Thổ Nhĩ kỳ và S-400: Vũ khí làm chính trị

Với việc Thổ Nhĩ Kỹ mua sắm hệ thống phòng thủ tên lửa hiện đại của Nga S-400 có thể thấy, Nga được lợi nhiều nhất, Thổ Nhĩ Kỳ vừa được lợi vừa bị thiệt trong khi Mỹ và NATO bị thua thiệt nhiều nhất.
>>Sự bất lực của Mỹ khi Thổ Nhĩ Kỳ kiên quyết mua “Rồng lửa” S-400 Nga
>>Cận cảnh lô “Rồng lửa” S-400 đầu tiên Nga chuyển cho Thổ Nhĩ Kỳ

Thổ Nhĩ kỳ và S-400: Vũ khí làm chính trị - 1

(Biếm hoạ của Sputnik)

Mỹ và NATO đã thất bại với việc ngăn cản Thổ Nhĩ Kỳ thực hiện ý định mua sắm hệ thống phòng thủ tên lửa hiện đại của Nga S-400. Có thể định lượng và định tính được mức độ thất vọng và cay đắng của Mỹ và NATO về việc chuyện này được Thổ Nhĩ Kỳ và Nga làm cho trở thành "ván đã đóng thuyền" mà hai đối tác kia mãi chưa biết nên thể hiện phản ứng như thế nào. Điều đáng được để ý đến nhất ở đây giờ không còn là chủ trương của Thổ Nhĩ Kỳ mua sắm S-400 mà là việc Thổ Nhĩ Kỳ vẫn thực hiện chủ trương ấy bất chấp mọi sự phản đối của NATO mà Thổ Nhĩ Kỳ là thành viên và bất chấp mọi đe doạ trừng phạt của Mỹ mà Thổ Nhĩ Kỳ xưa nay vẫn có mối quan hệ truyền thống thân cận và tốt đẹp.

Đối với Thổ Nhĩ Kỳ, việc kiên định thực hiện thoả thuận mua bán với Nga từ năm 2017 này trước hết là một vụ đánh đổi: Đánh đổi máy bay tấn công hiện đại nhất của Mỹ F-35 lấy hệ thống phòng thủ tên lửa của Nga, đánh đổi vướng mắc mới trong quan hệ của đất nước này với Mỹ và NATO lấy bước thúc đẩy quan hệ mới với Nga, đánh đổi sự ràng buộc và lệ thuộc tuyệt đối lâu nay vào Mỹ và NATO về quân sự, quốc phòng và an ninh lấy định hướng chiến lược là vừa tiếp tục là thành viên NATO vừa gây dựng khuôn khổ quan hệ hợp tác về quân sự, quốc phòng và an ninh không kém phần gắn bó và tin cậy với Nga, đánh đổi từ "bên trọng bên khinh" sang "bắt cá hai tay".

Với việc thực hiện phi vụ mua bán vũ khí này, Thổ Nhĩ Kỳ đã làm thay đổi cuộc chơi về địa chính trị và địa chiến lược ở khu vực. Thổ Nhĩ Kỳ đã làm cho cả Mỹ và NATO lẫn Nga đều phải cần đến Thổ Nhĩ Kỳ hơn. Dẫu hậm hực và không hài lòng đến mấy thì Mỹ và NATO cũng đâu có dám buông bỏ Thổ Nhĩ Kỳ. Nga đã phân hoá được Thổ Nhĩ Kỳ với Mỹ và NATO nên lại càng có nhu cầu thúc đẩy quan hệ hợp tác với Thổ Nhĩ Kỳ trên mọi phương diện. Việc bỏ tăng cường vũ khí tấn công như máy bay F-35 của Mỹ để mua vũ khí phòng thủ như S-400 của Nga còn giúp Thổ Nhĩ Kỳ có được cảm nhận tích cực từ các nước khác trong khu vực. Qua đó, Thổ Nhĩ Kỳ có thể đồng thời tận lợi được nhiều nhất từ cả hai bên, buộc cả hai bên đều phải coi trọng mình và phải điều chỉnh chính sách đối với Thổ Nhĩ Kỳ, đối với nhau và đối với khu vực. Tương quan lực lượng và cục diện quan hệ giữa ba phía này vì thế đang bắt đầu thay đổi rất cơ bản và sâu sắc.

