Thách thức nguy hiểm từ biến chủng của virus gây bệnh Covid-19

Dịch Covid-19 bùng phát chết người cho thấy sự nguy hiểm muôn thuở từ các virus dễ biến chủng, đồng thời làm nổi rõ một số vấn đề cấp bách.
>>Trung Quốc sắp thử nghiệm vắc-xin Covid-19 trên người
>>Thế giới hối hả tìm vắc-xin Covid-19 giữa lúc đại dịch lây lan toàn cầu
>>Người đầu tiên tình nguyện thử nghiệm vắc-xin Covid-19 tại Mỹ

Đại dịch Covid-19 là một thảm họa toàn cầu, đe dọa nền kinh tế thế giới và thậm chí cả các kết cấu xã hội cơ bản. Có nhiều nguyên nhân dẫn tới sự bùng phát của bệnh dịch này, trong đó có yếu tố tiến hóa tự nhiên của virus và quá trình toàn cầu hóa.

Thách thức nguy hiểm từ biến chủng của virus gây bệnh Covid-19 - 1

Vi khuẩn, virus và các mầm bệnh khác đều trải qua quá trình tiến hóa. Ảnh minh họa: Praguemorning.

Sự xuất hiện của virus corona chủng mới có thể là kết quả của một quá trình tiến hóa dài lâu của các loại virus.

Các bệnh truyền nhiễm mới chỉ được kiểm soát trong khoảng 100 năm qua. Nguyên nhân chính tạo ra sự thay đổi này là những cải thiện đáng kể về điều kiện vệ sinh trong cuộc sống của con người, rồi đến các nhân tố như kháng sinh, vaccine, và thuốc kháng virus.

Biến chủng tự nhiên

Vi khuẩn, virus và các mầm bệnh khác đều trải qua quá trình tiến hóa. Chúng có thể thích nghi thông qua các sự kiện biến chủng ngẫu nhiên để sinh tồn và phát triển bất chấp sự can thiệp của con người. Quy luật tiến hóa rất mạnh, giúp các sinh vật thích nghi và tồn tại khi môi trường thay đổi. Và biến chủng là một động lực chính của quá trình tiến hóa đó.

Đó là lý do vì sao mà các loại vi khuẩn kháng thuốc kháng sinh đã xuất hiện, thông qua các sự kiện biến chủng ngẫu nhiên trong một môi trường được đặc trưng bởi sự lạm dụng thuốc kháng sinh.

Như các sinh vật, virus liên tục biến chủng.

Thỉnh thoảng sự biến chủng ngẫu nhiên có thể làm gia tăng khả năng lây nhiễm của virus và độc lực của virus. Nhưng độc lực thường không tốt cho bản thân mầm bệnh, vì nếu nó giết chết vật chủ thì virus cũng chết theo. Nếu không có vật chủ thay thế ở xung quanh có thể bị nhiễm bệnh thay trước khi vật chủ hiện tại chết thì quần thể các sinh vật chết người mới biến chủng này sẽ nhanh chóng diệt vong.

Khi các biến chủng tạo ra độc lực lớn này gia tăng ở các khu vực dân cư thưa thớt, tác động từ chúng sẽ bị khoanh vùng và không dễ lây lan. Điều này xảy ra liên tục trên khắp thế giới.

Yếu tố kết nối kinh tế

Các biến chủng mầm bệnh cũng xảy ra ở những khu vực dân cư đông đúc thuộc các nước đang phát triển. Nhưng vì các lý do kinh tế, khu vực này ít kết nối với phần còn lại của thế giới nên bệnh tật có thể dễ dàng được khống chế theo khu vực địa lý.

Chẳng hạn, hồi năm 2014, dịch Ebola ở Tây Phi đã bùng nổ ở các thủ đô đông dân nhưng cuối cùng vẫn được khống chế trong khu vực này và chỉ có ít ngoại lệ.

Nhưng khi châu Phi phát triển về kinh tế và thế giới kết nối lẫn nhau nhiều hơn, thì khả năng xảy ra các đại dịch càng lớn hơn.

Khí hậu đóng vai trò quan trọng ở nhiều nước nhiệt đới, mà tại đó vector truyền bệnh thường là côn trùng. Tuy nhiên các bệnh truyền nhiễm ở các nước nhiệt đới thường ít lan tới các vùng khí hậu lạnh hơn. Chẳng hạn, virus Zika bùng phát nhanh chóng ở các nước Mỹ Latin vào các năm 2015-2016 nhưng đã bị giới hạn vào phạm vi của vector muỗi.

