Vì sao Thổ Nhĩ Kỳ trở thành mục tiêu chính của khủng bố?

Giới phân tích cho rằng khủng bố liên tục tấn công Thổ Nhĩ Kỳ thời gian qua là do các nguyên nhân như vị trí địa lý, chính sách đối nội-đối ngoại...
>>Đánh bom gần trụ sở tòa án tại Thổ Nhĩ Kỳ, ít nhất 4 người chết
>>Cảnh sát Thổ Nhĩ Kỳ xác định được danh tính kẻ khủng bố tại Istanbul

Một sân bay quốc tế bị đánh bom. Vị đại sứ Nga tại Thổ bị ám sát. Một vụ thảm sát tại hộp đêm. Những cuộc tấn công này và nhiều cuộc khác trong năm 2016 cho thấy Thổ Nhĩ Kỳ đã ở trong tầm ngắm của chủ nghĩa khủng bố như thế nào.

Vì sao Thổ Nhĩ Kỳ trở thành mục tiêu chính của khủng bố? - 1

Hiện trường một vụ tấn công khủng bố ở Thổ Nhĩ Kỳ. Ảnh: Getty

Đã có và đang có thêm nhiều nguyên nhân khiến khủng bố đánh mạnh vào Thổ Nhĩ Kỳ như vậy.

Bãi lầy Syria

Chính sách đối ngoại của Thổ Nhĩ Kỳ vừa thay đổi đáng kể trong thời gian gần đây. Họ đã chuyển từ chỗ tìm mọi cách thúc đẩy nhanh quá trình sụp đổ của chế độ Tổng thống Syria Bashar al-Assad và gần như phớt lờ vấn đề IS sang quan điểm gần như ngược lại 180 độ.

Fadi Hakura, một chuyên gia về Thổ Nhĩ Kỳ và là nghiên cứu viên tại cơ sở nghiên cứu Chatham House (ở London, Anh), nói với CNN: “Thổ Nhĩ Kỳ đang ngày càng dính líu chặt vào bãi sình lầy Syria... Khi Thổ Nhĩ Kỳ ngày càng liên quan vào cuộc chiến Syria, thì chúng ta sẽ thấy sự bất ổn tại đó tràn qua biên giới và tác động vào an ninh [Thổ]”.

Khi nội chiến Syria bắt đầu, nước Thổ Nhĩ Kỳ dưới quyền lãnh đạo của Tổng thống Recep Tayyip Erdogan đã hậu thuẫn cho lực lượng nổi dậy là người Hồi giáo dòng Sunni chống lại chế độ của Tổng thống Assad là người tộc Alawite.

Nhà nghiên cứu Hakura nói: “Ông Erdogan là một trong những nhân vật chính đứng về một bên trong xung đột Syria nhằm thúc đẩy sự ra đi của ông Assad. Ông ấy đã đưa Thổ Nhĩ Kỳ nhúng ngày càng sâu vào xung đột này, và điều này đã có tác động tiêu cực ngược trở lại Thổ như chúng ta thấy hiện nay”.

Thổ Nhĩ Kỳ giờ tập trung vào “xử lý” riêng IS, còn IS cũng lấy Thổ Nhĩ Kỳ làm trọng điểm tấn công, mặc dù các cơ sở của IS bị truy quét trên khắp lãnh thổ của Thổ. Vào thời điểm Thổ Nhĩ Kỳ quyết định cảnh giác hơn với IS thì lực lượng này đã thiết lập được nhiều cơ sở và phần tử ủng hộ.

Hè năm 2016 Thổ Nhĩ Kỳ mở chiến dịch tiến công quân sự lớn nhất của họ ở Syria, hậu thuẫn cho các lực lượng đối lập trong việc đánh bật IS ra khỏi một khu vực chiến lược dọc theo biên giới và cản bước tiến của lực lượng người Kurd Syria liên minh với các phần tử ly khai Thổ Nhĩ Kỳ. Chiến dịch của Thổ đã nhận được sự chấp thuận của Nga và sự yểm trợ bằng không quân của Mỹ.

