Mỹ ở châu Á-Thái Bình Dương:

Từ “cái bắt tay chiến lược” tới thỏa thuận “bọc trong thép”

Quan hệ của Mỹ với các đồng minh và đối tác tạo thành nền tảng cho cam kết của Mỹ trong khu vực Châu Á - Thái Bình Dương.

Củng cố các quan hệ quốc phòng

Các quan hệ này đã được nuôi dưỡng trong nhiều thập kỷ, trải qua nhiều thăng trầm và đã xây dựng dựa trên các lợi ích, giá trị chung. Theo chính sách tái cân bằng, Bộ Quốc phòng sẽ hiện đại hoá các liên minh và đối tác này nhằm đảm bảo rằng đây sẽ tiếp tục là nền tảng vững chắc cho sự ổn định và thịnh vượng của khu vực.

Tại Đông Á, đồng minh Mỹ – Nhật vẫn là hòn đá tảng của an ninh Châu Á – Thái Bình Dương. Với những chỉ dẫn quốc phòng mới mà Washington và Tokyo ký năm 2015, liên minh này chưa bao giờ mạnh hơn thế hay chưa bao giờ có khả năng góp phần đảm bảo an ninh quanh khu vực nào và xa hơn nữa như hiện nay.

Lần đầu tiên cập nhật kể từ năm 1997, các chỉ dẫn này đã nắm bắt các xu thế mới và công nghệ mới và tạo điều kiện cho các lực lượng Mỹ và Nhật phối hợp chặt chẽ hơn và trên một quy mô lớn hơn, bao gồm cả khi không xảy ra xung đột, trong không gian vũ trụ và không gian mạng.

Liên minh Mỹ – Hàn đã tiến một bước lớn năm 2014, khi hai nước nhất trí một cách tiếp cận dựa trên các điều kiện thay vì dựa trên thời gian biểu nhằm xác định khi nào Hàn Quốc sẽ được quyền kiểm soát chiến dịch quân sự của liên minh ngay cả trong thời chiến. Tháng 7 vừa qua, hai nước đã quyết định triển khai hệ thống phòng thủ tên lửa tầm cao giao đoạn cuối (THAAD) tại Hàn Quốc vào một ngày sớm nhất.

Về phần mình, Liên minh Mỹ – Australia đã ngày càng trở thành một liên minh toàn cầu. Hai nước đang tiếp tục hợp tác quốc phòng chặt chẽ không chỉ trong khu vực, mà cả ngoài khu vực, nhằm đánh bại tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng.


Thủ tướng Nhật Bản trong một chuyến thăm Mỹ năm 2015. Ảnh: Reuters

Thủ tướng Nhật Bản trong một chuyến thăm Mỹ năm 2015. Ảnh: Reuters

Tổng thống Obama đã nói rõ rằng cam kết của Mỹ với Philippines “đã được bọc thép”. Trong quá trình thực thi chính sách tái cân bằng, liên minh này đã tiến một bước dài.

Ngoài các liên minh, Mỹ cũng làm sâu sắc hơn các quan hệ đối tác với các bạn hữu trong khu vực. Ví dụ quan hệ Mỹ – Ấn đã trở thành một trong những đối tác lớn nhất trong thế kỷ 21. Mỹ và Ấn Độ là hai nước lớn có nhiều điểm chung: hai chính phủ dân chủ, các xã hội đa sắc tộc và đa văn hoá với một cam kết tự do cá nhân và sự tham gia của dân chúng và các công việc nhà nước, các nền kinh tế đang lớn mạnh, đổi mới và mở cửa.

Tháng 6 vừa qua, Nhà Trắng đã thừa nhận Ấn Độ là một “đối tác quốc phòng chính”, tạo điều kiện cho hoạt động giao thương quân sự và chia sẻ công nghệ với Ấn Độ ở mức mà Mỹ dành cho các bạn hữu thân thiết nhất và các đồng minh.

Trong khuôn khổ “cái bắt tay chiến lược” – với việc Mỹ hướng Tây trong chính sách tái cân bằng và Ấn Độ hướng Đông trong chính sách Hành động phía Đông của mình – hai nước đã tiến hành các cuộc tập trận quân sự chung và củng cố quan hệ an ninh song phương nhằm đối phó với các thách thức chung.

