Vụ tấn công tại Ả rập Xê út: Phép thử cho “lá chắn” vùng Vịnh của Mỹ

Dân trí Một số nước Ả rập tại vùng Vịnh đã hoài nghi về cam kết của Mỹ với khu vực sau khi xảy ra hàng loạt cuộc tấn công có liên quan tới Iran trong thời gian gần đây.
>>Vì sao Tổng thống Trump sẽ không động binh với Iran?
>>Mỹ chật vật tìm phương án đối phó Iran
>>Vì sao Mỹ vội vàng đổ lỗi cho Iran vụ tấn công nhà máy dầu Ả rập Xê út?

Vụ tấn công tại Ả rập Xê út: Phép thử cho “lá chắn” vùng Vịnh của Mỹ - 1

Khu vực khoanh đỏ là những điểm bị ảnh hưởng bởi vụ không kích nhằm vào nhà máy dầu Ả rập Xê út (Ảnh: Digital Globe/ Fox News)

Từ nhiều thập niên qua, các đế chế dầu mỏ tại vịnh Ba Tư đã trông cậy vào lời hứa về sự bảo vệ của quân đội Mỹ. Cam kết này được ghi nhận từ cuộc xung đột tại Kuwait vào năm 1990 và được củng cố bởi các căn cứ quân sự của Mỹ mọc lên trên khắp khu vực.

Tuy nhiên, cam kết về lá chắn bảo vệ của Mỹ đang phải đối mặt với phép thử lớn nhất kể từ sau chiến tranh vùng Vịnh lần đầu tiên: đó là cuộc tấn công bằng ít nhất 17 tên lửa và máy bay không người lái nhằm phá hủy các cơ sở dầu mỏ trọng yếu nhất của Ả rập Xê út hôm 14/9, khiến nguồn cung dầu mỏ thế giới sụt giảm tới 5%.

Mỹ và Ả rập Xê út đã đổ lỗi cho Iran về cuộc không kích, mặc dù Tehran đã lên tiếng phủ nhận. Tổng thống Donald Trump cảnh báo Mỹ đã “khóa mục tiêu và lên nòng”, sẵn sàng đáp trả cuộc tấn công này.

Đây không phải lần đầu tiên Tổng thống Trump dọa Iran. Tuy nhiên, sau nhiều tháng đưa ra tuyên bố cứng rắn, ông chủ Nhà Trắng vẫn chần chừ trong việc triển khai hành động quân sự với Iran - kịch bản có thể dẫn tới một cuộc xung đột mở rộng. Dù vậy, phản ứng kiềm chế của Mỹ cũng là tín hiệu cho thấy một bước ngoặt khác đối với vùng Vịnh.

“Kể từ sau cuộc xâm chiếm Kuwait, đây là thách thức nghiêm trọng nhất đối với vị thế của Mỹ với tư cách là một cường quốc bảo vệ dòng chảy năng lượng tự do trong khu vực. Trừ khi có một sự thay đổi lớn trong phản ứng từ chính quyền Trump, còn không, tôi nghĩ các lãnh đạo vùng Vịnh sẽ bắt đầu hoài nghi về giá trị của cam kết an ninh (với Mỹ)”, Gregory Gause, học giả về vùng Vịnh tại Đại học Texas A&M, nhận định.

Cuộc tấn công nhằm vào hai cơ sở dầu mỏ tại Ả rập Xê út và những gì diễn ra sau đó đã cho thấy sự cân bằng quyền lực tại vùng Vịnh.

Cuộc không kích vào cuối tuần qua đã cho thấy, hàng tỷ USD được chi cho quân đội Ả rập Xê út vẫn không thể bảo vệ được ngành công nghiệp dầu mỏ quan trọng của nước này. Nó cũng chứng minh cho thế giới thấy rằng năng lực ngày càng vượt trội của các tên lửa hành trình tầm thấp và máy bay không người lái có thể biến các hệ thống phòng thủ trở nên lỗi thời.

Nếu Iran công khai tấn công trực diện vào hai nhà máy dầu như cáo buộc của Mỹ và Ả rập Xê út, thì đó sẽ là bước đi liều lĩnh của Tehran, vượt ra ngoài chiến lược quen thuộc của nước này là hành động thông qua các nhóm phiến quân đồng minh để tấn công các đối thủ của Iran trong khu vực.

