Tung đòn trừng phạt chưa từng có với Iran, Mỹ mất bạn thêm thù?

Liên minh châu Âu không muốn theo Mỹ trừng phạt Iran trong khi Tehran có rất nhiều lựa chọn để trả đũa quyết định trừng phạt của Washington.
>>Mỹ sẽ giáng đòn trừng phạt mạnh chưa từng có trong lịch sử với Iran
>>Vì sao Trung Quốc không “giải cứu” Iran trước Mỹ?

Khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố rút khỏi thỏa thuận hạt nhân với Iran cách đây 2 tuần, ông Trump đã không đưa ra chiến lược thay thế nào để ngăn ngừa nước Cộng hòa Hồi giáo tiếp tục theo đuổi chương trình phát triển vũ khí hạt nhân hoặc tên lửa tầm xa. Hôm 21/5, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo đã thay ông Trump làm điều này.


Theo nhận định của giới phân tích, Mỹ khó có thể khuất phục được Iran thông qua những biện pháp trừng phạt. Ảnh: realiran.

Theo nhận định của giới phân tích, Mỹ khó có thể khuất phục được Iran thông qua những biện pháp trừng phạt. Ảnh: realiran.

"Chúng tôi sẽ gây áp lực về kinh tế chưa từng có lên chính quyền Iran. Giới lãnh đạo ở Tehran không thể biết chúng tôi nghiêm túc đến mức nào", Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo trong bài phát biểu về chính sách đầu tiên kể từ khi lên làm lãnh đạo Bộ Ngoại giao cho biết.

"Iran sẽ không bao giờ có khả năng chiếm lĩnh Trung Đông", ông Pompeo nói đồng thời nêu 12 điều kiện Washington đặt ra cho bất kỳ "thỏa thuận mới nào" với Tehran. Ông Pompeo cũng khẳng định Mỹ sẽ chỉ nới lỏng các biện pháp trừng phạt nếu thấy được những thay đổi rõ rệt về chính sách của Iran.

Trừng phạt Iran, Mỹ làm EU mất lòng

Chính sách mà Ngoại trưởng Pompeo giới thiệu dường như không chỉ làm mối quan hệ vốn đã nhiều trắc trở giữa Mỹ với Iran thêm phần phức tạp mà còn có thể làm gia tăng căng thẳng ở Trung Đông giữa Mỹ và các đồng minh châu Âu của nước này.

Còn nhớ, chính quyền Tổng thống Trump đã dành hàng tháng trời đàm phán với các đối tác trong liên minh châu Âu về khả năng “sửa chữa” những điều khoản của thỏa thuận hạt nhân, trong đó kiềm chế Iran sản xuất vật liệu hạt nhân.

Tuy nhiên, trong bài phát biểu của mình hôm 21/5, ông Pompeo tuyên bố rằng Mỹ sẽ “không thương lượng lại [thỏa thuận hạt nhân]”. Tuyên bố này chẳng khác nào lời “phủ định sạch trơn” tất cả những nỗ lực ngoại giao trước đó.

Ông Trump và các cộng sự hành động với sự tự tin rằng những biện pháp trừng phạt Iran sẽ phát huy tác dụng như trong quá khứ. Tuy nhiên, các biện pháp trừng phạt mà Mỹ áp dụng với Iran trước năm 2015 [thời điểm thỏa thuận hạt nhân Iran được ký kết] có hiệu quả vì được hỗ trợ rộng rãi của cộng đồng quốc tế, đặc biệt là châu Âu, Nga và Trung Quốc.

Lần này, châu Âu đã tái khẳng định cam kết của họ đối với thỏa thuận hạt nhân Iran cũng như tiếp tục làm ăn kinh tế với Iran. Vậy ông Trump đang làm gì? Chẳng lẽ Tổng thống Mỹ lại đe dọa biến những người bạn tốt nhất trở thành kẻ thù nếu họ không ủng hộ lệnh trừng phạt Iran?

Cao ủy phụ trách chính sách An ninh và Đối ngoại của Liên minh châu Âu (EU) Federica Mogherini tuyên bố: “Không có giải pháp thay thế nào cho thỏa thuận hạt nhân ký với Iran năm 2015”. Đây được xem là câu trả lời rõ ràng nhất của EU về khả năng phối hợp với Mỹ trừng phạt Iran.

