Sách Trắng đối ngoại Trung Quốc 2013 có gì đặc biệt?

Trung Quốc trong năm 2013 đã công bố Sách trắng về Đối ngoại, trong phần về những thách thức và sứ mệnh, có bao gồm một loạt những khái niệm mới, liên quan đến những nguy cơ đe dọa an ninh quốc gia.

Mỹ là nguy cơ lớn nhất, tranh chấp biển đảo thứ hai

Mỹ là nguy cơ lớn nhất, tranh chấp biển đảo thứ hai

Lần đầu tiên những vấn đề trọng tâm của đối ngoại chính trị và chính sách quốc phòng được nêu lên đích danh như bản chất của nó. Trong phần đánh giá tình hình và thách thức hiện nay, đã thẳng thắn chỉ ra rằng: "Một quốc gia đã tăng cường các liên minh quân sự của mình trong khu vực châu Á-Thái Bình Dương, tăng cường sự hiện diện quân sự trong khu vực", và thường xuyên tiến hành các hoạt động nhằm làm cho tình hình châu Á ngày càng căng thẳng hơn.

“Một quốc gia” - thực tế là một ám chỉ rõ ràng Mỹ, quốc gia đã tuyên bố chuyển trọng tâm chiến lược vào khu vực châu Á - Thái Bình Dương, phục hồi và củng cố lại các mối quan hệ đồng minh vốn có. Sách Trắng quốc phòng của Trung Quốc được công bố thường kỳ hai năm một lần, các chủ đề chính trị của sách Trắng hàm chứa những nội dung cô đọng các quan điểm của nhà nước Trung Quốc về những nguy cơ đe dọa an ninh quốc gia.

Trong danh sách những nguy cơ cho an ninh quốc gia của Trung Quốc được nêu trong sách Trắng phiên bản này cho thấy: Vị trí thứ nhất là “Một quốc gia nào đó” ; vị trí thứ hai là các nước Đông Á có những tranh chấp về mặt chủ quyền (Trung Quốc chú trọng vào Nhật Bản); những nguy cơ mang tính truyền thống như chủ nghĩa khủng bố quốc tế, chủ nghĩa cực đoan và ly khai đứng hàng thứ ba và nguy cơ từng đứng vị trí hàng đầu đối với Trung Quốc - Đài Loan chính thức tách rời khỏi đại lục (tuyên bố độc lập) chỉ đứng hàng thứ tư.

Mỹ là nguy cơ lớn nhất, tranh chấp biển đảo thứ hai

Mặc dù không nói thẳng, nhưng ai cũng hiểu 'một quốc gia' trong Sách Trắng 2103 của Trung Quốc chính là Mỹ. Ảnh: Hải quân Mỹ-Nhật tập trận đổ bộ chiếm đảo hồi tháng 6/2013 khi căng thẳng tại quần đảo Senkaku/Điếu Ngư đột ngột dâng cao.
Mới chỉ trong năm 2011, sách Trắng của Trung Quốc trong phân đánh giá tình hình, tràn đầy những đánh giá lạc quan về, tình hình trên thế giới và trong khu vực “nói chung mang tính hòa bình và ổn định” hàng loạt các tổ chức quốc tế trong khu vực hoạt động hiệu quả và nền kinh tế thế giới hội nhập tích cực.

Tất nhiên, chính sách quân sự của Trung Quốc trong một thời gian dài bắt nguồn từ những khả năng xung đột quân sự với Mỹ. Để sẵn sàng cho điều đó, PLA đã xây dựng một hạm đội tàu ngầm hiện đại, phát triển lực lượng không quân hải quân mang tên lửa, xây dựng và triển khai các tổ hợp tên lửa chống tàu có trận địa và căn cứ ven bờ biển. Nhưng việc phân tích các mối đe dọa và gọi đích danh của nó đã đánh dấu một sự thay đổi thực chất rất lớn trong lời tuyên bố và phương pháp thực hiện chính sách đối ngoại.