Người Kurd

Cộng đồng Kurd - một nhóm dân tộc thiểu số ở Trung Đông, đang ngày càng có ảnh hưởng đến các diễn tiến trong khu vực. Họ chiến đấu để đòi quyền tự trị ở Thổ Nhĩ Kỳ và họ đóng vai trò nổi bật trong cuộc chiến chống IS ở Syria.

Tổng thống Recep Tayyip Erdogan đã đạt được hòa bình với cộng đồng người Kurd ở Thổ Nhĩ Kỳ cách đây vài năm nhưng sau đó lại bắt đầu tấn công lực lượng người Kurd ở Syria. Và vào năm 2016, cuộc nổi dậy bằng vũ lực của các nhóm người Kurd đã bắt đầu trở lại.

Đảng Công nhân người Kurd (PKK) tấn công hầu như chủ yếu vào các mục tiêu là quân nhân và cảnh sát, còn nhóm Chim Ưng Tự do người Kurd (TAK) – một nhóm dân tộc chủ nghĩa, gần đây lại tiến hành tấn công đẫm máu nhằm vào một sân vận động bóng đá ở Istanbul.

Vì sao Thổ Nhĩ Kỳ trở thành mục tiêu chính của khủng bố? - 2

Đồ họa của CNN về các mối chính trị phức tạp tại Thổ Nhĩ Kỳ.

Simon Waldman, một nghiên cứu viên tại trường đại học King's College London, nói với CNN: “Một trong các vấn đề của bất cứ thỏa thuận ngừng bắn nào trong tương lai với PKK đều là vấn đề cảm xúc... Các chính trị gia Thổ Nhĩ Kỳ rất khó đạt được thỏa thuận ngừng bắn với PKK vì PKK chủ yếu tấn công nhằm vào lực lượng an ninh, cảnh sát và quân đội Thổ Nhĩ Kỳ”.

Trong khi đó Hakura cho rằng vấn đề người Kurd có thể giải quyết hiệu quả bằng một chương trình nhân quyền và dân chủ. “Nếu Thổ Nhĩ Kỳ giải quyết vấn đề người Kurd trong khuôn khổ dân chủ thì điều này sẽ ngăn ngừa các thế lực bên ngoài lợi dụng các sự chia rẽ này”.

Phân cực chính trị

Sự phân cực chính trị và xã hội rất rõ bên trong Thổ Nhĩ Kỳ đã góp phần tạo môi trường cho các vụ tấn công.

Hakura nói tiếp: “Văn hóa chính trị và xã hội ở đây rất căng thẳng, phân mảnh và chia rẽ, theo các quan điểm sắc tộc, giáo phái và ý thức hệ. Văn hóa đó tạo môi trường thuận lợi cho các sự cố bạo lực xảy ra”.

Cuộc đấu đá trong nội bộ chính quyền Thổ cũng là một vấn đề. Hakura cho rằng sau khi xảy ra cuộc đảo chính quân sự vào ngày 15/7, thay vì kiến tạo đoàn kết, chính phủ Thổ lại chăm chăm vào các chính sách khoét sâu thêm các rạn nứt trong văn hóa xã hội và chính trị của nước này.

Giáo sĩ Gulen (đồng minh một thời của ông Erdogan) hồi tháng 7 có nói rằng ông và phong trào của ông không liên quan gì đến cuộc đảo chính nói trên.

Hakura phân tích: “Bạn càng chia rẽ thì lại càng tạo cơ hội cho các nhân vật trong khu vực lợi dụng... Thúc đẩy đoàn kết nội bộ sẽ củng cố sự ổn định và an ninh của Thổ Nhĩ Kỳ tại một trong những khu vực bất ổn nhất thế giới”.

