“Ván cờ” Trung Đông trong chiến lược của Tổng thống Putin

Dân trí Chuyến thăm của Tổng thống Vladimir Putin tới Ả rập Xê út tuần này được xem là động thái cân bằng chiến lược rủi ro của Nga và hé lộ chiến lược của Moscow tại Trung Đông.
>>Mỹ ồ ạt điều khí tài tới Trung Đông
>>Nga đang tạo nên những quy tắc mới của “cuộc chơi” ở Trung Đông
>>Nga nói chính sách của Mỹ tại Trung Đông “sụp đổ”

“Ván cờ” Trung Đông trong chiến lược của Tổng thống Putin - 1

Tổng thống Vladimir Putin gặp Thái tử Ả rập Xê út tại hội nghị G20 ở Nhật Bản hồi tháng 6. (Ảnh: Reuters)

Tổng thống Vladimir Putin sẽ tới Ả rập Xê út hôm nay 14/10, đánh dấu chuyến thăm thứ hai của nhà lãnh đạo Nga tới quốc gia Trung Đông này kể từ năm 2007. Vài ngày trước đó, Ả rập Xê út đã phớt lờ đề xuất của ông Putin về việc mua các hệ thống phòng không của Nga. Thậm chí mới đây, Ả rập Xê út chấp thuận để Mỹ triển khai khoảng 3.000 binh sĩ trên lãnh thổ nước này.

Những động thái trên là dấu hiệu rõ ràng cho thấy Ả rập Xê út vẫn nằm trong quỹ đạo ảnh hưởng của Mỹ, ít nhất trong lĩnh vực an ninh và quốc phòng. Tuy vậy, Nga dường như không quay lưng với Ả rập Xê út. Thay vào đó, mối quan hệ giữa Moscow và Riyadh chưa bao giờ tốt đẹp đến thế.

Tổng thống Putin được nhìn thấy trò chuyện thân mật với Thái tử Ả rập Xê út Mohammed bin Salman tại các hội nghị quốc tế. Ông Putin cũng từng ca ngợi mối quan hệ cá nhân gần gũi với cả Thái tử và Quốc vương Ả rập Xê út.

Tình hữu nghị Nga - Ả rập Xê út thể hiện rõ trong lĩnh vực kinh tế. Kim ngạch thương mại giữa hai nước, dù vẫn tương đối thấp nhưng cũng đang gia tăng nhanh chóng, từ 15% năm 2018 lên 38% năm 2019. Ngoài ra, hai nước cũng trao đổi về dự án cơ sở dầu khí chung trị giá 1 tỷ USD và các thỏa thuận đầu tư khác dự kiến được ký trong tuần này.

Trong khi đó, Nga cũng là đồng minh với Iran - đối thủ số một của Mỹ trong khu vực. Ả rập Xê út đã đổ lỗi cho Iran gây ra vụ tấn công nhằm vào hai cơ sở lọc dầu của nước này hồi tháng trước, đồng thời cho phép quân đội Mỹ đồn trú để ngăn chặn mối đe dọa từ Iran.

Ả rập Xê út đang dẫn đầu chiến dịch quân sự chống lại nhóm phiến quân Houthi do Iran hậu thuẫn tại Yemen. Ả rập Xê út đứng ở bên kia chiến tuyến với Nga trong cuộc nội chiến tại Syria, khi Riyadh hỗ trợ cho các phiến quân nổi dậy chống chính quyền Syria, còn Moscow hậu thuẫn cho chính quyền Tổng thống Syria Bashar al-Assad.

Thời điểm đột phá quan hệ?

Điều đáng lưu ý là Nga đang phát triển mối quan hệ ngày càng tốt hơn với Ả rập Xê út so với thời điểm cách đây 20 năm, khi Tổng thống Putin vừa “thừa kế” một nước Nga với nền kinh tế gặp khủng hoảng và tập trung quá nhiều vào các vấn đề nội tại khiến nước này khó đóng vai trò quyết đoán trên trường quốc tế. Ngay cả khi Nga và Ả rập Xê út không chung lập trường trong cuộc chiến tại Syria, nhưng Quốc vương Ả rập vẫn tới thăm Moscow vào năm 2017 để giải quyết cuộc xung đột đang diễn ra.

Không ai nghĩ rằng tầm ảnh hưởng của Nga tại Trung Đông sẽ tăng lên, nhưng rốt cuộc Moscow vẫn mở rộng ảnh hưởng, một phần bởi cuộc khủng hoảng tại Syria. Dấu ấn của Nga tại Trung Đông rõ ràng đang gia tăng, và Ả rập Xê út đã nhận ra cơ hội thắt chặt quan hệ với một cường quốc trỗi dậy như Nga.

