THAAD có “vá” được “lỗ hổng” phòng thủ của Saudi Arabia?

Quyết định điều khí tài quân sự đến Saudi Arabia đã được Mỹ đưa ra, tuy nhiên, hiệu quả của các tổ hợp vũ khí này đang là dấu hỏi lớn.
>>Lưới phòng thủ hiện đại của Ả rập Xê út bị vũ khí giá rẻ “bắt bài”

Hệ thống phòng thủ tầm cao giai đoạn cuối THAAD

Hệ thống Phòng thủ Tầm cao Giai đoạn cuối (Terminal High Altitude Area Defense, trước đó có tên là Theater High Altitude Area Defense) - THAAD, là hệ thống phòng thủ tên lửa cơ động, dùng để tiêu diệt tên lửa đường đạn chiến dịch-chiến thuật và tầm trung ở bên trong và bên ngoài khí quyển nhằm bảo vệ các khu dân cư và các mục tiêu hạ tầng trọng yếu, được các tập đoàn công nghiệp (Raytheon, Boeing, Aerojet, Rocketdyne, Honeywell, BAE Systems, Oshkosh Defense,  MiltonCAT,  và Oliver Capital Consortium), đứng đầu là Lockheed Martin Missiles and Space phát triển từ năm 1992, được Mỹ đưa vào hoạt động năm 2005.

THAAD có “vá” được “lỗ hổng” phòng thủ của Saudi Arabia? - 1

Mỹ và đồng minh đang phải trả giá do quá kỳ vọng vào Patriot. Nguồn: Sputnik

Mỗi tổ hợp THAAD bao gồm 5 cấu phần chính: tên lửa đánh chặn (8 tên lửa mỗi bệ, đặt trong các ống phóng kín liên kết thành một module; thời gian nạp tên lửa lại cho bệ phóng 30 phút); 6 bệ phóng dài 12m, rộng 3,25m (đặt trên khung gầm xe đầu kéo 10 tấn М1075 có khả năng việt dã cao), tổng trọng lượng 40 tấn; đài chỉ huy và liên lạc; radar; và thiết bị bổ trợ. Các bệ phóng của THAAD có khả năng tương tác với các hệ thống phòng thủ tên lửa khác, có thể được các vệ tinh trinh sát quân sự như Brilliant Eye cung cấp thông tin, cũng như khả năng không vận bằng máy bay vận tải hạng nặng C-141.

Đài chỉ huy có thể đặt cách xa radar đến 14km, có chức năng xử lý tín hiệu và truyền dữ liệu. Mỗi tổ hợp THAAD được biên chế 2 đài chỉ huy, mỗi đài có 2 vị trí công tác; 2 radar AN/TPY-2 kết nối với nhau thông qua một trung tâm chỉ huy. Radar thứ nhất có nhiệm vụ phát hiện, theo dõi và tính toán quỹ đạo bay của tên lửa mục tiêu, radar thứ hai làm nhiệm vụ điều khiển hỏa lực dẫn đường tên lửa đánh chặn mục tiêu. AN/TPY-2 sử dụng 1 anten mạng pha 9,2m² hoạt động ở băng tần I và J (băng X), có khả năng bắt mục tiêu tên lửa ở tầm đến 1.000km, có thể mở rộng lên đến 4.000km. Các thiết bị radar có thể vận chuyển bằng máy bay vận tải C-130.

Không dùng đầu đạn hạt nhân, THAAD áp dụng nguyên lý đánh chặn động năng (hit-to-kill) - sử dụng động năng của tầng đánh chặn để tiêu diệt mục tiêu khi va chạm trực tiếp, mà không dùng thuốc nổ - an toàn hơn, đặc biệt là khi đối phó với các tên lửa hạt nhân. Tên lửa chống tên lửa dùng cho THAAD là loại một tầng tự dẫn kiểu tách, nhiên liệu rắn, có trọng lượng phóng 900kg, chiều dài 6,17m và đường kính thân tối đa 0,37m, có thể tiêu diệt mục tiêu tên lửa chiến dịch-chiến thuật (tầm bắn đến 1.000km) và tên lửa đường đạn tầm trung (tầm bắn đến 3.500km) ở độ cao 40-150km và cự li đến 200km, do Công ty Pratt & Whitney phát triển.