Trong giai đoạn hiện nay, Trung Quốc đã không còn thấy cần thiết phải làm bộ như chỉ thấy những nguy cơ từ các “tổ chức khủng bố quốc tế” trừu tượng nào đó. Những vấn đề và nguồn gốc của nó được nêu bằng những định danh cụ thể. Tờ Giải Phóng quân Trung Quốc trong một bài viết đã cụ thể hóa sâu hơn vấn đề, tuyên bố rằng “các thế lực thù địch phương Tây “ đang nố lực tìm mọi cách chia rẽ và phương Tây hóa” Trung Quốc.

Sẵn sàng cứng rắn bảo vệ 'lợi ích cốt lõi'

Một điều thú vị rất mới của sách Trắng nữa là mục đề cấp đến vấn đề sử dụng lực lượng vũ trang để bảo vệ những lợi ích của Trung Quốc ngoài biên giới. Trong nội dụng này có nhấn mạnh, vấn đề an ninh ảnh hưởng đến những lợi ích của Trung Quốc ngoài biên giới, càng ngày càng trở lên gay gắt hơn. Những lợi ích cốt lõi, có thể bị đe dọa là các nguồn tài nguyên và năng lượng, các con đường vận tải biển chiến lược, nhân quyền của người Trung Quốc và quyền lợi của các tổ chức của Trung Quốc ở nước ngoài. Mặc dù chủ đề lợi ích ngoài biên giới đã được phát triển trong các văn bản, tài liệu khoa học chính trị Trung Quốc từ lâu, nhưng một văn bản chính thức ở cấp độ nhà nước, trong định hướng xây dựng và phát triển quân đội, vấn đề này chưa bao giờ được đặt ra cho đến tận sách Trắng năm 2013.

Những kinh nghiệm tích cực mà PLA nhận được trong lĩnh vực này, đó là sự tham gia của Hải quân trong chiến dịch chống cướp biển ở Somalia, lực lượng quân đội – trong sơ tán cứu hộ công dân Trung Quốc ở Lybia và Sudan năm 2011. Một thú vị khác là trong giai đoạn đó, Trung Quốc đã tăng cường phát triển lực lượng máy bay vận tải chiến lược, ký kết hợp đồng mua một số lượng lớn máy bay đã qua sử dụng IL-76 của Nga, Ukraina và Belarus. Ngoài ra, Trung Quốc đang tiến hành các chuyến bay thử nghiệm máy bay vận tải quân sự hạng nặng Y-20, thương thảo luận về khả năng mua một số IL-76 mới sản xuất tại Ulyanovsk của Nga.

Máy bay vận tải hạng nặng IL – 76 Trung Quốc.
Máy bay vận tải hạng nặng IL – 76 Trung Quốc.


Máy bay vận tải hạng nặng Y – 20 sản xuất tại Trung Quốc. 

Máy bay vận tải hạng nặng Y – 20 sản xuất tại Trung Quốc. 

Theo những thông tin được công bố trên những phương tiện thông tin đại chúng Trung Quốc, trong tương lai gần Trung Quốc sẽ xây dựng một hạm đội máy bay vận tải hạng nặng cơ khoảng 100 chiếc. Những chiếc máy bay quân sự vận tải này không dùng cho bất cứ sứ mệnh nhân đạo nào trên thế giới, mà là yếu tố cần thiết để Trung Quốc có thể đổ bộ một sư đoàn lính thủy đánh bộ đến bất cứ điểm nào trên toàn thế giới. Như vậy, bằng bước phát triển mạnh mẽ không đoàn vận tải, Trung Quốc sẽ trở thành một cường quốc quân sự thế giới.

