Hốt hoảng với nỗi niềm "gia đình càng nhỏ sự cô đơn càng lớn"

Khi số gia đình hạt nhân gia tăng thì tỷ lệ ly hôn cũng tăng theo. Không ít đôi vợ chồng trẻ vừa thoát khỏi sự giáo dục, chăm sóc của cha mẹ đã sống tự do buông thả, chưa hết tháng đã hết tiền, thậm chí cờ bạc, rượu chè, nghiện hút, ngoại tình, chẳng ai bảo được ai dẫn đến ly hôn...

Sự "chia tay" tất yếu với gia đình tam, tứ đại đồng đường

Cho tới những năm 40 của thế kỷ trước, những gia đình “tam, tứ đại đồng đường” (ba, bốn thế hệ cùng sống một nhà) vẫn được số đông người Việt Nam coi là “nhà có phúc”. Đến nay vẫn có người tỏ ra luyến tiếc kiểu "đại gia đình" này.

Tôi nhớ một buổi trưa năm 1980, tôi đến một gia đình ở xã Xuân Đỉnh huyện Từ Liêm, Hà Nội, đúng lúc cả nhà đang ăn cơm trưa. Tôi ngạc nhiên thấy không dưới ba chục người già, trẻ, lớn, bé ngồi thành hai dãy từ sát tường ra đến tận hè, đang ăn rào rào nhưng rất trật tự, với nồi cơm to như nồi quân dụng của bộ đội.

Hốt hoảng với nỗi niềm gia đình càng nhỏ sự cô đơn càng lớn - 1

Gia đình tam, tứ đại đồng đường ngày càng ít đi. Ảnh minh họa

Có lẽ đó là một trong những gia đình “tứ đại dồng đường” ít ỏi còn lại đến năm ấy. Hai cụ có 5 người con trai đều đã lập gia đình riêng, trong đó, người con cả đã có cháu gọi bằng ông. Hỏi ra mới biết, tất cả các thành viên trong “đại gia đình” ấy đều làm nông nghiệp.

Ngoài làm ruộng ra, nhà còn có thu nhập thêm từ vườn hồng xiêm khá lớn. Họ sống quây quần trong mấy ngôi nhà gần nhau, dưới sự điều hành mọi việc của cụ ông năm ấy đã ngoài tám mươi tuổi nhưng vẫn còn tráng kiện.

Tôi đã phỏng vấn nhiều thanh niên thời nay xem họ có còn thích được sống trong những “đại gia đình” như thế không thì hầu hết họ đều lắc đầu. Cho dù một người nào đó ưa hài hước nói rằng sống như thế càng vui thì có lẽ cũng không thực hiện được.

Bởi vì ngày nay, rất ít khi tất cả các thành viên trong một gia đình lớn như thế lại làm cùng một nghề, có cùng giờ giấc đi về như nhau, cùng một mức thu nhập ngang nhau và nhất là cùng có những sở thích, khẩu vị giống nhau. Ngày nay, nếu chúng ta cố gò mọi người vào một gia đình lớn như thế, chắc chắn sẽ nảy sinh nhiều vấn đề phức tạp gây ra mâu thuẫn,  mất đoàn kết, có khi làm khổ nhau nhiều hơn là đem lại hạnh phúc cho nhau.

"Riêng tư" lên ngôi 

Ngày nay, ở các nước phát triển, ngay cả kiểu gia đình “tam đại đồng đường” (ba thế hệ một nhà) cũng đã trở thành ít ỏi, nhường chỗ cho kiểu “gia đình hạt nhân”, (chỉ có bố mẹ và con cái chưa trưởng thành). Không những thế, ngay cả những gia đình hạt nhân nhiều khi cũng không đầy đủ, chỉ có mẹ mà không có bố cũng đang có chiều hướng gia tăng liên tục trong vài ba thập kỷ gần đây.

Ở một số nước Bắc Âu, công dân cứ đến 18 tuổi được Nhà nước cấp nhà nếu có nhu cầu, vì thế số “gia đình một người” cũng có chiều hướng gia tăng. Theo báo "Femme Actuelle" của Pháp số ra gần đây, các nhà tương lại học dự tính rằng, chỉ đến năm 2020, một nửa nhân loại sống độc thân. 

Hốt hoảng với nỗi niềm gia đình càng nhỏ sự cô đơn càng lớn - 2

Vợ chồng trẻ chỉ muốn có không gian riêng tư. Ảnh minh họa

Tôi đã đến thăm một gia đình ở Thuỵ Điển chỉ có hai mẹ con ở với nhau trong căn nhà 4 phòng đầy đủ tiện nghi với 2 xe ô-tô con. Nhưng khi cô con gái đến 19 tuổi xin mẹ cho ra ở riêng. Người Việt Nam thấy lạ hỏi :”Sao chị không bảo cháu ở cùng với mẹ cho vui?”. Người mẹ trẻ nở nụ cười hồn nhiên: ”Tôi cũng thích ở riêng!”.