THAAD có “vá” được “lỗ hổng” phòng thủ của Saudi Arabia? - 2

Tổ hợp THAAD trong hệ thống phòng thủ liên hợp. Nguồn: army.mil

Tầng đánh chặn bao gồm đầu tự dẫn hồng ngoại đa phổ hoạt động ở các vùng hồng ngoại giữa (3,3-3,8 micromet) và hồng ngoại xa (7-10 micromet), hệ thống điều khiển lệnh-quán tính, hệ thống động cơ cơ động và định hướng trong không gian, dùng công nghệ định vị hồng ngoại để truy tìm, tấn công mục tiêu. Nhờ động năng cao của tầng đánh chặn, THAAD sẽ có hiệu quả cao hơn nhiều khi tác chiến chống các tên lửa đường đạn lạc hậu như R-17 Scud. Theo thống kê, THAAD đã chặn thành công trong 15 lần thử nghiệm kể từ khi chương trình được bắt đầu, gần đây nhất là vào tháng 7/2017.

Điểm độc đáo ở THAAD là khả năng đánh chặn các mối đe dọa cả hai lớp bên trong và bên ngoài bầu khí quyển (endo và exo-atmosphere) - là lớp phòng thủ bổ sung cần thiết cho các tổ hợp phòng thủ tên lửa đạn đạo hiện nay của Mỹ là hệ thống đánh chặn tên lửa Patriot (chỉ có khả năng endo) và hệ thống phòng thủ tên lửa đạn đạo Aegis (chỉ có khả năng exo), đồng thời bổ sung khả năng hoạt động linh hoạt rất cần ở các hệ thống Aegis và Patriot hay PAC-3 và C2BMC để đảm bảo khả năng bảo vệ trước các mối đe dọa.

Giới phân tích cho rằng, Mỹ phát triển THAAD nhằm mục đích: đối phó với các mục tiêu tốc độ vượt siêu thanh bay liệng linh hoạt và cơ động giai đoạn cuối hành trình, như YU-71 của Nga và WU-14 của Trung Quốc; cạnh tranh với hệ thống cùng loại như Standard-3 - việc cùng lúc phát triển nhiều hệ thống tên lửa đánh chặn sẽ giúp đưa ra nhiều phương án đánh chặn hơn, khả năng đối phó các mối đe dọa cũng linh hoạt và hiệu quả hơn; thu hẹp quy mô triển khai phòng thủ tên lửa trên bộ - chỉ với một hệ thống THAAD, có thể đảm bảo phòng thủ trong phạm vi 200-250km; và đối phó với mối đe dọa tên lửa đường đạn tầm xa hơn, từ 600-3.600km.

THAAD có “vá” được “lỗ hổng” phòng thủ của Saudi?

Mặc dù có giá thành cao, hơn 1,3 tỷ USD mỗi tổ hợp, chưa kể chi phí duy trì (khoảng 22 triệu USD/năm), song hiệu quả tác chiến của THAAD chưa được như mong muốn. Theo tờ Defense News, tỷ lệ đánh chặn thành công của THAAD hiện đạt hơn 90%. Tuy nhiên, ở những lần đánh chặn được coi là thành công này, THAAD đối phó với một hoặc hai đầu đạn tấn công. “Ðối với các đợt tấn công bằng tên lửa quy mô lớn, hiệu năng phòng thủ của THAAD vẫn bị nghi ngờ”, theo Coyle - chuyên gia cấp cao của Trung tâm kiểm soát và không phổ biến vũ khí của Mỹ.