Đây cũng là một cái bắt tay công nghệ giữa hai lực lượng quân đội. 4 năm trước, Mỹ và Ấn Độ đã thành lập Sáng kiến Công nghệ quốc phòng và thương mại nhằm tận dụng lợi thế của các năng lực công nghệ và công nghiệp của hai bên, một chương trình rất phù hợp với chiến lược “Make in India” của Thủ tướng Narendra Modi, nhằm thúc đẩy sản xuất trong nước. Kết quả là hai nước đã bắt đầu cùng nhau thiết kế và sản suất một loạt dự án quốc phòng.

Chính sách tái cân bằng cũng giúp Mỹ phát triển sâu sắc hơn các quan hệ với Đông Nam Á. Chuyến thăm lịch sử của Tổng thống Obama tới Hà Nội hồi tháng 5 là biểu hiện mới nhất cho việc quan hệ đối tác Mỹ – Việt đã được củng cố và tăng cường.

Quan hệ Mỹ – Singapore cũng tiếp tục phát triển. Tháng 12/2015, hai nước đã ký Thoả thuận Hợp tác quốc phòng tăng cường. Bên cạnh đó, hải quân Mỹ đã cử máy bay tuần tra biển P-8A Poseidon luân phiên tới Singapore, nơi Mỹ cũng sẽ triển khai 4 tàu chiến gần bờ, cũng trên cơ sở luân phiên. Trong khi đó, Mỹ phối hợp với Indonesia và Malaysia giúp họ đối phó tốt hơn với các thách thức an ninh khu vực và tăng cường an ninh khu vực.

Sự nổi lên của Trung Quốc tất nhiên cũng tác động sâu sắc tới Châu Á – Thái Bình Dương. Mỹ hoan nghênh sự nổi lên của một Trung Quốc hoà bình, ổn định và thịnh vượng, có thể đóng một vai trò có trách nhiệm và đóng góp cho mạng lưới an ninh khu vực.

Nhiều nước đang tìm kiếm quan hệ đối tác có lợi với Trung Quốc nhưng lo ngại ngày càng gia tăng trước một số hành động và ý định của nước này chấp nhận va chạm khu vực để theo đuổi lợi ích của riêng mình. Dù Trung Quốc từ lâu hưởng lợi từ các nguyên tắc và hệ thống khu vực này mà các nước khác, trong đó có Mỹ, đã nỗ lực để xây dựng và duy trì, với các hành động của mình trên biển, trên không gian mạng, trong nền kinh tế toàn cầu và những nơi khác, Bắc Kinh đôi khi chơi theo luật của riêng mình và không tuân thủ các nguyên tắc chung ấy.

Mô hình Trung Quốc không phù hợp với cái mà Châu Á – Thái Bình Dương muốn hướng tới, nó phản ánh quá khứ xa xôi của khu vực này hơn là tương lai dựa trên luật lệ mà Mỹ và nhiều nước khác mong muốn, và cách tiếp cận của họ không mang tính xây dựng.

Các hành động của Trung Quốc làm họ tách biệt khỏi phần còn lại của Châu Á – Thái Bình Dương, xây dựng một bức Vạn lý trường thành tự cô lập mình vào thời điểm khu vực đang phối hợp về kinh tế, chính trị và quân sự nhằm tăng cường các lực ích chung và một trật tự dựa trên luật lệ. Kết quả là các nước trong khu vực bày tỏ lo ngại, một cách kín đáo hoặc công khai, ở mức cao nhất, trong các các cuộc hội nghị cấp khu vực hay tại các diễn đàn toàn cầu, về các hành động của Trung Quốc.

Mỹ vẫn cam kết phối hợp với Trung Quốc để đảm bảo một tương lai khu vực dựa trên luật lệ. Hai nước có một quan hệ quân đội – quân đội lâu đời. Quân đôi của Mỹ và Trung Quốc gần đây đã hoàn tất hai biện pháp xây dựng lòng tin, một về quy tắc ứng xử trên biển và một về thông tin liên lạc thời khủng hoảng, và định kỳ cùng tham gia các cuộc tập trận đa phương.

Qua các hành động này, hai nước là những viên gạch lớn trong công trình xây dựng các kênh thông tin nhiều hơn và tốt hơn và giảm nguy cơ hiểu nhầm có thể dẫn tới khủng hoảng.

(Còn tiếp)

Theo Thảo Linh

Vietnamnet

MỚI NHẤT
Vì sao FBI thông báo quyết định điều tra bà Clinton ngay trước giờ G?
Vì sao FBI thông báo quyết định điều tra bà Clinton ngay trước giờ G?

(Dân trí) - Cục điều tra liên bang Mỹ (FBI) đã tìm thấy những email khả nghi mới của ứng viên tổng thống Dân chủ Hillary Clinton từ cách đây vài tuần nhưng chỉ quyết định thông báo về cuộc điều tra cho Quốc hội vài ngày trước khi diễn ra cuộc bầu cử.

