Tác động vụ hành quyết con tin lên chính sách đối ngoại Nhật Bản?

Nhật Bản, quốc gia vốn luôn cảm thấy xa lạ với những vấn đề địa chính trị, vừa trải qua một cú sốc khi hai công dân của nước này bị các phần tử Hồi giáo cực đoan tại Syria giết hại.
>>Nhật lộ yếu kém sau thất bại giải cứu con tin
>>Cú thử sống còn của Thủ tướng Nhật

Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe (
Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe (giữa) rời cuộc họp nội các tại Tokyo sau khi đoạn băng video mới được công bố ngày 1/2 (ảnh: AFP/ TTXVN)

Quốc đảo này đã đóng cửa với thế giới bên ngoài trong hai thế kỷ nằm dưới sự cai trị của Samurai. Sau đó, sự nổi lên của chủ nghĩa quân phiệt và việc chiếm đóng các nước láng giềng trước khi xảy ra Chiến tranh Thế giới Thứ hai đã gây ra những hậu quả thảm khốc, khiến Nhật Bản quay trở lại với chủ nghĩa biệt lập. Trong hai thập kỷ qua, Nhật Bản đã nhiều lần muốn vươn ra bên ngoài, và Thủ tướng Shinzo Abe hiện đang thúc đẩy việc Nhật Bản đóng một vai trò quốc tế lớn hơn khi tìm cách nới lỏng những hạn chế về quân sự được quy định trong Hiến pháp – một động thái gây ra nhiều tranh cãi.

Như những gì Nhật Bản đã học được từ lịch sử, vươn ra thế giới bên ngoài không tránh khỏi sẽ gặp rủi ro. Câu hỏi đặt ra là liệu những rủi ro đó có khiến Nhật Bản lại rút vào vỏ bọc của mình hay không.
 
Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe (
Người dân Nhật Bản tham gia cuộc tuần hành trong im lặng tại thủ đô Tokyo, bày tỏ sự tiếc thương đối với Kenji Goto (ảnh: AFP/TTXVN)

Các nhà phân tích cho rằng còn quá sớm để dự báo về tác động của vụ khủng hoảng con tin do tổ chức “Nhà nước Hồi giáo” (IS) tự xưng thực hiện tới chính sách của chính phủ và tâm lý của xã hội Nhật Bản. Những gì trong quá khứ cho thấy, mặc dù tỏ ra lo ngại, song Nhật Bản có thể sẽ tiếp tục dần mở rộng vai trò quân sự của mình. Điều này sẽ được thể hiện rõ trong thời gian tới, khi Quốc hội Nhật Bản được cho là sẽ chấp thuận những đề nghị của ông Abe để cho phép Lực lượng Phòng vệ được quyền hành động nhiều hơn.

Lên nắm quyền trong 2 năm qua, ông Abe đã có nhiều chuyến công du nước ngoài hơn những người tiền nhiệm, gặp gỡ hàng chục người đồng cấp ở khu vực Mỹ Latinh, châu Phi, châu Âu và Đông Nam Á. Chuyến đi gần đây nhất của ông là tới Trung Đông, nơi ông cam kết sẽ cung cấp viện trợ phát triển và viện trợ nhân đạo cho những quốc gia đang chiến đấu chống lại IS. Nhật Bản đang tìm cách đóng một vai trò quốc tế lớn hơn bằng việc tham gia nỗ lực chống chủ nghĩa khủng bố, cho dù Nhật Bản không thể đóng góp quân vì những quy định trong Hiến pháp của nước này.
 
Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe (
Con tin người Nhật Bản Kenji Goto cầm bức ảnh thi thể Haruna Yukawa, một con tin khác của Nhật Bản bị IS hành quyết (ảnh: AFP/ TTXVN)

Trong bài phát biểu tại Cairo ngày 17/1, ông Abe nói: “Nhật Bản sẽ làm tất cả những điều này nhằm giúp ngăn chặn mối đe dọa từ IS. Tôi sẽ cam kết hỗ trợ 200 triệu USD cho những quốc gia đang chiến đấu chống lại IS, nhằm giúp các nước này tăng cường lực lượng, xây dựng cơ sở hạ tầng…”. Trong đoạn phim đăng tải trên mạng chỉ ba ngày sau đó, IS đã cáo buộc Nhật Bản đóng góp tiền để “giết hại phụ nữ và trẻ em” và đe dọa sẽ giết hai con tin người Nhật Bản mà chúng đang bắt giữ.

