Vì sao quyết định của ông Trump về cao nguyên Golan khiến Trung Đông dậy sóng?

Dân trí Việc Tổng thống Mỹ Donald Trump ký sắc lệnh công nhận cao nguyên Golan thuộc chủ quyền của Israel đang khiến dư luận dậy sóng. Giới quan sát lo ngại, động thái này có thể kéo theo tiền lệ nguy hiểm.
>>Dư luận dậy sóng vì Mỹ công nhận chủ quyền cao nguyên Golan cho Israel
>>Lý do Mỹ muốn công nhận chủ quyền của Israel với Cao nguyên Golan
>>Ông Trump ủng hộ công nhận cao nguyên Golan thuộc chủ quyền của Israel
>>Ông Trump ký sắc lệnh chưa từng có trong lịch sử Mỹ

Ông Trump ký sắc lệnh chưa từng có trong lịch sử Mỹ


Trong một động thái đảo ngược chính sách chưa từng có trong lịch sử hàng chục năm qua của Mỹ, Tổng thống Donald Trump ngày 25/3 chính thức ký sắc lệnh công nhận cao nguyên Golan thuộc chủ quyền của đồng minh Israel.

Động thái này ngay lập tức đã vấp phải sự chỉ trích gay gắt của cộng đồng quốc tế. Liên Hợp Quốc tuyên bố, bất chấp sắc lệnh này, hiện trạng của cao nguyên Golan vẫn không thay đổi như đã phản ánh trong các nghị quyết của Hội đồng Bảo an.

Nga cảnh báo, quyết định công nhận Golan thuộc chủ quyền Israel có thể làm leo thang căng thẳng ở “điểm nóng” Trung Đông này. Các nước Ả rập cũng chỉ trích động thái của người đứng đầu Nhà Trắng là “không thể chấp nhận được”.

Tài sản chiến lược

golan.jpg
Cao nguyên Golan có vị trí chiến lược nhiều mặt. (Ảnh Reuters)

Israel đã giành quyền kiểm soát 5 vùng lãnh thổ từ ba quốc gia trong Chiến tranh 1967: Dải Gaza và bán đảo Sinai từ Ai Cập, Đông Jerusalem và Bờ Tây từ Jordan và Cao nguyên Golan từ Syria. Năm 1981, chính phủ Israel tuyên bố sáp nhập Đông Jerusalem và Cao nguyên Golan vào lãnh thổ, mở rộng vĩnh viễn các ranh giới của mình, song không được cộng đồng quốc tế công nhận.

Israel và Syria đã tiến hành một số vòng đàm phán về vấn đề cao nguyên Golan, gần đây nhất là vào năm 2010. Tuy nhiên, quá trình đàm phán này bị gián đoạn sau khi Syria rơi vào nội chiến kể từ năm 2011. Tuy nhiên, Syria vẫn đề nghị Israel trao trả lại khu vực này.

Cao nguyên Golan là một vùng lãnh thổ kéo dài khoảng 65km từ bắc đến nam và 19km từ đông đến tây. Đây được coi là khu vực cao nguyên chiến lược từ đó có thể bao quát một vùng rộng lớn của Syria và Thung lũng Jordan.

Nó được coi là vị trí chiến lược về quân sự cho cả Syria và Israel. Israel cũng coi đây là "vùng đệm" để củng cố phòng vệ.

Ngoài giá trị về quân sự, cao nguyên Golan cũng được coi là tài sản chiến lược với tài nguyên nước và đất đai màu mỡ. Israel sử dụng khoảng 1/3 nguồn nước từ cao nguyên Golan.

Cao nguyên Golan cũng có trữ lượng dầu mỏ đáng kể. Các cuộc khoan thăm dò cho thấy, trữ lượng dầu của khu vực này có thể lên tới hàng tỷ thùng.

