Trung Quốc mua quan hệ đánh bật Mỹ?

Thắng lợi cho Trung Quốc mang tính biểu tượng, còn sự thất bại của Mỹ là sự suy giảm quyền lực mềm.
>>Mỹ kêu gọi đồng minh “nghĩ kỹ” trước khi gia nhập ngân hàng Trung Quốc

“Mua quan hệ”

Tờ Straits Times của Singapore mới đây dẫn trả lời phỏng vấn của Yan Xuetong, một học giả nổi tiếng của Đại học Thanh Hoa (Trung Quốc) công khai rằng: " Với Trung Quốc, nhu cầu có quan hệ tốt còn cấp thiết hơn nhu cầu phát triển kinh tế. Chúng tôi để họ hưởng lợi về kinh tế và, đổi lại, chúng tôi nhận được quan hệ chính trị tốt đẹp. Chúng tôi phải 'mua' những quan hệ đó".

Vấn đề được đề cập ở đây chính là sáng kiến thành lập Ngân hàng Phát triển Hạ tầng châu Á (AIIB) của Trung Quốc. Sáng kiến ban đầu tưởng như không thể thực hiện do vấp phải sự phản đối quyết liệt của Mỹ giờ lại đang từng bước trở thành hiện thực. Đau đớn hơn với Mỹ, nhiều “đồng minh” của họ đã công khai tuyên bố tham gia AIIB cùng với Trung Quốc.
 
Trung Quốc mua quan hệ đánh bật Mỹ?
Lễ ký kết thành lập Ngân hàng đầu tư cơ sở hạ tầng châu Á (AIIB). (Ảnh: Guardian)
 
Cú đòn đầu tiên được tung ra vào ngày 12/03, khi Thủ tướng Anh David Cameron tuyên bố rằng nước này sẽ trở thành một thành viên sáng lập của AIIB. Bất chấp sự phản đối của Mỹ, các nước châu Âu khác như Đức, Pháp và Italy đã theo gương Anh tuyên bố rằng họ cũng đang tìm cách trở thành những thành viên sáng lập của AIIB.

Tại khu vực châu Á-Thái Bình Dương, Australia và Hàn Quốc (đã từ chối tham gia AIIB sau phản đối mạnh mẽ của Mỹ hồi năm ngoái) cũng đang tích cực xem xét lại lập trường của họ. Tháng 10/2014, chính phủ Australia đã đảo ngược quyết định ủng hộ AIIB sau sự can thiệp của phía Mỹ. Hiện có tin Australia sắp tuyên bố tham gia AIIB.

Trong các phát biểu trước Quốc hội Mỹ, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Jack Lew tuyên bố rằng quan ngại chính của Washington đối với AIIB là liệu ngân hàng này có "tuân thủ các tiêu chuẩn cao mà các thể chế tài chính quốc tế đang phát triển", có bảo vệ các quyền của người lao động, môi trường và xử lý các vấn đề tham nhũng một cách thích hợp hay không?

Nhưng động cơ thực sự đằng sau sự phản đối của Mỹ là AIIB sẽ làm suy yếu sự thống trị kinh tế của Mỹ tại khu vực châu Á-Thái Bình Dương và làm xói mòn nỗ lực của Washington nhằm đảm bảo sự vượt trội về quân sự trong khuôn khổ chính sách "xoay trục sang châu Á".
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Jack Lew
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Jack Lew

Mỹ đã phản đối Australia tham gia AIIB với cái cớ rằng những dự án cơ sở hạ tầng sẽ được AIIB tài trợ, trong đó có các cảng biển, sân bay và các tuyến đường sắt, có thể đóng vai trò trong việc tăng cường vị thế chiến lược và quân sự của Trung Quốc.

Theo giới phân tích, các nước châu Âu lớn đã kết luận rằng họ không thấy có lý do gì để phải hy sinh những cơ hội kinh tế giá trị nhằm hỗ trợ những mục tiêu chiến lược của Mỹ khi Washington không có khả năng hoặc không muốn cung cấp cái gì để đổi lại.

Sự bất đồng giữa Mỹ và các cường quốc châu Âu đã được tóm tắt trong một phát biểu của ông Richard Ottaway, Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Hạ viện Anh, cho rằng xung đột về việc tham gia AIIB đang phản ánh thực tế rằng Anh và châu Âu đang nhìn nhận Trung Quốc khác với Mỹ. Ông Ottaway nói: "Mỹ đang xem mình như một cường quốc ven Thái Bình Dương, trong khi châu Âu đang xem xét Trung Quốc trong khía cạnh thương mại".