Đây không phải là lần đầu tiên Nhật Bản đối mặt với một cuộc khủng hoảng như vậy. Năm 2004, Nhật Bản đã cử hàng trăm binh lính tới Iraq nhằm hỗ trợ công cuộc tái thiết của quốc gia này. Mặc dù không tham chiến, song hành động triển khai quân ở nước ngoài này đã phá vỡ chính sách trước đây của Nhật Bản. Để thực hiện được điều này đòi hỏi phải có một điều luật đặc biệt và mở rộng giới hạn của quyền tự vệ được quy định trong Hiến pháp – hành động bị một số người cho là đã đi quá xa. Ở trong nước, nhiều người phản đối việc triển khai quân tới Iraq.

Những hành động bạo lực đã gây sốc trên toàn thế giới, đặc biệt là tại Nhật Bản, nơi có tỷ lệ sở hữu súng và tỷ lệ giết người thấp nhất thế giới. So với Mỹ và châu Âu, đối với Nhật Bản, những rắc rối của Trung Đông dường như là vấn đề xa vời. Không giống như New York hay Paris, Tokyo chưa từng bị những phần tử Hồi giáo cực đoan tấn công. “Mainichi”, một trong những tờ báo lớn của Nhật Bản, bình luận: “Đây là điều bất thường khi Nhật Bản - quốc gia không tham gia các chiến dịch quân sự (chống lại tổ chức IS) – trở thành mục tiêu bị tấn công”. Báo này kết luận: “Chúng ta không còn sống trong thời đại mà chúng ta cảm thấy được an toàn chỉ vì chúng ta là người Nhật”.

Nhiều thập kỷ sau Chiến tranh Thế giới Thứ hai, Nhật Bản tập trung vào phát triển kinh tế và phụ thuộc nhiều vào sự bảo vệ của Mỹ để tránh khỏi những mối đe dọa toàn cầu. Ngày nay, mọi việc vẫn như vậy, tuy nhiên trong hơn 20 năm qua, Nhật Bản đã triển khai quân ở nước ngoài một cách rất thận trọng. Và động thái này đã gây ra nhiều rủi ro. Vượt qua sự phản đối của dư luận, năm 1992, Quốc hội Nhật Bản đã cho thông qua một đạo luật cho phép nước này cử binh lính và các lực lượng khác tham gia các sứ mệnh gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc (LHQ). Một năm sau, một cảnh sát Nhật đã bị sát hại tại Campuchia. Kể từ đó, cảnh sát Nhật Bản rút khỏi lực lượng gìn giữ hòa bình LHQ, tuy nhiên quân đội Nhật Bản vẫn tiếp tục tham gia các sứ mệnh gìn giữ hòa bình khác.

Năm 2004, việc một con tin Nhật Bản bị giết hại tại Iraq đã làm gia tăng sức ép đòi rút quân về nước lên chính phủ, tuy nhiên sứ mệnh này vẫn được tiếp tục tới năm 2006.

Một thập kỷ sau, ông Abe lại nỗ lực thúc đẩy Nhật Bản đóng một vai trò lớn hơn trên trường quốc tế. Năm ngoái, ông đã tìm cách diễn giải lại Hiến pháp nhằm cho phép Nhật Bản, trong một số tình huống, được triển khai quân đội để bảo vệ các đồng minh bị tấn công. Ông vẫn cần Quốc hội thông qua những thay đổi pháp lý cần thiết để cho phép quân đội được hành động như vậy và thậm chí còn nhiều hơn nữa. Chắc chắn cuộc tranh luận sẽ còn nóng lên nữa, tuy nhiên đảng của ông Abe hiện đang chiếm đa số ghế trong Quốc hội và ông có thể sẽ thực hiện được mục tiêu của mình.

