoảng 4,9 tỷ USD tiền cho vay cần thiết để hoàn thiện nốt tuyến đường.

Hành động bất ngờ của Trung Quốc khiến cả chính phủ Kenya và Uganda trở tay không kịp. Cả hai nước bây giờ buộc phải khôi phục lại một tuyến đường sắt khác từ thời thuộc địa để chắp nối và thúc đẩy thương mại trong khu vực.

Lý do khiến Trung Quốc dừng rót thêm tiền cho dự án đường sắt tại Kenya có thể nằm ở tính chất quan trọng của dự án. Truyền thông nhà nước Trung Quốc nhiều lần mô tả dự án Đường sắt Tiêu chuẩn Mombasa - Nairobi là bằng chứng điển hình cho Sáng kiến Vành đai và Con đường của Chủ tịch Tập Cận Bình.

Tuy nhiên, sau khi cộng đồng quốc tế ngày càng lo ngại về việc Sáng kiến Vành đai và Con đường có thể đẩy các nước nghèo hơn vào nguy cơ bẫy nợ và không có khả năng chi trả, ông Tập Cận Bình hồi tháng 4 đã đánh tín hiệu rằng Trung Quốc sẽ kiểm soát chặt chẽ hơn nữa đối với các dự án và siết chặt việc giám sát.

Sự thay đổi trong lập trường của Trung Quốc bắt đầu được cảm nhận trên toàn thế giới.

Một dự án đường sắt đã được lên kế hoạch từ trước tại Kazakhstan, vốn được xem là “ngôi sao” sáng của Sáng kiến Vành đai và Con đường, đã bị hoãn lại sau khi một ngân hàng địa phương tiếp nhận các khoản vay từ Trung Quốc bị sụp đổ.

Tại Zimbabwe, một dự án điện mặt trời khổng lồ cũng lâm vào cảnh thiếu tiền sau khi Ngân hàng Xuất nhập khẩu Trung Quốc dừng cấp vốn do lo ngại các khoản nợ chồng chất của chính phủ Zimbabwe.

Dự án đường sắt của Kenya có thể là “nạn nhân” tiếp theo.

Quốc gia châu Phi “dở khóc dở cười” vì dự án đường sắt của Trung Quốc - 2

Người Kenya nhảy múa bên cạnh đầu tàu do công ty Trung Quốc sản xuất cho dự án đường sắt Mombasa-Nairobi năm 2017. (Ảnh: Xinhua)

“Trung Quốc đang thực thi cách tiếp cận thận trọng hơn đối với các khoản nợ của họ tại châu Phi”, Piers Dawson, chuyên gia tư vấn tại hãng tư vấn đầu tư Africa Matters có trụ sở tại London, Anh, cho biết, đề cập tới những “lùm xùm ngày càng tăng xung quanh tính bền vững và nguy cơ vỡ nợ” của các nước nhận dự án từ Trung Quốc.

Trung Quốc hiện là nước cho vay lớn nhất đối với các dự án cơ sở hạ tầng tại châu Phi. Cứ 5 dự án tại châu Phi sẽ có 1 dự án do Trung Quốc rót vốn, và cứ 3 dự án tại khu vực này sẽ có 1 dự án do Bắc Kinh xây dựng.

Ngân hàng Phát triển châu Phi ước tính khu vực này cần 130 - 170 tỷ USD mỗi năm để phát triển cơ sở hạ tầng. Do vậy, chính phủ các nước trong khu vực luôn sẵn sàng tiếp nhận các khoản vay từ Trung Quốc để đáp để đáp ứng nhu cầu phát triển.

Tuy nhiên, báo cáo do Trung tâm Phát triển Toàn cầu có trụ sở tại Washington công bố vào tháng 3/2018 cho thấy, Kenya là một trong 3 nước châu Phi có nguy cơ gặp khủng hoảng nợ do tham gia Sáng kiến Vành đai và Con đường của Trung Quốc. Hai nước còn lại là Ai Cập và Ethiopia.

