Trung Quốc vẫn "cố tình nhập nhằng"

Trong khi Malaysia, Philippines, Việt Nam dường như đang tiến hành các bước đưa yêu sách phù hợp thì chính sách của Trung Quốc về các yêu sách trên̉ Biển Đông vẫn là "cố tình nhập nhằng".
>>Tranh chấp đang diễn tiến giữa Trung Quốc và các nước láng giềng

Lãnh thổ của một quốc gia bao gồm lãnh thổ đất liền cùng với các đảo thuộc chủ quyền. Nguyên tắc chung là tất cả các đảo được hưởng cùng các khu vực biển như lãnh thổ đất liền, có nghĩa là, một vùng lãnh hải, vùng EEZ và thềm lục địa. Các quy tắc về đường cơ sở áp dụng cho đất liền cũng dùng cho các đảo. Quy tắc thông thường là đường cơ sở là ngấn thủy triều thấp dọc theo bờ biển.

Tuy nhiên, có một ngoại lệ quan trọng đối với một số loại đảo. Điều 121 (3) của UNCLOS quy định rằng "đảo đá không duy trì được sự cư trú của con người hay đời sống kinh tế riêng thì sẽ không có vùng đặc quyền kinh tế hay thềm lục địa. Nói cách khác, đảo đá chỉ được hưởng lãnh hải.

Mặt bằng triều thấp và các thể địa lý ngầm

Mặt bằng triều thấp là những vùng đất hình thành tự nhiên có nước bao quanh, nổi lên trên mặt nước khi thuỷ triều xuống nhưng nằm dưới mặt nước lúc thuỷ triều lên. Các vùng mặt bằng triều thấp không phải là đảo và không có lãnh hải riêng. Tuy nhiên, nếu nằm trong khoảng cách 12 hải lý của bất kỳ vùng lãnh thổ nào, kể cả các đảo, những vùng này có thể được dùng làm điểm đo đường cơ sở của vùng lãnh thổ đó [để tính bề rộng của lãnh hải].

Không quốc gia nào có quyền đòi chủ quyền trên một vùng mặt bằng triều thấp. Nếu một vùng mặt bằng triều thấp nằm trong lãnh hải của một quốc gia ven biển thì nó thuộc về chủ quyền của quốc gia đó, vì quốc gia ven biển đó có chủ quyền đối với đáy biển và tầng đất cái trong vùng lãnh hải của mình. Nếu vùng mặt bằng triều thấp nằm trong vùng đặc quyền kinh tế hoặc trên thềm lục địa thì nó không thuộc về chủ quyền của quốc gia nào. Tuy nhiên quốc gia sở hữu vùng đặc quyền kinh tế hay thềm lục địa mà có chứa vùng mặt bằng triều thấp thì sẽ có quyền tài phán trên vùng mặt bằng triều thấp này.

Các tàu tuần tra của cảnh sát biển Trung Quốc. Ảnh: Cqzg.

Các tàu tuần tra của cảnh sát biển Trung Quốc. Ảnh: Cqzg.
Yêu sách đối với vùng biển của các nước thành viên ASEAN

Tất cả các quốc gia thuộc Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) mà có yêu sách về biển đều mới chỉ đòi một vùng lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa đo từ đường cơ sở dọc theo bờ biển thuộc đất liền, hoặc từ đường cơ sở quần đảo trong trường hợp của Philippines. Malaysia và Việt Nam đã yêu sách một vùng đặc quyền kinh tế 200 hải lý từ đường cơ sở bờ biển thuộc đất liền của mỗi nước.

Vào tháng 5/2009, Malaysia và Việt Nam cùng nhau đệ trình hồ sơ về thềm lục địa mở rộng ở phía nam Biển Đông lên Uỷ ban ranh giới thềm lục địa (CLCS) của Liên hiệp quốc. Việt Nam cũng nộp riêng một hồ sơ thềm lục địa mở rộng khác ở phía bắc Biển Đông cho CLCS. Trung Quốc và Philippines phản đối và yêu cầu CLCS không xem xét các hồ sơ này với lý do có tranh chấp ở các vùng biển này.