Toan tính chính trị

israel.jpg

Tổng thống Donald Trump và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu (Ảnh: Reuters)

Giới chuyên gia cho rằng, việc Tổng thống Trump ký sắc lệnh công nhận Golan thuộc Israel vào thời điểm này dường như là một toan tính chính trị nhằm tạo cú hích cho chiến dịch tái tranh cử của Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu trong cuộc bầu cử vào ngày 9/4 tới.

Michael Koplow, giám đốc chính sách tại Diễn đàn chính sách Israel có trụ sở tại New York, quyết định công nhận Golan của ông Trump “hoàn toàn vì cuộc bầu cử sắp tới ở Israel”.

Đây không phải lần đầu tiên ông Trump đi ngược lại thông lệ quốc tế để ủng hộ quan điểm của Israel. Năm 2017, ông Trump từng gây tranh cãi khi công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel.

Tuy nhiên, Dina Badie, phó giáo sư nghiên cứu chính trị và quốc tế tại Center College, cho rằng quyết định của ông Trump công nhận Golan thuộc chủ quyền của Israel sẽ vấp phải những khó khăn tương tự quyết định công nhận Jerusalem hồi năm ngoái.

Chuyên gia này đưa ra hai lý do. Thứ nhất, quyết định đó đảo ngược chính sách nhất quán nhiều thập niên qua của Mỹ yêu cầu bất kỳ sự công nhận lãnh thổ nào cũng phải là kết quả của các cuộc đàm phán trực tiếp, thay vì tuyên bố đơn phương. Thứ hai, nó đi ngược lại với quan điểm của đa số cộng đồng quốc tế.

Nguy cơ tạo tiền lệ nguy hiểm

bờ tây.png
Đồ họa: DW

Hãng tin DW của Đức dẫn nhận định của ông Hussein Ibish, học giả cấp cao tại Viện nghiên cứu các quốc gia Ả rập tại Washington, cảnh báo quyết định của ông Trump công nhận cao nguyên Golan thuộc Israel có thể tạo ra "tiền lệ nguy hiểm".

"Mối đe dọa lớn nhất là sự tác động mang tính toàn cầu và lâu dài. Với việc công nhận cao nguyên Golan là của Israel, Washington có thể tạo ra tiền lệ nguy hiểm rằng bất cứ nước nào cũng có thể khẳng định chủ quyền với một vùng lãnh thổ mà họ chiếm đóng đủ lâu và chỉ cần đề nghị các quốc gia khác công nhận thực tế đó", ông Hussein Ibish nói.

Nhiều người lo ngại, công nhận Golan thuộc Israel có thể tạo tiền lệ cho vấn đề Bờ Tây. Thực tế, liên minh cánh hữu của Thủ tướng Israel Netanyahu từ lâu ra sức vận động để sáp nhập toàn bộ hay một phần Bờ Tây vào lãnh thổ - một động thái khiến người Palestine giận dữ.

Ngoài ra, các chuyên gia cho rằng, việc công nhận này có thể làm phức tạp hơn các kế hoạch hòa bình Trung Đông bị trì hoãn lâu nay của Mỹ.

Minh Phương
Theo BBC, DW, CNA

MỚI NHẤT
Venezuela trưng bằng chứng lưới điện quốc gia bị phá hoại
Venezuela trưng bằng chứng lưới điện quốc gia bị phá hoại

(Dân trí) - Giới chức Venezuela đã đưa ra các hình ảnh, video chứng minh lưới điện quốc gia đã bị tấn công chủ ý khiến Venezuela rơi vào tình trạng mất điện diện rộng liên tục trong thời gian dài gần đây.

Thứ tư, 27/03/2019 - 11:24

Tình báo Ukraine nghi Nga dự định đưa vũ khí hạt nhân tới Crimea
Tình báo Ukraine nghi Nga dự định đưa vũ khí hạt nhân tới Crimea

(Dân trí) - Tình báo Ukraine cho biết Nga đã lên kế hoạch triển khai vũ khí hạt nhân tới bán đảo Crimea và sẵn sàng đưa vào hoạt động.