Trong những “ngôi nhà thông minh”, mỗi thành viên đều sống trong những đơn vị không gian độc lập khép kín, có những thiết bị điện tử điều chỉnh âm thanh, ánh sáng, nhiệt độ, độ ẩm theo ý thích. Họ chỉ gặp nhau khi người này thấy cần gặp người kia. Như thế tuy gọi là gia đình nhưng cũng chẳng khác sống riêng là mấy!

Nói về sự giải thể của những gia đình “tam tứ đại đồng đường” đã tồn tại qua nhiều thế kỷ, nhiều người chúng ta vẫn tỏ ra luyến tiếc. Bởi nó có những ưu thế mà “gia đình hạt nhân” không thể có được. Trước hết trong gia đình nhiều thế hệ, trẻ em được giáo dục tốt hơn. Nhất là khi bố mẹ chúng còn quá trẻ, lại không đủ thì giờ và kinh nghiệm giáo dục con cái thì vai trò của ông bà là rất quan trọng.

Phải chăng những chuyện cổ tích, những câu ca dao thấm vào tâm hồn chúng ta từ lúc còn thơ, rồi từ cách “học ăn, học nói, học gói, học mở” phần lớn chúng ta học được từ ông bà? Đặc biệt việc giáo dục lao động cho trẻ em trong những gia đình 3 thế hệ có nhiều thuận lợi hơn.

Trẻ em từ tuổi thơ đã dược học lao động, không chỉ tập làm việc nhà mà còn học được các kỹ năng ngành nghề khác nhau qua ông bà, cha mẹ, cô dì, chú bác cùng sống chung dưới một mái nhà làm cho con người trở nên chăm chỉ, khéo léo. Học được cách thiết lập các mối quan hệ giữa các giới tính và các cá nhân.

Hốt hoảng với nỗi niềm gia đình càng nhỏ sự cô đơn càng lớn - 3

Chung nhà nhưng mỗi người một thế giới. Ảnh minh họa

Đối với người già, gia đình ba thế hệ có con cháu đông vui, tình cảm đầm ấm, là điều quan trọng hơn tất cả. Phải chăng trong số những gia đình trẻ ly hôn ngày càng nhiều hiện nay, có một tỷ lệ khá lớn là những gia dình hạt nhân, ở đó những mâu thuẫn của đôi vợ chồng trẻ thiếu đi sự “cầm cân nẩy mực” của người già giàu kinh nghiệm, thiếu cái cầu nối để vợ chồng làm lành, dẫn đến những cuộc chia tay đáng  tiếc?

Nhưng chúng ta cũng không thể phủ nhận những ưu điểm của gia đình hạt nhân. Bằng chứng là nó đang trở thành mô hình gia đình phổ bién trong thế giới đương đại. Có thể nói chẳng có mô hình gia đình nào phù hợp với đời sống đô thị hơn gia đình hạt nhân, khi mà mọi nhu cầu của con người ngày càng đòi hỏi chất lượng cao và phức tạp, với những hưởng thụ ngày càng tinh tế, mang đậm màu sắc cá nhân.

Nhưng mặt khác cũng phải thấy rằng, khi tế bào gia đình càng nhỏ đến mức không thể nhỏ hơn được nữa thì nỗi cô đơn của con người càng lớn dần. Nó có chiều hướng trở thành căn bệnh trầm kha của thời đại. Nó là nguyên nhân đáng kể của bệnh tật và tử vong.

Rõ ràng gia đinh hạt nhân kém bền vững hơn gia đình ba, bốn thế hệ. Bằng chứng là từ khi số gia đình hạt nhân gia tăng trong thời gian gần đây thì tỷ lệ ly hôn cũng tăng theo. Không ít đôi vợ chồng trẻ vừa thoát khỏi sự giáo dục, chăm sóc của cha mẹ đã sống tự do buông thả, chưa hết tháng đã hết tiền, thậm chí cờ bạc, rượu chè, nghiện hút, ngoại tình, chẳng ai bảo được ai dẫn đến ly hôn.

Nhưng suy cho cùng, để có một mô hình gia đình “tam tứ đại đồng đường”  ổn định, ông bà ta đã phải xây dựng củng cố nó qua hàng nghìn năm, trong khi gia đình hạt nhân mới chỉ chập chững những "bước đi ban đầu" khoảng mấy chục năm gần đây thì những chao đảo của nó trên con đường tự khẳng định mình là điều không tránh khỏi.