Mỹ đang suy yếu?

Mạng tin "Nghiên cứu toàn cầu" đánh giá quyết định của những nước châu Âu lớn tham gia AIIB là một cú đòn mạnh giáng vào Mỹ - dấu hiệu cho thấy trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đang đình đốn, những cơ cấu kinh tế, mà thông qua đó Mỹ sử dụng quyền bá chủ, đang tan rã khi các đế quốc khác khẳng định những lợi ích độc lập của họ.

Còn theo nhật báo "Straits Times" số ra ngày 19/03, sự đối đầu tiếp diễn giữa Mỹ và Trung Quốc ở châu Á đã có bước ngoặt đáng ngạc nhiên khi Anh quyết định tham gia AIIB với tư cách thành viên sáng lập. Động thái này có thể tác động mạnh mẽ đến vai trò lãnh đạo của Mỹ ở châu Á trong nhiều thập kỷ qua, đặc biệt trong bối cảnh Trung Quốc không chỉ tìm cách lôi kéo các nước láng giềng, mà còn cả nhiều cường quốc phương Tây.

Ý nghĩa của cuộc xung đột trở nên rõ ràng khi nó được đặt trong khuôn khổ các mục tiêu chiến lược của Mỹ trong 25 năm qua. Washington đã coi sự sụp đổ của Liên Xô năm 1991 là một cơ hội cho việc thực hiện nỗ lực nhằm chi phối toàn cầu dưới hình thức một "trật tự thế giới mới".

Chiến lược này đã trở thành cơ sở cho các chính sách của Mỹ trong thời gian diễn ra cuộc khủng hoảng tài chính châu Á 1997-1998, khi Mỹ đã phủ quyết đề xuất của Nhật Bản về việc lập ra "Quỹ 100 tỷ USD" để cứu trợ những nước châu Á bị rơi vào khủng hoảng với lý do rằng Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) có trụ sở tại Washington đang chỉ đạo "sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế" khắp khu vực.
 
AIIB đánh trúng tâm lý khát vốn phát triển hạ tầng ở nhiều nước

AIIB đánh trúng tâm lý khát vốn phát triển hạ tầng ở nhiều nước

Theo đánh giá của Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB), châu Á cần đầu tư ít nhất là 8.000 tỉ USD vào lĩnh vực hạ tầng. Ngân hàng Thế giới (WB) và các cơ quan liên quan do Mỹ chi phối không thể đáp ứng đầy đủ nhu cầu này. Với nguồn dự trữ ngoại hối dồi dào của mình, Trung Quốc đã nắm bắt cơ hội để đầu tư vào lĩnh vực xây dựng cơ sở hạ tầng ở châu Á, và về cơ bản đã đón nhận sự hoan nghênh của các nước trong khu vực.

Trung Quốc đang lập kỷ lục về mặt thời gian, tạo nên những thành tích lớn trong việc xây dựng cơ sở hạ tầng ở trình độ thế giới, cho thấy họ đã có sự trưởng thành nhanh chóng trong lĩnh vực này, đồng thời đó cũng là nhu cầu mà châu Á đang cần.

Bảy thập kỷ trước, khi Mỹ lập ra những cơ sở của trật tự hậu Thế chiến II và thành lập cả IMF và WB. Mỹ là bá chủ kinh tế không thể chối cãi của chủ nghĩa tư bản toàn cầu. Nhưng giờ đây, các đế quốc châu Âu đang một lần nữa đánh giá lại các lợi ích của họ.

Mặc dù không thể đưa ra những dự báo cụ thể nhưng xu hướng phát triển chung là rõ ràng: Mỹ đang đối mặt với sự phản kháng của một số đồng minh thân cận nhất trong khi các cường quốc khác cũng buộc phải kết luận rằng trong khi theo đuổi các mục tiêu kinh tế, họ cần phải nâng cao khả năng quân sự.

Tuy nhiên, với việc ngày càng nhiều quốc gia có tầm ảnh hưởng lớn tham gia AIIB, sẽ càng có ít lí do để quan ngại về mục đích thống trị của Trung Quốc đối với AIIB. Dù sẽ tiếp tục là nước chủ nhà và đóng góp hàng đầu trong AIIB, quyền bỏ phiếu của Trung Quốc sẽ dần bị giới hạn bởi sự tham gia của các nền kinh tế lớn và cường quốc khác trong khu vực.