Trong chuyện này, vai trò cá nhân của Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan và của mối quan hệ cá nhân giữa ông Erdogan và Tổng thống Nga Vladimir Putin rất quyết định. Ông Erdogan cần gây dựng hình ảnh về nhà lãnh đạo đất nước có bản lĩnh và khả năng xử lý các vấn đề phức tạp và nhạy cảm nhất với những đối tác quan trọng nhất của Thổ Nhĩ Kỳ trong những giai đoạn khó khăn phức tạp nhất đối với Thổ Nhĩ Kỳ. Xem ra, ông Erdogan cho rằng hiện không phải Mỹ hay NATO mà chỉ có Nga mới có thể giúp Thổ Nhĩ Kỳ đạt được những mục tiêu chiến lược ở khu vực này. Việc Thổ Nhĩ Kỳ gia nhập EU không còn được ông Erdogan ưu tiên vì nhận thấy nó cành ngày càng thêm khó khả thi. Quan hệ của Thổ Nhĩ Kỳ với NATO hiện không có tầm quan trọng sống còn đối với Thổ Nhĩ Kỳ như trước đây. Và dường như cách ứng phó của ông Erdogan đối với quan điểm và cách thức cầm quyền của Tổng thống Mỹ Donald Trump là không khiêu khích nhưng cũng không nhất nhất nghe theo mà thỉnh thoảng cũng phải gây sự và phải dùng độc trị độc, tức là phải dùng "Thổ Nhĩ Kỳ trước hết" để ứng phó với "Nước Mỹ trước hết".

Mỹ và NATO đã bị Thổ Nhĩ Kỳ cho ăn một quả đắng. Họ không thể vì thế mà ngưng trệ mọi quan hệ hợp tác với Thổ Nhĩ Kỳ và lại càng không thể loại thành viên này ra khỏi NATO, nhưng cũng không thể nguôi ngoai được cảm giác lo ngại Thổ Nhĩ Kỳ trở thành "Con ngựa thành Troia" của Nga trong NATO. Cái lý do "S-400 có thể gây tổn hại cho F-35" chỉ là cái cớ bên ngoài. Trong thực chất, Mỹ và NATO e ngại Thổ Nhĩ Kỳ tạo tiền lệ tai hại cho NATO và Mỹ, làm rạn vỡ NATO từ bên trong cũng như khiến Mỹ bị tổn hại cả về thể diện lẫn uy và thế trên thế giới.

Nga là bên lợi nhất. Hệ thống phòng thủ tên lửa của Nga chưa được triển khai hoàn chỉnh ở Thổ Nhĩ Kỳ và chưa quả tên lửa nào được phóng đi mà Nga đã đạt mục đích. Giá trị hợp đồng 2,5 tỷ USD không phải nhỏ và không quan trọng đối với Nga. Nhưng còn quan trọng và quyết định hơn thế rất nhiều với ý nghĩa chiến lược cơ bản và lâu dài hơn thế rất nhiều là việc Nga có được cuộc chơi mới đồng thời với Thổ Nhĩ Kỳ, với Mỹ và NATO trên thế giới cũng như ở khu vực Trung Đông, Bắc Phi và vùng Vịnh.

Nhìn nhận như thế có thể thấy ở vụ việc này, hiện tại cũng như về lâu dài, Nga được lợi nhiều nhất và gần như không bị thiệt hại gì, Thổ Nhĩ Kỳ vừa được lợi vừa bị thiệt trong khi Mỹ và NATO bị thua thiệt nhiều nhất và gần như không được lợi gì.