Nhưng một khi nó đã trở thành xu thế tất yếu của thời đại thì phải chăng dù muốn hay không, ta cũng chẳng thể đi ngược lại mà tốt hơn hết là nên tìm cách thích nghi với nó.   

Theo Chuyên gia tâm lý Trịnh Trung Hòa

Dân Việt 

MỚI NHẤT
“Em gái tôi không tin chồng nó ngoại tình”
“Em gái tôi không tin chồng nó ngoại tình”

(Dân trí) - Chị em tôi rất thân thiết. Hôn nhân của em tôi đang trục trặc mà tôi không biết phải làm sao để giúp nó cả. Em tôi kết hôn đã 10 năm và có 2 đứa con, tôi từng nghĩ em rể là người tốt, cho đến khi phát hiện cậu ta ngoại tình.

Thứ ba, 02/07/2019 - 09:58

Vừa dỡ rạp cưới, mẹ chồng đã đòi tất cả số vàng vợ chồng được tặng
Vừa dỡ rạp cưới, mẹ chồng đã đòi tất cả số vàng vợ chồng được tặng

Em vừa quyết định đi thuê nhà ở riêng chỉ sau khi cưới đúng 10 ngày. Mâu thuẫn mẹ chồng - con dâu chưa có gì to tát lắm, nhưng chỉ vì số vàng ngày cưới của 2 vợ chồng em nên bỗng dưng thái độ của mẹ chồng với em rất khó chịu.

Thứ ba, 02/07/2019 - 08:24

Sốc khi biết người vợ đầu ấp tay gối suốt 2 năm qua làm "gái ngành"
Sốc khi biết người vợ đầu ấp tay gối suốt 2 năm qua làm "gái ngành"

Biết vợ mình vẫn thường xuyên thông qua mạng xã hội Wechat nói chuyện gạ gẫm, tán tỉnh với những người đàn ông khác, anh Tống không kiềm chế nổi cơn giận.

Thứ ba, 02/07/2019 - 08:15

10 chiêu ứng xử thông minh mọi phụ nữ nên học
10 chiêu ứng xử thông minh mọi phụ nữ nên học

Muốn hạnh phúc, các bà vợ nên xem việc ứng xử với chồng là cả một bộ môn nghệ thuật. Bởi nếu không biết cách ứng xử thông minh với đàn ông thì những hy sinh của chị em phụ nữ cũng sẽ trở nên vô nghĩa.

Thứ ba, 02/07/2019 - 07:56

Đưa bạn gái về ra mắt, tôi sững người khi phát hiện ra sự thật ngang trái
Đưa bạn gái về ra mắt, tôi sững người khi phát hiện ra sự thật ngang trái

Tuy nhiên, khi Oanh vừa vào đến cửa nhà, mẹ tôi đã tròn mắt thoảng thốt nhìn cô ấy. “Oanh….là cháu sao?”, mẹ tôi lắp bắp.

Thứ hai, 01/07/2019 - 01:00

Nhiều cha mẹ sẽ phải ân hận vì đã không dạy con điều này...
Nhiều cha mẹ sẽ phải ân hận vì đã không dạy con điều này...

(Dân trí) - Giao tiếp xã hội là quá trình trẻ nhỏ quan sát, học hỏi từ những hành vi, lời nói của mọi người xung quanh để từ đó tạo lập những cảm xúc và hành động phù hợp. Đây vốn là quá trình vô cùng quan trọng nhưng lại bị nhiều bậc cha mẹ bỏ quên.

Thứ hai, 01/07/2019 - 08:05

Ngẫm về ước mơ lấy “chồng soái ca” sau chuyện tình Song Joong Ki - Song Hye Kyo tan vỡ
Ngẫm về ước mơ lấy “chồng soái ca” sau chuyện tình Song Joong Ki - Song Hye Kyo tan vỡ

(Dân trí) - Chúng ta chẳng cần một ông chồng “soái ca” khiến nhiều người ngưỡng mộ, chẳng cần anh ấy là mặt trời chói sáng cả nhân gian, chỉ cần anh ấy đủ ấm áp làm ấm trái tim mình, sưởi ấm cuộc tình mình là đủ.

Thứ hai, 01/07/2019 - 07:57

Vợ đi tù vì liên tục rình mò chồng làm việc nhà
Vợ đi tù vì liên tục rình mò chồng làm việc nhà

(Dân trí) - Valerie Sanders, một người phụ nữ 58 tuổi đến từ Anh đã phải ngồi tù 17 giờ sau khi bị cáo buộc có hành vi kiểm soát quá đáng với chồng của mình.