Để đáp trả các lệnh trừng phạt của Mỹ nhằm vào hoạt động mua bán dầu của Iran, Tehran có thể tiếp tục đẩy mạnh các vụ tấn công vì tính toán rằng, Tổng thống Trump vẫn chần chừ trong việc phát động một cuộc chiến mới tại vùng Vịnh. Cuộc không kích nhằm vào hai nhà máy dầu tại Ả rập Xê út chỉ là vụ việc mới nhất trong một chuỗi các vụ tấn công được cho là do Iran hoặc nhóm ủy nhiệm của Iran tiến hành, bao gồm các vụ tấn công nhằm vào các tàu chở dầu và bắn rơi máy bay Mỹ. Điều đáng lưu ý là Tehran gần như không bị đáp trả, hoặc đáp trả rất ít, sau các vụ tấn công này.

Vụ tấn công tại Ả rập Xê út: Phép thử cho “lá chắn” vùng Vịnh của Mỹ - 2

Tàu sân bay Mỹ hoạt động tại vùng biển gần Iran hồi tháng 6 sau các vụ tấn công tàu chở dầu tại vùng Vịnh (Ảnh: Reuters)

Tổng thống Trump, người đang tập trung vào chiến dịch tái tranh cử năm 2020, cho đến nay vẫn thể hiện ra rằng, ông chưa sẵn sàng leo thang căng thẳng với Iran như những tuyên bố của ông trên Twitter, trong đó nhà lãnh đạo Mỹ cảnh báo về việc “xóa sổ” và “chấm dứt Iran”. Ông Trump gần đây đã sa thải cựu cố vấn an ninh quốc gia John Bolton - cố vấn có lập trường cứng rắn nhất với Iran trong chính quyền Trump.

Thay vì nhấn mạnh các lợi ích truyền thống của Mỹ đối với dòng chảy dầu mỏ tự do trong khu vực, Tổng thống Trump dường như quay trở lại lập trường mà ông từng ủng hộ trước cuộc bầu cử năm 2016, đó là “Ả rập Xê út nên tự chiến đấu cho cuộc chiến của họ”.

Việc Iran có thể tìm cách tấn công hoạt động sản xuất dầu mỏ của Ả rập Xê út là điều không quá bất ngờ. Từ nhiều tháng trước đây, các chuyên gia từng dự đoán rằng chiến dịch “gây sức ép tối đa” của chính quyền Trump thông qua các lệnh trừng phạt nhằm vào Iran có thể khiến Tehran đẩy mạnh tấn công hoạt động sản xuất dầu mỏ của Ả rập Xê út và các nước Ả rập vùng Vịnh.

Lãnh đạo các nước Ả rập từng chỉ trích cựu Tổng thống Mỹ Barack Obama vì tìm cách rút lại cam kết của Mỹ đối với khu vực. Họ đổ lỗi cho ông Obama vì đàm phán một thỏa thuận với Iran hồi năm 2015 để hạn chế chương trình hạt nhân của nước này, đổi lại Tehran sẽ được nới lỏng trừng phạt kinh tế và không bị kiềm tỏa về quân sự cũng như các hoạt động khác.

Hiện tại, một số nhân vật có tiếng nói quan trọng tại các nước vùng Vịnh tiếp tục chỉ trích Tổng thống Trump về việc ông thậm chí còn quay lưng nhiều hơn với các cam kết khu vực.

“Ông Trump, xét về phản ứng của ông ấy với Iran, thậm chí còn tệ hơn Obama”, Abdulkhaleq Abdulla, nhà khoa học chính trị tại Các tiểu vương quốc Ả rập thống nhất, nhận định, đồng thời cho biết Tổng thống Trump khiến các đối tác Ả rập thất vọng vì không đáp trả mạnh mẽ Iran.

Mỹ cáo buộc Iran đứng sau các vụ tấn công bằng thủy lôi khiến 5 tàu chở dầu bị phá hủy tại vịnh Ba Tư vào mùa xuân năm nay. Hồi tháng 6, Iran tuyên bố bắn rơi máy bay trinh sát không người lái của Mỹ. Tuy nhiên, Tổng thống Trump không những không đáp trả các vụ tấn công tàu chờ dầu, mà còn hủy kế hoạch không kích Iran vào phút chót sau vụ bắn rơi máy bay.

“Việc ông ấy không hành động gì đã bật đèn xanh cho Iran. Bây giờ một nước đối tác chiến lược tại vùng Vịnh đã bị Iran tấn công dữ dội. Điều này do ông Trump, chứ không phải chúng tôi, khiêu khích. Và chúng tôi cũng nghe thấy người Mỹ nói rằng, chúng tôi cần bảo vệ chính mình. Đây là sự thất bại và thất vọng hoàn toàn trong chính quyền này”, ông Abdulla nói.