Sự phát triển mạnh mẽ của những lời tuyên bố hùng hồn chống phương Tây, chống Mỹ từ phía Trung Quốc ngày nay hàm chứa những tính chất cơ bản hoàn toàn khác, không giống như những lời tuyên bố chống phương Tây của Nga. Trong trường hợp này, sự thay đổi có tính cơ bản những nội dung chống phương Tây và chống Mỹ cho thấy những thay đổi cả về lượng và chất trong lĩnh vực quân sự, chính trị đối ngoại và kinh tế. Ở Nga, những chỉ trích nhằm vào phương Tây và Mỹ có những khía cạnh thực tế và có những biện pháp cụ thể ( cuộc chiến chống lại các tổ chức nước ngoài phi chính phủ và phi lợi nhuận – những hoạt động tuyên truyền, ủng hộ, gây chia rẽ….), đồng thời không gây nên những tổn thất nghiêm trọng hoặc những xung đột nóng trong lĩnh vực chính trị hoặc kinh tế.

Tất cả những mâu thuẫn giữa Nga và Mỹ trong các vấn đề quan hệ quốc tế đến liên quan đến những mâu thuẫn truyền thống, đã tồn tại từ sau thời kỳ chiến tranh lạnh. Trong lĩnh vực phát triển kinh tế, các mối quan hệ hợp tác vẫn được tiến triển có hiệu quả. Điển hình là việc Mỹ ủng hộ Nga và WTO đồng thời cũng cộng nhận Nga như một đối tác kinh tế ổn định. Nga có thể cáo buộc Mỹ bao nhiêu tùy thích về những âm mưu, còn Mỹ có thể cáo buộc Nga thoải mái về vấn đề nhân quyền. Nhưng quy mô các dự án phát triển kinh tế đang được thảo luận, ví dụ như ExxonMobil và "Rosneft" đã chứng minh một điều rằng, không cần thiết phải quan tâm đến sự ồn ào của các chính trị gia. Mỹ với xác suất cao nhất hoàn toàn tin tưởng trong tương lai không phải đối đầu với Kremlin. Còn nước Nga thì đang cẩn trọng tìm kiếm vị thế của mình trong một thế giới đang thay đổi.

Từ sách Trắng Đối ngoại Trung Quốc 2013, có thể nhìn thấy rõ ràng xu hướng phát triển của chính sách đối ngoại quân sự Trung Quốc cũng như tầm nhìn của PLA trong tương lai. Đưa ra những mối nguy cơ cụ thể với cách gọi đích danh từng mục tiêu rõ rệt, Trung Quốc đã sẵn sàng cho khả năng tiến hành những chính sách cứng rắn, bao gồm cả đưa lực lượng vũ trang ra nước ngoài nhằm bảo vệ những “lợi ích cốt lõi” của đại lục trên thế giới.

Với một sức mạnh quân sự khổng lồ, có thể, cách phản ứng trước những nguy cơ sẽ là biểu dương lực lượng, triển khai các hoạt động chống khủng hoảng hoặc đấu tranh giành giật chủ quyền ở các khu vực đang có những tranh chấp hoặc có những nguy cơ đe dọa đến thương mại, vận tải và các nguồn cung cấp nguyên liệu thô hoặc nhiên liêu…Trung Quốc cũng đã từng có những biện pháp giải quyết xung đột bằng vũ trang, và không có gì có thể nói trước. Nhưng rõ ràng Sách Trắng lần này đã nêu lên đích danh các nguy cơ, đương nhiên, cũng có thể sẽ giải quyết các nguy cơ đó dưới quan điểm chính trị - quân sự đối ngoại.

Theo Trịnh Thái Bằng
Tiền phong
MỚI NHẤT
Những hình ảnh ấn tượng tuần qua
Những hình ảnh ấn tượng tuần qua

(Dân trí) - Hàng nghìn binh sĩ và xe quân sự tham gia cuộc tập trận lớn nhất trong lịch sử Nga hiện đại, người Nam Phi mừng sinh nhật lần thứ 95 của cựu Tổng thống Nelson Mandela, Tổng thống Putin ngồi tàu lặn khám phá xác tàu đắm... là những hình ảnh ấn tượng tuần qua.

