Thương chiến quyết liệt Mỹ - Trung đã buộc Bắc Kinh phải thay đổi thế nào?

Dân trí Cuộc chiến tranh thương mại nhằm vào Trung Quốc do Tổng thống Mỹ Donald Trump phát động đã buộc Bắc Kinh phải có những điều chỉnh, khi 40% các công ty châu Âu nói Trung Quốc đã cải thiện việc tiếp cận thị trường. Tuy nhiên, các công ty Mỹ nói các thay đổi của Trung Quốc ở một số lĩnh vực còn quá nhỏ giọt.
>>Nguy cơ Mỹ - Trung đối đầu trong cuộc Chiến tranh Lạnh lần hai
>>Mỹ truy tố giáo sư Trung Quốc trong "phát súng" mới nhất nhằm vào Huawei
>>Mỹ - Trung khó tìm tiếng nói chung dù nối lại đàm phán

Thương chiến quyết liệt Mỹ - Trung đã buộc Bắc Kinh phải thay đổi thế nào? - 1

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Mỹ Donald Trump (Ảnh: BBC)

Những khác biệt sâu sắc gây chia rẽ các nhà đàm phán Trung Quốc và Mỹ về mọi vấn đề, từ tiếp cận thị trường tới trợ cấp công nghiệp, trong bối cảnh hai bên chuẩn bị gặp nhau tại Washington vào tháng tới để tìm kiếm một thỏa thuận thương mại, với tham vọng cuối cùng là nhằm chấm dứt thương chiến do ông chủ Nhà Trắng phát động hơn 1 năm về trước.

Khi các cuộc đàm phán thương mại đổ bể vào tháng 5, Mỹ đã đổ lỗi cho Trung Quốc vì rút lại các cam kết trước đó đối với một loạt các vấn đề, trong đó có các chuyển giao công nghệ bắt buộc. Trung Quốc đáp trả trong Sách trắng, cáo buộc Mỹ đưa ra các yêu cầu vô lý và quả quyết rằng nước này đã có “những tiến bộ đáng kể” nhằm cải thiện môi trường kinh doanh.

Trung Quốc đã làm những gì kể từ khi hai nước bắt đầu vướng vào cuộc chiến tranh thương mại và công nghệ kể từ năm ngoái? Các nhà phân tích cho rằng tốc độ thay đổi theo định hướng thị trường của Trung Quốc đã nhanh hơn do cuộc chiến thương mại do Tổng thống Trump phát động.

“Ngày nay có nhiều hơn một quỹ đạo so với những gì chúng ta có thể thấy kể từ kỳ họp thứ 3 của quốc hội khóa 18” vào tháng 11/2013, theo Jacob Parker, phó chủ tịch cấp cao tại Hội đồng Kinh doanh Mỹ - Trung tại Washington.

Các nhà lãnh đạo Trung Quốc khi đó đã vạch ra các kế hoạch mở rộng lớn nhất các quyền tự do kinh doanh kể từ ít nhất những năm 1990. Trong một bài phát biểu hồi tháng 1/2017, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã một lần nữa nêu ra những gì vọng về một thời đại cải cách mới.

Tại cùng diễn đàn một năm sau đó, cố vấn kinh tế hàng đầu của ông Tập, Phó thủ tướng Lưu Hạc, cho hay Trung Quốc sẽ khiến thế giới bất ngờ với các cải cách. Tuy nhiên, hơn một năm rưỡi kể từ bài phát biểu của ông Lưu, đã không có bất ngờ nào. Trung Quốc đã mở cửa rất ít, quá muộn để bắt kịp với danh tiếng là một nền kinh tế đang muốn thống trị toàn cầu, bất chấp việc liên tục có các cam kết hành động nhiều hơn.

Theo Bloomberg, có 4 lĩnh vực quan trọng mà Mỹ và Trung Quốc hiện vẫn còn nhiều tranh cãi.

Tiếp cận thị trường

40% các công ty châu Âu nói Trung Quốc đã cải thiện tiếp cận thị trường, theo một cuộc khảo sát do Phòng Thương mại châu Âu tại Trung Quốc công bố hồi tháng 5.

Việc Trung Quốc điều chỉnh các chính sách về đầu tư nước ngoài vào tháng 6/2018 là bước đi tiến bộ lớn nhất, giảm số lượng các ngành bị hạn chế hoặc bị cấm, đồng thời đưa ra các mốc thời gian để loại bỏ giới hạn sở hữu trong các dịch vụ tài chính và công nghiệp xe hơi, Phòng Thương mại châu Âu cho biết.