Nhằm bảo vệ các chính sách của chính quyền Trump, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo tuần này cho biết các lệnh trừng phạt đã giới hạn khả năng của Iran trong việc tấn công cả bằng máy bay không người lái và tên lửa.

Một số nhà phân tích cho rằng các nước vùng Vịnh dường như đã thổi phồng nguy cơ Mỹ rút cam kết khỏi khu vực, từ thời Obama cho tới bây giờ. Thực tế cho thấy các tàu chiến Mỹ vẫn đang tuần tra trong khu vực để bảo vệ hoạt động giao thương của các tàu chở dầu. Các vệ tinh và máy bay trinh sát Mỹ vẫn tuần tra trên bầu trời, trong khi các căn cứ quân sự lớn của Mỹ vẫn ngăn chặn nguy cơ xâm lược, cùng với các hoạt động quân sự quy mô lớn khác.

Thành Đạt

Theo New York Times

MỚI NHẤT
Nga nói chính sách của Mỹ tại Trung Đông “sụp đổ”
Nga nói chính sách của Mỹ tại Trung Đông “sụp đổ”

(Dân trí) - Một quan chức Bộ Ngoại giao Nga đưa ra nhận định trên sau khi các hệ thống phòng thủ do Mỹ sản xuất không thể ngăn chặn được các cuộc tấn công vào 2 cơ sở thuộc tập đoàn dầu khí Aramco của Ả rập Xê út.

Thứ bảy, 21/09/2019 - 11:22

Hoàng tử Anh bị "tố" lạm dụng tình dục thiếu nữ Mỹ 17 tuổi
Hoàng tử Anh bị "tố" lạm dụng tình dục thiếu nữ Mỹ 17 tuổi

(Dân trí) - Người phụ nữ Mỹ Virginia Giuffre, một trong những nạn nhân “nô lệ tình dục” của tỷ phú ấu dâm Jeffrey Epstein, đã tiết lộ trên truyền hình rằng cô bị ép phải có các hành vi tình dục với Hoàng tử Anh Andrew năm cô mới 17 tuổi, sau khi ông cho cô uống rượu tại một hộp đêm ở London.

Thứ bảy, 21/09/2019 - 10:38

Tổng thống Trump nói Trung Quốc là mối đe dọa với thế giới
Tổng thống Trump nói Trung Quốc là mối đe dọa với thế giới

(Dân trí) - Tổng thống Donald Trump nói Trung Quốc là mối đe dọa với thế giới vì nước này đang phát triển lực lượng quân sự với tốc độ nhanh chóng.

Thứ bảy, 21/09/2019 - 10:24

Ông Trump lên tiếng trước cáo buộc 8 lần nhờ Tổng thống Ukraine can thiệp bầu cử 2020
Ông Trump lên tiếng trước cáo buộc 8 lần nhờ Tổng thống Ukraine can thiệp bầu cử 2020

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump đã bác bỏ các cáo buộc từ cựu Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton rằng ông nhờ chính phủ nước ngoài can thiệp vào cuộc bầu cử tổng thống năm 2020 nhằm giành lợi thế trước đối thủ của đảng Dân chủ.

Thứ bảy, 21/09/2019 - 08:45

Mỹ điều thêm quân bảo vệ Ả rập Xê út giữa lúc “nước sôi lửa bỏng”
Mỹ điều thêm quân bảo vệ Ả rập Xê út giữa lúc “nước sôi lửa bỏng”

(Dân trí) - Lầu Năm Góc thông báo các binh sĩ và hệ thống phòng không của Mỹ sẽ được triển khai thêm tới vùng Vịnh để tăng cường phòng vệ cho Ả rập Xê út sau vụ tấn công vào hai nhà máy dầu.

Thứ bảy, 21/09/2019 - 08:06

Moscow phản pháo tuyên bố Mỹ có thể đánh bại phòng không Nga
Moscow phản pháo tuyên bố Mỹ có thể đánh bại phòng không Nga

(Dân trí) - Nga đã lên tiếng chỉ trích tuyên bố của tướng Mỹ rằng Washington có thể hạ gục hệ thống phòng không của Moscow đặt tại vùng Kaliningrad, lãnh thổ nằm tách rời của Nga tại vùng Baltic.