Vào năm 2009, Philippines cũng tiến hành các bước quan trọng trong việc làm rõ các yêu sách về biển của nước này bằng việc thông qua luật mới về đường cơ sở phù hợp với các điều khoản của UNCLOS về đường cơ sở quần đảo. Luật này gợi ý rằng Philippines muốn đòi một vùng đặc quyền kinh tế tính từ đường cơ sở quần đảo của mình. Trong luật này, các đảo ngoài khơi mà Philippines tuyên bố chủ quyền ở Biển Đông, bao gồm cả Bãi cạn Scarborough, đều sẽ được quản lý theo chế độ đảo trong Điều 121 của UNCLOS.

Những bước đi này của Malaysia, Philippines, và Việt Nam có ý nghĩa rất quan trọng trên ba khía cạnh. Một là, lần đầu tiên các bản đồ đính kèm trong hồ sơ đệ trình lên CLCS chỉ rõ giới hạn vùng đặc quyền kinh tế của Malaysia và Việt Nam. Hai là, luật đường cơ sở mới của Philippines tạo điều kiện dễ dàng cho việc tính toán giới hạn vùng đặc quyền kinh tế 200 hải lý của nước này. Ba là, cả ba nước này chỉ tuyên bố vùng đặc quyền kinh tế tính từ đất liền của họ. Các nước này không tuyên bố vùng đặc quyền kinh tế từ bất kỳ một đảo ngoài khơi nào mà họ có tuyên bố chủ quyền.

Điều này cho thấy rằng ba nước ASEAN này (và có thể cả Brunei) có thể đang chuyển hướng sang việc thống nhất quan điểm đối với các thể địa lý ngoài khơi ở quần đảo Trường Sa. Nếu đúng như vậy thì các nước này có thể sẽ đưa ra các lập trường như sau. Một là, họ chỉ tuyên bố chủ quyền đối với các thể địa lý thoả mãn định nghĩa về đảo theo UNCLOS (tức là chỉ có một phần ba trong tổng số các thể địa lý ở quần đảo Trường Sa).

Hai là, hầu hết các thể địa lý mà thỏa mãn định nghĩa về đảo thì lại là "những đảo đá không có khả năng duy trì việc định cư và hoạt động kinh tế của con người trên đó" và không được hưởng quy chế có vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa riêng.

Ba là, ngay cả đối với các đảo lớn có thể được hưởng quy chế có vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa riêng thì chúng cũng chỉ nên cho chúng hưởng lãnh hải 12 hải lý để không gây hiệu ứng thiếu cân xứng lên việc phân định biển. Hệ quả thực tế của lập trường chung này là hầu hết các tài nguyên ở Biển Đông sẽ nằm trong vùng đặc quyền kinh tế của các quốc gia ven biển. Các vùng biển tranh chấp sẽ chỉ giới hạn trong vùng lãnh hải 12 hải lý xung quanh các đảo tranh chấp.

Yêu sách của Trung Quốc

Trong khi Malaysia, Philippines, và Việt Nam dường như đang tiến hành các bước đưa yêu sách của họ phù hợp với UNCLOS thì chính sách của Trung Quốc về các yêu sách trên̉ Biển Đông vẫn là "cố tình nhập nhằng". Trung Quốc vẫn không đáp lại việc các bên có liên quan liên tục yêu cầu nước này làm rõ các tuyên bố chủ quyền và và yêu sách biển.

Điều đáng lo ngại hơn là Trung Quốc dường như đang chuyển theo hướng khẳng định yêu sách biển không chỉ dựa trên UNCLOS mà còn dựa trên lịch sử. Điều này đặc biệt gây lo lắng cho các bên vì hầu hết các chuyên gia luật quốc tế đều đồng ý rằng không có cơ sở cho các yêu sách lịch sử như thế này trong UNCLOS và thông lệ quốc tế.