Tiến bộ gần đây nhất diễn ra vào tháng 7, khi Thủ tướng Lý Khắc Cường cho biết Trung Quốc sẽ đẩy sớm hơn một năm nhằm dỡ bỏ các giới hạn sở hữu đối với các công ty tài chính, từ chứng khoán tới các công ty bảo hiểm tài chính, vào năm 2020.

Tuy nhiên, Phòng Thương mại Mỹ tại Trung Quốc cho biết trong một báo cáo hồi năm nay rằng các giới hạn tiếp cận thị trường vẫn ảnh hưởng tới hơn một nửa thành thành viên của họ, đặc biệt là các thách thức trong các lĩnh vực công nghệ, nghiên cứu và phát triển chuyên sâu, nơi hơn 75% các thành viên báo cáo gặp các vấn đề.

Sở hữu trí tuệ

Trong khi nhiều công ty Mỹ thừa nhận các nỗ lực của Trung Quốc nhằm cải thiện các luật bảo vệ sở hữu trí tuệ và việc thực thi nó trong những năm gần đây, đặc biệt là tôn trọng bảo vệ thương hiệu và bản quyền, họ vẫn cảm thấy các biện pháp này của Trung Quốc là chưa đủ, theo Phòng Thương mại Mỹ.

Một sửa đổi đối với Luật bản quyền hồi tháng 4 giúp gia tăng bồi thường đối với các vụ vi phạm bản quyền đã nhắm tới các vấn đề lo ngại cụ thể của các công ty nước ngoài. Một cơ chế kháng cáo sở hữu trí tuệ được đưa ra tại cấp Tòa án nhân dân tối cao cũng có ý nghĩa tích cực.

Trung Quốc đứng thứ 52 trong tổng số 125 trong Bảng xếp hạng sở hữu trí tuệ quốc tế năm 2018, không thay đổi so với một năm trước đó, nhưng tăng từ thứ tự 55 vào năm 2016.

Ép buộc chuyển giao công nghệ

Chính phủ Trung Quốc bác bỏ các cáo buộc rằng nước này ép buộc các công ty nước ngoài chia sẻ công nghệ với họ là “hoàn toàn không có cơ sở”. Tuy nhiên, vẫn có một loạt các thay đổi pháp lý nhanh chóng dường như nhằm giúp tạo điều kiện cho một thỏa thuận thương mại với Mỹ.

Một luật đầu tư mới dự kiến sẽ có hiệu lực vào năm tới sẽ cấm các cơ quan hành chính tham gia ép buộc chuyển giao công nghệ. Luật cũng đề cập khả năng phạm tội hình sự đối với các quan chức tiết lộ hoặc làm rò rỉ các bí mật thương mại. Luật này mới được phê chuẩn hồi tháng 3 chỉ sau vài tháng cân nhắc, một tiến trình mà trước kia có thể phải mất hàng năm. Việc sửa đổi Luật cấp phép hành chính được phê chuẩn hồi tháng 4 cũng cấm các quan chức tiết lộ các bí mật thương mại và các thông tin mật.

Tuy nhiên, những điều đó là chưa đủ đối với các quan chức Mỹ, những người nói rằng Trung Quốc đã cam kết các thay đổi nhưng không thực hiện. Phòng Thương mại châu Âu cho biết hồi tháng 5 rằng luật đầu tư nước ngoài mới “chứa các thuật ngữ rộng và ngôn ngữ mơ hồ xuyên suốt”, tạo ra tình trạng không chắc chắn, làm tổn hại niềm tin kinh doanh.

Chính sách công nghiệp

Đây là vấn đề gai góc nhất trong tất cả các vấn đề của cuộc chiến tranh thương mại Mỹ - Trung do tham vọng của Trung Quốc nhằm bắt kịp và thách thức thế giới trong các lĩnh vực công nghệ cao, được thiết lập trong các chính sách công nghiệp do nhà nước dẫn đầu.

Chính sách của chính phủ Trung Quốc đã phải thay đổi khi thái độ của một số quốc gia nước ngoài đối với Trung Quốc trở nên cứng rắn hơn. Trong một cáo báo hồi tháng 3, Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường đã cam kết về “sự trung lập cạnh tranh” để các công ty nhà nươc và tư nhân được đối xử trên cơ sở bình đăng và được tiếp cận thị trường công bằng. Các nhà hoạch địch chính sách Trung Quốc cũng đang cân nhắc cách thức họ trình bày kế hoạch với thế giới. Kết quả là, kế hoạch thúc đẩy sản xuất công nghiệp nội địa "Made in China 2025" nhằm đưa Trung Quốc trở thành một cường quốc hàng đầu thế giới về công nghệ đã không còn được nhắc tới nhiều.