Theo TTK/baotintuc.vn

MỚI NHẤT
Hàn Quốc ra mắt Bộ Tư lệnh Tàu ngầm
Hàn Quốc ra mắt Bộ Tư lệnh Tàu ngầm

Đài KBS của Hàn Quốc đưa tin Bộ Tư lệnh Tàu ngầm Hàn Quốc chỉ huy tất cả các hoạt động có liên quan đến tàu ngầm, từ triển khai đến huấn luyện, bảo dưỡng và hỗ trợ hậu cần, đã chính thức được thành lập hôm 1/2 vừa qua, 23 năm sau khi Hàn Quốc tiếp nhận chiếc tàu ngầm đầu tiên từ Đức vào năm 1992.

Thứ ba, 03/02/2015 - 10:40

Australia: Nổ lớn tại trung tâm thương mại làm 6 người thương vong
Australia: Nổ lớn tại trung tâm thương mại làm 6 người thương vong

Hãng tin Skynews của Australia ngày 3/2 cho hay một vụ nổ đã xảy ra tại một trung tâm thương mại ở thành phố Perth (bang Tây Australia), khiến ít nhất 1 người thiệt mạng và 5 người bị thương.

Thứ ba, 03/02/2015 - 10:35

Bỉ: Xuất hiện hàng chục báo động khủng bố sau ngày 15/1
Bỉ: Xuất hiện hàng chục báo động khủng bố sau ngày 15/1

Giới chức Bỉ đã nhận được 35 thông báo liên quan đến các vật thể khả nghi hoặc các hành vi được cho là đặt bom khủng bố.

Thứ ba, 03/02/2015 - 10:30

Trung Quốc điều tra Phó ban tuyên giáo tỉnh ủy Vân Nam
Trung Quốc điều tra Phó ban tuyên giáo tỉnh ủy Vân Nam

(Dân trí) - Phó ban tuyên giáo tỉnh ủy Vân Nam, Trung Quốc, ngày 2/2 đã bị điều tra với váo buộc "vi phạm kỷ luật nghiêm trọng", cụm từ ám chỉ tham nhũng. Ông này là quan chức mới nhất bị "sờ gáy" trong chiến dịch chống tham nhũng của Chủ tịch Tập Cận Bình.

Thứ ba, 03/02/2015 - 10:30

Philippines chi 16 triệu USD mua 3 tàu đổ bộ của Úc
Philippines chi 16 triệu USD mua 3 tàu đổ bộ của Úc

(Dân trí) - Philippines hôm qua thông báo sẽ mua 3 tàu đổ bộ do Úc sản xuất, tiếp sau 2 tàu đổ bộ mà Canberra đã tuyên bố tặng cho Manila nhằm hỗ trợ các nỗ lực cứu hộ sau các thảm họa trong tương lai.

Thứ ba, 03/02/2015 - 10:28

Tổng thống Obama: Quan hệ Mỹ-Ấn tốt đẹp không đe dọa Trung Quốc
Tổng thống Obama: Quan hệ Mỹ-Ấn tốt đẹp không đe dọa Trung Quốc

Tổng thống Barack Obama ngày 2/2 khẳng định quan hệ tốt đẹp giữa Mỹ và Ấn Độ không đe dọa tới Trung Quốc, đồng thời khuyến cáo Bắc Kinh không nên dọa nạt các nước nhỏ hơn trong cuộc tranh chấp chủ quyền ở biển Đông.

Thứ ba, 03/02/2015 - 10:20

Pakistan thử tên lửa hành trình hạt nhân chính xác cao
Pakistan thử tên lửa hành trình hạt nhân chính xác cao

(Dân trí) - Quân đội Pakistan ngày 2/2 đã thử thành công một loại tên lửa hành trình có khả năng mang đầu đạn hạt nhân do nước này tự chế tạo, được khẳng định có độ chính xác cao và hầu như “tàng hình” trước các loại radar của đối phương.

Thứ ba, 03/02/2015 - 10:16

Nếu 10.000 quân Ukraine bị bắt, chính quyền Poroshenko sẽ sụp đổ
Nếu 10.000 quân Ukraine bị bắt, chính quyền Poroshenko sẽ sụp đổ

Tâm điểm giao tranh tại Ukraine trong những ngày gần đây là Debaltseve nơi tập trung lượng quân lớn của chính phủ Kiev. Gần 10.000 quân Ukraine bị bao vây tại đây và nếu họ bị bắt sống thì đó là đòn giáng mạnh có thể khiến chính quyền Kiev sụp đổ.