THAAD có “vá” được “lỗ hổng” phòng thủ của Saudi Arabia? - 3

Tên lửa THAAD đang khai hỏa. Nguồn: pri.org

Sự kiện 14/9/2019 không phải là lần đầu tiên tên lửa Patriot cũng như phòng không Saudi Arabia thể hiện sự bất lực trước một đối thủ yếu kém hơn về nhiều mặt bằng máy bay không người lái (UAV) Qasef-2K và tên lửa hành trình tầm ngắn. Chỉ tính từ năm 2018 đến nay, Patriot của Saudi đã bị UAV mang vũ khí tấn công ít nhất 4 lần, khiến hệ thống này tê liệt trong một thời gian dài. Việc phiến quân cũng đã nhiều lần dùng vũ khí tương tự đánh thẳng vào sân bay quốc tế và hàng loạt mục tiêu dân sự khác gây thiệt hại lớn, cho thấy, mối đe dọa lớn nhất và thường trực nhất với Riyadh không phải là những tên lửa đạn đạo tầm cao mà chính là UAV mang vũ khí.

Các phương tiện truyền thông Mỹ cho biết, ngoài các cuộc thảo luận liên quan đến biện pháp đối phó với các cuộc tấn công tại Saudi, hiện Washington đang cân nhắc khả năng cử thêm phi đội máy bay chiến đấu và các hệ thống tên lửa phòng không THAAD tới khu vực Vịnh Ba Tư - Mỹ đang làm mọi thứ có thể để bảo vệ đồng minh Saudi và ngành dầu mỏ của quốc gia này. Ngày 11/10, người phát ngôn Lầu Năm Góc Hoffman cho biết, cùng với 3.000 binh sĩ, Mỹ sẽ tăng cường 2 khẩu đội tên lửa Patriot, 1 Hệ thống THAAD, 2 phi đội máy bay tiêm kích và 1 không đoàn viễn chinh tới Saudi Arabia giúp nước này tăng cường năng lực phòng thủ trước các cuộc tấn công đường không từ bên ngoài. Nhiều người nghi ngờ bằng cách thúc đẩy tình hình theo hướng này, Washington muốn Saudi mua thêm vũ khí Mỹ để bổ sung sức mạnh cho những vũ khí hiện có của quốc gia này.

Thất bại liên tiếp của Patriot tại Saudi đã khiến Mỹ và các đồng minh lo lắng cho kế hoạch triển khai hệ thống phòng thủ tên lửa tại châu Âu và châu Á-Thái Bình Dương, do Patriot được xem là trung tâm của kế hoạch này, trong khi Mỹ hầu như không có ứng cử viên có sáng giá để thay thế Patriot. Giới chuyên gia đang nghi ngờ tính hiệu quả việc Mỹ điều cả Patriot và THAAD đến giúp Saudi vá lỗ hổng phòng thủ. Điều này cũng được thể hiện rõ trong bài phỏng vấn mới đây của tướng Brown - Tư lệnh Các lực lượng Không quân Thái Bình Dương (PACAF) với tờ Aviation Week, theo đó, các hệ thống đánh chặn cỡ lớn và nặng nề hiện tại như Patriot hay THAAD không còn hiệu quả. Southfront thì cho rằng, THAAD sẽ không giúp Saudi an toàn hơn trước những cuộc tấn công từ phiến quân, mà nước này nên tăng cường khả năng đánh chặn tầm thấp để đối phó với mối đe dọa thường trực.

Nhận thức được mối đe dọa tiềm ẩn, Saudi đẩy nhanh việc đàm phán mua sắm hệ thống phòng thủ Pantsir-S1 của Nga và phương án 2 là Iron Dome của Israel. Hiện hai phương án này đang được Saudi cân nhắc, nhưng giới chức quốc phòng Saudi nghiêng về phương án Pantsir-S1 nhiều hơn, bởi thành tích ấn tượng vũ khí này thể hiện trong thời gian qua vượt trội hơn Iron Dome. Trong khi quyết định chính thức vẫn chưa ngã ngũ, Riyadh vẫn phải cậy nhờ đồng minh Mỹ mặc dù tính hiệu quả của cả giải pháp và các tổ hợp vũ khí sẽ được Mỹ điều động đang là dấu hỏi lớn.

Theo Lê Ngọc

VOV.VN

MỚI NHẤT
Ông Putin được chào đón hoành tráng chưa từng có tại UAE
Ông Putin được chào đón hoành tráng chưa từng có tại UAE

(Dân trí) - Các Tiểu Vương quốc Ả rập Thống nhất (UAE) đã có màn chào mừng hoành tráng nhân chuyến công du của Tổng thống Nga Vladimir Putin. Truyền thông Nga cho rằng UAE đã định nghĩa lại thế nào là “chào đón”.