Sẽ rất khó khăn cho Trung Quốc để đơn phương hình thành và hoạch định chính sách của AIIB khi các nền kinh tế phát triển như Anh, Đức, Pháp, Italy, Singapore và có thể cả Australia, Nhật Bản và Hàn Quốc, sẽ biến thể chế tài chính mới này thành một tổ chức thương mại và mang tính đa phương nhiều hơn, thay vì một cơ chế mang động cơ chính trị nhằm thúc đẩy lợi ích của Trung Quốc.

Tờ Straits Times đánh giá, thắng lợi cuối cùng cho Trung Quốc chủ yếu mang tính biểu tượng. Còn sự thất bại của Mỹ trong việc thuyết phục các đồng minh lớn không tham gia AIIB báo hiệu sự suy giảm quyền lực mềm của Mỹ.

Theo An Ninh
Đất Việt
MỚI NHẤT
Dự án ngân hàng Trung Quốc khiến Âu - Mỹ bất hòa
Dự án ngân hàng Trung Quốc khiến Âu - Mỹ bất hòa

Một loạt nước châu Âu tham gia vào dự án Ngân hàng Đầu tư cơ sở hạ tầng châu Á (AIIB) trị giá 50 tỷ USD do Trung Quốc khởi xướng...

Thứ bảy, 21/03/2015 - 10:13

Không thể thiếu nhau, sao Nga và EU vẫn đối đầu?
Không thể thiếu nhau, sao Nga và EU vẫn đối đầu?

Dù thỏa thuận Minsk có mang hy vọng về việc lập lại hòa bình ở Ukraine, thì các biện pháp cấm vận của Liên minh châu Âu (EU) chống Nga vẫn được duy trì.

Thứ bảy, 21/03/2015 - 10:04

Mexico: Băng đảng mai phục cảnh sát, 10 người chết
Mexico: Băng đảng mai phục cảnh sát, 10 người chết

(Dân trí) - 10 người đã thiệt mạng trong một vụ đấu súng tại miền tây Mexico khi các nghi phạm, được cho là thành viên của một băng đảng, mai phục một nhóm cảnh binh. Đây được cho là vụ tấn công đẫm máu nhất kể từ khi Thủ tướng mới của Mexico lên nắm quyền.

Thứ bảy, 21/03/2015 - 09:44

2 kẻ tấn công khủng bố tại Tunisia được huấn luyện ở Libya
2 kẻ tấn công khủng bố tại Tunisia được huấn luyện ở Libya

(Dân trí) - Giới chức Tunisia ngày 20/3 cho biết 2 tay súng tiến hành vụ tấn công vào bảo tàng quốc gia ở thủ đô Tunis, làm 19 người thiệt mạng, đã được huấn luyện trong một trại quân sự ở Libya.

Thứ bảy, 21/03/2015 - 09:44

Không gian đô thị xanh – nhìn từ các nước
Không gian đô thị xanh – nhìn từ các nước

Ở các đô thị lớn, đi cùng hệ thống ao hồ, hệ thống cây xanh làm tăng thẩm mỹ cảnh quan, tạo ra sự phong phú về hình khối, mầu sắc. Hơn thế, các công trình kiến trúc vốn nhân tạo, khi được kết hợp với kiến trúc tự nhiên, sẽ tạo ra sự hài hòa và tăng tính sinh thái trong kiến trúc.

Thứ bảy, 21/03/2015 - 09:22

Ba quan chức Trung Quốc bị bắt vì nuôi 11 con hổ Siberia
Ba quan chức Trung Quốc bị bắt vì nuôi 11 con hổ Siberia

AFP dẫn tin từ truyền thông Trung Quốc hôm 19/3 cho biết ba quan chức nước này đã bị bắt vì nuôi ít nhất 11 con hổ Siberia thuộc dạng nhóm có nguy cơ tuyệt chủng cao.

Thứ bảy, 21/03/2015 - 09:14

Nhanh chóng tìm ra kẻ dọa đánh bom Đại sứ quán Mỹ tại Nhật
Nhanh chóng tìm ra kẻ dọa đánh bom Đại sứ quán Mỹ tại Nhật

Cảnh sát Nhật Bản ngày 19-3 đã bắt giữ một người đàn ông 52 tuổi sống ở tỉnh Okinawa vì bị tình nghi đe dọa đánh bom Đại sứ quán Mỹ tại Thủ đô Tokyo. Sự việc càng được chú ý khi diễn ra đúng thời điểm Đệ nhất phu nhân Mỹ Michelle Obama đang có chuyến thăm tới Nhật Bản 3 ngày.