Thứ ba, 03/02/2015 - 10:03

Tổng lực chống IS
Tổng lực chống IS

Cộng đồng quốc tế cần phải có những biện pháp mạnh mẽ hơn nữa để chống lại Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng, bởi lực lượng này đã đi tới tận cùng của sự tàn bạo khi liên tiếp gây ra các vụ hành hình man rợ làm bàng hoàng cả thế giới.

Thứ ba, 03/02/2015 - 09:53

Lào: Cháy lớn ở đường Đông Ba Lan, thủ đô Vientiane
Lào: Cháy lớn ở đường Đông Ba Lan, thủ đô Vientiane

Đám cháy bùng phát tại 3 căn nhà gỗ, sau đó lan sang 5 đến 7 căn kế bên.

Thứ ba, 03/02/2015 - 09:40

Ngoại trưởng Trung Quốc - Nga - Ấn Độ ra thông cáo chung
Ngoại trưởng Trung Quốc - Nga - Ấn Độ ra thông cáo chung

Theo phóng viên TTXVN tại Trung Quốc, cuộc họp lần thứ 13 các Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc, Nga và Ấn Độ đã diễn ra tại Bắc Kinh ngày 2/2. Kết thúc cuộc họp, ba bên đã ra thông cáo chung gồm 30 điểm.

Thứ ba, 03/02/2015 - 09:22

Nga-Ukraine đàm phán mở lại hành lang hàng không ở Biển Đen
Nga-Ukraine đàm phán mở lại hành lang hàng không ở Biển Đen

Theo tin nước ngoài, Nga và Ukraine đang tiến hành đàm phán gián tiếp về mở lại một hành lang hàng không quốc tế chủ chốt trên Biển Đen cho các chuyến bay thương mại...

Thứ ba, 03/02/2015 - 09:01

ĐÁNG QUAN TÂM
NATO: Phương Tây phải sẵn sàng cho căng thẳng dài lâu với Nga
NATO: Phương Tây phải sẵn sàng cho căng thẳng dài lâu với Nga

(Dân trí) - Phó Tổng thư ký NATO Alexander Vershbow khẳng định phương Tây không tìm cách thay đổi chế độ tại Nga song cần phải sẵn sàng cho tình trạng căng thẳng dài lâu dài liên quan đến tình hình Ukraine, nơi đang chìm trong các cuộc xung đột nghiêm trọng

Thứ ba, 03/02/2015 - 07:55

Hoa Kỳ giúp Việt Nam tăng cường quản lý ứng phó thiên tai
Hoa Kỳ giúp Việt Nam tăng cường quản lý ứng phó thiên tai

(Dân trí) - Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ (USAID) và Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam (NN&PTNT) đã ký bản ghi nhớ nhằm tăng cường công tác quản lý ứng phó thiên tai.

Thứ ba, 03/02/2015 - 07:46

Nghị viện châu Âu sơ tán vì bị dọa đánh bom
Nghị viện châu Âu sơ tán vì bị dọa đánh bom

(Dân trí) - Hàng trăm người tại tòa nhà Nghị viện châu Âu hôm qua 2/2 đã phải sơ tán sau khi nhận được một lời đe dọa đánh bom. Một chiếc xe khả nghi gần đó đã bị rà soát để tìm chất nổ và chủ phương tiện đã bị bắt giữ.

Thứ ba, 03/02/2015 - 07:45

Ngoại trưởng Nga: Mỹ muốn giải quyết vấn đề Ukraine bằng quân sự
Ngoại trưởng Nga: Mỹ muốn giải quyết vấn đề Ukraine bằng quân sự

(Dân trí) - Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov cho rằng tuyên bố mới đây của Tổng thống Mỹ Barack Obama đã xác nhận vai trò của Mỹ trong cuộc đảo chính ở Ukraine năm ngoái, đồng thời cho thấy chính quyền Obama đang hướng đến giải quyết vấn đề Ukraine bằng vũ lực.

Thứ ba, 03/02/2015 - 07:17

Ukraine sẽ thưởng tiền cho binh sỹ phá hủy vũ khí đối phương
Ukraine sẽ thưởng tiền cho binh sỹ phá hủy vũ khí đối phương

(Dân trí) - Thủ tướng Ukraine đã ký sắc lệnh thưởng tiền cho các binh sỹ phá hủy vũ khí, trang bị của phe ly khai. Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh quân chính phủ Kiev đang gặp tổn thất lớn tại chiến trường miền đông.