Một trong những vấn đề trong các tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc là không rõ nước này có tuyên bố chủ quyền trên các thể địa lý không thoả mãn định nghĩa về đảo của UNCLOS hay không. Ví dụ, Trung Quốc tuyên bố chủ quyền trên Bãi Macclesfield mặc dù đây là bãi ngầm, nằm dưới mặt nước ngay cả lúc thuỷ triều xuống thấp. Theo luật quốc tế, các quốc gia chỉ có thể tuyên bố chủ quyền đối với các thể địa lý thoả mãn định nghĩa về đảo.

Trung Quốc có thể đưa các yêu sách biển của mình phù hợp với UNCLOS bằng cách chỉ tuyên bố chủ quyền đối với các thể địa lý thoả mãn định nghĩa về đảo và chỉ đòi vùng đặc quyền kinh tế 200 hải lý từ các đảo lớn hơn. Trung Quốc có thể lập luận rằng các đảo phải được hưởng hiệu lực đảo đầy đủ, nhất là khi vùng đặc quyền kinh tế từ đảo nằm ở ngoài phạm vi vùng đặc quyền kinh tế đòi bởi các quốc gia ven biển tính từ đất liền của họ.

Điều gây tranh cãi chủ yếu trong yêu sách của Trung Quốc ở Biển Đông là phạm vi yêu sách không dựa trên các đảo đang tranh chấp mà dựa trên đường chín đoạn (hay đường chữ U) tai tiếng. Đường này được vẽ trong bản đồ ̉ kèm theo công hàm mà Trung Quốc gửi cho Tổng thư ký Liên hiệp quốc vào tháng 5/2009 để phản đối hồ sơ thềm lục địa mở rộng của Malaysia và Việt Nam.

Vấn đề gây quan ngại chủ yếu là hành động của Trung Quốc vào năm 2009 rõ ràng cho thấy nước này đang theo đuổi yêu sách ở Biển Đông theo ba mặt. Một là, Trung Quốc tuyên bố chủ quyền đối với các đảo và vùng nước lân cận, mà có thể được hiểu là lãnh hải. Hai là, Trung Quốc cho rằng các đảo này có vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa riêng. Ba là, Trung Quốc cũng đồng thời khẳng định các quyền, quyền tài phán và kiểm soát đối với các nguồn lợi dưới mặt nước và dưới đáy biển bên trong đường chín đoạn trên một dạng nào đó về các quyền lịch sử.

Tuân thủ luật hay xung đột

Các quốc gia khác cùng có yêu sách không thể chấp nhận lập trường của Trung Quốc rằng nước này có các quyền và quyền tài phán lịch sử đối với tài nguyên thiên nhiên dưới mặt nước và dưới đáy biển bên trong đường chín đoạn vì các yêu sách của Trung Quốc không hề có nền tảng dựa trên luật quốc tế. Do đó, nếu Trung Quốc vẫn không sẵn sàng làm cho các yêu sách về biển của họ phù hợp với UNCLOS, và giới hạn yêu sách của họ trong các vùng biển tính từ các đảo, thì nước này sẽ tiếp tục đi theo quỹ đạo pháp lý dẫn tới sự xung đột với các láng giềng ASEAN của họ.

Tác giả: GS Robert Beckman; Biên dịch: Nguyễn Trịnh Đôn - Phạm Văn Song. Hiệu đính: Phạm Thanh Vân - Dương Danh Huy. Nguồn: cil.nus.edu.sg

GS Robert Beckman là Giám đốc Trung tâm luật quốc tế, đồng thời là phó giáo sư Khoa luật, Đại học quốc gia Singapore.
 
Theo Tuanvietnam
MỚI NHẤT
Lãnh đạo Anh, Mỹ thi vẽ
Lãnh đạo Anh, Mỹ thi vẽ

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Barack Obama và Thủ tướng Anh David Cameron đã đối đầu trong một cuộc thi nhằm trở thành "họa sĩ" vẽ đẹp nhất và nhanh nhất trong chuyến thăm một ngôi trường tiểu học ở Anh.