Chủ nhật, 21/07/2013 - 05:27

Chiến đấu cơ Mỹ thả bom khẩn cấp ở Australia
Chiến đấu cơ Mỹ thả bom khẩn cấp ở Australia

(Dân trí) - Hai chiến đấu cơ của Mỹ đã buộc phải thả khẩn cấp 4 quả bom ở Australia do gặp trục trặc trong quá trình diễn tập.

Chủ nhật, 21/07/2013 - 03:02

Tòa án Mỹ cho phép kéo dài chương trình nghe lén điện thoại
Tòa án Mỹ cho phép kéo dài chương trình nghe lén điện thoại

(Dân trí) - Một tóa án bí mật ở Mỹ vừa cho phép chính phủ của Tổng thống Barack Obama tiếp tục được thực hiện chương trình giám sát điện thoại gây tranh cãi từng bị cựu nhân viên tình báo Edward Snowden vạch trần mới đây.

Chủ nhật, 21/07/2013 - 01:42

Dân Mỹ rầm rập xuống đường vì màu da
Dân Mỹ rầm rập xuống đường vì màu da

(Dân trí) - Ngày 20/7, hàng nghìn người dân Mỹ lại xuống đường biểu tình tại hơn 100 thành phố trên khắp nước Mỹ để phản đối phán quyết tha bổng George Zimmerman trong vụ sát hại thanh niên da màu Trayvon Martin.

Chủ nhật, 21/07/2013 - 12:12

Israel và Palestine đồng ý nối lại đàm phán hòa bình
Israel và Palestine đồng ý nối lại đàm phán hòa bình

(Dân trí) - Sau những nỗ lực dàn xếp của Ngoại trưởng Mỹ John Kerry, Israel và Palestine đã chấp nhận nối lại đàm phán hòa bình. Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu khẳng định việc này là “thiết yếu và lợi ích chiến lược” của Israel.

Chủ nhật, 21/07/2013 - 11:13

Nhật Bản và cơ hội chiến thắng ngoạn mục của LDP
Nhật Bản và cơ hội chiến thắng ngoạn mục của LDP

(Dân trí) - Sáng nay, cử tri Nhật Bản đã bỏ phiếu để chọn ra một nửa trong số 242 ghế tại Thượng viện. Tuy cuộc bầu cử này có quy mô khiêm tốn hơn so với bầu cử Hạ viện năm ngoái, song có vai trò quyết định trong việc định hình Nhật Bản trong tương lai.

Chủ nhật, 21/07/2013 - 10:48

Ấn Độ: Thuốc sâu đậm đặc trong thức ăn khiến 23 học sinh tử vong
Ấn Độ: Thuốc sâu đậm đặc trong thức ăn khiến 23 học sinh tử vong

(Dân trí) - Báo cáo khám nghiệm pháp y được cơ quan chức năng Ấn Độ công bố ngày hôm qua cho thấy, đã có thuộc trừ sâu đâm đặc với “độ độc hại cao” trong dầu ăn, khiến 23 học sinh tử vong tại một trường tiểu học phía Đông nước này.

Chủ nhật, 21/07/2013 - 10:22

Nhật "mài gươm" bảo vệ Senkaku
Nhật "mài gươm" bảo vệ Senkaku

Nhật có thể tái vũ trang và chế tạo vũ khí hạt nhân, điều đó có thể quân bình sức mạnh với Trung Quốc, nhưng đồng thời cũng dẫn tới chạy đua vũ trang tiềm ẩn nguy hiểm trong khu vực.

Chủ nhật, 21/07/2013 - 09:39

Ấn Độ bỏ tù chung thân 6 nam giới hãm hiếp du khách Thụy Sĩ
Ấn Độ bỏ tù chung thân 6 nam giới hãm hiếp du khách Thụy Sĩ

(Dân trí) - Một tòa án tại Ấn Độ đã tuyên phạt 6 nam giới án tù chung thân vì hãm hiếp tập thể một nữ du khách Thụy Sĩ hồi tháng 3.

