Vì sao Mỹ quan tâm đặc biệt tới Ukraine?

Dân trí Ukraine không phải là thành viên của NATO và cũng chật vật chiến đấu với nạn tham nhũng trong nhiều năm qua. Nhưng quốc gia này luôn trở thành tâm điểm của "cuộc chiến" nhằm tranh giành ảnh giữa Nga và Mỹ, và thậm chí giờ đây là cả Trung Quốc.
>>Chủ tịch Hạ viện Mỹ cáo buộc ông Trump hối lộ Ukraine
>>Mỹ tuyên bố cung cấp vũ khí cho Ukraine để chống lại mối đe dọa từ Nga
>>Chuyện ly khai Ukraine: Mưu sự không dễ thành

Vì sao Mỹ quan tâm đặc biệt tới Ukraine? - 1

Tổng thống Mỹ Donald Trump đón tiếp người đồng cấp Ukraine Volodymyr Zelensky tại Nhà Trắng hồi tháng 9/2019 (Ảnh: AFP) 

Ukraine đang là tâm điểm của một vụ bê bối chính trị vốn gây sóng gió tại Mỹ suốt nhiều tuần qua. Có hay không việc Tổng thống Mỹ Donald Trump hoãn viện trợ quân sự cho đồng minh Ukraine vì các lý do chính trị có lợi cho ông? Đó là câu hỏi lớn đang được mổ xẻ trong cuộc điều tra luận tội do đảng Dân chủ dẫn đầu nhằm vào ông chủ Nhà Trắng?

Vì sao Ukraine quan trọng với Mỹ? 

Ukraine đã độc lập khỏi Liên bang Xô Viết vào năm 1991, cùng với các nước cộng hòa khác. Kể từ đó, các nhà lập pháp Mỹ luôn muốn giữ Ukraine trong tầm ảnh hưởng của Washington. Vì sao vậy?

Quốc gia với hơn 40 triệu dân là nước lớn nhất tại châu Âu xét về diện tích. Ukraine cũng nằm ở điểm giao giữa phương Đông và phương Tây - mà cụ thể là giữa Nga và châu Âu. Ukraine từng có kho vũ khí hạt nhân lớn thứ 3 thế giới, là một nhà xuất khẩu nông nghiệp quan trọng và có các tài nguyên thiên nhiên dồi dào như khí đốt. Tóm lại, ai cũng muốn một phần của “chiếc bánh Ukraine”. 

Dù Chiến tranh Lạnh đã qua đi nhưng Mỹ vẫn nhìn Ukraine thông qua lăng kính Nga. Một cựu đại sứ Mỹ tại Ukraine Stephan Sestanovich phát biểu tại Hội đồng đối ngoại thượng viện hồi tháng trước rằng: “Những câu hỏi lớn luôn ở trong đầu của các nhà hoạch định chính sách Mỹ trong suốt 30 năm qua là: Ukraine sẽ ngả về phương Đông hay phương Tây. Và điều đó không chỉ có ý nghĩa trong các thỏa thuận quốc tế mà còn trong việc hình thành các vấn đề đối nội. Ukraine sẽ trở thành một quốc gia kiểu tài phiệt hay sẽ tìm kiếm sự tiến bộ hướng tới pháp quyền?”.

Trên thực tế, trong phần lớn lịch sử 28 năm độc lập, Ukraine vẫn chưa nghiêng về thân Nga hay thân phương Tây. 

Vào năm 2014, sự không chắc chắn đó dường như đã kết thúc. Sau cuộc cách mạng đổ máu trên đường phố, các nhà lãnh đạo mới của Ukraine khẳng định rằng tương lai của đất nước sẽ phụ thuộc vào sự liên kết gần gũi hơn với châu Âu và phương Tây. Nga giờ đây bị xem là đối thủ của Kiev và Moscow đã đáp trả bằng việc sáp nhập Ukraine và ủng hộ phe đòi độc lập ở miền đông Ukraine. Cuộc xung đột ở miền đông nước này cho tới nay đã khiến hơn 13.000 người thiệt mạng.

Dưới thời chính quyền Obama, Mỹ coi việc bảo vệ quyền của người dân Ukraine nhằm quyết định tương lai của chính họ và chống lại sự ảnh hưởng của Nga là một nguyên tắc hệ tư tưởng quan trọng. 

Điều đó đã thay đổi khi Tổng thống Trump nhậm chức, và chính phủ Ukraine không thể dựa vào sự ủng hộ theo cách tương tự kể từ đó. 