Thứ bảy, 21/09/2019 - 07:46

Trung Quốc xác nhận bắt phi công Mỹ
Trung Quốc xác nhận bắt phi công Mỹ

(Dân trí) - Bộ Ngoại giao Trung Quốc xác nhận nước này đã bắt một phi công Mỹ làm việc cho công ty chuyển phát nhanh tại sân bay ở thành phố Quảng Châu.

Thứ bảy, 21/09/2019 - 07:09

Cựu đại sứ Triều Tiên tại Việt Nam dẫn đầu đoàn đàm phán với Mỹ
Cựu đại sứ Triều Tiên tại Việt Nam dẫn đầu đoàn đàm phán với Mỹ

(Dân trí) - Cựu đại sứ Triều Tiên tại Việt Nam Kim Myong-gil sẽ giữ vai trò trưởng phái đoàn đàm phán với Mỹ về vấn đề hạt nhân.

Thứ sáu, 20/09/2019 - 10:31

Điệp viên Liên Xô cười ngạo nghễ khi bị hành quyết ở Phần Lan năm 1942
Điệp viên Liên Xô cười ngạo nghễ khi bị hành quyết ở Phần Lan năm 1942

Một điệp viên Liên Xô cười ngạo nghễ với chính kẻ hành quyết mình trong một bức ảnh chụp ở Rukajarvi, Đông Karelia, Phần Lan, vào tháng 11/1942.

Thứ sáu, 20/09/2019 - 09:21

Iran tuyên bố đáp trả mọi âm mưu tấn công của Mỹ
Iran tuyên bố đáp trả mọi âm mưu tấn công của Mỹ

(Dân trí) - Iran tuyên bố sẽ đáp trả bất kỳ âm mưu tấn công nào của Mỹ sau khi Washington cáo buộc Tehran đứng sau cuộc không kích nhằm vào hai nhà máy dầu tại Ả rập Xê út.

Thứ sáu, 20/09/2019 - 08:56

Tổng thống Trump bị chụp ảnh tiền mặt lộ trong túi quần
Tổng thống Trump bị chụp ảnh tiền mặt lộ trong túi quần

(Dân trí) - Hình ảnh những tờ tiền 20 USD lộ ra từ túi quần Tổng thống Mỹ Donald Trump đã thu hút sự chú ý của giới truyền thông và cư dân mạng.

Thứ sáu, 20/09/2019 - 07:45

Cựu Tổng thống Mỹ nói ông Trump tái đắc cử là “thảm họa”
Cựu Tổng thống Mỹ nói ông Trump tái đắc cử là “thảm họa”

(Dân trí) - Báo Mỹ đưa tin cựu Tổng thống Jimmy Carter cho rằng sẽ là thảm họa nếu ông Donald Trump tái đắc cử trong cuộc bầu cử tổng thống Mỹ vào năm sau.

Thứ sáu, 20/09/2019 - 06:30

ĐÁNG QUAN TÂM
Lời hứa của ông Trump với lãnh đạo nước ngoài bí ẩn gây xôn xao
Lời hứa của ông Trump với lãnh đạo nước ngoài bí ẩn gây xôn xao

(Dân trí) - Lời hứa hẹn của Tổng thống Mỹ Donald Trump với một nhà lãnh đạo nước ngoài chưa rõ danh tính bị cho là “đáng lo ngại” tới mức một quan chức tình báo đã gửi đơn tố giác. Ông Trump đã lên tiếng bác bỏ thông tin đang khiến chính trường Mỹ xôn xao này,

Thứ sáu, 20/09/2019 - 03:36

Thêm một đồng minh ngoại giao quay lưng với Đài Loan
Thêm một đồng minh ngoại giao quay lưng với Đài Loan

(Dân trí) - Sau động thái này, số lượng đồng minh ngoại giao của Đài Loan còn lại là 15.

Thứ sáu, 20/09/2019 - 03:21

Mánh lới gián điệp Trung Quốc dùng mạng xã hội để chiêu dụ
Mánh lới gián điệp Trung Quốc dùng mạng xã hội để chiêu dụ

Các sĩ quan tình báo Trung Quốc nghiên cứu kỹ thông tin cá nhân người dùng đăng trên mạng xã hội, giả vờ là học giả hoặc doanh nhân để bắt chuyện rồi mời họ sang Trung Quốc…

Thứ sáu, 20/09/2019 - 02:44

Mỹ nói có thể hạ gục phòng không Nga tại vùng "tử huyệt" Kaliningrad
Mỹ nói có thể hạ gục phòng không Nga tại vùng "tử huyệt" Kaliningrad

(Dân trí) - Một tướng cấp cao Lầu Năm Góc tuyên bố Mỹ đã phát triển một kế hoạch nhằm hạ gục mọi hệ thống phòng thủ của Nga tại Kaliningrad, khu vực được coi là “tử huyệt” của NATO.