“Những gì thay đổi trong suốt những năm qua là ảnh hưởng của Nga tại Trung Đông. Tầm ảnh hưởng này đã gia tăng rất nhiều và nhiều đồng minh truyền thống của Mỹ đã thắt chặt quan hệ với Nga trong những năm qua, đồng thời chấp nhận Nga như một “người chơi” trong khu vực”, Ammar Waqqaf, nhà sáng lập kiêm giám đốc Gnosos, một tổ chức nghiên cứu về Syria và Trung Đông, nhận định.

Ả rập Xê út thắt chặt quan hệ đối tác với Nga trong khuôn khổ Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ và các nước sản xuất dầu mỏ lớn (OPEC+), nhằm duy trì sự ổn định của thị trường dầu mỏ. Đây cũng là điều mà Tổng thống Putin nhấn mạnh trong cuộc phỏng vấn trước thềm chuyến thăm Ả rập Xê út.

Theo chuyên gia Waqqaf, ngoài hợp tác về dầu khí, “nhiều nước cũng đang cân nhắc mua vũ khí của Nga”. Tuy vậy, nhà báo Ali Rizk tại Trung Đông cho rằng hiện vẫn còn quá sớm để bàn về việc liệu Ả rập Xê út có mua hệ thống phòng thủ tên lửa S-400 hiện đại của Nga hay không.

Ali Rizk cho rằng “mối quan hệ giữa Ả rập Xê út với Mỹ và với Quốc hội Mỹ vẫn rất tệ” sau vụ nhà báo Ả rập Xê út Jamal Khashogi bị sát hại tại lãnh sự quán Ả rập Xê út ở Thổ Nhĩ Kỳ.

“Tôi không nghĩ Ả rập Xê út sẽ chấp nhận rủi ro khi khiến tình hình trở nên xấu đi bằng cách mua các vũ khí (của Nga)”, Ali Rizk nhận định.

Theo Grigory Lukyanov, giảng viên tại Trường Kinh tế ở Moscow, việc mua các hệ thống phòng không của Nga đồng nghĩa với việc Ả rập Xê út phải thay hệ thống phòng không của Mỹ đang được triển khai tại nước này.

“Kế hoạch này không chỉ đắt đỏ, mà còn là quyết định mang tính địa chính trị, nên tôi không nghĩ Ả rập Xê út có thể đưa ra quyết định đó bây giờ, mặc dù hệ thống phòng không hiện tại Mỹ vẫn còn nhiều lỗi”, Lukyanov nói.

Nga là bạn của các nước Trung Đông

Các chuyên gia đồng tình rằng, với vị thế là bạn của tất cả các nước ở Trung Đông, Nga giữ vai trò hoàn hảo trong việc làm trung gian hòa giải cho mối quan hệ căng thẳng giữa Iran và Ả rập Xê út. Tuy vậy, Tổng thống Putin không mấy mặn mà với vai trò trung gian. Ông chủ Điện Kremlin không muốn can dự vào chính trị khu vực nếu điều đó không ảnh hưởng trực tiếp tới Nga hay các cơ hội của Moscow.

“Bởi vì chúng tôi duy trì quan hệ rất thân thiết với tất cả các nước trong khu vực, bao gồm Iran và các nước Ả rập như Ả rập Xê út, Các Tiểu vương quốc Ả rập Thống nhất, nên chúng tôi chắc chắn có thể giúp chuyển một số thông điệp giữa các bên để họ có thể lắng nghe quan điểm của nhau. Nhưng, vì cá nhân tôi đều biết lãnh đạo của các nước này, nên tôi chắc chắn rằng họ không có nhu cầu xin lời khuyên hay trung gian”, ông Putin nói trong cuộc phỏng vấn được công bố ngày 13/10.

Theo Tổng thống Nga, điều ông sẵn sàng làm là “đưa ra một số ý kiến từ góc độ một người bạn”.

Tổng thống Putin từng ca ngợi mối quan hệ quân sự giữa Nga và Thổ Nhĩ Kỳ, chuyển hệ thống S-400 cho Ankara vào đầu mùa hè năm nay và khẳng định “các cuộc đàm phán đang diễn ra” liên quan tới việc mua bán các vũ khí mới. Cùng thời điểm đó, Nga ủng hộ chính quyền Syria, lực lượng chiến đấu với các nhóm nổi dậy được Thổ Nhĩ Kỳ cung cấp vũ khí.