Mỹ đã viện trợ quân sự bao nhiêu cho Ukraine? 

Mỹ đã có mối quan hệ lâu đời với quân đội Ukraine và cam kết hỗ trợ 1,5 tỷ USD viện trợ từ năm 2014. 

Phần lớn trong số đó được chi cho việc huấn luyện binh sĩ và trong các nỗ lực nhằm hiện đại hóa cách thức quân đội Ukraine được tổ chức và vận hành. 

Đợt viện trợ gần đây nhất, vốn bị chính quyền Trump trì hoãn và sau đó "cởi trói", trị giá 391 triệu USD và bao gồm một loạt các vũ khí và hỗ trợ kỹ thuật. 

Viện trợ quân sự của Mỹ vừa có tầm quan trọng đối với quân đội Ukraine vừa có ý nghĩa tượng trưng. Trước đây quân đội Ukraine luôn hiểu rằng được Mỹ ủng hộ nhưng điều này giờ đây không còn là hiển nhiên. 

Sự bếp bênh về viện trợ và những lời chỉ trích thường xuyên của Tổng thống Trump đối với Ukraine gần như chắc chắn sẽ có lợi cho Nga trong các cuộc đàm phán hòa bình. 

Ukraine có liên quan thế nào trong cuộc điều tra luận tội nhằm vào ông Trump? 

Cuộc điều tra luận tội liên quan tới chiến dịch bầu cử tổng thống Mỹ năm 2016 và đối thủ chính trị tiềm tàng của ông Trump trong cuộc bầu cử năm 2020 - cựu Phó tổng thống Mỹ Joe Biden. Ukraine có liên quan tới cả hai. 

Cho tới nay, không người Ukraine nào được đề nghị ra điều trần. Cuộc điều tra thay vào đó tập trung vào các kênh liên lạc chính thức và không chính thức giữa Washington và Kiev. 

Thái độ “lạnh nhạt” của Tổng thống Ukraine với Ukraine xuất phát từ chiến dịch tranh cử tổng thống năm 2016. Khi đó, người quản lý chiến dịch của ông Trump là Paul Manafort đã buộc phải từ chức sau khi các tài liệu xuất hiện tại Ukraine cho thấy ông này từng nhận các khoản chi ngoài sổ sách từ một đảng chính trị thân Nga tại Ukraine. 

Tổng thống Trump và những người ủng hộ ông cáo buộc rằng, bằng việc công khai các tài liệu đó, giới chức Ukraine đã can thiệp một cách không công bằng nhằm ủng hộ đối thủ của ông ở đảng Dân chủ - Hillary Clinton. Bất chấp các nỗ lực từ luật sư Rudy Giuliani của ông Trump, các bằng chứng ủng hộ cáo buộc của nhà lãnh đạo Mỹ vẫn rất ít. Trong khi đó, ông Manafort đã bị bỏ tù vì các tội danh tài chính. 

Cha con ông Biden bị cáo buộc gì? 

Cha con ông Biden đã trở thành phần trung tâm của cuộc điều tra luận tội, trong đó hai đảng Dân chủ và Cộng hòa tiếp cận ở các góc độ khác nhau. 

Vụ việc liên quan tới một giai đoạn từ năm 2014-2015, khi Phó tổng thống Biden khi đó là cánh tay phải của Tổng thống Obama về Ukraine. Cùng thời điểm đó, con trai của ông Biden là Hunter Biden có một vị trí cấp cao trong một công ty khí đốt của Ukraine. 

Phe Dân chủ đang cố gắng chứng minh rằng ông Trump đã sử dụng viện trợ quân sự của Mỹ và một chuyến thăm Nhà Trắng để đổi lấy việc Tổng thống Ukraine phải mở một cuộc điều tra nhằm vào cha con ông Biden. 

Trong khi đó, đảng Cộng hòa đang cố gắng thúc đẩy một cuộc điều tra về cha con ông Biden. Họ muốn biết tại sao ông Hunter được trả nhiều tiền, và liệu ông Biden có dùng ảnh hưởng chính trị để giúp con trai ông có được vị trí trong công ty khí đốt hay không. 

Chính phủ và người Ukraine nghĩ gì về vụ bê bối?

Khi cuộc điện đàm gây tranh cãi hôm 25/7 giữa Tổng thống Trump và người đồng cấp Ukraine Volodymyr Zelensky trở thành tâm điểm chú ý, ông Zelensky ban đầu nói rằng ông không cảm thấy áp lực từ Nhà Trắng để tiến hành một cuộc điều tra nhằm vào cha con ông Biden.