Thứ hai, 31/10/2016 - 07:11

Hai vụ xả súng rúng động nước Mỹ, 4 người chết
Hai vụ xả súng rúng động nước Mỹ, 4 người chết

(Dân trí) - Hai vụ xả súng kinh hoàng xảy ra liên tiếp tại bang Maryland và bang New York, Mỹ trong ngày 30/10 đã khiến 4 người thiệt mạng và ít nhất 11 người khác bị thương.

Thứ hai, 31/10/2016 - 07:03

Hàn Quốc bắt nữ tiếp viên hàng không người Việt vì buôn lậu vàng
Hàn Quốc bắt nữ tiếp viên hàng không người Việt vì buôn lậu vàng

(Dân trí) - Một nữ tiếp viên hàng không người Việt Nam làm việc cho một hãng hàng không Hàn Quốc đã bị bắt giữ với cáo buộc buôn lậu 6 kg vàng, báo chí Hàn Quốc đưa tin.

Thứ hai, 31/10/2016 - 06:57

Bên trong căn cứ hạt nhân tối mật của Trung Quốc
Bên trong căn cứ hạt nhân tối mật của Trung Quốc

(Dân trí) - Trung Quốc đã tiết lộ một căn cứ quân sự tối mật được xây dựng sâu trong dãy núi Trùng Khánh thuộc vùng Phù Lăng, nơi diễn ra hoạt động sản xuất plutonium và chất nổ thời Chiến tranh Lạnh.

Chủ nhật, 30/10/2016 - 09:26

Tàu Trung Quốc rời bãi cạn Scarborough: Đòn nghi binh?
Tàu Trung Quốc rời bãi cạn Scarborough: Đòn nghi binh?

Dù các tàu Trung Quốc đã rời khỏi bãi cạn Scarborough được 3 ngày nhưng Philippines, Mỹ hay các học giả thế giới đều vẫn bày tỏ nghi ngờ.

Chủ nhật, 30/10/2016 - 06:47

Thế giới 360° tuần qua: Tổng thống Hàn Quốc cúi đầu xin lỗi người dân trên truyền hình
Thế giới 360° tuần qua: Tổng thống Hàn Quốc cúi đầu xin lỗi người dân trên truyền hình

(Dân trí) - Tổng thống Hàn Quốc Park Geun-Hye trong tuần qua đã cúi đầu xin lỗi người dân trên truyền hình sau khi báo chí đưa tin nhà lãnh đạo này từng cho bà Choi Soon-Sil xem trước bản thảo các bài phát biểu quan trọng từ năm 2012-2014, từ đó làm dấy lên lo ngại về khả năng can thiệp của bà Choi, một phụ nữ không có vị trí nào trong chính phủ, vào các vấn đề quốc gia.

Chủ nhật, 30/10/2016 - 06:41

Nga trả đảo cho Nhật, lo ngại nhân tố Mỹ
Nga trả đảo cho Nhật, lo ngại nhân tố Mỹ

Nhật Bản phải đảm bảo với Nga rằng việc trao trả lại 4 hòn đảo tranh chấp sẽ không dẫn tới việc quân đội Mỹ đồn trú tại đây.

Chủ nhật, 30/10/2016 - 05:59

Philippines chịu thiệt hại ra sao sau tuyên bố "chia tay" Mỹ của Tổng thống Duterte?
Philippines chịu thiệt hại ra sao sau tuyên bố "chia tay" Mỹ của Tổng thống Duterte?

(Dân trí) - Mỹ sẽ bị ảnh hưởng mạnh trong quá trình "xoay trục" sang châu Á nếu Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte kiên quyết thúc đẩy tuyên bố "tách" khỏi Washington. Tuy nhiên, giới phân tích nhận định Manila cũng sẽ thiệt hại không kém nếu lựa chọn con đường hướng sang Trung Quốc, kể cả khi cường quốc này cam kết hỗ trợ cho quốc gia Đông Nam Á vay hàng tỷ USD trong thời gian tới.

Chủ nhật, 30/10/2016 - 05:49

Mỹ yêu cầu gia đình nhân viên ngoại giao rời Thổ Nhĩ Kỳ
Mỹ yêu cầu gia đình nhân viên ngoại giao rời Thổ Nhĩ Kỳ

(Dân trí) - Bộ Ngoại giao Mỹ ngày 29/10 đã yêu cầu người thân của các nhân viên lãnh sự quán nước này tại thành phố Istanbul rời khỏi Thổ Nhĩ Kỳ, cảnh báo nguy cơ ngày càng tăng từ các nhóm khủng bố cực đoan nhằm vào các công dân Mỹ.