Thứ bảy, 21/03/2015 - 09:05

Thủ tướng Thái Lan tiết lộ việc xem xét luật ân xá
Thủ tướng Thái Lan tiết lộ việc xem xét luật ân xá

Thủ tướng Thái Lan Prayuth chan-ocha cho rằng, luật ân xá không nên bao gồm những đối tượng phạm tội hình sự hay vi phạm luật phạm thượng.

Thứ bảy, 21/03/2015 - 09:00

Phần lớn dân Ukraine tin rằng Crimea đã mãi thuộc về Nga
Phần lớn dân Ukraine tin rằng Crimea đã mãi thuộc về Nga

(Dân trí) - Một năm sau khi Mátxcơva sáp nhập Crimea, đa số dân Ukraine đều tin rằng bán đảo này đã mãi thuộc về Nga và sẽ không thể trở về với Ukraine. Trong khi đó, kết quả khảo sát cũng cho thấy nhiều người dân Ukraine không còn tin tưởng nhà lãnh đạo của họ.

Thứ bảy, 21/03/2015 - 08:31

IS đánh bom kép nhằm vào người Kurd, 100 người thương vong
IS đánh bom kép nhằm vào người Kurd, 100 người thương vong

Theo THX, Tổ chức Giám sát nhân quyền Syria (SOHR) cho biết ngày 20/3 đã xảy ra vụ đánh bom kép liều chết nhằm vào cộng đồng người Kurd tại tỉnh al-Hasakah, miền Bắc Syria, khiến ít nhất 100 người thiệt mạng và bị thương.

Thứ bảy, 21/03/2015 - 08:15

Putin giục tỉ phú mang tiền về nước
Putin giục tỉ phú mang tiền về nước

Tổng thống Nga Vladimir Putin kêu gọi các tỉ phú và lãnh đạo doanh nghiệp đem tiền từ các tài khoản nước ngoài trở về nước. Ông cảnh báo các quỹ giữ tiền của họ ở nước ngoài có thể bị phong tỏa.

Thứ bảy, 21/03/2015 - 08:00

Đoàn xe quân sự Mỹ diễu hành qua 6 nước Đông Âu
Đoàn xe quân sự Mỹ diễu hành qua 6 nước Đông Âu

Mỹ sẽ phái một đoàn binh sĩ và xe quân sự đi xuyên một loạt quốc gia Đông Âu giáp với biên giới phía tây của Nga, bất chấp việc Moscow liên tục bày tỏ lo ngại về việc NATO mở rộng hiện diện trong vùng, Sputnik đưa tin.

Thứ bảy, 21/03/2015 - 07:44

ĐÁNG QUAN TÂM
Thông tin mới về vụ sát hại chính trị gia Boris Nemtsov
Thông tin mới về vụ sát hại chính trị gia Boris Nemtsov

Nhóm sát thủ thực hiện vụ giết hại chính trị gia Boris Nemtsov đã được thành lập từ tháng 1-2015, đó là thông tin được cơ quan điều tra công khai với báo giới chiều 20-3.

Thứ bảy, 21/03/2015 - 07:21

Tướng Từ Tài Hậu (Trung Quốc): Vẫn bị làm rõ tội trạng
Tướng Từ Tài Hậu (Trung Quốc): Vẫn bị làm rõ tội trạng

Mặc dù thông tin của Tân Hoa xã rất ngắn gọn: Ngày 15/3, do ung thư bàng quang giai đoạn cuối, di căn toàn thân, khiến chức năng của nhiều cơ quan bị suy kiệt, không thể cứu chữa, nên ông Từ Tài Hậu đã qua đời tại bệnh viện, nhưng từ đó đến nay giới truyền thông trong và ngoài Trung Quốc vẫn tiếp tục đề cập tới cái chết của cựu Phó chủ tịch Quân ủy Trung ương bởi nhiều nguyên nhân khác nhau.

Thứ bảy, 21/03/2015 - 07:14

Phương Tây "phát sốt" vì Nam Ossetia có thể là Crimea tiếp theo
Phương Tây "phát sốt" vì Nam Ossetia có thể là Crimea tiếp theo

Hiệp ước Liên minh và Hội nhập giữa Nga và Nam Ossetia hôm 18/3 đang khiến phương Tây lo ngại kịch bản Crimea sẽ lặp lại ở Gruzia.