Thứ tư, 16/10/2019 - 10:14

Chiến sự Syria leo thang, thế giới lo ngại "IS phiên bản 2" trỗi dậy
Chiến sự Syria leo thang, thế giới lo ngại "IS phiên bản 2" trỗi dậy

Lực lượng Dân chủ Syria (SDF), liên minh do người Kurd lãnh đạo, được quân đội Mỹ hậu thuẫn, chịu trách nhiệm bảo vệ khoảng 20 nhà tù giam giữ 10.000 thành viên Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng.

Thứ tư, 16/10/2019 - 09:41

Máy bay chiến đấu Mỹ phô diễn sức mạnh “dằn mặt” phe Thổ Nhĩ Kỳ
Máy bay chiến đấu Mỹ phô diễn sức mạnh “dằn mặt” phe Thổ Nhĩ Kỳ

(Dân trí) - Máy bay chiến đấu và trực thăng Mỹ đã thể hiện sức mạnh trước các tay súng được Thổ Nhĩ Kỳ hậu thuẫn ở phía bắc Syria, sau khi lực lượng này tiếp cận quá gần binh sĩ Mỹ.

Thứ tư, 16/10/2019 - 08:20

Khoảnh khắc tòa nhà Brazil đổ sập, nhiều người kẹt trong đống đổ nát
Khoảnh khắc tòa nhà Brazil đổ sập, nhiều người kẹt trong đống đổ nát

(Dân trí) - Một tòa nhà 7 tầng ở Brazil đã bị đổ sập, khiến ít nhất 1 người thiệt mạng và nhiều người vẫn mắc kẹt trong đống đổ nát.

Thứ tư, 16/10/2019 - 08:18

Bên trong căn cứ Mỹ bỏ lại sau khi bất ngờ rút quân khỏi bắc Syria
Bên trong căn cứ Mỹ bỏ lại sau khi bất ngờ rút quân khỏi bắc Syria

(Dân trí) - Truyền thông Nga đã “xâm nhập” vào căn cứ quân sự do Mỹ bỏ lại ở Manbij sau Washington rút quân khỏi “chảo lửa” Syria.

Thứ tư, 16/10/2019 - 07:18

Nga đưa binh sĩ gần biên giới Thổ Nhĩ Kỳ sau khi Mỹ rút quân
Nga đưa binh sĩ gần biên giới Thổ Nhĩ Kỳ sau khi Mỹ rút quân

(Dân trí) - Nga thông báo các đơn vị quân sự của nước này đã tuần tra giữa các lực lượng của Thổ Nhĩ Kỳ và Syria sau khi Mỹ rút binh sĩ khỏi khu vực này.

Thứ tư, 16/10/2019 - 07:02

Cựu người mẫu Playboy 31 tuổi tuyên bố tranh cử tổng thống Croatia
Cựu người mẫu Playboy 31 tuổi tuyên bố tranh cử tổng thống Croatia

(Dân trí) - Ava Karabatic, một cựu người mẫu tạp chí Playboy, đã tuyên bố sẽ ra tranh cử tổng thống Croatia trong năm 2020.

Thứ ba, 15/10/2019 - 09:09

Trận bóng đá kỳ lạ không có khán giả giữa 2 miền bán đảo Triều Tiên
Trận bóng đá kỳ lạ không có khán giả giữa 2 miền bán đảo Triều Tiên

(Dân trí) - Đội tuyển bóng đá nam từ hai miền bán đảo Triều Tiên đã trải qua một trận bóng đá được mô tả là kỳ lạ khi không bóng một khán giả, không tường thuật trực tiếp trên truyền hình, không có bóng dáng của nhà báo nước ngoài.