Thứ tư, 27/03/2019 - 10:36

Robot chiến đấu - sát thủ máu lạnh trên chiến trường
Robot chiến đấu - sát thủ máu lạnh trên chiến trường

Robot chiến đấu được coi là cuộc cách mạng công nghệ thứ ba, sau thuốc súng và vũ khí hạt nhân.

Thứ tư, 27/03/2019 - 10:24

Tổng thống Trump lần đầu ký lệnh bảo vệ Mỹ không bị tấn công “tê liệt”
Tổng thống Trump lần đầu ký lệnh bảo vệ Mỹ không bị tấn công “tê liệt”

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump đã lần đầu ký một lệnh hành pháp nhằm thiết lập chính sách toàn diện bảo vệ Mỹ trước nguy cơ bị tấn công bằng xung điện từ (EMP), thứ vũ khí có thể khiến hệ thống cơ sở hạ tầng Washington rơi vào tình trạng “tê liệt”.

Thứ tư, 27/03/2019 - 09:59

Trung Quốc bị nghi do thám Israel để đánh cắp bí mật quân sự Mỹ
Trung Quốc bị nghi do thám Israel để đánh cắp bí mật quân sự Mỹ

(Dân trí) - Trung Quốc bị nghi sử dụng các hoạt động thương mại nhằm do thám Israel, qua đó đánh cắp thông tin quân sự quan trọng về đồng minh thân thiết của nhà nước Do Thái là Mỹ, theo nhà báo Yossi Melman của Israel.

Thứ tư, 27/03/2019 - 09:58

"Kế sách" của ông Tập Cận Bình trong cuộc chiến thương mại với Mỹ
"Kế sách" của ông Tập Cận Bình trong cuộc chiến thương mại với Mỹ

(Dân trí) - Trung Quốc dường như đang theo đuổi chiến lược chờ thời xem ai sẽ bỏ cuộc trước khi cuộc chiến thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, một cựu cố vấn ngân hàng trung ương Trung Quốc cho biết.

Thứ tư, 27/03/2019 - 09:26

Nghị sĩ Mỹ đồng loạt đề xuất luật thắt chặt quan hệ với Đài Loan
Nghị sĩ Mỹ đồng loạt đề xuất luật thắt chặt quan hệ với Đài Loan

(Dân trí) - Các nghị sĩ ở cả hai đảng của Mỹ cùng đưa ra dự luật nhằm tăng cường quan hệ hợp tác với Đài Loan bất chấp sự phản đối của Trung Quốc.

Thứ tư, 27/03/2019 - 08:51

Mỹ tuyên bố trừng phạt cho tới khi Triều Tiên từ bỏ vũ khí hạt nhân
Mỹ tuyên bố trừng phạt cho tới khi Triều Tiên từ bỏ vũ khí hạt nhân

(Dân trí) - Quan chức Mỹ tuyên bố Washington sẽ tiếp tục trừng phạt Bình Nhưỡng cho tới khi Triều Tiên từ bỏ hoàn toàn chương trình vũ khí hạt nhân của nước này.

Thứ tư, 27/03/2019 - 08:03

Thực hư việc ông Trump tuyên bố rút trừng phạt Triều Tiên
Thực hư việc ông Trump tuyên bố rút trừng phạt Triều Tiên

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump được cho là chủ đích rút lại lệnh trừng phạt mới nhằm vào Triều Tiên mà Bộ Tài chính Mỹ đưa ra một ngày trước đó. Tuy nhiên, các quan chức trong chính quyền đã tìm cách "đính chính" theo hướng khác, Bloomberg dẫn nguồn thạo tin ngày 26/3 cho biết.

Thứ tư, 27/03/2019 - 07:51

Nghi phạm đột nhập sứ quán Triều Tiên tại Tây Ban Nha báo tin cho FBI
Nghi phạm đột nhập sứ quán Triều Tiên tại Tây Ban Nha báo tin cho FBI

(Dân trí) - Thông báo của tòa án Tây Ban Nha cho biết thủ lĩnh của nhóm vũ trang đột nhập vào đại sứ quán Triều Tiên tại Madrid đã liên lạc với Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) để cung cấp thông tin về vụ việc này.