“Đòn thù” từ Iran?

Trong tuyên bố hôm 21/5, Ngoại trưởng Mỹ còn đưa ra một danh sách các yêu cầu Iran đảo ngược chính sách hiện tại, từ ngừng hoàn toàn việc làm giàu urani và phát triển tên lửa đến chấm dứt hỗ trợ cho các nhóm vũ trang như Hezbollah ở Lebanon và Hamas ở Palestine. Theo ông Pompeo, nếu Iran làm theo tất cả những yêu cầu này thì Mỹ sẽ dỡ bỏ các lệnh cấm vận, thiết lập quan hệ ngoại giao và hỗ trợ Tehran phát triển kinh tế.

Yêu cầu của Mỹ là vậy, nhưng chẳng có lý do gì để tin rằng Iran sẽ chịu khuất phục trước Mỹ, từ bỏ những tham vọng khu vực mà nước này đã theo đuổi trong suốt nhiều thập niên qua. Bản thân Ngoại trưởng Mỹ dường như cũng hiểu rõ điều này. Có lẽ vì vậy mà phần lớn bài phát biểu của ông Pompeo đều hướng đến người dân Iran, những người mà ông mô tả là “ngày càng háo hức về sự thay đổi kinh tế, chính trị và xã hội”.

Ngoại trưởng Pompeo nói: “Ông Ali Khamenei [lãnh tụ tinh thần tối cao của Iran – ND]… sẽ không sống mãi mãi. Và người dân Iran vì thế cũng sẽ không tuân thủ các quy tắc cứng nhắc của Khamenei mãi mãi”.

Trước những diễn biến mới nhất liên quan đến tuyên bố của Ngoại trưởng Pompeo về chính sách Iran của Mỹ, giới quan sát cho rằng “đòn” tấn công mới của Mỹ có thể sẽ thúc đẩy chế độ hiện tại của Iran kích động chủ nghĩa dân tộc để phản đòn.

Mặc dù ông Pompeo nói rằng mục tiêu của chính quyền Trump là một thỏa thuận toàn diện với Iran nhưng có vẻ như mục tiêu thật sự mà Mỹ muốn hướng tới là phá vỡ chế độ Iran hoặc buộc nước này tiếp tục theo đuổi chương trình hạt nhân, qua đó cung cấp cho Mỹ và Israel cái cớ để can thiệp quân sự.

Những gì mà thế giới từng chứng kiến qua sự thay đổi chế độ ở Iraq sau khi có sự can dự quân sự của Mỹ đã cho thấy tại sao đây là một ý tưởng khủng khiếp. Nếu một cuộc chiến tương tự xảy ra ở Iran, đó sẽ là một cuộc chiến tàn khốc khiến hàng chục nghìn người bỏ mạng, hàng nghìn tỷ USD bị lãng phí và nguy hiểm hơn, nó có thể là mầm mống lây lan chủ nghĩa Hồi giáo cực đoan.

Sẽ không có ai tin rằng Iran dễ dàng tuân theo các yêu cầu mà ông Pompeo đặt ra. Thay vào đó, Tehran có rất nhiều cách để đáp trả, chẳng hạn như thông qua việc tài trợ cho các cuộc tấn công nhằm vào quân Mỹ ở Syria, Iraq hoặc Afghanistan. Hệ lụy của kịch bản này là Mỹ sẽ bị lún sâu hơn vào các điểm nóng xung đột khu vực – điều mà ông Trump luôn nói là muốn tránh.

Theo Hùng Cường

VOV

MỚI NHẤT
Syria “tố” Mỹ và đồng minh phá hủy các giếng dầu
Syria “tố” Mỹ và đồng minh phá hủy các giếng dầu

(Dân trí) - Liên quân do Mỹ đứng đầu đã “cố tình” không kích vào các giếng dầu của Syria để chính phủ nước này không thể sử dụng được các tài nguyên đó, Thứ trưởng Ngoại giao Syria Faisal Mikdad cáo buộc.