Kể từ đó, các tin nhắn văn bản và các lời khai được các nhà ngoại giao Mỹ đưa ra đã cho thấy rõ rằng giới chức Ukraine bị bối rối và lo lắng về việc Mỹ trì hoãn viện trợ quân sự. Và họ đã được thông báo rằng cách để thoát khỏi sự trì hoãn đó là mở cuộc điều tra nhằm vào cả cuộc bầu cử tổng thống năm 2016 và cha con ông Biden. 

Lo ngại về việc có thể lún sâu vào cuộc đấu chính trị giữa các đảng phái tại Mỹ, giới chức Ukraine có liên quan đang từ chối đứng về bên nào trong vụ việc. 

Trong khi đó, người Ukraine quan tâm hơn tới các nỗ lực của tân Tổng thống Zelensky nhằm mang đến hòa bình ở miền đông thay vì cuộc điện đàm với Tổng thống Trump. 

Tổng thống Zelensky gần đây cũng đã đưa ra một loạt các nhượng bộ với hi vọng đưa Nga tới bàn đàm phán.  

An Bình

Theo BBC, Washington Post

MỚI NHẤT
Mỹ chỉ trích Trung Quốc cản trở hoạt động dầu khí của Việt Nam ở Biển Đông
Mỹ chỉ trích Trung Quốc cản trở hoạt động dầu khí của Việt Nam ở Biển Đông

(Dân trí) - Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Mark Esper đã chỉ trích hành vi của Trung Quốc tại Biển Đông, bao gồm việc cản trở hoạt động dầu khí của Việt Nam, trong cuộc gặp với các quan chức ASEAN.

Thứ hai, 18/11/2019 - 07:20

Vị nguyên soái Liên Xô cuối cùng được ông Putin tặng đồng hồ là ai?
Vị nguyên soái Liên Xô cuối cùng được ông Putin tặng đồng hồ là ai?

Trong đời binh nghiệp, Dmitry Yazov đã từ người lính trở thành vị Nguyên soái, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng của một cường quốc.

Thứ hai, 18/11/2019 - 07:02

Nga thả 3 tàu chiến của Ukraine
Nga thả 3 tàu chiến của Ukraine

Ngày 17/11, Nga thả 3 tàu của Ukraine mà nước này bắt giữ hồi tháng 11/2018 trước thềm Hội nghị Thượng đỉnh "Bộ Tứ Normandy" diễn ra vào tháng tới.

Chủ nhật, 17/11/2019 - 05:37

Trung Quốc gánh hệ lụy vì đập thủy điện lớn nhất thế giới
Trung Quốc gánh hệ lụy vì đập thủy điện lớn nhất thế giới

(Dân trí) - Chính phủ Trung Quốc từng cam kết với người dân nước này về lợi ích của Tam Hiệp, đập thủy điện lớn nhất thế giới. Tuy nhiên, những hệ lụy về môi trường đang gây ra cơn “đau đầu” cho giới chức nước này, khi người dân đang ngày càng phải đối mặt với nhiều hậu quả từ công trình đầy tham vọng này.

Chủ nhật, 17/11/2019 - 05:34

Máy bay F-35 Israel tập tấn công "hệ thống phòng thủ S-400 đặc biệt"
Máy bay F-35 Israel tập tấn công "hệ thống phòng thủ S-400 đặc biệt"

(Dân trí) - Trong cuộc tập trận chung với Mỹ và một số nước NATO mà Israel mô tả là hiện đại nhất trong lịch sử nước này, các máy bay chiến đấu F-35I đã diễn tập tấn công các hệ thống S-300 và S-400 đặc biệt, do Patriot “cải trang” thành.

Chủ nhật, 17/11/2019 - 03:31

Mục kích “tàu vũ trụ trên mặt nước”
Mục kích “tàu vũ trụ trên mặt nước”

Siêu du thuyền được ví như “tàu vũ trụ trên mặt nước” do hãng Porsche (Đức) thiết kế đã được rao bán vào đầu tháng này.

Chủ nhật, 17/11/2019 - 02:03

Ông Trump giải thích nguyên nhân cuộc điều tra luận tội đã kết thúc
Ông Trump giải thích nguyên nhân cuộc điều tra luận tội đã kết thúc

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng cuộc điều tra luận tội mà Hạ viện đang thực hiện chống lại ông đã kết thúc vì phía Ukraine đã bác bỏ cáo buộc rằng ông chủ Nhà Trắng gây áp lực lên Kiev để mang lại lợi ích chính trị cho bản thân.