Thứ ba, 18/06/2013 - 05:41

Hồ nước trong vắt có thể nhìn thấu tận đáy
Hồ nước trong vắt có thể nhìn thấu tận đáy

(Dân trí) - Một hồ nước ở New Zealand được mệnh là hồ sạch thế giới bởi nước hồ trong tới mức có thể nhìn thấu tận đáy.

Thứ ba, 18/06/2013 - 04:42

Ấn Độ: Lại một trường hợp bé gái 5 tuổi bị hãm hiếp
Ấn Độ: Lại một trường hợp bé gái 5 tuổi bị hãm hiếp

(Dân trí) - Cảnh sát Ấn Độ đang truy lùng kẻ đã bắt cóc và hãm hiếp một bé gái 5 tuổi trước khi vứt bé lại tại một nhà ga tàu điện ngầm ở bang Haryana.

Thứ ba, 18/06/2013 - 03:18

Ấn Độ "Đông tiến" đấu Trung Quốc
Ấn Độ "Đông tiến" đấu Trung Quốc

Hôm nay 18/6, tờ Bình luận Trung Quốc (BLTQ) của Hồng Kông đã đăng tải bài viết với nội dung Ấn Độ tăng cường “Đông tiến” nhằm đối phó với Trung Quốc.

Thứ ba, 18/06/2013 - 03:08

Triều Tiên nhập khẩu 100.000 điện thoại thông minh
Triều Tiên nhập khẩu 100.000 điện thoại thông minh

(Dân trí) - Dù tình hình kinh tế còn nhiều khó khăn, nhu cầu tiêu thụ điện thoại thông minh tại Triều Tiên dương như đang tăng mạnh. Thông tin từ báo giới Hàn Quốc cho biết, Bình Nhưỡng sẽ nhập khẩu khoảng 100.000 điện thoại thông minh từ Trung Quốc.

Thứ ba, 18/06/2013 - 02:52

Hàn Quốc mở thầu mua 60 máy bay chiến đấu hiện đại
Hàn Quốc mở thầu mua 60 máy bay chiến đấu hiện đại

(Dân trí) - Hàn Quốc hôm nay đã chính thức mở thầu về việc mua 60 máy bay chiến đấu hiện đại trị giá 7,3 tỷ USD, với 3 tập đoàn hàng không lớn của thế giới đang cạnh tranh để giành hợp đồng quốc phòng lớn nhất từ trước tới nay của Hàn Quốc.

Thứ ba, 18/06/2013 - 12:31

Obama nói thẳng với Trung Quốc về chuyện tin tặc
Obama nói thẳng với Trung Quốc về chuyện tin tặc

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Barack Obama cho hay Trung Quốc hiểu thông điệp "rất thẳng thắn" của ông rằng các vụ tấn công mạng nhằm vào Mỹ sẽ làm tổn hại tới mối quan hệ giữa 2 cường quốc.

Thứ ba, 18/06/2013 - 12:00

Indonesia: Biểu tình rầm rộ vì xăng tăng giá
Indonesia: Biểu tình rầm rộ vì xăng tăng giá

(Dân trí) – Quốc hội Indonesia mới đây đã dọn đường cho chính phủ nước này tăng giá xăng dầu tới 33% nhằm giảm trợ cấp. Động thái điều chỉnh đột ngột này ngay lập tức vấp phải phản ứng quyết liệt khi người dân biểu tình rầm rộ, đụng độ với cảnh sát.

Thứ ba, 18/06/2013 - 11:56

Trung Quốc âm thầm phát triển vũ khí chống vệ tinh để đua với Mỹ
Trung Quốc âm thầm phát triển vũ khí chống vệ tinh để đua với Mỹ

(Dân trí) - Sau vụ thử tên lửa chống vệ tinh hồi năm 2007, quân đội Trung Quốc đang lên kế hoạch phát triển từ 20-30 tên lửa chống vệ tinh nhằm cạnh tranh với Mỹ trong cuộc chiến vũ trụ sắp tới, trang Strategy Page đưa tin.