Waldman thì cho biết, các cuộc thanh trừng hậu đảo chính Thổ Nhĩ Kỳ đã tạo ra một khoảng trống an ninh ở đất nước này vào một thời khắc quan trọng.

Waldman nói tiếp: “Tôi không nghĩ là vào thời điểm hiện tại Thổ Nhĩ Kỳ lại có thể đi đối mặt với nhiều nhóm khủng bố cùng một lúc... Quân đội và cơ quan an ninh Thổ đang đối diện với các cuộc thanh lọc. Hàng ngàn nhân viên hoặc bị bắt giữ hoặc bị đình chỉ công tác. Điều này tạo ra khoảng trống trong năng lực của họ đối phó với các nguy cơ khủng bố”.

Vẫn lời Waldman: “Kết quả là việc cùng lúc ứng phó với hai nhóm khủng bố lớn là một gánh nặng khủng khiếp. Cái mà Thổ cần là một chính sách thực dụng trong cuộc chiến chống khủng bố”.

Việc Tổng thống Erdogan ngày càng thân Nga và bỏ rơi các nhóm phiến quân Sunni ở Syria mà trước đây ông này ủng hộ, giờ đây có thể đã tạo thêm nhiều đối thủ và kẻ thù mới cho Thổ.

Raffaello Pantucci, Giám đốc nghiên cứu an ninh quốc tế tại cơ sở nghiên cứu Royal United Services Institute nhận định: “Nhà nước Thổ rõ ràng đang chịu nhiều áp lực, phải xử lý nhiều vấn đề cùng một lúc. Kết quả là, người ta có thể phát động nhiều cuộc tấn công mới ở Thổ một cách dễ dàng hơn nhiều”.

Vị trí địa lý đặc biệt

Chính trị Thổ Nhĩ Kỳ dù đối nội hay đối ngoại đều không thể bỏ qua yếu tố địa lý. Vị trí của Thổ ở giao lộ giữa châu Âu và châu Á đã từ lâu khiến mảnh đất này là nơi “va chạm hoặc hàn gắn” giữa các nền văn hóa.

Thổ Nhĩ Kỳ đã thiết lập một chế độ chính trị thế tục dù có đông người Hồi giáo. Mặc dù tôn giáo ngày càng đóng vai trò quan trọng hơn dưới thời Erdogan, vẫn có nhiều không gian để tôn vinh tự do kiểu phương Tây như là hộp đêm Reina mà IS đã lên án là nơi “những kẻ Kito giáo ăn mừng”.

Thổ có biên giới dài 804km với Syria. Biên giới này lại khá mở, cho phép các chiến binh và nguồn lực hỗ trợ tuồn vào Syria trong nhiều năm, cũng như cho phép người tị nạn từ Syria lánh ra ngoài. Dĩ nhiên những kẻ muốn chống phá Thổ cũng nhân đó tuồn vào lãnh thổ Thổ.

Pantucci nói với CNN: “Một trong những vấn đề ch­ính mà Thổ đối mặt hiện nay là họ nằm cạnh một cuộc nội chiến lớn, nơi các nhóm nổi dậy đang sử dụng Thổ làm điểm nhập cảnh. Nhịp độ các cuộc tấn công đang gia tăng vì người Thổ đang xử lý nhiều vấn đề vào cùng thời điểm hiện nay.”/.

Theo Trung Hiếu/VOV.VN (Dịch từ CNN)

MỚI NHẤT
Vì sao Nga âm thầm tìm giải pháp thoát khỏi cuộc chiến ở Syria?
Vì sao Nga âm thầm tìm giải pháp thoát khỏi cuộc chiến ở Syria?

So với Iran - nước quyết tâm giành thắng lợi quân sự hoàn toàn bằng mọi giá, Nga không muốn phải can dự đến cùng vào cuộc xung đột Syria và muốn rút lui khi cuộc chiến bị đẩy đến giai đoạn cao trào.