“Trung Quốc cũng phải giải quyết các vấn đề của chính họ, bao gồm tâm lý cho rằng họ đang “gài bẫy” nhiều đối tác trong khuôn khổ Sáng kiến Vành đai và Con đường bằng cách nhấn chìm các đối tác này trong nợ nần. Chính phủ Trung Quốc phải tạm dừng lại các kế hoạch mở rộng ra bên ngoài, hoặc ít nhất cũng tập trung hơn vào tính khả thi của các dự án do lo ngại nguy cơ vỡ nợ nhằm vào chính các doanh nghiệp của họ”, Jacques Nel, chuyên gia kinh tế tại hãng NKC African Economics, nhận định.

Nửa đầu tiên của tuyến đường sắt Kenya - Uganda, trải dài 470 km nối thành phố cảng Mombasa với thủ đô Nairobi, đã đi vào hoạt động, song vẫn chưa tạo ra tiền. Trung Quốc dừng cấp thêm vốn để hoàn thành nốt tuyến đường nối với Uganda giữa lúc lo ngại về tính khả thi của dự án.

Kenya và Uganda đã bắt tay hợp tác để làm tuyến đường sắt mới với sự trợ giúp của Trung Quốc để giảm thiểu chi phí vận tải cũng như thời gian hàng hóa di chuyển vào mỗi nước. Tuy nhiên, sau khi nhận ra rằng Trung Quốc sẽ không rót thêm vốn để hoàn thiện dự án, Tổng thống Kenya Uhuru Kenyatta đã quyết định nối đoạn đường sắt mới làm với một tuyến đường sắt khổ hẹp hơn có tuổi đời hơn 90 năm. Trong khi đó, Uganda, một nước cũng đang vay tiền Trung Quốc, quyết định nâng cấp tuyến đường sắt từ thời thuộc địa của họ tại biên giới với Kenya.

Tuy vậy, kế hoạch trên vẫn khiến Kenya và Uganda phải gánh thêm nợ trong bối cảnh Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đang hối thúc họ hạn chế chi tiêu. Trung Quốc là chủ nợ nước ngoài lớn nhất của Kenya, chiếm khoảng 22% nợ nước ngoài của Kenya tính đến tháng 12/2018.

Nhận thức được rằng các khoản nợ phát sinh sẽ càng nới rộng thâm hụt ngân sách của Kenya, Tổng thống Kenyatta đang kêu gọi các nhà đầu tư tư nhân hoàn thành đoạn đường sắt nối tuyến đường sắt cũ và mới. Trong khi đó, Uganda cũng cần 205 triệu USD để cải tạo tuyến đường sắt cũ, song vẫn chưa biết làm thế nào để có được số tiền này.

Trước đó, vào thời điểm năm 2013, Tổng thống Kenyatta đã đề nghị Trung Quốc cho vay tiền xây dựng dự án đường sắt, với điều kiện Bắc Kinh sẽ cung cấp các nhà thầu. Ngân hàng Xuất nhập khẩu Trung Quốc đã cho vay 3,6 tỷ USD để xây dựng tuyến đường sắt tới Nairobi. Tập đoàn Cầu Đường Trung Quốc chịu trách nhiệm xây dựng, trong khi Công ty Xây dựng Giao thông Trung Quốc được chọn là đơn vị vận hành.

Doanh thu từ việc khai thác tuyến đường sắt tại Kenya dự kiến sẽ được dùng để trả nợ khoản vay của Trung Quốc. Tuy nhiên, giới chỉ trích cho rằng chi phí xây dựng quá cao và dự án sẽ không thể mang lại lợi nhuận trong khoảng thời gian dài.

Thành Đạt

Theo Bloomberg

MỚI NHẤT
Luật sư xác nhận cựu vương Malaysia đã ly hôn người đẹp Nga
Luật sư xác nhận cựu vương Malaysia đã ly hôn người đẹp Nga

(Dân trí) - Luật sư của cựu vương Malaysia Muhammad V ngày 20/7 xác nhận ông đã ly hôn người đẹp Nga Oksana Voevodina chỉ sau 1 năm kết hôn, và ám chỉ rằng ông Muhammad V không chắc con trai 2 tháng tuổi của Voevodina có phải là con ruột của ông hay không.