Thứ tư, 23/05/2018 - 03:50

Bố mẹ Mỹ kiện con trai 30 tuổi vì không dọn ra ở riêng
Bố mẹ Mỹ kiện con trai 30 tuổi vì không dọn ra ở riêng

(Dân trí) - Một cặp vợ chồng ở New York, Mỹ đã kiện chính con trai của họ ra tòa sau nhiều lần thất bại trong việc thuyết phục người đàn ông 30 tuổi này dọn ra ở riêng.

Thứ tư, 23/05/2018 - 03:21

Tìm thấy kho báu lớn nhất trong lịch sử loài người
Tìm thấy kho báu lớn nhất trong lịch sử loài người

Các nhà khoa học Mỹ đã tìm thấy một tàu Tây Ban Nha chở đầy vàng bạc châu báu, trị giá lên tới 17 tỷ USD ở đáy biển Carribe.

Thứ tư, 23/05/2018 - 03:09

Malaysia cắt lương bộ trưởng để cứu nguy nợ công
Malaysia cắt lương bộ trưởng để cứu nguy nợ công

(Dân trí) - Nội các mới của Malaysia đã nhất trí cắt 10% lương của các bộ trưởng nhằm hạn chế chi tiêu của chính phủ trong bối cảnh nợ công tăng cao.

Thứ tư, 23/05/2018 - 02:37

"Vành đai, con đường" của Trung Quốc đẩy các nước Tây Balkan vào nợ nần?
"Vành đai, con đường" của Trung Quốc đẩy các nước Tây Balkan vào nợ nần?

(Dân trí) - Tổ chức Tiền tệ Quốc tế (IMF) nhận định các khoản đầu tư của Trung Quốc trong khuôn khổ dự án “Vành đai, con đường” vào các quốc gia Tây Balkan có thể là một phần nguyên nhân gây nên những vấn đề về kinh tế và tài chính trong khu vực này.

Thứ tư, 23/05/2018 - 02:16

Australia bác giả thuyết chấn động về MH370
Australia bác giả thuyết chấn động về MH370

(Dân trí) - Các nhà điều tra Australia đã bác bỏ giả thuyết mới đây của một số chuyên gia hàng không cho rằng, phi công của máy bay MH370 của hãng hàng không Malaysia Airlines đã lái máy bay lao xuống biển tự sát cùng với hơn 200 hành khách hồi tháng 3/2014.

Thứ tư, 23/05/2018 - 02:10

Máy bay Mỹ gẫy làm đôi tại sân bay nguy hiểm bậc nhất thế giới
Máy bay Mỹ gẫy làm đôi tại sân bay nguy hiểm bậc nhất thế giới

(Dân trí) - Một máy bay của Mỹ đã gặp phải sự cố khi đang cất cánh tại sân bay Toncontin ở Honduras, nơi được mệnh danh là một trong những sân bay nguy hiểm nhất thế giới. Hậu quả là máy bay bị gẫy làm đôi.

Thứ tư, 23/05/2018 - 12:45

"Giải mã" ý định thực sự của Triều Tiên khi đóng cửa khu thử hạt nhân
"Giải mã" ý định thực sự của Triều Tiên khi đóng cửa khu thử hạt nhân

(Dân trí) - Quyết định đóng cửa khu thử hạt nhân được xem là một phần trong nỗ lực của Triều Tiên nhằm chứng minh thiện chí của nước này trên con đường phi hạt nhân hóa, song các chuyên gia cho rằng Bình Nhưỡng có thể đang ẩn giấu những mục đích thực sự của nước này.

Thứ tư, 23/05/2018 - 11:52

Nhà đầu tư Trung Quốc “để mắt” tới thị trường bất động sản Việt Nam
Nhà đầu tư Trung Quốc “để mắt” tới thị trường bất động sản Việt Nam

(Dân trí) - Theo báo chí Hong Kong, với giá nhà đất tương đối thấp so với các quốc gia lân cận trong khu vực như Singapore và Thái Lan, Việt Nam dường như đã trở thành điểm đầu tư hấp dẫn với các nhà đầu tư từ Hong Kong, Trung Quốc trong lĩnh vực bất động sản.