Thứ sáu, 06/01/2017 - 01:00

6 bức thư đấu giá và tình yêu con của Công nương Diana
6 bức thư đấu giá và tình yêu con của Công nương Diana

6 bức thư Công nương Diana gửi quản gia Cung điện Buckingham được đấu giá, mang về hơn 15.000USD.

Thứ sáu, 06/01/2017 - 12:10

Quan hệ Nga-Mỹ có thực sự tốt đẹp thời Trump?
Quan hệ Nga-Mỹ có thực sự tốt đẹp thời Trump?

Tổng thống Nga Vladimir Putin đã sớm gửi lời chúc mừng tới Donald Trump sau khi tỷ phú Mỹ chiến thắng cuộc đua vào Nhà Trắng.

Thứ sáu, 06/01/2017 - 12:00

Mỹ xác định bên thứ ba liên quan cáo buộc Nga can thiệp bầu cử
Mỹ xác định bên thứ ba liên quan cáo buộc Nga can thiệp bầu cử

(Dân trí) - Các cơ quan tình báo Mỹ ngày 5/1 cho biết đã xác định được bên thứ ba giúp Nga cung cấp cho WikiLeaks các tài liệu về cuộc bầu cử Mỹ.

Thứ sáu, 06/01/2017 - 11:34

Bên trong biệt thự mới nguy nga của ái nữ nhà Trump
Bên trong biệt thự mới nguy nga của ái nữ nhà Trump

(Dân trí) - Vợ chồng con gái lớn Tổng thống đắc cử Mỹ Donald Trump, Ivanka Trump và Jared Kushner, vừa mua một biệt thự với giá hơn 5 triệu USD để chuyển tới sống ở Washington khi ông sắp nhậm chức.

Thứ sáu, 06/01/2017 - 11:12

Tổng thống Obama bắt đầu dọn khỏi Nhà Trắng?
Tổng thống Obama bắt đầu dọn khỏi Nhà Trắng?

(Dân trí) - Gia đình Tổng thống Mỹ sắp mãn nhiệm Barack Obama được cho là đã bắt đầu dọn khỏi Nhà Trắng khi các xe tải vận chuyển đồ được nhìn thấy bên ngoài Nhà Trắng, theo trang tin Express.

Thứ sáu, 06/01/2017 - 10:35

Mỹ đưa con trai Bin Laden vào danh sách khủng bố
Mỹ đưa con trai Bin Laden vào danh sách khủng bố

(Dân trí) - Hamza bin Laden, con trai của trùm khủng bố khét tiếng Osama bin Laden, vừa bị liệt vào danh sách khủng bố toàn cầu của Mỹ.

Thứ sáu, 06/01/2017 - 10:27

Người chuyên săn lùng quan tham lên sóng truyền hình Trung Quốc
Người chuyên săn lùng quan tham lên sóng truyền hình Trung Quốc

Nhiều người trong ủy ban chống tham nhũng Trung Quốc cũng trở thành “con mồi” cho những quan tham mua chuộc.

Thứ sáu, 06/01/2017 - 10:00

Chiến đấu cơ NATO suýt đâm phải máy bay chở khách của Nga?
Chiến đấu cơ NATO suýt đâm phải máy bay chở khách của Nga?

(Dân trí) - Một máy bay chở khách của hãng hàng không Nga hôm 5/1 đã phải hạ độ cao khẩn cấp để tránh một vụ va chạm trên không với một máy bay chiến đấu của NATO, hãng tin Interfax của Nga dẫn nguồn thạo tin cho biết.

Thứ sáu, 06/01/2017 - 09:32

IS bắt đầu tái chiếm Aleppo, tấn công thành trì phía Đông
IS bắt đầu tái chiếm Aleppo, tấn công thành trì phía Đông

Khủng bố IS bắt đầu cuộc tấn công vào phía Đông Bắc Syria, Thổ Nhĩ Kỳ khó khăn trên mặt trận ở Tây Bắc Syria, Aleppo khó thoát gọng kềm.