Chủ nhật, 21/07/2019 - 01:03

Venezuela tố máy bay trinh sát Mỹ xâm phạm không phận
Venezuela tố máy bay trinh sát Mỹ xâm phạm không phận

(Dân trí) - Venezuela cáo buộc một máy bay tình báo của Mỹ đã bay qua không phận nước này và gọi đây là hành động khiêu khích của Washington.

Chủ nhật, 21/07/2019 - 11:24

Sức mạnh F-16V “Rắn hổ lục” - Tiêm kích được nhiều nước lựa chọn
Sức mạnh F-16V “Rắn hổ lục” - Tiêm kích được nhiều nước lựa chọn

F-16V được các chuyên gia quân sự đánh giá là một trong những chiến đấu cơ thế hệ 4++ hàng đầu thế giới.

Chủ nhật, 21/07/2019 - 11:20

Các nước tăng cường tàu cảnh sát biển đối phó Trung Quốc bành trướng trên Biển Đông
Các nước tăng cường tàu cảnh sát biển đối phó Trung Quốc bành trướng trên Biển Đông

(Dân trí) - Các nước trong khu vực đang tăng cường năng lực của lực lượng cảnh sát biển thông qua việc trang bị các tàu mới nhằm đối phó với tham vọng bành trướng của Trung Quốc tại Biển Đông.

Chủ nhật, 21/07/2019 - 11:16

Mỹ lên án hành động khiêu khích của Trung Quốc tại Biển Đông
Mỹ lên án hành động khiêu khích của Trung Quốc tại Biển Đông

(Dân trí) - Bộ Ngoại giao Mỹ bày tỏ quan ngại trước thông tin Trung Quốc can thiệp vào hoạt động khai thác và thăm dò dầu khí trên Biển Đông, trong đó có hoạt động khai thác và thăm dò của Việt Nam.

Chủ nhật, 21/07/2019 - 07:54

Video Iran vây bắt tàu dầu Anh “như phim hành động”
Video Iran vây bắt tàu dầu Anh “như phim hành động”

(Dân trí) - Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran đã công bố đoạn video ghi lại cảnh bắt giữ tàu chở dầu Stena Impero mang cờ Anh tại eo biển Hormuz hôm 19/7.

Chủ nhật, 21/07/2019 - 06:53

Sau Thổ Nhĩ Kỳ, đến lượt Ấn Độ sở hữu "rồng lửa" S-400?
Sau Thổ Nhĩ Kỳ, đến lượt Ấn Độ sở hữu "rồng lửa" S-400?

Cuối năm 2018, trong khuôn khổ chuyến thăm Ấn Độ của Tổng thống Nga Vladimir Putin, hai bên đã ký hàng loạt thỏa thuận quân sự lớn, trong đó có hợp đồng cung cấp 10 tổ hợp S-400 trị giá tới 5,4 tỷ USD.

Thứ bảy, 20/07/2019 - 08:18

Iran lên tiếng về lý do bắt giữ tàu dầu Anh
Iran lên tiếng về lý do bắt giữ tàu dầu Anh

(Dân trí) - Iran cho biết tàu dầu Anh Stena Impero bị bắt giữ vì có liên quan tới một vụ va chạm với tàu cá trên eo biển Hormuz.

Thứ bảy, 20/07/2019 - 05:48

Ông Trump: Trung Quốc có năm kinh tế tệ nhất, Mỹ thì tuyệt nhất
Ông Trump: Trung Quốc có năm kinh tế tệ nhất, Mỹ thì tuyệt nhất

Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 19-7 cho hay Bộ trưởng Tài chính Steve Mnuchin đã có cuộc trò chuyện rất tốt đẹp người đồng cấp Trung Quốc giữa lúc xuất hiện các tín hiệu tích cực cho thấy hai bên sẽ đối thoại để chấm dứt cuộc chiến thương mại.