Nga duy trì mối quan hệ gần gũi với cả Israel và Iran, mặc dù Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu thường coi Iran như một mối đe dọa hạt nhân, còn Iran cũng kêu gọi tẩy chay nhà nước Do Thái. Do vậy, điều Tổng thống Putin muốn thể hiện trong chuyến đi tới Ả rập Xê út lần này đó là vai trò đáng tin cậy của Nga đối với các nước trong khu vực.

Thành Đạt

Tổng hợp

MỚI NHẤT
Ông Trump giáng đòn trừng phạt Thổ Nhĩ Kỳ sau cảnh báo "xóa sổ kinh tế"
Ông Trump giáng đòn trừng phạt Thổ Nhĩ Kỳ sau cảnh báo "xóa sổ kinh tế"

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump quyết định tăng thuế với thép của Thổ Nhĩ Kỳ và cảnh báo sẽ áp các lệnh trừng phạt cứng rắn hơn nữa trong bối cảnh Ankara tiếp tục chiến dịch quân sự chống người Kurd ở Syria gây tranh cãi. Động thái này được cho là nhằm xoa dịu dư luận sau khi Mỹ tuyên bố rút quân khỏi miền bắc Syria.

Thứ ba, 15/10/2019 - 06:37

Nga “rộng đường” ở Trung Đông sau quyết định rút quân của ông Trump
Nga “rộng đường” ở Trung Đông sau quyết định rút quân của ông Trump

(Dân trí) - Quyết định của Tổng thống Donald Trump về việc rút quân khỏi bắc Syria được cho là sẽ trao cơ hội cho Tổng thống Nga Vladimir Putin tại Trung Đông.

Thứ hai, 14/10/2019 - 11:32

“Phản pháo” Ukraine, Nga tuyên bố không thảo luận vấn đề Crimea
“Phản pháo” Ukraine, Nga tuyên bố không thảo luận vấn đề Crimea

(Dân trí) - Điện Kremlin tuyên bố vấn đề trả lại Crimea về Ukraine sẽ không được đưa ra thảo luận dưới bất kỳ hình thức nào.

Thứ hai, 14/10/2019 - 09:20

Cái bắt tay khó xua tan “mây đen” bao trùm thương chiến Mỹ - Trung
Cái bắt tay khó xua tan “mây đen” bao trùm thương chiến Mỹ - Trung

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump và Phó Thủ tướng Trung Quốc Lưu Hạc đã bắt tay nhau trong cuộc gặp tại Nhà Trắng, tuy nhiên điều này vẫn chưa đủ để nâng cao triển vọng kinh tế toàn cầu như kỳ vọng của các bên.

Thứ hai, 14/10/2019 - 08:09

Nobel Kinh tế 2019 gọi tên 3 nhà khoa học giúp giảm nghèo toàn cầu
Nobel Kinh tế 2019 gọi tên 3 nhà khoa học giúp giảm nghèo toàn cầu

(Dân trí) - Giải Nobel Kinh tế năm 2019 được trao cho 3 nhà khoa học với đóng góp giúp giảm nghèo toàn cầu.

Thứ hai, 14/10/2019 - 05:05

Được bồi thường 4,8 triệu USD cho 19 năm ngồi tù oan
Được bồi thường 4,8 triệu USD cho 19 năm ngồi tù oan

(Dân trí) - Một người đàn ông Australia 74 tuổi bị ngồi tù oan 19 năm vì cáo buộc giết cảnh sát đã được nhận dược 4,8 triệu USD tiền bối thường.

Thứ hai, 14/10/2019 - 05:04

"Khát" con trai, bà bầu Trung Quốc tuồn máu sang Hong Kong xét nghiệm
"Khát" con trai, bà bầu Trung Quốc tuồn máu sang Hong Kong xét nghiệm

(Dân trí) - Các quan chức hải quan Hong Kong đã chặn một người phụ nữ trung niên để kiểm tra vì dáng đi kỳ lạ của bà này. Họ khám xét và và phát hiện nhiều tuýp máu giấu trong áo ngực. Mỗi tuýp máu được ghi tên một phụ nữ mang thai từ Trung Quốc.

Thứ hai, 14/10/2019 - 04:24

Trung Quốc bị cáo buộc "tống tiền thị thực" chính trị gia Mỹ
Trung Quốc bị cáo buộc "tống tiền thị thực" chính trị gia Mỹ

(Dân trí) - Trung Quốc đã bị cáo buộc "tống tiền thị thực" một phái đoàn nhà lập pháp Mỹ khi từ chối thị thực cho các chính trị gia này vì họ không hủy kế hoạch tới thăm Đài Loan.