Thứ sáu, 06/01/2017 - 09:30

Báo Mỹ: Quan chức Nga ăn mừng chiến thắng của ông Trump
Báo Mỹ: Quan chức Nga ăn mừng chiến thắng của ông Trump

(Dân trí) - Các quan chức cấp cao trong chính phủ Nga đã ăn mừng chiến thắng của ông Donald Trump sau khi tỷ phú New York đánh bại đối thủ ở đảng Dân chủ Hillary Clinton trong cuộc bầu cử hồi đầu tháng 11, Washington Post đưa tin ngày 5/1.

Thứ sáu, 06/01/2017 - 09:22

Forbes vinh danh chàng trai gốc Việt trong lĩnh vực game
Forbes vinh danh chàng trai gốc Việt trong lĩnh vực game

Chàng trai gốc Việt Andy Dinh vừa được tạp chí danh tiếng Forbes vinh danh trong Top 30 nhà phát triển game tài ba.

Thứ sáu, 06/01/2017 - 09:10

ĐÁNG QUAN TÂM
Con gái của bạn thân Tổng thống Hàn Quốc ngạo mạn vì giàu có
Con gái của bạn thân Tổng thống Hàn Quốc ngạo mạn vì giàu có

Chung Yoo-ra vừa bị bắt ở Đan Mạch vì quá hạn visa, trong khi Chính phủ Hàn Quốc đang đề nghị được dẫn độ cô về quê nhà để điều tra về vụ bê bối liên quan tới mẹ cô và Tổng thống Park Geun-Hye.

Thứ sáu, 06/01/2017 - 08:35

Mỹ trấn an Bắc Kinh về chính sách Một Trung Quốc
Mỹ trấn an Bắc Kinh về chính sách Một Trung Quốc

(Dân trí) - Ngoại trưởng Mỹ John Kerry khẳng định Mỹ vẫn cam kết tôn trọng chính sách “Một Trung Quốc” trong cuộc điện đàm với người đồng cấp Trung Quốc Vương Nghị hôm 5/1.

Thứ sáu, 06/01/2017 - 08:22

Ông Trump bổ nhiệm người không ưa Nga làm giám đốc tình báo
Ông Trump bổ nhiệm người không ưa Nga làm giám đốc tình báo

(Dân trí) - Tổng thống đắc cử Mỹ Donald Trump hôm qua 5/1 đã chọn cựu thượng nghị sĩ Dan Coats, một người có quan điểm chỉ trích Nga, làm Giám đốc cơ quan tình báo quốc gia trong chính quyền sắp tới của ông.

Thứ sáu, 06/01/2017 - 08:18

Phó Tổng thống Mỹ nhắn nhủ ông Trump: Hãy trưởng thành
Phó Tổng thống Mỹ nhắn nhủ ông Trump: Hãy trưởng thành

(Dân trí) - Phó Tổng thống Mỹ Joe Biden ngày 5/1 đã gửi một thông điệp tới Tổng thống đắc cử Donald Trump, trong đó ông nhắc tỷ phú New York cần “trưởng thành” hơn khi trở thành lãnh đạo tại Nhà Trắng.

Thứ sáu, 06/01/2017 - 08:04

Giới tình báo Mỹ tin chắc Nga chi phối bầu cử tổng thống
Giới tình báo Mỹ tin chắc Nga chi phối bầu cử tổng thống

(Dân trí) - Giới chức tình báo Mỹ hôm qua 5/1 nói rằng họ tin chắc Nga đã phát động “một chiến dịch chưa từng có” tấn công mạng nhằm chi phối bầu cử tổng thống ở Mỹ, AFP đưa tin.

Thứ sáu, 06/01/2017 - 07:05

Anh chi gần 40 triệu USD phát triển vũ khí laser thử nghiệm
Anh chi gần 40 triệu USD phát triển vũ khí laser thử nghiệm

(Dân trí) - Bộ Quốc phòng Anh đã ký một hợp đồng trị giá 36,9 triệu USD nhằm chế tạo một vũ khí laser nguyên mẫu, tương tự những gì đã được thử nghiệm tại Mỹ.