Thứ bảy, 20/07/2019 - 03:50

Thiếu niên Trung Quốc 13 tuổi đánh cắp 2 máy bay hạng nhẹ ở khu nghỉ dưỡng
Thiếu niên Trung Quốc 13 tuổi đánh cắp 2 máy bay hạng nhẹ ở khu nghỉ dưỡng

(Dân trí) - Một thiếu niên 13 tuổi người Trung Quốc đã vướng phải rắc rối lớn khi bị camera an ninh ghi lại khoảnh khắc cậu đánh cắp 2 máy bay cỡ nhỏ từ một khu nghỉ dưỡng và sau đó vận hành nó.

Thứ bảy, 20/07/2019 - 03:46

Cảnh sát Philippines cáo buộc Phó Tổng thống âm mưu “nổi loạn”
Cảnh sát Philippines cáo buộc Phó Tổng thống âm mưu “nổi loạn”

(Dân trí) - Cảnh sát Philippines đã đề xuất cáo buộc Phó Tổng thống nước này Leni Robredo và một số chính trị gia đối lập âm mưu gây bất ổn cho chính quyền Tổng thống đương nhiệm Rodrigo Duterte.

Thứ bảy, 20/07/2019 - 03:17

Ông Trump cử người đàm phán “phá” bế tắc sau khi Iran gửi tín hiệu “xuống nước”
Ông Trump cử người đàm phán “phá” bế tắc sau khi Iran gửi tín hiệu “xuống nước”

(Dân trí) - Trong bối cảnh Iran đã phát đi tín hiệu sẵn sàng sử dụng con đường ngoại giao để làm dịu căng thẳng với Mỹ, Tổng thống Donald Trump cũng cử Thượng nghị sĩ Rand Paul phụ trách quá trình đàm phán với Tehran.

Thứ bảy, 20/07/2019 - 03:12

ĐÁNG QUAN TÂM
“Sát thủ diệt UAV” trên boong tàu chiến Mỹ nghi bắn rơi máy bay Iran
“Sát thủ diệt UAV” trên boong tàu chiến Mỹ nghi bắn rơi máy bay Iran

(Dân trí) - Lầu Năm Góc tuyên bố rằng tàu tấn công đổ bộ USS Boxer của Mỹ đã bắn rơi máy bay không người lái (UAV) của Iran bằng vũ khí tác chiến điện tử. “Sát thủ UAV” LMADIS được cho là vũ khí đứng sau vụ tấn công này.

Thứ bảy, 20/07/2019 - 11:05

Tổng thống Putin lên tiếng khi Mỹ - Iran “căng như dây đàn”
Tổng thống Putin lên tiếng khi Mỹ - Iran “căng như dây đàn”

(Dân trí) - Tổng thống Vladimir Putin đã bày tỏ sự quan ngại về tình hình đối đầu căng thẳng giữa Mỹ và Iran hiện nay tại vùng Vịnh.

Thứ bảy, 20/07/2019 - 10:27

Cuộc đụng độ nguy hiểm giữa tàu chiến Mỹ và trực thăng Iran trước khi UAV bị bắn rơi
Cuộc đụng độ nguy hiểm giữa tàu chiến Mỹ và trực thăng Iran trước khi UAV bị bắn rơi

(Dân trí) - Một nhà báo có mặt trên tàu tấn công đổ bộ Mỹ USS Boxer đã mô tả lại cuộc đụng độ đầy căng thẳng và nguy hiểm giữa tàu Mỹ và trực thăng Iran ngay trước khi Washington tuyên bố bắn rơi máy bay không người lái (UAV) của Tehran.

Thứ bảy, 20/07/2019 - 09:28

Video người đàn ông trèo lên cánh máy bay Nigeria để đi "chui"
Video người đàn ông trèo lên cánh máy bay Nigeria để đi "chui"

(Dân trí) - Một máy bay Nigeria đã bị chậm chuyến sau khi hành khách phát hiện và ghi lại khoảnh khắc một người đàn ông trèo lên cánh máy bay, đặt hành lý vào động cơ để đi "chui".

Thứ bảy, 20/07/2019 - 09:05

Ông Trump cảnh báo Iran phải trả giá đắt nếu làm điều “dại dột”
Ông Trump cảnh báo Iran phải trả giá đắt nếu làm điều “dại dột”

(Dân trí) - Tổng thống Donald Trump cho biết ông không lo ngại xung đột với Iran vì Mỹ sở hữu sức mạnh vượt trội trên thế giới.