Thứ ba, 03/02/2015 - 07:14

Phát hiện thêm 6 thi thể nạn nhân máy bay AirAsia QZ8501
Phát hiện thêm 6 thi thể nạn nhân máy bay AirAsia QZ8501

(Dân trí) - Các thợ lặn Indonesia ngày 2/2 đã tìm thấy thêm 6 thi thể hành khách trên chuyến bay QZ8501 của hãng AirAsia gặp nạn trên biển Java, nâng tổng số thi thể được tìm thấy lên 84 người, giới chức Jakarta cho biết.
 >> Máy bay AirAsia chở 162 người gặp nạn trên biển

Thứ ba, 03/02/2015 - 07:09

“Đả hổ đập ruồi” cấm quan chức Trung Quốc làm việc trong chốn “bồng lai”
“Đả hổ đập ruồi” cấm quan chức Trung Quốc làm việc trong chốn “bồng lai”

Chính phủ Trung Quốc vừa ban hành một sắc lệnh dựa trên chiến dịch “Đả hổ đập ruồi” để cấm quan chức địa phương trong khu vực nghèo đói, xây dựng các văn phòng xa hoa cho chính mình, báo chí Trung Quốc đưa tin.

Thứ ba, 03/02/2015 - 07:04

Mỹ ủng hộ Nhật Bản tăng cường hoạt động tại Biển Đông
Mỹ ủng hộ Nhật Bản tăng cường hoạt động tại Biển Đông

(Dân trí) - Quan chức cấp cao của Hải quân Mỹ, Đô đốc Robert Thomas, ngày 2/2 cho biết Mỹ hoan nghênh các hoạt động của quân đội Nhật Bản tại Biển Đông.

Thứ ba, 03/02/2015 - 07:02

Nhật lộ yếu kém sau thất bại giải cứu con tin
Nhật lộ yếu kém sau thất bại giải cứu con tin

(Dân trí) - Thất bại của Nhật Bản trong việc giải cứu 2 con tin bị nhóm phiến quân IS bắt giữ đã làm dấy lên nghi ngờ về khả năng giải quyết khủng hoảng quốc tế của nước này, đặc biệt là ở khu vực nơi Tokyo không có nhiều đòn bẩy ngoại giao như Trung Đông.

Thứ hai, 02/02/2015 - 10:12

Kỷ niệm 65 năm quan hệ ngoại giao Việt Nam và các nước Trung-Đông Âu
Kỷ niệm 65 năm quan hệ ngoại giao Việt Nam và các nước Trung-Đông Âu

(Dân trí) - Nhân dịp kỷ niệm 65 năm quan hệ ngoại giao giữa Việt Nam và các nước Trung-Đông Âu, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng đã trao đổi Thư chúc mừng với các vị Tổng thống, Thủ tướng và Chủ tịch Quốc hội các nước Trung-Đông Âu.

Thứ hai, 02/02/2015 - 09:47

Phe ly khai tại Ukraine tăng quân số thêm 100.000 người
Phe ly khai tại Ukraine tăng quân số thêm 100.000 người

(Dân trí) - Lãnh đạo phe ly khai tại Đông Ukraine Alexander Zakharchenko ngày 2/2 tuyên bố sẽ triển khai kế hoạch chiêu mộ thêm 100.000 binh sỹ, trong bối cảnh giao tranh với các lực lượng Ukraine không ngừng leo thang.

Thứ hai, 02/02/2015 - 09:44

Trung Quốc: 355 đảng viên Tân Cương bị điều tra “lòng trung thành”
Trung Quốc: 355 đảng viên Tân Cương bị điều tra “lòng trung thành”

(Dân trí) - Hơn 350 đảng viên ở khu tự trị Tân Cương, Trung Quốc đã bị điều tra trong năm qua. Trong số này, chỉ có 32 người bị cáo buộc tham nhũng, số còn lại bị cho là nằm trong chiến dịch “nhổ tận gốc” những đảng viên không trung thành của lãnh đạo nước này.

Thứ hai, 02/02/2015 - 05:52