Yếu tố Trung Quốc trong đợt dịch Covid-19 lần này

Trong vài năm gần đây chúng ta đã thấy nhiều vi sinh vật gây bệnh, có nhiều trường hợp được phát hiện đầu tiên ở Trung Quốc.

Trung Quốc có khí hậu và vị trí địa lý khá giống với Tây Âu và nước Mỹ, và do vậy các loại vi sinh vật biến chủng xuất hiện ở Trung Quốc có tiềm năng lớn gây tác hại tiêu cực đến các nước phương Tây.

Đã vậy, Trung Quốc hiện đã kết nối mạnh với thế giới. Việc đi lại đã dễ dàng hơn nhiều, khiến virus xuất hiện ở Trung Quốc có thể lan nhanh tới nơi khác.

Ngoài ra dân số Trung Quốc cực lớn, tương đương với dân số của châu Âu, Bắc Mỹ, Australia, Nhật Bản và Hàn Quốc cộng lại. Dân số Trung Quốc cũng có mật độ cao gấp 4 lần mức của châu Âu và Mỹ.

Trung Quốc có những thành phố siêu lớn mà đến thành phố New York của Mỹ cũng không so lại được. Virus SARS-CoV-2 gây bệnh Covid-19 cũng khởi phát ở Vũ Hán – một thành phố hơn 10 triệu dân của Trung Quốc.

Vậy phải làm gì?

Nói chung là việc xuất hiện các mầm bệnh mới là điều khó tránh. Để đối phó với nó, cần tập trung nguồn lực nghiên cứu một cách thiết thực, tránh lãng phí không cần thiết.

Dịch bệnh Covid-19 vừa qua cũng đã làm nổi rõ những nhiệm vụ chính yếu như quản lý bệnh tật và quản lý khủng hoảng. Phương Tây và Trung Quốc có lẽ cần hợp tác với nhau nhiều hơn thay vì đổ lỗi cho nhau về nguyên nhân làm Covid-19 bùng phát trên toàn cầu.

Theo Trung Hiếu

VOV

MỚI NHẤT
Mỹ có hơn 23.500 người mắc Covid-19, số ca nhiễm toàn cầu vượt 300.000
Mỹ có hơn 23.500 người mắc Covid-19, số ca nhiễm toàn cầu vượt 300.000

(Dân trí) - Mỹ đã ghi nhận số ca mắc Covid-19 hơn 23.500 tại toàn bộ 50 bang của nước này, trong khi, số người nhiễm virus corona toàn cầu đã vượt qua ngưỡng 300.000.

Chủ nhật, 22/03/2020 - 07:15

5 chiến lược có thể giúp thay đổi cuộc chiến chống Covid-19
5 chiến lược có thể giúp thay đổi cuộc chiến chống Covid-19

Nhiều quốc gia đã áp dụng những chiến lược quan trọng, giúp kiểm soát và ngăn ngừa thành công sự bùng phát của dịch bệnh Covid-19.

Chủ nhật, 22/03/2020 - 06:59

Ông Trump viết thư cho ông Kim Jong-un, muốn giúp Triều Tiên chống Covid-19
Ông Trump viết thư cho ông Kim Jong-un, muốn giúp Triều Tiên chống Covid-19

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump đã gửi thư tới Chủ tịch Triều Tiên Kim Jong-un, thể hiện mong muốn cải thiện quan hệ giữa 2 nước và đề xuất giúp Bình Nhưỡng trong cuộc chiến chống Covid-19.

Chủ nhật, 22/03/2020 - 06:55

Ngày đen tối nhất Italia: Gần 800 người chết, hơn 6.500 người mắc Covid-19
Ngày đen tối nhất Italia: Gần 800 người chết, hơn 6.500 người mắc Covid-19

(Dân trí) - Số người mắc và tử vong vì Covid-19 ở Italia tiếp tục tăng mạnh với tốc độ chưa từng thấy bất chấp các biện pháp ứng phó của chính phủ.

Chủ nhật, 22/03/2020 - 01:50

Tây Ban Nha: Số người chết vượt 1.300, gần 25.000 người nhiễm virus corona
Tây Ban Nha: Số người chết vượt 1.300, gần 25.000 người nhiễm virus corona

(Dân trí) - Bộ Y tế Tây Ban Nha hôm nay xác nhận, số người chết vì Covid-19 ở nước này đã vượt 1.300, tăng hơn 300 trường hợp so với một ngày trước đó.

Thứ bảy, 21/03/2020 - 08:09

Đức ghi nhận 2.700 ca nhiễm virus chỉ trong 1 ngày
Đức ghi nhận 2.700 ca nhiễm virus chỉ trong 1 ngày

(Dân trí) - Đức đã ghi nhận hơn 2.700 ca mắc Covid-19 mới chỉ trong 1 ngày, nâng tổng số người mắc bệnh tại nước này lên con số trên 16.600.