Tuy nhiên cho tới nay, có rất ít bằng chứng cho thấy Trung Quốc đã thay đổi cách tiếp cận dựa trên trợ cấp sang tiến bộ công nghiệp. Ngược lại, ông Tập Cận Bình đã hối thúc Trung Quốc tăng gấp đôi nỗ lực nhằm thúc đẩy sự tự lực cánh sinh.

“Trong bối cảnh Trung Quốc tăng trưởng mạnh mẽ về quy mô, phạm vi toàn cầu và khả năng cạnh tranh, nước này ngày càng phải đáp ứng mức độ mở cửa kinh tế của các nền kinh tế phát triển khác. Nhưng điều đó đơn giản là vẫn chưa xảy ra”, ông Daniel Rosen, một đối tác tại Rhodium Group LLC, một công ty nghiên cứu kinh tế tại New York chuyên về Trung Quốc, nhận định. 

An Bình

Theo Bloomberg

MỚI NHẤT
Ông Duterte: Ông Tập đề xuất hợp tác năng lượng nếu Philippines bỏ phán quyết Biển Đông
Ông Duterte: Ông Tập đề xuất hợp tác năng lượng nếu Philippines bỏ phán quyết Biển Đông

(Dân trí) - Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte cho biết Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã đề xuất 2 nước hợp tác trong lĩnh vực khảo sát và khai thác năng lượng và chia phần hơn cho Manila nếu Philippines chịu từ bỏ phán quyết của tòa án quốc tế về Biển Đông.

Thứ tư, 11/09/2019 - 02:27

Thế giới Arab lại “dậy sóng” trước tham vọng mới của Thủ tướng Israel
Thế giới Arab lại “dậy sóng” trước tham vọng mới của Thủ tướng Israel

Thủ tướng Israel Netanyahu tuyên bố sẽ sáp nhập ngay lập tức Thung lũng Jordan ở Bờ Tây và phía bắc Biển Chết nếu ông tái đắc cử.

Thứ tư, 11/09/2019 - 01:55

Nghị sĩ Mỹ đề xuất cấm bán hơi cay cho Hong Kong
Nghị sĩ Mỹ đề xuất cấm bán hơi cay cho Hong Kong

(Dân trí) - Các nghị sĩ Mỹ đã trình lên quốc hội một dự luật nhằm cấm các công ty nước này xuất khẩu các sản phẩm phòng vệ và kiểm soát đám đông phi sát thương cho Hong Kong.

Thứ tư, 11/09/2019 - 01:48

5 vấn đề gai góc khiến cố vấn an ninh của ông Trump mất chức
5 vấn đề gai góc khiến cố vấn an ninh của ông Trump mất chức

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump đã sa thải cố vấn an ninh quốc gia thứ 3 của ông, John Bolton, khi hai người có lập trường mâu thuẫn về một loạt vấn đề lớn trong chính sách đối ngoại.

Thứ tư, 11/09/2019 - 12:30

Ký ức chết chóc do thủy ngân ở Nhật Bản và bài học cho Việt Nam
Ký ức chết chóc do thủy ngân ở Nhật Bản và bài học cho Việt Nam

Bệnh Minamata do thảm họa đầu độc biển Minamata gây ra rất khủng khiếp, có thể so sánh với thảm họa hạt nhân ở Hiroshima hay Nagasaki.

Thứ tư, 11/09/2019 - 11:40

Video "chim sắt" F-15 và F-35 của Mỹ dội 36 tấn bom vào các mục tiêu IS
Video "chim sắt" F-15 và F-35 của Mỹ dội 36 tấn bom vào các mục tiêu IS

(Dân trí) - Các máy bay chiến đấu F-15 và F-35 của Mỹ đã thả hơn 36 tấn bom xuống khu vực nghi là sào huyệt của nhóm khủng bố Nhà nước Hồi giáo tự xưng IS tại Iraq.

Thứ tư, 11/09/2019 - 10:12

Trung Quốc bất ngờ “xuống thang” trước ngày đàm phán với Mỹ
Trung Quốc bất ngờ “xuống thang” trước ngày đàm phán với Mỹ

(Dân trí) - Trung Quốc dự kiến sẽ mua thêm nông sản Mỹ với hy vọng có thể đạt được một thỏa thuận thương mại tốt hơn trước khi các nhà đàm phán hai nước gặp mặt vào tháng tới.