Chủ nhật, 17/11/2019 - 02:01

Video máy bay chiến đấu Ấn Độ bốc cháy trên không nghi do đâm phải chim
Video máy bay chiến đấu Ấn Độ bốc cháy trên không nghi do đâm phải chim

(Dân trí) - Truyền thông Ấn Độ đã đăng tải đoạn video được cho ghi lại cảnh máy bay chiến đấu MiG-29K của nước này bốc cháy trên không nghi do đâm phải chim.

Chủ nhật, 17/11/2019 - 11:00

Tranh cãi quốc gia châu Phi đổi bô-xít lấy tiền xây đường từ Trung Quốc
Tranh cãi quốc gia châu Phi đổi bô-xít lấy tiền xây đường từ Trung Quốc

(Dân trí) - Ghana đang triển khai thỏa thuận 2 tỷ USD gây tranh cãi với Trung Quốc khi Bắc Kinh sẽ xây đường và cầu và đổi lại Ghana cho phép Trung Quốc khai thác bô-xít tại khu vực rừng mưa Upper Guinean tại Tây Phi.

Chủ nhật, 17/11/2019 - 09:31

Những vụ luận tội Tổng thống trong lịch sử nước Mỹ
Những vụ luận tội Tổng thống trong lịch sử nước Mỹ

Các nhà soạn thảo hiến pháp Mỹ đã cố ý khiến cho việc bãi nhiệm một Tổng thống đương chức trở nên khó khăn dù bị đưa ra luận tội.

Chủ nhật, 17/11/2019 - 08:25

Philippines hủy các dự án quy mô lớn dùng tiền của Trung Quốc
Philippines hủy các dự án quy mô lớn dùng tiền của Trung Quốc

(Dân trí) - Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte đã hủy một số dự án quy mô lớn sử dụng ngân sách của Trung Quốc trong nỗ lực giảm thiểu phụ thuộc vào vay vốn nước ngoài và hướng tới các dự án sử dụng vốn từ tư nhân.

Chủ nhật, 17/11/2019 - 08:20

Hoàng tử Anh thừa nhận khiến hoàng gia thất vọng vì giao du với tỷ phú ấu dâm
Hoàng tử Anh thừa nhận khiến hoàng gia thất vọng vì giao du với tỷ phú ấu dâm

(Dân trí) - Hoàng tử Anh Andrew, con trai của Nữ hoàng Anh Elizabeth, thừa nhận rằng ông khiến gia đình hoàng gia thất vọng vì giao du với tỷ phú ấu dâm Mỹ Jeffrey Epstein, người được xác định đã tự tử trong tù sau khi bị bắt.

Chủ nhật, 17/11/2019 - 07:43

ĐÁNG QUAN TÂM
Đảng Cộng hòa quyết tâm bảo vệ ông Trump
Đảng Cộng hòa quyết tâm bảo vệ ông Trump

Trước những đòn tấn công dồn dập từ phía đảng Dân chủ, phe Cộng hòa vạch ra những chiến lược hợp lý nhằm bảo vệ Tổng thống Donald Trump.

Thứ bảy, 16/11/2019 - 05:12

Bên trong chuyến bay thương mại phá 2 kỷ lục thế giới
Bên trong chuyến bay thương mại phá 2 kỷ lục thế giới

(Dân trí) - Các phóng viên của Reuters, CNN và Dailymail đã kể lại trải nghiệm trên chuyến bay đi vào lịch sử của hãng hàng không Qantas, Australia khi nó đồng thời phá 2 kỷ lục thế giới về chuyến bay thương mại bay quãng đường dài nhất và thời gian lâu nhất.

Thứ bảy, 16/11/2019 - 05:03

Ông Kim Jong-un thị sát dàn máy bay quân sự “bất khả chiến bại” của Triều Tiên
Ông Kim Jong-un thị sát dàn máy bay quân sự “bất khả chiến bại” của Triều Tiên

(Dân trí) - Chủ tịch Triều Tiên Kim Jong-un đã đích thân thị sát một buổi biểu diễn hàng không quân sự của nước này, khen các phi công đã thể hiện sự “bất khả chiến bại” của "quân đoàn bay" Triều Tiên.

Thứ bảy, 16/11/2019 - 03:14

Rộ tin Mỹ yêu cầu Nhật Bản trả 8 tỷ USD "phí bảo vệ", Tokyo lên tiếng
Rộ tin Mỹ yêu cầu Nhật Bản trả 8 tỷ USD "phí bảo vệ", Tokyo lên tiếng

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump dường như có thể đã yêu cầu đồng minh Nhật Bản chi trả gấp 4 lần chi phí để lực lượng Washington đồn trú tại đây. Tuy nhiên, Tokyo đã lên tiếng bác bỏ thông tin này.