Thứ bảy, 21/03/2020 - 07:09

Số ca Covid-19 ở Iran vượt 20.000, hơn 1.500 người chết
Số ca Covid-19 ở Iran vượt 20.000, hơn 1.500 người chết

(Dân trí) - Số ca tử vong vì virus corona mới (SARS-CoV-2) ở Iran vượt 1.500 trong khi số ca nhiễm đã qua mốc 20.000.

Thứ bảy, 21/03/2020 - 06:32

Người nghèo ở Trung Quốc mùa dịch Covid-19: "Ít nhất chúng tôi không chết"
Người nghèo ở Trung Quốc mùa dịch Covid-19: "Ít nhất chúng tôi không chết"

(Dân trí) - Sau 2 tháng các hoạt động bị đóng băng và mọi đi lại bị hạn chế, người dân Trung Quốc bắt đầu dần trở lại cuộc sống thường nhật, dù mất mát do đại dịch Covid-19 còn lâu mới có thể phục hồi hoàn toàn.

Thứ bảy, 21/03/2020 - 06:26

Y tá Anh trùm túi đựng rác vì thiếu đồ bảo hộ chống dịch Covid-19
Y tá Anh trùm túi đựng rác vì thiếu đồ bảo hộ chống dịch Covid-19

(Dân trí) - Một bệnh viện ở London, Anh đã bị quá tải vì số ca Covid-19 tăng nhanh. Y tá làm việc tại đây phải trùm túi đựng rác y tế để bảo vệ mình khỏi nguy cơ nhiễm virus SARS-CoV-2 vì hết đồ bảo hộ.

Thứ bảy, 21/03/2020 - 04:32

Singapore có ca tử vong đầu tiên vì Covid-19, số ca mới ở Thái Lan tăng vọt
Singapore có ca tử vong đầu tiên vì Covid-19, số ca mới ở Thái Lan tăng vọt

(Dân trí) - Singapore đã ghi nhận 2 ca tử vong đầu tiên vì virus corona mới (SARS-CoV-2) trong khi Thái Lan có số ca nhiễm mới trong ngày tăng kỷ lục.

Thứ bảy, 21/03/2020 - 03:11

Hàn Quốc ghi nhận số ca nhiễm mới virus corona tăng trở lại
Hàn Quốc ghi nhận số ca nhiễm mới virus corona tăng trở lại

(Dân trí) - Số ca nhiễm mới virus corona (SARS-CoV-2) ở Hàn Quốc tăng trở lại giữa bối cảnh giới chức nước này lo ngại về sự xuất hiện gia tăng của các ổ dịch và các ca bệnh “ngoại nhập”.

Thứ bảy, 21/03/2020 - 12:40

Những bữa trưa miễn phí của học sinh Mỹ thời đại dịch Covid-19
Những bữa trưa miễn phí của học sinh Mỹ thời đại dịch Covid-19

(Dân trí) - Những gia đình nghèo ở Mỹ phải dựa vào các bữa ăn trưa miễn phí ở trường để con cái được ăn no, trong bối cảnh nhiều nơi đóng cửa mùa dịch bệnh Covid, khiến người lao động thất nghiệp.

Thứ bảy, 21/03/2020 - 11:40

ĐÁNG QUAN TÂM
Video Mỹ thử thành công vũ khí bay nhanh gấp 5 lần tốc độ âm thanh
Video Mỹ thử thành công vũ khí bay nhanh gấp 5 lần tốc độ âm thanh

(Dân trí) - Mỹ tuyên bố thử thành công thiết bị phóng nhanh gấp 5 lần tốc độ âm thanh, nhấn mạnh rằng đây là một bước tiến quan trọng trong việc phát triển công nghệ vũ khí siêu thanh.

Thứ bảy, 21/03/2020 - 10:59

Trung Quốc không có ca lây nhiễm nội địa, số ca ngoại nhập tăng
Trung Quốc không có ca lây nhiễm nội địa, số ca ngoại nhập tăng

(Dân trí) - Trung Quốc ngày thứ 3 liên tiếp không ghi nhận ca lây nhiễm virus corona mới (SARS-CoV-2) trong nước, trong khi số ca Covid-19 có nguồn gốc từ nước ngoài tiếp tục tăng.

Thứ bảy, 21/03/2020 - 09:50

Campuchia dừng kế hoạch phát triển thủy điện trên sông Mekong
Campuchia dừng kế hoạch phát triển thủy điện trên sông Mekong

Ngày 20/3, Bộ Mỏ và Năng lượng Campuchia đã xác nhận không có kế hoạch xây dựng đập thủy điện trên dòng sông Mekong trong 10 năm tới.