Thứ tư, 27/03/2019 - 07:13

Nga lần đầu lên tiếng về cáo buộc đưa binh sĩ đến Venezuela
Nga lần đầu lên tiếng về cáo buộc đưa binh sĩ đến Venezuela

(Dân trí) - Trước những đồn đoán về việc hai máy bay quân sự Nga chở binh sĩ đến Venezuela giữa lúc căng thẳng, Bộ Ngoại giao Nga cho biết các chuyên gia quân sự của nước này đang có mặt tại Venezuela theo thỏa thuận hợp tác kỹ thuật quân sự giữa hai nước từ trước.

Thứ tư, 27/03/2019 - 06:57

Trung Quốc: Voi không tìm được bạn tình, xông ra đường đập phá
Trung Quốc: Voi không tìm được bạn tình, xông ra đường đập phá

(Dân trí) - Do không tìm được bạn tình trong mùa giao phối, một con voi hoang dã đã tức giận xông vào một thị trấn ở tây nam Trung Quốc đập phá các phương tiện và nhà cửa của người dân tại đây.

Thứ ba, 26/03/2019 - 09:43

ĐÁNG QUAN TÂM
Mỹ lần đầu thử chiến thuật mới đánh chặn tên lửa đạn đạo liên lục địa
Mỹ lần đầu thử chiến thuật mới đánh chặn tên lửa đạn đạo liên lục địa

(Dân trí) - Mỹ đã lần đầu thử nghiệm thành công chiến thuật phòng thủ dùng “hai đánh một” khi bắn ra 2 tên lửa đánh chặn nhằm tiêu diệt một mục tiêu tên lửa đạn đạo liên lục địa.

Thứ ba, 26/03/2019 - 08:07

Băng cướp Mỹ đối diện án chung thân vì đâm người phụ nữ gốc Việt mang thai
Băng cướp Mỹ đối diện án chung thân vì đâm người phụ nữ gốc Việt mang thai

(Dân trí) - Một tòa án Mỹ đã xét xử một băng cướp gồm 5 nghi phạm với cáo buộc trộm cắp và âm mưu giết người khi họ đã đâm nhiều nhát dao vào một phụ nữ gốc Việt đang mang thai. Nếu tội danh được thành lập, các đối tượng này có thể sẽ phải ngồi tù chung thân.

Thứ ba, 26/03/2019 - 08:03

Đại sứ Nhật Bản cổ vũ trận bóng kịch tính của trẻ khiếm thị Việt Nam
Đại sứ Nhật Bản cổ vũ trận bóng kịch tính của trẻ khiếm thị Việt Nam

(Dân trí) - Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Umeda Kunio đã cắt băng khánh thành sân bóng đầu tiên dành cho người khiếm thị tại miền Bắc và theo dõi trận cầu kịch tính giữa “cầu thủ nhí” khiếm thị.

Thứ ba, 26/03/2019 - 06:51

Thử nghiệm với Boeing 737 Max: Phi công chỉ có 40 giây để ngăn máy bay rơi
Thử nghiệm với Boeing 737 Max: Phi công chỉ có 40 giây để ngăn máy bay rơi

(Dân trí) - Trong các bài thử nghiệm với hệ thống mô phỏng giả định máy bay gặp vấn đề tương tự máy bay Lion Air, Ethiopian Airlines, các phi công nhận ra họ chỉ có chưa đầy 40 giây để xử lý hệ thống tự động của Boeing 737 Max 8 nhằm tránh thảm họa rơi máy bay.

Thứ ba, 26/03/2019 - 03:46

Dư luận dậy sóng vì Mỹ công nhận chủ quyền cao nguyên Golan cho Israel
Dư luận dậy sóng vì Mỹ công nhận chủ quyền cao nguyên Golan cho Israel

Sắc lệnh mới của Tổng thống Mỹ Donald Trump đã khiến dư luận quốc tế phản ứng gay gắt.