Thứ tư, 11/09/2019 - 09:49

Hình ảnh lần đầu công bố về hiện trường thảm khốc vụ khủng bố 11/9
Hình ảnh lần đầu công bố về hiện trường thảm khốc vụ khủng bố 11/9

(Dân trí) - 18 năm kể từ sự kiện khủng bố gây chấn động thế giới, một bác sĩ từng có mặt tại tòa tháp đôi Trung tâm Thương mại Thế giới ở New York vào ngày 11/9/2001 đã đăng tải những bức ảnh chưa từng công bố cho thấy mức độ thảm khốc của vụ tấn công vốn cướp đi sinh mạng gần 3.000 người.

Thứ tư, 11/09/2019 - 09:37

Triều Tiên tuyên bố thử hệ thống phóng đa tên lửa siêu lớn
Triều Tiên tuyên bố thử hệ thống phóng đa tên lửa siêu lớn

(Dân trí) - Chủ tịch Triều Tiên Kim Jong-un đã đích thân thị sát vụ thử nghiệm hệ thống phóng đa tên lửa siêu lớn của Bình Nhưỡng.

Thứ tư, 11/09/2019 - 08:15

Trung Quốc lập mạng lưới máy bay không người lái giám sát Biển Đông
Trung Quốc lập mạng lưới máy bay không người lái giám sát Biển Đông

(Dân trí) - Một mạng lưới máy bay không người lái đã được Trung Quốc triển khai để giám sát các đảo và đá trên Biển Đông.

Thứ tư, 11/09/2019 - 07:58

Tổng thống Trump sa thải cố vấn an ninh "diều hâu"
Tổng thống Trump sa thải cố vấn an ninh "diều hâu"

(Dân trí) - Tổng thống Donald Trump thông báo đã sa thải Cố vấn an ninh quốc gia John Bolton, một trong những quan chức có tiếng nói cứng rắn trong chính quyền Mỹ.

Thứ tư, 11/09/2019 - 06:59

Lý giải nguyên nhân ông Trump phản đối đưa nội gián vào chính phủ nước ngoài
Lý giải nguyên nhân ông Trump phản đối đưa nội gián vào chính phủ nước ngoài

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump được cho là phản đối kịch liệt việc sử dụng tin tình báo từ các nguồn bí mật, bao gồm cả việc cài nội gián nhằm thu thập các thông tin quan trọng về các quốc gia bất đồng quan điểm, truyền thông Mỹ đưa tin.

Thứ ba, 10/09/2019 - 09:18

ĐÁNG QUAN TÂM
Giáo sư gốc Việt được bổ nhiệm thành giám đốc y tế đại học Harvard
Giáo sư gốc Việt được bổ nhiệm thành giám đốc y tế đại học Harvard

(Dân trí) - Giáo sư, bác sĩ gốc Việt Giang T. Nguyen đã được bổ nhiệm trở thành giám đốc trung tâm y tế thuộc đại học Harvard, Mỹ.

Thứ ba, 10/09/2019 - 08:16

Nga lên tiếng về nghi vấn Mỹ “cài cắm” gián điệp vào chính phủ Nga
Nga lên tiếng về nghi vấn Mỹ “cài cắm” gián điệp vào chính phủ Nga

(Dân trí) - Nga đã lên tiếng trước thông tin rằng Washington từng có nội gián là quan chức cấp cao trong chính phủ Nga mà truyền thông Mỹ đưa tin ngày hôm nay.

Thứ ba, 10/09/2019 - 07:08

Bức tường biên giới của ông Trump và nỗi lo năng lực quân sự Mỹ bị suy yếu
Bức tường biên giới của ông Trump và nỗi lo năng lực quân sự Mỹ bị suy yếu

(Dân trí) - Giới quan sát quan ngại rằng việc Lầu Năm Góc chuyển ngân sách quốc phòng sang xây tường biên giới để đáp ứng tham vọng kiểm soát nhập cư trái phép của Tổng thống Mỹ Donald Trump có thể làm suy yếu năng lực quân sự của Washington so với các đối thủ chiến lược.