Vũ khí quân sự nào cũng đều có cái giá cụ thể của nó. Nhưng một khi đã được sử dụng làm chính trị thì vũ khí trở nên vô giá hoặc ít nhất thì cũng không thể xác định được giá.

Theo Dịch Dung

Thế giới & Việt Nam

MỚI NHẤT
Ông Trump phản pháo “bão” chỉ trích vì dòng tweet “tấn công” các nữ nghị sĩ da màu
Ông Trump phản pháo “bão” chỉ trích vì dòng tweet “tấn công” các nữ nghị sĩ da màu

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng nếu ai đó không còn yêu quý nước Mỹ họ có thể rời đi. Đây được coi là động thái bảo vệ dòng tweet ông Trump kêu gọi các nữ nghị sĩ da màu quay về quốc gia bản xứ của họ trước khi lên tiếng “dạy bảo” nước Mỹ cách vận hành đất nước.

Thứ ba, 16/07/2019 - 08:07

Tổng thống Trump: Tình bạn với ông Tập Cận Bình không còn tốt như trước
Tổng thống Trump: Tình bạn với ông Tập Cận Bình không còn tốt như trước

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump thừa nhận rằng tình bạn của ông với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình không còn tốt như trước đây.

Thứ ba, 16/07/2019 - 07:40

Ông Trump “xoáy sâu” tốc độ tăng trưởng thấp kỷ lục của kinh tế Trung Quốc
Ông Trump “xoáy sâu” tốc độ tăng trưởng thấp kỷ lục của kinh tế Trung Quốc

(Dân trí) - Tổng thống Donald Trump cho rằng các đòn áp thuế của Mỹ đã có tác động mạnh sau khi Trung Quốc công bố số liệu tăng trưởng kinh tế thấp nhất trong 27 năm.

Thứ ba, 16/07/2019 - 07:00

Ông Netanyahu: Chỉ Israel có thể đấu với Iran
Ông Netanyahu: Chỉ Israel có thể đấu với Iran

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố quân đội nước ông là lực lượng quân sự duy nhất trên thế giới có khả năng đương đầu với Iran trong trường hợp nổ ra chiến tranh.

Thứ hai, 15/07/2019 - 11:03

Báo Mỹ: Ông Trump sắp sa thải Bộ trưởng Thương mại
Báo Mỹ: Ông Trump sắp sa thải Bộ trưởng Thương mại

(Dân trí) - Tổng thống Donald Trump được cho là đang cân nhắc sa thải Bộ trưởng Thương mại Wilbur Ross sau khi không hài lòng về cuộc điều tra dân số Mỹ năm 2020.

Thứ hai, 15/07/2019 - 10:49

Trung Quốc tiếp tục bắt công dân Canada giữa lúc căng thẳng
Trung Quốc tiếp tục bắt công dân Canada giữa lúc căng thẳng

(Dân trí) - Trung Quốc xác nhận đã bắt giữ một công dân Canada sau hai trường hợp tương tự bị Bắc Kinh bắt giữ vào cuối năm ngoái.

Thứ hai, 15/07/2019 - 09:26

Kinh tế Trung Quốc bị tác động mạnh bởi chiến tranh thương mại, tăng trưởng thấp nhất trong 27 năm
Kinh tế Trung Quốc bị tác động mạnh bởi chiến tranh thương mại, tăng trưởng thấp nhất trong 27 năm

(Dân trí) - Tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc trong quý II/2019 chỉ đạt 6,2%, mức thấp nhất trong vòng ít nhất 27 năm qua, trong bối cảnh nền nền kinh tế lớn thứ hai thế giới chịu các tác động mạnh từ cuộc chiến tranh thương mại do Mỹ phát động.

Thứ hai, 15/07/2019 - 07:58

Trung Quốc tuyên bố cắt quan hệ với các công ty Mỹ bán vũ khí cho Đài Loan
Trung Quốc tuyên bố cắt quan hệ với các công ty Mỹ bán vũ khí cho Đài Loan

(Dân trí) - Trung Quốc tuyên bố chính phủ và các công ty của nước này sẽ cắt đứt quan hệ làm ăn với các công ty Mỹ có liên quan tới thương vụ bán vũ khí cho Đài Loan.