Thứ ba, 26/03/2019 - 03:42

Nhóm chuyên gia Mỹ tái khởi động ủy ban thời Chiến tranh Lạnh đối phó Trung Quốc
Nhóm chuyên gia Mỹ tái khởi động ủy ban thời Chiến tranh Lạnh đối phó Trung Quốc

(Dân trí) - Một nhóm các cố vấn chính sách và cựu quan chức chính phủ Mỹ đã “hồi sinh” một tổ chức vận động có từ thời kỳ chiến tranh Lạnh nhằm đối phó với Trung Quốc.

Thứ ba, 26/03/2019 - 03:36

Mua 300 máy bay Airbus, ông Tập Cận Bình nhắn gửi Mỹ giữa “khủng hoảng Boeing”
Mua 300 máy bay Airbus, ông Tập Cận Bình nhắn gửi Mỹ giữa “khủng hoảng Boeing”

(Dân trí) - Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình có thể gửi thông điệp tới Mỹ khi đặt mua 300 máy bay Airbus trong lúc căng thẳng Mỹ - Trung vẫn chưa hạ nhiệt và Boeing đang đối mặt với cuộc khủng hoảng toàn cầu.

Thứ ba, 26/03/2019 - 03:20

Mỹ - Nga sẽ đối đầu thế nào tại Venezuela?
Mỹ - Nga sẽ đối đầu thế nào tại Venezuela?

Mỹ hôm 25-3 cáo buộc Nga có hành động “leo thang liều lĩnh” khi triển khai máy bay và nhân viên quân sự đến Venezuela, nơi Washington đang áp đặt lệnh trừng phạt.

Thứ ba, 26/03/2019 - 02:04

Tiết lộ quá trình chuẩn bị tiệc phục vụ 2 nhà lãnh đạo Trump - Kim tại Hà Nội
Tiết lộ quá trình chuẩn bị tiệc phục vụ 2 nhà lãnh đạo Trump - Kim tại Hà Nội

(Dân trí) - Một đầu bếp ở khách sạn Metropole đã chia sẻ về quá trình chuẩn bị các món ăn phục vụ Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Triều Tiên Kim Jong-un trong hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Triều lần 2 diễn ra ở Hà Nội.

Thứ ba, 26/03/2019 - 11:57

Phi công thiệt mạng vì ăn trộm máy bay, lao thẳng vào tòa nhà để giết vợ
Phi công thiệt mạng vì ăn trộm máy bay, lao thẳng vào tòa nhà để giết vợ

(Dân trí) - Một phi công người Nam Phi đã thiệt mạng sau khi ăn trộm một máy bay ở Bostwana để lao thẳng vào một tòa nhà với âm mưu giết chết vợ mình.

Thứ ba, 26/03/2019 - 11:53

Mỹ lên tiếng sau nghi vấn Nga đưa binh sĩ đến Venezuela
Mỹ lên tiếng sau nghi vấn Nga đưa binh sĩ đến Venezuela

(Dân trí) - Mỹ cáo buộc Nga "làm căng thẳng tình hình" sau khi có thông tin nói rằng hai máy bay quân sự Nga chở binh sĩ đã đáp xuống Venezuela hồi cuối tuần trước, giữa lúc cuộc khủng hoảng chính trị ở quốc gia Mỹ Latinh này ngày càng nghiêm trọng.

Thứ ba, 26/03/2019 - 11:18

Mối lo khi ngành kinh doanh "đồ chơi" người lớn nở rộ tại Hàn Quốc
Mối lo khi ngành kinh doanh "đồ chơi" người lớn nở rộ tại Hàn Quốc

(Dân trí) - Ngành kinh doanh các sản phẩm đồ chơi người lớn tại Hàn Quốc gần đây đã phát triển, trong bối cảnh xã hội Hàn Quốc có quan điểm cởi mở về vấn đề này. Tuy nhiên, một số người bày tỏ lo ngại rằng sự phát triển của nó không đi đôi với việc tăng cường giáo dục giới tính có thể dẫn tới hệ lụy.

Thứ ba, 26/03/2019 - 11:05