Thứ bảy, 21/03/2020 - 09:42

Nhân viên văn phòng Phó tổng thống Mỹ mắc Covid-19
Nhân viên văn phòng Phó tổng thống Mỹ mắc Covid-19

(Dân trí) - Một nhân viên trong văn phòng của Phó tổng thống Mỹ Mike Pence đã mắc Covid-19, trong bối cảnh dịch bệnh đang lây lan phức tạp tại nước này.

Thứ bảy, 21/03/2020 - 09:27

Anh kêu gọi 65.000 y bác sĩ nghỉ hưu trở lại đối phó Covid-19
Anh kêu gọi 65.000 y bác sĩ nghỉ hưu trở lại đối phó Covid-19

(Dân trí) - Trong bối cảnh dịch Covid-19 diễn biến phức tạp, chính phủ Anh đã kêu gọi khoảng 65.000 y bác sĩ nghỉ hưu trên toàn quốc quay trở lại để tham gia vào cuộc chiến dập dịch.

Thứ bảy, 21/03/2020 - 09:11

Hàng triệu người Iran xuống đường đón năm mới bất chấp dịch Covid-19
Hàng triệu người Iran xuống đường đón năm mới bất chấp dịch Covid-19

(Dân trí) - Dù chính phủ Tehran đã nhiều lần cảnh báo người dân ở nhà để tránh lây lan Covid-19, tuy nhiên hàng triệu người nước này vẫn xuống đường đón năm mới theo lịch Iran.

Thứ bảy, 21/03/2020 - 08:54

Pháp có hơn 12.500 ca mắc Covid-19, 450 người tử vong
Pháp có hơn 12.500 ca mắc Covid-19, 450 người tử vong

(Dân trí) - Pháp ghi nhận hơn 1.000 ca nhiễm mới virus corona (SARS-CoV-2) trong 24 giờ qua, nâng tổng số người mang mầm bệnh lên trên 12.500. Số người thiệt mạng vì Covid-19 ở Pháp là 450.

Thứ bảy, 21/03/2020 - 08:11

Covid-19 lây lan mạnh hơn, chuyên gia cảnh báo "làn sóng thứ 3"
Covid-19 lây lan mạnh hơn, chuyên gia cảnh báo "làn sóng thứ 3"

(Dân trí) - Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cảnh báo, dịch Covid-19 đang lây lan với tốc độ nhanh hơn khi thế giới có thêm hơn 100.000 ca mắc bệnh chỉ trong 12 ngày.

Thứ bảy, 21/03/2020 - 07:24

Hàn Quốc nói Triều Tiên bắn 2 tên lửa đạn đạo tầm ngắn
Hàn Quốc nói Triều Tiên bắn 2 tên lửa đạn đạo tầm ngắn

(Dân trí) - Hàn Quốc cho biết Triều Tiên sáng nay đã bắn 2 vật thể bay được cho là tên lửa đạn đạo tầm ngắn, đánh dấu vụ thử vũ khí lần thứ 3 của Bình Nhưỡng trong tháng này.

Thứ bảy, 21/03/2020 - 06:58

Italia: 627 người chết, hơn 6.000 người mắc Covid-19 trong ngày
Italia: 627 người chết, hơn 6.000 người mắc Covid-19 trong ngày

(Dân trí) - Giới chức Italia buộc phải thắt chặt hơn nữa các lệnh hạn chế khi số người nhiễm bệnh và tử vong vì Covid-19 ở nước này liên tục tăng kỷ lục.

Thứ bảy, 21/03/2020 - 06:08

Bệnh nhân dạt xuống phía nam, bệnh viện Italia căng mình ứng phó dịch
Bệnh nhân dạt xuống phía nam, bệnh viện Italia căng mình ứng phó dịch

(Dân trí) - Các bệnh viện ở khu vực miền trung và nam Italia, nơi có điều kiện kinh tế khó khăn hơn, vẫn chưa chuẩn bị sẵn sàng để tiếp nhận số lượng bệnh nhân nhiễm virus corona tăng lên từng ngày.

Thứ sáu, 20/03/2020 - 10:45

Số ca mắc Covid-19 tại Malaysia vượt 1.000
Số ca mắc Covid-19 tại Malaysia vượt 1.000

(Dân trí) - Tổng số ca nhiễm virus corona chủng mới (Covid-19) tại Malaysia tính đến hôm nay 20/3 đã vượt qua 1.000 người.

Thứ sáu, 20/03/2020 - 10:26