Thứ ba, 10/09/2019 - 05:16

Nga cáo buộc Mỹ dùng “chiến tranh thị thực” với các thành viên Liên Hợp Quốc
Nga cáo buộc Mỹ dùng “chiến tranh thị thực” với các thành viên Liên Hợp Quốc

(Dân trí) - Nga cho biết họ có thể đề xuất Liên Hợp Quốc chuyển địa điểm tổ chức các các cuộc đàm phán quốc tế quan trọng ra khỏi nước Mỹ vì quan ngại Washington đang mở rộng “chiến tranh thị thực” với các nước khác.

Thứ ba, 10/09/2019 - 02:53

Báo Nhật vạch "gót chân Asin" của Trung Quốc
Báo Nhật vạch "gót chân Asin" của Trung Quốc

Các nhà nghiên cứu cho rằng, một điểm yếu cơ bản và dài hạn của Trung Quốc là tài nguyên nước.

Thứ ba, 10/09/2019 - 02:48

Thủ tướng Anh thất bại tại Hạ viện, Quốc hội đình chỉ hoạt động đến ngày 14/10
Thủ tướng Anh thất bại tại Hạ viện, Quốc hội đình chỉ hoạt động đến ngày 14/10

Đêm 9/9, Hạ viện Anh đã bỏ phiếu bác đề xuất tiến hành bầu cử sớm của Thủ tướng Boris Johnson.

Thứ ba, 10/09/2019 - 02:21

Trung Quốc lớn tiếng cảnh báo Anh đưa tàu sân bay tới Biển Đông
Trung Quốc lớn tiếng cảnh báo Anh đưa tàu sân bay tới Biển Đông

(Dân trí) - Trung Quốc đã lớn tiếng cảnh báo Anh về việc triển khai tàu sân bay mới nhằm đảm bảo tự do hàng hải trên Biển Đông.

Thứ ba, 10/09/2019 - 10:50

Tham vọng biến tàu chiến thành pháo đài “bất khả xâm phạm” của Mỹ
Tham vọng biến tàu chiến thành pháo đài “bất khả xâm phạm” của Mỹ

(Dân trí) - Hải quân Mỹ đã có một kế hoạch quy mô lớn và đầy tham vọng nhằm ngăn chặn bất cứ vụ tấn công nào nhằm vào tàu mặt nước của lực lượng này khi chúng hoạt động trên các đại dương.

Thứ ba, 10/09/2019 - 10:47

Nguy cơ Mỹ - Trung đối đầu trong cuộc Chiến tranh Lạnh lần hai
Nguy cơ Mỹ - Trung đối đầu trong cuộc Chiến tranh Lạnh lần hai

(Dân trí) - Gần 3 thập niên sau khi Chiến tranh Lạnh giữa Mỹ và Liên Xô kết thúc, một cuộc tranh cãi mới đã nổ ra xung quanh câu hỏi: Liệu Mỹ có đang bước vào cuộc Chiến tranh Lạnh mới, lần này với Trung Quốc, hay không?

Thứ ba, 10/09/2019 - 09:57

Những ý tưởng xe tăng độc đáo của Liên Xô chưa từng được sản xuất
Những ý tưởng xe tăng độc đáo của Liên Xô chưa từng được sản xuất

Những cỗ máy chiến đấu này được cho là nhằm thay đổi bộ mặt chiến tranh, nhưng lại chưa bao giờ được đưa vào sản xuất hàng loạt vì Thế chiến 2.

Thứ ba, 10/09/2019 - 09:33

Ủy ban Hạ viện Mỹ cân nhắc luận tội Tổng thống Trump
Ủy ban Hạ viện Mỹ cân nhắc luận tội Tổng thống Trump

(Dân trí) - Ủy ban Tư pháp thuộc Hạ viện Mỹ, cơ quan lập pháp do đảng Dân chủ nắm quyền kiểm soát, đang cân nhắc các bước để chính thức hóa một cuộc điều tra có thể dẫn tới việc đưa Tổng thống Mỹ Donald Trump ra luận tội.

Thứ ba, 10/09/2019 - 08:58

Mỹ rút "gián điệp cấp cao" trong chính phủ Nga vì lo ông Trump làm lộ mật?
Mỹ rút "gián điệp cấp cao" trong chính phủ Nga vì lo ông Trump làm lộ mật?

(Dân trí) - Mỹ được cho đã rút một gián điệp cấp cao trong nội bộ chính phủ Nga vào thời điểm sau khi Tổng thống Donald Trump nhậm chức vì quan ngại ông chủ Nhà Trắng có thể làm lộ mật, truyền thông Mỹ đưa tin.

Thứ ba, 10/09/2019 - 08:02