Thứ bảy, 21/03/2015 - 06:54

IS đánh bom thánh đường Yemen, 120 người thiệt mạng
IS đánh bom thánh đường Yemen, 120 người thiệt mạng

... Nguồn tin quan chức người Houthi cho biết ít nhất 120 người đã thiệt mạng và hơn 300 người khác bị thương trong hai vụ đánh bom liều chết ngày 20/3 nhằm vào hai đền thờ Hồi giáo ở thủ đô Sanaa, nơi những người ủng hộ phiến quân Hồi giáo dòng Shi'ite Houthi đang tiến hành buổi cầu nguyện ngày thứ Sáu.

Thứ bảy, 21/03/2015 - 06:30

Triều Tiên tuyên bố có thể khai hỏa tên lửa hạt nhân “bất kỳ lúc nào”
Triều Tiên tuyên bố có thể khai hỏa tên lửa hạt nhân “bất kỳ lúc nào”

(Dân trí) - Triều Tiên có khả năng phóng vũ khí hạt nhân và có thể sử dụng tên lửa hạt nhân “bất kỳ lúc nào” nếu cảm thấy bị đe dọa, đại sứ nước này tại Anh tuyên bố với hãng tin Sky News ngày 20/3.

Thứ bảy, 21/03/2015 - 06:16

Sát hại ông Boris Nemtsov được trả 5 triệu rúp
Sát hại ông Boris Nemtsov được trả 5 triệu rúp

Hãng tin Rosbalt của Nga ngày 19-3 (giờ địa phương) dẫn nguồn từ Ủy ban Điều tra Liên bang Nga cho biết trong quá trình thẩm vấn, nghi can chính Zaur Dadaev khai y ám sát cựu Phó Thủ tướng Nga Boris Nemtsov theo hợp đồng trị giá 5 triệu rúp (1,84 tỉ đồng VN).

Thứ bảy, 21/03/2015 - 06:00

IS tung video chặt đầu 3 chiến binh người Kurd
IS tung video chặt đầu 3 chiến binh người Kurd

(Dân trí) - Tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) ngày 20/3 lại công bố một đoạn video cho thấy cảnh hành hình 3 chiến binh của lực lượng kháng chiến Peshmerga của người Kurd ở phía bắc Iraq. Các phần tử thánh chiến còn đe dọa sẽ tiếp tục chặt đầu thêm hàng chục tù nhân nữa.

Thứ bảy, 21/03/2015 - 05:42

Những hình ảnh đẹp về nhật thực toàn phần
Những hình ảnh đẹp về nhật thực toàn phần

(Dân trí) - Nhật thực toàn phần - một hiện tượng thiên văn hiếm gặp - hôm nay đã xảy ra đúng vào ngày xuân phân, khi ngày và đêm dài ngang nhau, trong một sự trùng hợp mà phải gần 20 năm nữa mới lại xuất hiện.

Thứ sáu, 20/03/2015 - 09:42

Tàu hỏa trật bánh ở Ấn Độ, 30 người thiệt mạng
Tàu hỏa trật bánh ở Ấn Độ, 30 người thiệt mạng

(Dân trí) - Một tàu hỏa hôm nay 20/3 bị trật đường ray tại miền bắc Ấn Độ, làm ít nhất 30 người thiệt mạng. Hàng chục hành khách đã bị thương, trong đó có nhiều người đang ở trong tình trạng nguy kịch.

Thứ sáu, 20/03/2015 - 08:51

Libya cảnh báo nguy cơ các tay súng IS tràn sang châu Âu
Libya cảnh báo nguy cơ các tay súng IS tràn sang châu Âu

(Dân trí) - Tư lệnh quân đội Libya ngày 19/3 cảnh báo châu Âu sẽ phải đối diện với nguy cơ tấn công khủng bố từ các phần tử thuộc nhóm Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) trong thời gian tới.

Thứ sáu, 20/03/2015 - 04:45

Chiến thắng của ông Netanyahu khiến thế giới lo ngại
Chiến thắng của ông Netanyahu khiến thế giới lo ngại

Việc tái cử hôm 19/3 của Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đang không những khiến các nước Trung Đông lo lắng mà bản thân các đồng minh phương Tây của Israel cũng thấy “chán ngán”.

Thứ sáu, 20/03/2015 - 04:30

Nhật Bản xét xử thuyền trưởng Trung Quốc khai thác trái phép san hô
Nhật Bản xét xử thuyền trưởng Trung Quốc khai thác trái phép san hô

(Dân trí) - Ngày 19/3, truyền thông Nhật Bản đưa tin tòa án ở thành phố Yokohama đã mở phiên tòa xét xử bị cáo Xiehua Wen với cáo buộc vi phạm luật pháp Nhật Bản.

Thứ sáu, 20/03/2015 - 04:29