Chủ nhật, 30/10/2016 - 05:24

Tổng thống Hàn Quốc Park Geun-Hye đứng trước nguy cơ phải từ chức
Tổng thống Hàn Quốc Park Geun-Hye đứng trước nguy cơ phải từ chức

Ngày 29/10, hàng nghìn người dân Hàn Quốc đã đổ ra đường phố ở thủ đô Seoul yêu cầu Tổng thống Park Geun-hye từ chức.

Chủ nhật, 30/10/2016 - 03:02

Người phụ nữ khiến tổng thống Hàn Quốc điêu đứng trở lại Seoul
Người phụ nữ khiến tổng thống Hàn Quốc điêu đứng trở lại Seoul

(Dân trí) - Bà Choi Soon-Sil, bạn thân của Tổng thống Park Geun-Hye, đồng thời là người phụ nữ khiến nhà lãnh đạo Hàn Quốc rơi vào vòng xoáy bê bối và phải đối mặt với những lời kêu gọi từ chức, đã từ Anh trở lại thủ đô Seoul vào hôm nay, 30/10.

Chủ nhật, 30/10/2016 - 02:06

Trận chiến quyết định tương lai Iraq
Trận chiến quyết định tương lai Iraq

Gần 2 tuần qua, các lực lượng Iraq dưới sự hỗ trợ của phương Tây đang dốc toàn lực tấn công những tay súng của Tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng tại thành phố Mosul ở miền Bắc nước này. Chiến dịch tấn công thành trì cuối cùng của IS ở Iraq sẽ là trận chiến quan trọng nhất ở quốc gia vùng Vịnh trong nhiều năm qua.

Chủ nhật, 30/10/2016 - 12:31

ĐÁNG QUAN TÂM
Ông Obama tiết lộ lý do đệ nhất phu nhân Mỹ không tranh cử tổng thống
Ông Obama tiết lộ lý do đệ nhất phu nhân Mỹ không tranh cử tổng thống

(Dân trí) - Trong cuộc phỏng vấn trên chương trình phát thanh “Sway in the Morning” hôm 28/10, Tổng thống Barack Obama đã chia sẻ về lý do khiến vợ ông, Đệ nhất phu nhân Michelle Obama, sẽ không theo đuổi sự nghiệp chính trị và chạy đua vào Nhà Trắng trong những mùa bầu cử sắp tới.

Chủ nhật, 30/10/2016 - 11:34

Ấn Độ phá hủy 4 đồn quân sự của Pakistan ở biên giới tranh chấp
Ấn Độ phá hủy 4 đồn quân sự của Pakistan ở biên giới tranh chấp

(Dân trí) - Quân đội Ấn Độ ngày 29/10 thông báo đã phá hủy 4 đồn quân sự và gây ra thương vong cho phía Pakistan ở khu vực biên giới tranh chấp giữa hai nước. Đây là động thái leo thang căng thẳng mới nhất giữa hai quốc gia láng giềng vốn có “hiềm khích” từ lâu này.

Chủ nhật, 30/10/2016 - 10:08

Báo động tình trạng người già mất tích ở Trung Quốc
Báo động tình trạng người già mất tích ở Trung Quốc

Kết quả khảo sát của Viện bảo trợ xã hội Zhongmin (Trung Quốc) mới được công bố cho biết, khoảng 500.000 người già ở Trung Quốc mất tích mỗi năm, tức là khoảng 1.370 người mất tích mỗi ngày. Đây thực sự là vấn đề rất đáng lo ngại trong xã hội Trung Quốc hiện đại.

Chủ nhật, 30/10/2016 - 09:42

Ba Lan mượn tay NATO trả thù Nga?
Ba Lan mượn tay NATO trả thù Nga?

Bộ trưởng Quốc phòng Ba Lan muốn tranh thủ NATO tấn công Nga nhưng đây sẽ là chiến thuật đơn phương và rất khó có khả năng xảy ra.

Chủ nhật, 30/10/2016 - 09:24

Tỷ phú Trump thu hẹp khoảng cách đáng kể với bà Clinton
Tỷ phú Trump thu hẹp khoảng cách đáng kể với bà Clinton

(Dân trí) - Kết quả cuộc khảo sát mới nhất do Washington Post và ABC News thực hiện cho thấy khoảng cách giữa hai ứng viên tổng thống Mỹ đã thu hẹp đáng kể so với trước đó khi bà Hillary Clinton chỉ dẫn trước ông Donald Trump 2%. Đây là tin không vui cho cựu Ngoại trưởng sau khi vụ thư điện tử của bà bị Cục Điều tra Liên bang (FBI) “lật lại” trong tuần này.