Thứ ba, 15/10/2019 - 09:02

Vũ khí bí mật “ngăn” béo phì của Nhật Bản
Vũ khí bí mật “ngăn” béo phì của Nhật Bản

(Dân trí) - Nhật Bản đang đi đầu trong khối các nước phát triển về chăm lo dinh dưỡng của trẻ em - đó là có một chế độ ăn giàu dinh dưỡng nhưng tỉ lệ béo phì lại rất thấp. Chìa khóa của thành tựu này chính là các bữa ăn trưa học đường.

Thứ ba, 15/10/2019 - 05:41

Trẻ tử vong do y tá Trung Quốc cho uống nhầm thuốc
Trẻ tử vong do y tá Trung Quốc cho uống nhầm thuốc

(Dân trí) - Một bé trai 5 tuổi tại Trung Quốc mắc bệnh viêm não vi rút đã tử vong sau khi bị cho uống nhầm thuốc kháng sinh thay vì thuốc giảm áp lực não.

Thứ ba, 15/10/2019 - 04:02

Bàn cờ quyền lực ở bắc Syria sau khi Mỹ đột ngột rút quân
Bàn cờ quyền lực ở bắc Syria sau khi Mỹ đột ngột rút quân

(Dân trí) - Quyết định của Mỹ khi rút quân khỏi đông bắc Syria đã khiến khu vực này “tăng nhiệt” trở lại, báo hiệu một cuộc nội chiến kéo dài mới mà ở đó, các đối thủ của Washington có thể được hưởng lợi.

Thứ ba, 15/10/2019 - 03:50

Xe thiết giáp Mỹ bất ngờ chạm mặt quân nhân Damascus giữa “chảo lửa” Syria
Xe thiết giáp Mỹ bất ngờ chạm mặt quân nhân Damascus giữa “chảo lửa” Syria

(Dân trí) - Quân đội Mỹ và lực lượng chính phủ Syria đã bất ngờ chạm mặt nhau tại khu vực gần nơi đang giao tranh quyết liệt nhưng với 2 tâm thế khác nhau, một bên rời đi và một bên đang tiến vào để làm nhiệm vụ.

Thứ ba, 15/10/2019 - 02:33

ĐÁNG QUAN TÂM
Cụ bà Nhật Bản thiệt mạng sau cú rơi từ trực thăng cứu hộ sau bão
Cụ bà Nhật Bản thiệt mạng sau cú rơi từ trực thăng cứu hộ sau bão

(Dân trí) - Một cụ bà ở Fukushima đã thiệt mạng sau khi rơi từ trực thăng do các nhân viên cứu hộ không thao tác đúng cách trong lúc sơ tán khỏi cơn bão Hagibis. Cho tới nay ít nhất 68 người đã thiệt mạng và 19 người mất tích do siêu bão.

Thứ ba, 15/10/2019 - 12:07

Mỹ tính đưa 50 quả bom hạt nhân ra khỏi Thổ Nhĩ Kỳ giữa căng thẳng
Mỹ tính đưa 50 quả bom hạt nhân ra khỏi Thổ Nhĩ Kỳ giữa căng thẳng

(Dân trí) - Các quan chức Mỹ được cho là đang cân nhắc kế hoạch di chuyển kho vũ khí hạt nhân ra khỏi Thổ Nhĩ Kỳ, trong bối cảnh căng thẳng giữa 2 đồng minh NATO đang tăng nhiệt.

Thứ ba, 15/10/2019 - 11:57

Ông Trump gặp rắc rối vì video giả
Ông Trump gặp rắc rối vì video giả

(Dân trí) - Nhiều người đã lên tiếng chỉ trích và kêu gọi Tổng thống Donald Trump bày tỏ quan điểm sau khi xuất hiện một đoạn video giả cho thấy ông xả súng vào các hãng tin lớn.

Thứ ba, 15/10/2019 - 11:35

Australia trục xuất một phụ nữ Việt Nam mang thịt lợn nhập cảnh
Australia trục xuất một phụ nữ Việt Nam mang thịt lợn nhập cảnh

(Dân trí) - Australia đã hủy bỏ thị thực của một du khách người Việt khi nhập cảnh vì mang thực phẩm không khai báo, bao gồm thịt lợn, vào nước này.

Thứ ba, 15/10/2019 - 10:50

Chiến lược châu Á của ông Trump xoay quanh những vấn đề gì?
Chiến lược châu Á của ông Trump xoay quanh những vấn đề gì?