Thứ bảy, 20/07/2019 - 08:48

Iran tung video tố Mỹ “nói dối trắng trợn” vụ bắn rơi máy bay không người lái
Iran tung video tố Mỹ “nói dối trắng trợn” vụ bắn rơi máy bay không người lái

(Dân trí) - Iran đã công bố đoạn video để bác bỏ tuyên bố của Mỹ về việc bắn rơi máy bay không người lái của Tehran tại eo biển Hormuz.

Thứ bảy, 20/07/2019 - 07:46

Ả rập Xê út cho quân Mỹ đồn trú lần đầu sau 16 năm giữa căng thẳng Trung Đông
Ả rập Xê út cho quân Mỹ đồn trú lần đầu sau 16 năm giữa căng thẳng Trung Đông

(Dân trí) - Ả rập Xê út đã quyết định cho quân đội Mỹ tới đồn trú tại quốc gia này lần đầu tiên kể từ năm 2003 trong một nỗ lực nhằm tăng cường an ninh khu vực.

Thứ bảy, 20/07/2019 - 07:45

Iran bắt tàu chở dầu Anh tại eo biển Hormuz
Iran bắt tàu chở dầu Anh tại eo biển Hormuz

(Dân trí) - Anh nói Iran đã bắt và chặn hai tàu chở dầu tại vùng Vịnh, đồng thời cảnh báo Tehran sẽ phải gánh chịu hậu quả nếu không trả lại các tàu này.

Thứ bảy, 20/07/2019 - 07:02

Video máy bay Boeing chở 47 người lao xuống Thái Bình Dương
Video máy bay Boeing chở 47 người lao xuống Thái Bình Dương

(Dân trí) - Một đoạn video quay từ buồng lái đã ghi lại khoảnh khắc máy bay Boeing 737 của hãng hàng không Air Niugini chở 47 người lao xuống Thái Bình Dương.

Thứ sáu, 19/07/2019 - 09:52

Thủ tướng Đức lên tiếng về sức khỏe sau 3 lần run lẩy bẩy
Thủ tướng Đức lên tiếng về sức khỏe sau 3 lần run lẩy bẩy

(Dân trí) - Thủ tướng Đức Angela Merkel đã lên tiếng làm rõ nghi vấn về vấn đề sức khỏe sau khi bà được nhìn thấy run lẩy bẩy tại 3 sự kiện ngoài trời trong vòng một tháng.

Thứ sáu, 19/07/2019 - 08:26

S-300 và S-400 có đánh bại máy bay tàng hình Mỹ?
S-300 và S-400 có đánh bại máy bay tàng hình Mỹ?

Trong khi dư luận thế giới quan tâm nhiều đến sự kiện Nga cung cấp hệ thống tên lửa phòng không S-400 cho Thổ Nhĩ Kỳ và Mỹ loại Thổ Nhĩ Kỳ ra khỏi chương trình F-35, tạp chí The National Interest đặt vấn đề: Liệu các hệ thống S-300 và S-400 có thể đánh bại chiến đấu cơ tàng hình của Mỹ khi lâm trận hay không?

Thứ sáu, 19/07/2019 - 07:57

Quốc tế chung tay cùng Việt Nam trong “cuộc chiến” dai dẳng với bom mìn chưa nổ
Quốc tế chung tay cùng Việt Nam trong “cuộc chiến” dai dẳng với bom mìn chưa nổ

(Dân trí) - Ngoài những nỗ lực của Chính phủ và Bộ Quốc phòng Việt Nam, hoạt động rà phá giảm thiểu rủi ro bom mìn trong thời gian qua đã nhận được sự ủng hộ tích cực từ cộng đồng quốc tế, với mục tiêu tìm ra hướng đi đúng đắn cho “cuộc chiến” với bom đạn còn tồn dư sau hàng chục năm kể từ khi hòa bình lập lại.

Thứ sáu, 19/07/2019 - 06:53