Thứ ba, 18/06/2013 - 11:03

Thổ Nhĩ Kỳ triệu hồi đại biện ở Anh về cáo buộc do thám
Thổ Nhĩ Kỳ triệu hồi đại biện ở Anh về cáo buộc do thám

(Dân trí) - Thổ Nhĩ Kỳ hôm qua đã triệu Đại biện lâm thời Anh tại nước này để yêu cầu làm rõ những cáo buộc nói rằng Anh đã do thám thư điện tử và cuộc điện của Bộ trưởng Tài chính Mehmet Simsek trong thời gian diễn ra Thượng đỉnh G-20 ở London năm 2009.

Thứ ba, 18/06/2013 - 10:51

"Bảo bối" nào gác trời Biển Đông?
"Bảo bối" nào gác trời Biển Đông?

Cụm chiến hạm phòng không là cụm hải quân phòng ngự cơ động có thể cơ động nhanh, hỏa lực phòng không mạnh và có khả năng phối hợp tác chiến tốt, tạo lá chắn dày đặc ngăn chặn tên lửa chống tàu.

Thứ ba, 18/06/2013 - 09:43

Ấn Độ: Lũ quét cuốn trôi tòa nhà chung cư, ít nhất 50 người chết
Ấn Độ: Lũ quét cuốn trôi tòa nhà chung cư, ít nhất 50 người chết

(Dân trí) - Các bang miền Bắc Ấn Độ đang đối mặt với tình trạng lũ lụt và lở đất nghiêm trọng do mưa lớn kéo dài. Ít nhất 50 người đã tử vong trong khi hàng nghìn người bị mất nhà cửa. Một tòa nhà 3 tầng và cả máy bay trực thăng cũng bị cuốn trôi.

Thứ ba, 18/06/2013 - 08:41

ĐÁNG QUAN TÂM
Snowden phủ nhận làm gián điệp cho Trung Quốc
Snowden phủ nhận làm gián điệp cho Trung Quốc

(Dân trí) – Bắc Kinh hôm qua đã lần đầu lên tiếng về Snowden, chính thức phủ nhận những nghi ngờ về việc cựu nhân viên CIA làm gián điệp hai mang cho Trung Quốc. Điều này cũng đã được chính Snowden tái khẳng định ngay sau đó.

Thứ ba, 18/06/2013 - 08:32

Obama, Putin tìm tiếng nói chung về Syria
Obama, Putin tìm tiếng nói chung về Syria

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Barack Obama và người đồng cấp Nga Vladimir Putin hôm qua thừa nhận rằng họ có lập trường khác nhau về Syria, nhưng nhất trí thúc đẩy một hội nghị quốc tế về Syria tại Geneva.

Thứ ba, 18/06/2013 - 08:06

Nhà sư Thái bị chỉ trích vì đi máy bay riêng như thương gia
Nhà sư Thái bị chỉ trích vì đi máy bay riêng như thương gia

(Dân trí) - Một đoạn video ghi lại cảnh các nhà sư Thái đi máy bay riêng và dùng đồ hiệu đã lan truyền trên mạng, khiến các Phật tử nước này bất bình.

Thứ ba, 18/06/2013 - 07:31

Tổng thống sắp mãn nhiệm của Iran phải hầu tòa
Tổng thống sắp mãn nhiệm của Iran phải hầu tòa

(Dân trí) – Tổng thống sắp mãn nhiệm của Iran Mahmoud Ahmadinejad đã bị triệu ra tòa sau khi có đơn kiện của Chủ tịch Quốc hội Ali Larijani. Tuy nhiên, hiện vẫn chưa rõ thông tin chi tiết về cáo trạng đối với Tổng thống Ahmadinejad.

Thứ ba, 18/06/2013 - 07:07

Thượng đỉnh G-8 khai mạc trong bất đồng
Thượng đỉnh G-8 khai mạc trong bất đồng

(Dân trí) – Trong trang phục giản dị, Thủ tướng Anh hôm qua đã đón tiếp nguyên thủ 8 nước công nghiệp hàng đầu thế giới tụ hội về Bắc Iceland dự Thượng đỉnh G8 giữa lúc nổi lên nhiều bất đồng về nỗ lực vực dậy kinh tế và vũ trang cho đối lập Syria.