Chủ nhật, 21/07/2013 - 09:14

6 nhân viên quản lý đô thị bị bắt vì đánh chết người bán hàng rong
6 nhân viên quản lý đô thị bị bắt vì đánh chết người bán hàng rong

(Dân trí) - 6 nhân viên quản lý đô thị ở miền nam Trung Quốc đã bị cảnh sát bắt giữ vì có liên quan tới cái chết của một người bán hàng rong mới đây.

Chủ nhật, 21/07/2013 - 07:52

Sân bay Bắc Kinh bị đánh bom
Sân bay Bắc Kinh bị đánh bom

(Dân trí) - Một người đàn ông đi xe lăn đã kích hoạt một thiết bị nổ nhỏ tại sân bay quốc tế Bắc Kinh ở thủ đô Bắc Kinh, Trung Quốc vào chiều tối nay giờ địa phương.

Thứ bảy, 20/07/2013 - 08:00

Bé gái gốc Việt chết thương tâm trong xe Lexus vì mẹ bỏ quên
Bé gái gốc Việt chết thương tâm trong xe Lexus vì mẹ bỏ quên

Bé gái 11 tháng tuổi đã bị người mẹ gốc Việt bỏ quên trong xe Lexus suốt 3 giờ trong thời tiết oi bức, ngột ngạt khiến bé tử vong.

Thứ bảy, 20/07/2013 - 05:42

ĐÁNG QUAN TÂM
Hải quân Anh nhận tàu ngầm tấn công uy lực nhất thế giới
Hải quân Anh nhận tàu ngầm tấn công uy lực nhất thế giới

(Dân trí) - Hai chiếc tàu ngầm tấn công lớp Astute, một trong những loại tàu ngầm hiện đại nhất thế giới, vừa được đưa vào phục vụ trong hải quân Anh sau nhiều năm "lỗi hẹn".

Thứ bảy, 20/07/2013 - 03:56

Gần 100% người Nhật, Hàn lo ngại Trung Quốc tăng cường quân sự
Gần 100% người Nhật, Hàn lo ngại Trung Quốc tăng cường quân sự

(Dân trí) - Gần 100% người Hàn Quốc và Nhật Bản tin rằng việc Trung Quốc tăng cường quân sự sẽ có ảnh hưởng bất lợi đối với quốc gia của họ, theo kết quả một cuộc thăm dò.

Thứ bảy, 20/07/2013 - 12:09

Nổ súng tại trụ sở đảng đối lập Campuchia
Nổ súng tại trụ sở đảng đối lập Campuchia

(Dân trí) - Sáng sớm nay, một vụ nổ súng đã xảy ra tại một trong những trụ sở chính của đảng đối lập tại Campuchia, chỉ một ngày sau khi ông Sam Rainsy, nhà lãnh đạo lưu vong của đảng đối lập, trở về nước.

Thứ bảy, 20/07/2013 - 11:58

Nhận diện "chiến lược đe nẹt" của Trung Quốc ở biển Đông
Nhận diện "chiến lược đe nẹt" của Trung Quốc ở biển Đông

Chiến lược hiện tại của Trung Quốc (đối với Biển Đông) bao gồm sử dụng sức mạnh và thậm chí là vũ lực ở mức độ thấp chứ không phải là luật pháp quốc tế hay các cơ chế của nó - GS Peter Dutton nhận định.

Thứ bảy, 20/07/2013 - 11:47

Bạo lực bùng phát tại Ai Cập, 3 người chết
Bạo lực bùng phát tại Ai Cập, 3 người chết

(Dân trí) - Hàng chục nghìn người Hồi giáo hôm qua đã đổ ra các đường phố Ai Cập để yêu cầu phục chức cho Tổng thống bị lật đổ Morsi. Đụng độ đã xảy ra giữa những người ủng hộ và phản đối chính quyền mới làm 3 người chết.