Thứ hai, 15/07/2019 - 06:53

Top thương hiệu "ăn theo" đình đám nhờ Tổng thống Nga Putin
Top thương hiệu "ăn theo" đình đám nhờ Tổng thống Nga Putin

Nhờ Tổng thống Nga Vladimir Putin mà những hàng loạt mặt hàng, thương hiệu trở nên vô cùng "ăn khách".

Thứ hai, 15/07/2019 - 04:30

Mỹ cấp thị thực cho ngoại trưởng Iran giữa lúc căng thẳng
Mỹ cấp thị thực cho ngoại trưởng Iran giữa lúc căng thẳng

(Dân trí) - Mỹ đã cấp thị thực cho Ngoại trưởng Iran Javad Zarif tới New York tham gia một sự kiện, tuy nhiên việc di chuyển của quan chức này sẽ bị hạn chế.

Thứ hai, 15/07/2019 - 03:46

Rò rỉ video tàu chiến Anh tiến vào vùng biển sát Iran
Rò rỉ video tàu chiến Anh tiến vào vùng biển sát Iran

(Dân trí) - Một đoạn video mới xuất hiện được cho là ghi lại hình ảnh tàu khu trục HMS Duncan của Anh tiến vào vùng biển sát Iran giữa lúc căng thẳng.

Thứ hai, 15/07/2019 - 03:35

“Trùm” dầu mỏ của phiến quân IS bị tiêu diệt tại Syria
“Trùm” dầu mỏ của phiến quân IS bị tiêu diệt tại Syria

(Dân trí) - Kẻ được mệnh danh là bộ trưởng dầu mỏ của nhóm khủng bố Nhà nước Hồi giáo tự xưng IS, Thabit Sobhi Fahd Al-Ahmad, đã bị tiêu diệt trong một trận đột kích của lực lượng dân chủ Syria (SDF).

Thứ hai, 15/07/2019 - 02:44

ĐÁNG QUAN TÂM
Lá thư ông Obama tự tay viết cho tù nhân được khoan hồng gây "sốt"
Lá thư ông Obama tự tay viết cho tù nhân được khoan hồng gây "sốt"

(Dân trí) - Mạng xã hội Twitter tuần qua đã chia sẻ bức thư do cựu Tổng thống Mỹ Barack Obama viết cho một nữ tù nhân mà ông tha bổng 3 năm trước.

Thứ hai, 15/07/2019 - 02:02

Độc đáo màn trình diễn “lính bay” trong diễu binh quốc khánh Pháp
Độc đáo màn trình diễn “lính bay” trong diễu binh quốc khánh Pháp

(Dân trí) - Một nhà sáng chế đã trình diễn kỹ năng bay lượn trên không trung nhờ sự trợ giúp của một thiết bị hiện đại trong lễ diễu binh mừng quốc khánh Pháp.

Thứ hai, 15/07/2019 - 11:26

Đài Loan bắt nhóm 14 người Việt Nam vượt biên trái phép trên biển
Đài Loan bắt nhóm 14 người Việt Nam vượt biên trái phép trên biển

(Dân trí) - Chính quyền Đài Loan đã bắt 14 người Việt Nam lẩn trốn trên một tàu cá nhằm vượt biên trái phép vào hòn đảo.

Thứ hai, 15/07/2019 - 10:34

Bí mật các công ty an ninh của Trung Quốc hoạt động ở Trung Á
Bí mật các công ty an ninh của Trung Quốc hoạt động ở Trung Á

Với nguồn lực khổng lồ trong tay, các công ty an ninh tư nhân của Trung Quốc đang mở rộng hoạt động ở Kyrgyzstan và nhiều nước Trung Á.