Chủ nhật, 30/10/2016 - 09:18

Bà Clinton yêu cầu Giám đốc FBI giải thích ngay tức thì vụ điều tra email
Bà Clinton yêu cầu Giám đốc FBI giải thích ngay tức thì vụ điều tra email

(Dân trí) - Ứng viên tổng thống Mỹ của đảng Dân chủ Hillary Clinton đã yêu cầu giám đốc Cục điều tra Liên bang Mỹ (FBI) giải thích đầy đủ lý do tại sao ông này quyết định mở cuộc điều tra mới nhằm vào việc sử dụng email của bà, trong bối cảnh chỉ còn 11 ngày nữa là diễn ra cuộc bầu cử tổng thống.

Chủ nhật, 30/10/2016 - 09:15

Mỹ xin lỗi Nga sau vụ máy bay suýt đâm nhau ở Syria
Mỹ xin lỗi Nga sau vụ máy bay suýt đâm nhau ở Syria

(Dân trí) - Người phát ngôn Bộ Quốc phòng Nga, Thiếu tướng Igor Konashenkov, ngày 29/10 cho biết đại diện Không quân Mỹ đã gửi lời xin lỗi tới Nga sau vụ máy bay quân sự Mỹ đã có một cú lượn sát đầy nguy hiểm với phi cơ Nga khi đang ở trên bầu trời Syria.

Chủ nhật, 30/10/2016 - 08:15

Hàng nghìn người Hàn Quốc biểu tình đòi Tổng thống Park Geun-hye từ chức
Hàng nghìn người Hàn Quốc biểu tình đòi Tổng thống Park Geun-hye từ chức

(Dân trí) - Hàng nghìn người biểu tình đã tiến hành một cuộc tuần hành thắp nến ở thủ đô Seoul của Hàn Quốc ngày 29/10 kêu gọi Tổng thống Park Geun-hye từ chức vì các cáo buộc rằng bà cho phép một người bạn thân can thiệp vào các vấn đề quốc gia dù không giữ chức vụ công nào trong chính quyền.

Thứ bảy, 29/10/2016 - 11:27

Xôn xao vật thể lạ nghi UFO xuất hiện trên bầu trời Áo
Xôn xao vật thể lạ nghi UFO xuất hiện trên bầu trời Áo

(Dân trí) - Người dân tại các thành phố Vienna và Graz của Áo đã gọi điện cho cảnh sát để thông báo về việc phát hiện một vật thể bay bí ẩn lơ lửng trên bầu trời trong đêm tối.

Thứ bảy, 29/10/2016 - 10:05

Ông Putin: Thật ngu ngốc khi nói Nga âm mưu chiến tranh với phương Tây
Ông Putin: Thật ngu ngốc khi nói Nga âm mưu chiến tranh với phương Tây

Tổng thống Nga Vladimir Putin khẳng định, Moscow không âm mưu một cuộc chiến tranh với phương Tây, và các mối đe dọa từ Nga đang được các quốc gia khác phóng đại để biện minh cho chi tiêu quân sự.

Thứ bảy, 29/10/2016 - 08:40

Ấn Độ nêu điều kiện chi 15 tỷ USD mua 200 máy bay chiến đấu nước ngoài
Ấn Độ nêu điều kiện chi 15 tỷ USD mua 200 máy bay chiến đấu nước ngoài

(Dân trí) - Ấn Độ đang chào mua hàng trăm máy bay chiến đấu từ các nhà sản xuất nước ngoài, với điều kiện các máy bay này được chế tạo tại Ấn Độ cùng một đối tác địa phương, giới chức không quân quốc gia Nam Á cho biết.

Thứ bảy, 29/10/2016 - 08:23

Nữ trợ lý xinh đẹp luôn sát cánh bên bà Clinton
Nữ trợ lý xinh đẹp luôn sát cánh bên bà Clinton

(Dân trí) - Huma Abedin là một trong những trợ lý thân cận và lâu năm nhất của bà Hillary Clinton, ứng viên tổng thống đảng Dân chủ. Abedin luôn sát cánh bên cựu Ngoại trưởng Mỹ trong suốt chiến dịch tranh cử kéo dài nhiều tháng qua.

Thứ bảy, 29/10/2016 - 04:55