Thứ năm, 05/01/2017 - 10:47

Đánh bom gần trụ sở tòa án tại Thổ Nhĩ Kỳ, ít nhất 4 người chết
Đánh bom gần trụ sở tòa án tại Thổ Nhĩ Kỳ, ít nhất 4 người chết

(Dân trí) - Một sĩ quan cảnh sát, một nhân viên tòa án và hai nghi phạm đã thiệt mạng trong một vụ nổ ở bên ngoài trụ sở tòa án tại thành phố Izmir, phía tây Thổ Nhĩ Kỳ hôm nay 5/1.

Thứ năm, 05/01/2017 - 10:31

Philippines nói phán quyết Biển Đông không nằm trong chương trình thượng đỉnh ASEAN
Philippines nói phán quyết Biển Đông không nằm trong chương trình thượng đỉnh ASEAN

(Dân trí) - Thứ trưởng Ngoại giao Philippines Enrique Manalo hôm nay 5/1 cho biết phán quyết của Tòa trọng tài thường trực ở La Hay (Hà Lan) hồi tháng 7 về vấn đề Biển Đông sẽ không được đưa vào chương trình nghị sự của Hội nghị thượng đỉnh Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) năm nay.

Thứ năm, 05/01/2017 - 10:01

Nghi phạm tấn công hộp đêm ở Thổ Nhĩ Kỳ có thể là người Trung Quốc
Nghi phạm tấn công hộp đêm ở Thổ Nhĩ Kỳ có thể là người Trung Quốc

(Dân trí) - Phó Thủ tướng Thổ Nhĩ Kỳ hôm nay 5/1 cho biết nghi phạm tấn công hộp đêm ở Istanbul vào đêm giao thừa vừa qua có thể là người Duy Ngô Nhĩ - một dân tộc thiểu số ở phía tây Trung Quốc.

Thứ năm, 05/01/2017 - 09:08

Mỹ sẽ triển khai máy bay cảnh báo sớm tối tân tới Nhật Bản
Mỹ sẽ triển khai máy bay cảnh báo sớm tối tân tới Nhật Bản

(Dân trí) - Hải quân Mỹ hôm nay cho biết sẽ triển khai máy bay cảnh báo sớm hiện đại mới nhất tới Nhật Bản nhằm thúc đẩy phòng thủ, ngăn chặn nguy cơ xảy ra các vụ tấn công tên lửa và xâm nhập của máy bay tàng hình. Động thái này nằm trong chính sách xoay trục của Mỹ nhằm kiềm chế Trung Quốc.

Thứ năm, 05/01/2017 - 08:12

Hải quân Mỹ sẽ nhận thêm 9 tàu chiến hiện đại trong năm 2017
Hải quân Mỹ sẽ nhận thêm 9 tàu chiến hiện đại trong năm 2017

(Dân trí) - Hải quân Mỹ dự kiến sẽ biên chế thêm một tàu sân bay mới cùng 6 tàu chiến và 2 tàu ngầm trong năm 2017, trang tin Diplomat đưa tin ngày 4/1.

Thứ năm, 05/01/2017 - 06:28

Thông tin mới nhất về vụ Đại sứ Hy Lạp tại Brazil bị sát hại
Thông tin mới nhất về vụ Đại sứ Hy Lạp tại Brazil bị sát hại

Ông Kyriakos Amiridis từng là Tổng lãnh sự Hy Lạp tại Rio de Janeiro trong giai đoạn 2001-2004 và Đại sứ tại Libya từ 2012 đến khi được bổ nhiệm Đại sứ tại Brazil trong năm nay. Tờ TOI ngày 31-12 cho hay.

Thứ năm, 05/01/2017 - 05:20