Thứ hai, 14/10/2019 - 04:04

Những đứa trẻ mồ côi trong cuộc chiến chống ma túy đẫm máu tại Philippines
Những đứa trẻ mồ côi trong cuộc chiến chống ma túy đẫm máu tại Philippines

(Dân trí) - Cuộc chiến chống ma túy quyết liệt của chính phủ Philippines dù có mục đích quét sạch chất cấm khỏi quốc gia Đông Nam Á, nhưng cũng gây ra nhiều hệ lụy, trong đó nhiều trẻ em đang hứng hậu quả vì gia đình tan nát và tương lai bất định.

Thứ hai, 14/10/2019 - 03:28

Nghị sĩ Mỹ đăng nhầm ảnh tàu chiến Nga chúc mừng hải quân Mỹ
Nghị sĩ Mỹ đăng nhầm ảnh tàu chiến Nga chúc mừng hải quân Mỹ

(Dân trí) - Nghị sĩ đảng Cộng hòa Brian Mast đã mắc phải sai sót tai hại khi đăng ảnh chiến hạm của Nga để chúc mừng ngày thành lập Hải quân Mỹ.

Thứ hai, 14/10/2019 - 03:08

Danh tính thuyền viên Việt Nam mất tích trong siêu bão Hagibis
Danh tính thuyền viên Việt Nam mất tích trong siêu bão Hagibis

Hai thuyền viên Việt Nam gặp nạn trên tàu của Panama do bão Hagibis là Phạm Văn Đức và Nguyễn Văn Trì.

Thứ hai, 14/10/2019 - 03:03

Hàn Quốc đưa quân nhân bắn tỉa đến gần biên giới Triều Tiên diệt lợn
Hàn Quốc đưa quân nhân bắn tỉa đến gần biên giới Triều Tiên diệt lợn

(Dân trí) - Hàn Quốc sẽ điều các quân nhân bắn tỉa và thợ săn dân sự tới biên giới phía bắc giáp với Triều Tiên để loại bỏ những cơn lợn mang mầm bệnh, có thể lây nhiễm từ phía bắc bán đảo.

Thứ hai, 14/10/2019 - 02:26

ĐÁNG QUAN TÂM
Ký ức ám ảnh nằm trên tên lửa hạt nhân của thủy thủ tàu ngầm Anh
Ký ức ám ảnh nằm trên tên lửa hạt nhân của thủy thủ tàu ngầm Anh

(Dân trí) - Richard Humphreys, một cựu thủy thủ tàu ngầm Anh, đã kể lại thời gian căng thẳng, ám ảnh khi ông làm nhiệm vụ dưới lòng đại dương trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh.

Thứ hai, 14/10/2019 - 11:38

Sáng kiến Vành đai Con đường: Khi Trung Quốc vẫn cần Mỹ
Sáng kiến Vành đai Con đường: Khi Trung Quốc vẫn cần Mỹ

Theo tờ The Business Times, một lựa chọn khác có thể khó chấp nhận đối với Mỹ nhưng lại là lựa chọn tốt đẹp duy nhất là hợp tác với Trung Quốc để xây dựng Sáng kiến Vành đai Con đường (BRI).

Thứ hai, 14/10/2019 - 11:24

Con trai Biden lên tiếng giữa lùm xùm điều tra luận tội ông Trump
Con trai Biden lên tiếng giữa lùm xùm điều tra luận tội ông Trump

(Dân trí) - Hunter Biden, con trai cựu Phó Tổng thống Mỹ Joe Biden, đã lần đầu tiên lên tiếng về công việc kinh doanh ở Trung Quốc và Ukraine, giữa lúc Tổng thống Donald Trump bị điều tra luận tội vì bị cáo buộc gây sức ép với giới chức nước ngoài điều tra tham nhũng cha con ông Biden.

Thứ hai, 14/10/2019 - 10:09

Tổng thống Trump: Mỹ khôn ngoan khi không tham chiến ở biên giới Thổ - Syria
Tổng thống Trump: Mỹ khôn ngoan khi không tham chiến ở biên giới Thổ - Syria

(Dân trí) - Tổng thống Donald Trump đã chỉ đạo rút khẩn cấp binh sĩ Mỹ còn lại tại bắc Syria, đồng thời khẳng định Washington sẽ không đứng về phía nào trong cuộc xung đột giữa Thổ Nhĩ Kỳ và người Kurd.