Thứ ba, 18/06/2013 - 06:51

Hé lộ nguyên nhân người đầu tiên bay vào vũ trụ tử vong
Hé lộ nguyên nhân người đầu tiên bay vào vũ trụ tử vong

(Dân trí) – Sau 45 năm sau ngày phi công kiêm phi hành gia Yuri Gagarin, người đầu tiên bay vào vũ trụ, tử nạn trong một vụ tai nạn máy bay, nguyên nhân của vụ việc vừa được hé lộ.

Thứ ba, 18/06/2013 - 06:36

Tống thống Nga Putin bác tin đồn "trộm" nhẫn đắt tiền
Tống thống Nga Putin bác tin đồn "trộm" nhẫn đắt tiền

(Dân trí) – Người phát ngôn của Tổng thống Nga Putin hôm qua đã lên tiếng bác bỏ thông tin trên một tờ báo Mỹ rằng ông đã “trộm” chiếc nhẫn có giá 25.000 USD từ một doanh nhân Mỹ trong lần gặp gỡ năm 2005.

Thứ hai, 17/06/2013 - 08:01

Những điểm tương đồng giữa Snowden và Vương Lập Quân
Những điểm tương đồng giữa Snowden và Vương Lập Quân

(Dân trí) - Cựu nhân viên CIA Edward Snowden có thể có số phận tương tự như cựu giám đốc công an Trùng Khánh Vương Lập Quân, người từng tiết lộ vụ bê bối dẫn tới sự thất sủng của cựu bí thư Trùng Khánh Bạc Hy Lai.

Thứ hai, 17/06/2013 - 06:27

Ông Rouhani đắc cử tổng thống Iran: Không quá nhiều kỳ vọng
Ông Rouhani đắc cử tổng thống Iran: Không quá nhiều kỳ vọng

(Dân trí) - Là nhân vật số hai trong cơ cấu quyền lực ở Iran, liệu Tổng thống đắc cử Hassan Rouhani có thực sự thay đổi được hình ảnh của quốc gia Hồi giáo này theo đường lối ôn hòa như phương châm tranh cử của ông?

Thứ hai, 17/06/2013 - 05:47

Thoát chết thần kỳ khi rơi từ tầng 15 xuống đất
Thoát chết thần kỳ khi rơi từ tầng 15 xuống đất

(Dân trí) – Một thanh niên người Anh vừa thoát chết khó tin sau khi ngã từ tầng 15 của một tòa nhà tại New Zealand xuống đất. Dù bị gãy xương và một số nội thương nhưng tình trạng của chàng trai 20 tuổi này được miêu tả là “vẫn ổn”.

Thứ hai, 17/06/2013 - 03:48

Nhật Bản và Philippines tìm đối sách với Trung Quốc
Nhật Bản và Philippines tìm đối sách với Trung Quốc

Với những diễn biến trên thực tế cùng tuyên bố của giới chức và giới chuyên môn mấy ngày qua khiến dư luận cho rằng, Trung Quốc đang thực hiện chiến lược “gây khó chịu” một cách có chọn lọc đối với Philippines, Nhật Bản và những quốc gia đang có tranh chấp tại Biển Đông và biển Hoa Đông. Bởi Trung Quốc muốn “bẻ từng chiếc đũa” nhằm thực hiện âm mưu độc bá Biển Đông.

Thứ hai, 17/06/2013 - 03:43

Trung Quốc nổi giận vì 6 du học sinh bị tấn công ở Pháp
Trung Quốc nổi giận vì 6 du học sinh bị tấn công ở Pháp

(Dân trí) - 6 du học sinh Trung Quốc đã bị tấn công tại Bordeaux, vùng sản xuất rượu nho nổi tiếng ở Pháp, hồi cuối tuần qua. Cư dân mạng Trung Quốc đã bày tỏ sự giận dữ trước thông tin này, trong khi những người khác "tố" các nạn nhân là con cái của các quan chức giàu có.

Thứ hai, 17/06/2013 - 02:49