Thứ sáu, 20/09/2019 - 02:19

Ông Trump tính cắt thêm 3,6 tỷ USD tiền quốc phòng sang xây tường biên giới
Ông Trump tính cắt thêm 3,6 tỷ USD tiền quốc phòng sang xây tường biên giới

(Dân trí) - Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump có thể chuyển thêm hàng tỷ USD tiền ngân sách quốc phòng sang dự án xây tường biên giới, một trong những cam kết hàng đầu của ông Trump trong chiến dịch tranh cử năm 2016.

Thứ sáu, 20/09/2019 - 02:14

Ông Trump chỉ trích cựu cố vấn vì muốn mô hình Lybia trong đàm phán với Triều Tiên
Ông Trump chỉ trích cựu cố vấn vì muốn mô hình Lybia trong đàm phán với Triều Tiên

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump đã gợi ý về một phương pháp mới có thể giúp phá vỡ bế tắc trong đàm phán với Triều Tiên về phi hạt nhân hóa.

Thứ sáu, 20/09/2019 - 12:02

Mỹ: Nổ súng gần Nhà Trắng, 1 người chết, 8 người bị thương
Mỹ: Nổ súng gần Nhà Trắng, 1 người chết, 8 người bị thương

(Dân trí) - Ít nhất một người đã thiệt mạng và 8 người khác bị thương trong 2 vụ nổ súng liên tiếp xảy ra trên các con phố ở thủ đô Washington của Mỹ vào tối ngày 19/9 giờ địa phương, cách không xa Nhà Trắng.

Thứ sáu, 20/09/2019 - 11:14

Tổng thống Trump muốn tập hợp 55 tàu chiến ở vùng Vịnh
Tổng thống Trump muốn tập hợp 55 tàu chiến ở vùng Vịnh

(Dân trí) - Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đang nỗ lực để thiết lập một liên minh hàng hải thực hiện sứ mệnh tuần tra ở Vịnh Ba Tư với sự tham gia của 55 tàu chiến vào tháng 11 tới nhằm kiềm chế Iran.

Thứ sáu, 20/09/2019 - 11:08

Số phận con cái một số nhà lãnh đạo chóp bu của Liên Xô
Số phận con cái một số nhà lãnh đạo chóp bu của Liên Xô

Những người cha của họ từng điều hành đất nước, xây dựng Liên Xô, đưa con người lên vũ trụ, hoặc từng hủy hoại cuộc sống của hàng ngàn người khác.

Thứ sáu, 20/09/2019 - 09:58

Thủ tướng Canada liên tiếp gặp rắc rối vì ảnh cũ
Thủ tướng Canada liên tiếp gặp rắc rối vì ảnh cũ

(Dân trí) - Thủ tướng Canada Justin Trudeau tiếp tục bị lộ một bức ảnh cũ chụp ông hóa trang mặt đen và một đoạn video ghi lại hình ảnh nhà lãnh đạo làm tối màu da, chỉ trong vòng 24 giờ sau khi một bức ảnh cũ của ông được đăng tải trên mạng xã hội gây nhiều tranh cãi.

Thứ sáu, 20/09/2019 - 09:48

Ông Trump sẵn sàng leo thang thương chiến với Trung Quốc nếu không đạt thỏa thuận
Ông Trump sẵn sàng leo thang thương chiến với Trung Quốc nếu không đạt thỏa thuận

(Dân trí) - Cố vấn Nhà Trắng cho biết Mỹ sẽ gia tăng sức ép lên Trung Quốc, chứ không chỉ dừng lại ở việc áp mức thuế thấp, nếu hai nước không đạt được thỏa thuận nhằm chấm dứt cuộc chiến thương mại.

Thứ sáu, 20/09/2019 - 09:38

Mỹ nêu nguyên nhân "lá chắn thép" Patriot không chặn được vụ tấn công Ả rập Xê út
Mỹ nêu nguyên nhân "lá chắn thép" Patriot không chặn được vụ tấn công Ả rập Xê út

(Dân trí) - Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo đã lý giải vì sao hệ thống phòng không Patriot của nước này không thành công trong việc chặn vụ tấn công của máy bay không người lái vào 2 nhà máy của tập đoàn dầu khí Ả rập Xê út Aramco.

Thứ sáu, 20/09/2019 - 08:28