Thứ bảy, 16/11/2019 - 03:12

Tổng thống Trump "đại chiến" phiên điều trần luận tội
Tổng thống Trump "đại chiến" phiên điều trần luận tội

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã công kích cựu Đại sứ Mỹ tại Ukraine Marie Yovanovitch trên Twitter trong bối cảnh diễn ra cuộc điều trần công khai thứ hai trong tiến trình điều tra luận tội ông hôm 15-11.

Thứ bảy, 16/11/2019 - 10:37

Video thủy thủ tàu ngầm Nga tập thoát hiểm từ ống phóng ngư lôi
Video thủy thủ tàu ngầm Nga tập thoát hiểm từ ống phóng ngư lôi

(Dân trí) - Nga đã công bố đoạn video ghi lại cảnh diễn tập thoát hiểm khẩn cấp từ ống phóng ngư lôi của các thủy thù tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân.

Thứ bảy, 16/11/2019 - 10:30

Ông Putin sẽ lần đầu gặp ông Zelensky bàn về xung đột miền đông Ukraine
Ông Putin sẽ lần đầu gặp ông Zelensky bàn về xung đột miền đông Ukraine

(Dân trí) - Tổng thống Nga Vladimir Putin dự kiến sẽ lần đầu gặp gỡ Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky vào tháng tới và có cuộc trao đổi với hy vọng có thể tạo nên bước tiến mới cho cuộc xung đột ở miền đông Ukraine đã kéo dài trong 5 năm qua.

Thứ bảy, 16/11/2019 - 10:23

Vấn đề Biển Đông có thể “phủ bóng” cuộc gặp của các bộ trưởng quốc phòng
Vấn đề Biển Đông có thể “phủ bóng” cuộc gặp của các bộ trưởng quốc phòng

(Dân trí) - Bộ trưởng Quốc phòng của 10 nước ASEAN và các nước đối tác, trong đó có Mỹ và Trung Quốc, sẽ có cuộc gặp vào cuối tuần này và thảo luận về nhiều vấn đề, đặc biệt là Biển Đông.

Thứ bảy, 16/11/2019 - 09:02

Ngoại trưởng Mỹ tố Trung Quốc “nói một đằng, làm một nẻo” ở Biển Đông
Ngoại trưởng Mỹ tố Trung Quốc “nói một đằng, làm một nẻo” ở Biển Đông

(Dân trí) - Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo chỉ trích Trung Quốc liên tục không giữ lời hứa, trong đó có vấn đề Biển Đông, và để ngỏ khả năng Washington sẽ có biện pháp cứng rắn với Bắc Kinh.

Thứ bảy, 16/11/2019 - 07:33

“Ông trùm” truyền thông Mỹ mở chiến dịch 100 triệu USD chống ông Trump
“Ông trùm” truyền thông Mỹ mở chiến dịch 100 triệu USD chống ông Trump

(Dân trí) - Tỷ phú ngành truyền thông Mỹ Michael Bloomberg, người đang cân nhắc tham gia cuộc bầu cử tổng thống với tư cách ứng viên đảng Dân chủ, sẽ tung ra một chiến dịch quảng cáo trực tuyến trị giá 100 triệu USD nhằm chống lại Tổng thống Donald Trump.

Thứ bảy, 16/11/2019 - 07:17

Khó bãi nhiệm Tổng thống Trump, đảng Dân chủ sẽ “hứng” thất bại?
Khó bãi nhiệm Tổng thống Trump, đảng Dân chủ sẽ “hứng” thất bại?

Chưa có Tổng thống nào của Mỹ từng bị Quốc hội bãi nhiệm và điều này gần như chắc chắn sẽ vẫn đúng trong trường hợp của Tổng thống Trump.

Thứ bảy, 16/11/2019 - 06:53

Video Nga rầm rộ tiếp quản căn cứ không quân Mỹ bỏ lại tại Syria
Video Nga rầm rộ tiếp quản căn cứ không quân Mỹ bỏ lại tại Syria

(Dân trí) - Kênh truyền hình của Bộ Quốc phòng Nga đã công bố đoạn video ghi lại hoạt động của các binh sĩ Nga tại căn cứ quân sự do Mỹ bỏ lại ở Syria.

Thứ sáu, 15/11/2019 - 07:32