Thứ tư, 23/05/2018 - 11:22

Ukraine thử nghiệm tên lửa chống tăng của Mỹ
Ukraine thử nghiệm tên lửa chống tăng của Mỹ

Ukraine hôm 22-5 đã lần đầu tiên thử nghiệm hệ thống tên lửa Javelin do Mỹ cung cấp để tăng cường khả năng quốc phòng trong cuộc xung đột với phe ly khai được Nga hậu thuẫn ở miền Đông nước này.

Thứ tư, 23/05/2018 - 11:12

Cảnh sát đếm mỏi tay chưa hết tiền trong nhà cựu Thủ tướng Malaysia
Cảnh sát đếm mỏi tay chưa hết tiền trong nhà cựu Thủ tướng Malaysia

(Dân trí) - Cảnh sát Malaysia ngày 23/5 cho biết vẫn đang kiểm đếm số tiền mặt, trang sức tìm thấy và thu giữ trong nhà cựu Thủ tướng Najib Razak hồi tuần trước.

Thứ tư, 23/05/2018 - 09:52

Công nương Anh Meghan lần đầu dự sự kiện sau đám cưới cổ tích
Công nương Anh Meghan lần đầu dự sự kiện sau đám cưới cổ tích

(Dân trí) - Nữ diễn viên người Mỹ Meghan Markle ngày 22/5 đã tham dự sự kiện đầu tiên với tư cách là Công nương Sussex sau đám cưới với Hoàng tử Anh Harry.

Thứ tư, 23/05/2018 - 09:43

ĐÁNG QUAN TÂM
Hố sụt bất ngờ xuất hiện tại Nhà Trắng
Hố sụt bất ngờ xuất hiện tại Nhà Trắng

(Dân trí) - Một khoảng đất nhỏ trên bãi cỏ trước phòng họp báo của Nhà Trắng ở thủ đô Washington, Mỹ đã có dấu hiệu sụt lún trở thành hố tử thần.

Thứ tư, 23/05/2018 - 09:22

Mỹ nói Tổng thống Putin “phóng đại” về siêu tên lửa, Nga phản pháo
Mỹ nói Tổng thống Putin “phóng đại” về siêu tên lửa, Nga phản pháo

(Dân trí) - Điện Kremlin lên tiếng phản bác thông tin từ tình báo Mỹ cho rằng siêu tên lửa từng được Tổng thống Vladmir Putin ca ngợi thực chất không uy lực như kỳ vọng.

Thứ tư, 23/05/2018 - 08:45

Triều Tiên cho phóng viên Hàn Quốc quan sát dỡ bãi thử hạt nhân vào phút chót
Triều Tiên cho phóng viên Hàn Quốc quan sát dỡ bãi thử hạt nhân vào phút chót

(Dân trí) - Triều Tiên hôm nay 23/5 đã chấp nhận danh sách phóng viên Hàn Quốc tới đưa tin sự kiện nước này dỡ bỏ bãi thử hạt nhân duy nhất Punggye-ri trong tuần này, Reuters dẫn thông tin từ Bộ Thống nhất Hàn Quốc cho biết.

Thứ tư, 23/05/2018 - 08:41

Tổng thống Trump: Ông Kim Jong-un đổi ý sau khi gặp Chủ tịch Tập Cận Bình
Tổng thống Trump: Ông Kim Jong-un đổi ý sau khi gặp Chủ tịch Tập Cận Bình

(Dân trí) - Tổng thống Donald Trump ám chỉ rằng Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình có thể đã tác động tới cách tiếp cận của nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un với Mỹ, khiến Bình Nhưỡng thay đổi ý định về hội nghị thượng đỉnh với Washington.

Thứ tư, 23/05/2018 - 07:16

Ít nhất 30 binh sĩ Syria và Iran thiệt mạng sau cuộc tấn công của IS
Ít nhất 30 binh sĩ Syria và Iran thiệt mạng sau cuộc tấn công của IS

(Dân trí) - Ít nhất 30 binh sĩ Syria và Iran đã thiệt mạng sau một cuộc tấn công vào hôm qua 22/5 của Tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) vào một vị trí của quân đội của Syria gần thành cổ Palmyra, miền đông nước này.