Thứ bảy, 20/07/2013 - 10:50

Triều Tiên bác tin Kim Jong-un đòi 1 triệu USD để trả lời phỏng vấn
Triều Tiên bác tin Kim Jong-un đòi 1 triệu USD để trả lời phỏng vấn

(Dân trí) - Triều Tiên hôm qua đã lên tiếng bác bỏ thông tin nói rằng nhà lãnh đạo Kim Jong-un "ra giá" 1 triệu USD cho hãng thông tấn nước ngoài nào muốn phỏng vấn ông, hãng thông tấn chính thức KCNA đưa tin.

Thứ bảy, 20/07/2013 - 10:34

Cựu giám đốc CIA "tố" Huawei làm gián điệp cho Trung Quốc
Cựu giám đốc CIA "tố" Huawei làm gián điệp cho Trung Quốc

(Dân trí) - Cựu giám đốc CIA, Tướng Michael Hayden, đã cáo buộc tập đoàn công nghệ Huawei (Hoa Vi) của Trung Quốc làm gián điệp cho Bắc Kinh. Huawei đã lên tiếng bác bỏ điều này.

Thứ bảy, 20/07/2013 - 10:05

Cuộc chạy đua tàu ngầm ở eo biển Malacca
Cuộc chạy đua tàu ngầm ở eo biển Malacca

Trang mạng “The Diplomat” mới đây đã đăng tải bài bình luận về một cuộc chạy đua tàu ngầm tại eo biển Malacca của Đông Nam Á. Theo đó, cùng với eo biển Hormuz ở vịnh Persia, eo Malacca là điểm giao thương hàng hải quan trọng nhất của thế giới.

Thứ bảy, 20/07/2013 - 09:15

Phó tổng thống Mỹ công du châu Á, bàn về Biển Đông
Phó tổng thống Mỹ công du châu Á, bàn về Biển Đông

(Dân trí) - Phó tổng thống Mỹ Joe Biden sắp có chuyến thăm kéo dài một tuần tới Ấn Độ và Singapore, nơi giới chức cho hay ông sẽ bàn về các căng thẳng liên quan tới những tranh chấp ở Biển Đông.

Thứ bảy, 20/07/2013 - 07:19

Tai nạn máy bay Asiana: Thiếu nữ Trung Quốc chết vì xe cứu hỏa
Tai nạn máy bay Asiana: Thiếu nữ Trung Quốc chết vì xe cứu hỏa

(Dân trí) - Một nhân viên điều tra Mỹ hôm qua xác nhận rằng một trong những nạn nhân của vụ tai nạn máy bay Boeing 777 tại San Francisco hôm 6/7 đã thiệt mạng do bị xe cứu hỏa đang vội tới hiện trường cán phải.

Thứ bảy, 20/07/2013 - 06:36

Philippines sắp biểu tình toàn cầu phản đối Trung Quốc
Philippines sắp biểu tình toàn cầu phản đối Trung Quốc

(Dân trí) - Một liên minh mới gồm các nhóm người khác nhau tại Philippines đã công bố kế hoạch tổ chức biểu tình trên toàn cầu vào ngày 24/7 nhằm phản đối các hành động của Trung Quốc tại những vùng biển mà Manila có tuyên bố chủ quyền.

Thứ bảy, 20/07/2013 - 12:04

Anh điều tra Tập đoàn Hoa Vi
Anh điều tra Tập đoàn Hoa Vi

Ngày 18-7, người phát ngôn chính phủ Anh thông báo cố vấn an ninh quốc gia Kim Darroch sẽ chủ trì cuộc điều tra về hoạt động của Trung tâm Đánh giá an ninh mạng do Tập đoàn viễn thông Hoa Vi (Trung Quốc) điều hành ở thị trấn Banbury thuộc hạt Oxfordshire (Anh) nhằm bảo đảm an toàn cho mạng lưới viễn thông quốc gia.

Thứ sáu, 19/07/2013 - 04:38