Kể từ khi một số nước ở châu Á như Trung Quốc, Ấn Độ, Indonesia có sự tăng trưởng đáng kinh ngạc, các đời Tổng thống Mỹ đã dành nhiều sự chú ý đặc biệt tới châu lục này.

Thứ ba, 15/10/2019 - 10:07

Ông Biden tuyên bố không “tha” cho ông Trump nếu đắc cử tổng thống
Ông Biden tuyên bố không “tha” cho ông Trump nếu đắc cử tổng thống

(Dân trí) - Cựu Phó Tổng thống Mỹ Joe Biden, ứng viên sáng giá của đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử năm 2020, tuyên bố không bỏ qua cho Tổng thống Donald Trump nếu ông trở thành ông chủ Nhà Trắng.

Thứ ba, 15/10/2019 - 09:48

Iran công bố ảnh tàu dầu bị thủng lớn do trúng tên lửa
Iran công bố ảnh tàu dầu bị thủng lớn do trúng tên lửa

(Dân trí) - Hình ảnh lần đầu tiên được công bố cho thấy tàu dầu của Iran bị hư hại nặng nề sau khi trúng hai tên lửa trên Biển Đỏ hồi tuần trước.

Thứ ba, 15/10/2019 - 08:30

Thổ Nhĩ Kỳ giận dữ khi đồng minh NATO không ủng hộ “động binh” tại Syria
Thổ Nhĩ Kỳ giận dữ khi đồng minh NATO không ủng hộ “động binh” tại Syria

(Dân trí) - Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Erdogan tức giận khi các thành viên NATO không ủng hộ chiến dịch quân sự của Ankara tại nước láng giềng Syria.

Thứ ba, 15/10/2019 - 08:10

Tổng thống Putin tặng chim quý cho Quốc vương Ả rập Xê út
Tổng thống Putin tặng chim quý cho Quốc vương Ả rập Xê út

(Dân trí) - Tổng thống Nga Vladimir Putin đã đặc biệt mang một con chim cắt để tặng Quốc vương Ả rập Xê út Salman bin Abdulaziz Al Saud nhân chuyến công du của ông chủ điện Kremlin tới Riyadh.

Thứ ba, 15/10/2019 - 08:01

Mỹ dọa tiếp tục áp thuế nếu không đạt thỏa thuận với Trung Quốc
Mỹ dọa tiếp tục áp thuế nếu không đạt thỏa thuận với Trung Quốc

(Dân trí) - Bộ trưởng Tài chính Mỹ Steven Mnuchin cho biết đợt áp thuế bổ sung đối với hàng hóa Trung Quốc sẽ được triển khai vào ngày 15/12 nếu hai nước không đạt được thỏa thuận thương mại vào thời điểm đó.

Thứ ba, 15/10/2019 - 07:19

Chọn phe Tổng thống Assad, người Kurd quyết “đường ai nấy đi” với Mỹ?
Chọn phe Tổng thống Assad, người Kurd quyết “đường ai nấy đi” với Mỹ?

Tiến hành thỏa thuận để Tổng thống Assad đưa quân vào đông bắc Syria, phải chăng người Kurd đã đưa ra lựa chọn của mình, đó là “đường ai nấy đi” với Mỹ?

Thứ ba, 15/10/2019 - 06:42

Ông Trump giáng đòn trừng phạt Thổ Nhĩ Kỳ sau cảnh báo "xóa sổ kinh tế"
Ông Trump giáng đòn trừng phạt Thổ Nhĩ Kỳ sau cảnh báo "xóa sổ kinh tế"

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump quyết định tăng thuế với thép của Thổ Nhĩ Kỳ và cảnh báo sẽ áp các lệnh trừng phạt cứng rắn hơn nữa trong bối cảnh Ankara tiếp tục chiến dịch quân sự chống người Kurd ở Syria gây tranh cãi. Động thái này được cho là nhằm xoa dịu dư luận sau khi Mỹ tuyên bố rút quân khỏi miền bắc Syria.

Thứ ba, 15/10/2019 - 06:37