Thứ tư, 23/05/2018 - 07:13

Hội nghị Mỹ-Triều trước nguy cơ đổ vỡ, ông Trump hứa giúp Triều Tiên giàu có
Hội nghị Mỹ-Triều trước nguy cơ đổ vỡ, ông Trump hứa giúp Triều Tiên giàu có

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump một lần nữa cam kết sẽ giúp Triều Tiên thịnh vượng và nhà lãnh đạo Kim Jong-un sẽ được an toàn nếu đồng ý giải trừ hạt nhân trong hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Triều sắp tới. Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo, hội nghị có thể sẽ không xảy ra hoặc sẽ bị hoãn lại.

Thứ tư, 23/05/2018 - 06:40

Hình ảnh đầu tiên của đoàn phóng viên quốc tế tại Triều Tiên trước giờ G
Hình ảnh đầu tiên của đoàn phóng viên quốc tế tại Triều Tiên trước giờ G

(Dân trí) - Các phóng viên quốc tế đã đặt chân tới thành phố Wonsan sau chuyến bay của hãng hàng không Triều Tiên ngày 22/5 để bắt đầu đưa tin về sự kiện đóng cửa khu thử hạt nhân theo cam kết của Bình Nhưỡng.

Thứ ba, 22/05/2018 - 10:55

Israel khoe là nước đầu tiên trên thế giới không kích bằng F-35
Israel khoe là nước đầu tiên trên thế giới không kích bằng F-35

Thiếu tướng Amikam Norkin, tư lệnh không quân Israel, hôm 22-5 tiết lộ Israel là quốc gia đầu tiên trên thế giới sử dụng chiến đấu cơ tàng hình F-35 để thực hiện không kích.

Thứ ba, 22/05/2018 - 10:32

Phó Tổng thống Mỹ: Triều Tiên sẽ giống Libya nếu ông Kim Jong-un không hợp tác
Phó Tổng thống Mỹ: Triều Tiên sẽ giống Libya nếu ông Kim Jong-un không hợp tác

(Dân trí) - Phó Tổng thống Mỹ Mike Pence cảnh báo cuộc đối thoại giữa Washingon và Bình Nhưỡng có thể dẫn tới kết cục như tiến trình phi hạt nhân hóa của Libya nếu nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un không chịu hợp tác.

Thứ ba, 22/05/2018 - 09:46

“Chất xúc tác” giúp Nga trở thành quốc gia hùng mạnh
“Chất xúc tác” giúp Nga trở thành quốc gia hùng mạnh

(Dân trí) - Một khảo sát cho thấy gần 50% người dân Nga tin rằng Tổng thống Vladimir Putin, năng lực quân sự và tinh thần dân tộc là những nguyên nhân chính khiến Nga trở thành cường quốc hùng mạnh.

Thứ ba, 22/05/2018 - 05:23

Máy bay "lê" mũi tóe lửa trên đường băng khi hạ cánh khẩn cấp
Máy bay "lê" mũi tóe lửa trên đường băng khi hạ cánh khẩn cấp

(Dân trí) - Một máy bay chở khách của Ả-rập Xê-út đã hạ cánh trong tình trạng mũi máy bay “lê” xuống đường băng làm tóe lửa khi đang thực hiện hạ cánh khẩn cấp do gặp trục trặc.

Thứ ba, 22/05/2018 - 04:53

Chuyện tình khó lý giải giữa nữ luật sư và kẻ khủng bố
Chuyện tình khó lý giải giữa nữ luật sư và kẻ khủng bố

Nữ luật sư Isabel Kutan Par khi ấy 48 tuổi, gặp thân chủ mà bà bào chữa là Ilich Ramires Sanches (còn gọi Carlos, Sakal, 52 tuổi), thụ án tù chung thân. Sanches là một kẻ khủng bố đặc biệt nguy hiểm, đối tượng truy bắt đối với cảnh sát của nhiều nước. Chuỗi hoạt động khủng bố của Sanches đã khiến gần trăm người ở các nước khác nhau thiệt mạng.

Thứ ba, 22/05/2018 - 04:10