Thứ hai, 14/10/2019 - 10:04

“Làng góa phụ” do bệnh bụi phổi ở Trung Quốc
“Làng góa phụ” do bệnh bụi phổi ở Trung Quốc

(Dân trí) - Bệnh bụi phổi ở một ngôi làng được mệnh danh là “làng góa phụ” tại Trung Quốc đang gây ra gánh nặng lớn với gia đình của các thợ mỏ, những người phải làm việc trong môi trường độc hại với biện pháp bảo hộ duy nhất là một chiếc khẩu trang bịt mặt.

Thứ hai, 14/10/2019 - 08:57

Chính phủ Syria bắt tay người Kurd, điều quân sát biên giới Thổ Nhĩ Kỳ
Chính phủ Syria bắt tay người Kurd, điều quân sát biên giới Thổ Nhĩ Kỳ

(Dân trí) - Lực lượng người Kurd và chính phủ Syria đã thỏa thuận bắt tay nhau và quân đội chính phủ bắt đầu di chuyển lực lượng tới biên giới với Thổ Nhĩ Kỳ để chống lại các lực lượng của Thổ Nhĩ Kỳ, trong bối cảnh Ankara đang thực hiện chiến dịch quân sự trong lãnh thổ Syria.

Thứ hai, 14/10/2019 - 08:19

Cảnh đổ nát sau siêu bão “Quái vật” khiến 35 người chết tại Nhật Bản
Cảnh đổ nát sau siêu bão “Quái vật” khiến 35 người chết tại Nhật Bản

(Dân trí) - Nhật Bản đã chứng kiến cơn bão mạnh nhất trong nhiều thập kỷ, khiến ít nhất 35 người thiệt mạng, 17 người mất tích và gây thiệt hại trên diện rộng.

Thứ hai, 14/10/2019 - 07:57

Báo Hàn Quốc: “Việt Nam bảo vệ hòa bình ở Biển Đông”
Báo Hàn Quốc: “Việt Nam bảo vệ hòa bình ở Biển Đông”

Một bài viết gần đây của Asia Today - một tờ báo Hàn Quốc - đã phân tích các biện pháp giải quyết vấn đề Biển Đông của Việt Nam.

Thứ hai, 14/10/2019 - 07:05

Mỹ rút binh sĩ cuối cùng, quân đội Thổ Nhĩ Kỳ tiến sâu vào Syria
Mỹ rút binh sĩ cuối cùng, quân đội Thổ Nhĩ Kỳ tiến sâu vào Syria

(Dân trí) - Mỹ sẽ rút khoảng 1.000 binh sĩ khỏi miền bắc Syria sau khi có tin tức rằng Thổ Nhĩ Kỳ dự định mở rộng chiến dịch quân sự chống người Kurd về phía nam so với kế hoạch ban đầu ở miền bắc Syria.

Thứ hai, 14/10/2019 - 07:00

Ông Trump “phản pháo” chỉ trích rút quân khỏi đông bắc Syria
Ông Trump “phản pháo” chỉ trích rút quân khỏi đông bắc Syria

(Dân trí) - Tổng thống Donald Trump đã lên tiếng bảo vệ quyết định rút quân khỏi khu vực đông bắc Syria trong bối cảnh nhà lãnh đạo Mỹ bị chỉ trích “phản bội” đồng minh người Kurd.

Chủ nhật, 13/10/2019 - 04:53

Cựu Đệ nhất phu nhân Mỹ Michelle Obama và con gái Tổng thống Bush sắp tới Việt Nam
Cựu Đệ nhất phu nhân Mỹ Michelle Obama và con gái Tổng thống Bush sắp tới Việt Nam

(Dân trí) - Cựu Đệ nhất phu nhân Mỹ Michelle Obama và con gái cựu Tổng thống George W. Bush, cô Jenna Bush Hager, sẽ cùng tới Việt Nam vào tháng 12 tới nhằm thúc đẩy giáo dục dành cho các bé gái.

Chủ nhật, 13/10/2019 - 03:23

Nhật Bản bắt 7 người Việt Nam trong đường dây trộm cắp
Nhật Bản bắt 7 người Việt Nam trong đường dây trộm cắp

(Dân trí) - Cảnh sát Nhật Bản đã bắt giữ 7 người Việt Nam bị cáo buộc lấy cắp mỹ phẩm và thực phẩm chức năng để bán lại tại Việt Nam.

Chủ nhật, 13/10/2019 - 02:35