Thứ hai, 15/07/2019 - 09:47

Ông Trump trút giận lên các nghị sĩ da màu “dạy bảo” nước Mỹ
Ông Trump trút giận lên các nghị sĩ da màu “dạy bảo” nước Mỹ

(Dân trí) - Tổng thống Donald Trump chỉ trích các nữ nghị sĩ mới của đảng Dân chủ với quan điểm trái ngược ông, thậm chí cho rằng họ nên quay về quốc gia bản xứ của mình trước khi lên tiếng “dạy bảo” nước Mỹ.

Thứ hai, 15/07/2019 - 09:12

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ: NATO nên vui vì Ankara mua S-400 của Nga
Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ: NATO nên vui vì Ankara mua S-400 của Nga

(Dân trí) - Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan cho rằng NATO “nên vui” khi một thành viên của khối tăng cường an ninh thông qua việc mua hệ thống phòng không S-400 của Nga.

Thứ hai, 15/07/2019 - 07:51

Báo Anh: Mỹ dọa không ký thỏa thuận thương mại nếu London bắt tay Huawei
Báo Anh: Mỹ dọa không ký thỏa thuận thương mại nếu London bắt tay Huawei

(Dân trí) - Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump được cho là đã gửi lời cảnh báo đanh thép tới Anh rằng tương lai của thỏa thuận thương mại hậu Brexit giữa 2 nước phụ thuộc vào việc London có sẵn lòng thực hiện các chính sách thương mại của Washington với Huawei hay không, truyền thông Anh đưa tin.

Thứ hai, 15/07/2019 - 07:50

Iran cảnh báo “kẻ thù” sẽ hối hận nếu gây chiến
Iran cảnh báo “kẻ thù” sẽ hối hận nếu gây chiến

(Dân trí) - Tư lệnh Lục quân Iran khẳng định Tehran không gây hấn, song cảnh báo kẻ thù sẽ phải hối hận nếu có ý định gây chiến.

Thứ hai, 15/07/2019 - 06:56

Hành trang Trump 2020
Hành trang Trump 2020

Bất chấp bức tranh kinh tế sáng màu, việc giành được vé quản trị Nhà Trắng nhiệm kỳ hai của Tổng thống Donald Trump chông gai khôn cùng. Ngay cả nhóm cử tri hài lòng với chiến tích kinh tế cũng giảm sự ủng hộ ông. Nhưng cờ bạc ăn nhau về cuối và lịch sử chứng minh không ít cuộc thắng nhờ ủ mưu.

Chủ nhật, 14/07/2019 - 05:25

Thành phố New York tê liệt vì mất điện trên diện rộng
Thành phố New York tê liệt vì mất điện trên diện rộng

(Dân trí) - Hàng loạt con phố rực rỡ sắc màu của một trong những thành phố sầm uất, đông đúc nhất thế giới trở nên tối đen như mực vì tình trạng mất điện trên diện rộng và kéo dài ở New York. Giao thông đã bị đình trệ, cuộc sống của người dân bị tê liệt, đảo lộn.

Chủ nhật, 14/07/2019 - 05:18

750.000 người muốn tới vùng tối mật của Mỹ "săn" người ngoài hành tinh
750.000 người muốn tới vùng tối mật của Mỹ "săn" người ngoài hành tinh

(Dân trí) - Không quân Mỹ đã lên tiếng cảnh báo người dân không tới khu vực tuyệt mật của quân đội nước này sau khi hơn 750.000 người tham gia phong trào trên mạng kêu gọi tới vùng 51 để tìm kiếm dấu hiệu của người ngoài hành tinh.

Chủ nhật, 14/07/2019 - 02:48

Venezuela bắt nhóm vệ sĩ của lãnh đạo đối lập
Venezuela bắt nhóm vệ sĩ của lãnh đạo đối lập

(Dân trí) - Venezuela xác nhận đã bắt nhóm vệ sĩ của lãnh đạo đối lập Juan Guaido vì cáo buộc những đối tượng này ăn trộm vũ khí chính phủ để sử dụng trong cuộc đảo chính bất thành hồi tháng 4.

Chủ nhật, 14/07/2019 - 11:20