Thứ hai, 01/07/2019 - 07:42

Dùng kế “đuổi khéo” mẹ chồng, chưa kịp vui nàng dâu đã rầu thúi ruột
Dùng kế “đuổi khéo” mẹ chồng, chưa kịp vui nàng dâu đã rầu thúi ruột

Ngay ngày hôm sau, mẹ chồng Hoài nằng nặc đòi về quê dù Hoài một mực năn nỉ ở lại. Chồng Hoài không biết sự tình thế nào lại bảo tính của mẹ đúng là “sáng nắng chiều mưa, thích gì làm nấy”.

Chủ nhật, 30/06/2019 - 09:11

“Tôi mong ở anh nhiều thứ hơn những chuyến đi và tình dục nóng bỏng”
“Tôi mong ở anh nhiều thứ hơn những chuyến đi và tình dục nóng bỏng”

(Dân trí) - Trên danh nghĩa chúng tôi là một cặp trong mơ, có đầy ảnh đi du lịch bên nhau trên Instagram khiến mọi người ngưỡng mộ nhưng tôi bắt đầu thấy đó chỉ là diễn sâu, còn tôi và anh đã trở nên xa cách.

Chủ nhật, 30/06/2019 - 09:21

Dành cho cha mẹ: Mẹo hay khuyến khích con làm việc nhà
Dành cho cha mẹ: Mẹo hay khuyến khích con làm việc nhà

(Dân trí) - Cách thức hiệu quả nhất để khiến con làm việc nhà là biến những điều này trở nên không còn khô khan giống như “công việc”. Thay vào đó, con sẽ nhận được sự thích thú và tràn đầy ý tưởng khi thực hiện.

Chủ nhật, 30/06/2019 - 08:55

Câu nói vô cảm của mẹ chồng
Câu nói vô cảm của mẹ chồng

Những câu nói vô cảm, lạnh sống lưng của mẹ chồng… như sợi dây cuối cùng cắt đứt cô khỏi nơi mà cô định “gửi gắm cả cuộc đời” vào đó.

Thứ bảy, 29/06/2019 - 06:43

ĐÁNG QUAN TÂM
10 thói quen tạo nên một gia đình hạnh phúc
10 thói quen tạo nên một gia đình hạnh phúc

Mỗi lần tới thăm ông bà nội, ngoại, tôi được truyền cảm hứng để tạo những điều tương tự trong cuộc sống của mình.

Thứ sáu, 28/06/2019 - 10:35

8 câu chuyện gia đình giản dị mà xúc động
8 câu chuyện gia đình giản dị mà xúc động

Nhân Ngày gia đình Việt Nam (28/6), hãy cùng lắng lại, chia sẻ những câu chuyện giản dị đời thường khiến trái tim bạn rung lên.

Thứ sáu, 28/06/2019 - 10:31

Giả định đau lòng (Dành tặng những ai đang có một gia đình hạnh phúc)
Giả định đau lòng (Dành tặng những ai đang có một gia đình hạnh phúc)

Có ai từng như tôi, ngay cả khi hạnh phúc nhất vẫn thắc thỏm sợ hãi sự chia ly? Tôi là người như thế! Có lẽ bởi đời tôi đã phải học quá nhiều chữ ngờ nên lòng tôi lúc nào cũng thắc thỏm âu lo cho hạnh phúc của mình. Bởi bạn sẽ không bao giờ biết ngày mai của ta sẽ thế nào. Bởi lòng người luôn là thứ vô cùng khó đoán.

Thứ sáu, 28/06/2019 - 09:40

Về nhà đi nhé, nếu bạn còn có Nhà để về
Về nhà đi nhé, nếu bạn còn có Nhà để về

(Dân trí) - Về nhà thôi, nếu bạn có thể về. Ở đời có khi không hẹn lần hẹn lữa được đâu. Có những lời hẹn hôm nay, hôm sau không thể thực hiện nữa. Cuộc đời, mỗi ngày trôi qua là mất, không thể tạm dừng rồi tiếp tục như một cuốn phim hay một bài hát ta có thể nghe rồi bỏ dở để đó nghe sau.

Thứ sáu, 28/06/2019 - 07:52

Hạnh phúc xanh lấp lánh
Hạnh phúc xanh lấp lánh

(Dân trí) - Ngày Gia đình Việt Nam, còn gì thích hợp hơn là nhắc đến hai từ “hạnh phúc”!

Thứ sáu, 28/06/2019 - 07:51

Ngày 28/6 nói về thách thức của gia đình Việt
Ngày 28/6 nói về thách thức của gia đình Việt

Một ngày, gia đình thấy bụng cô em gái to lên bất thường. Cả nhà hốt hoảng đưa em đi khám thì phát hiện ra em mang thai tháng thứ 6. Tác giả bào thai lại chính là ông anh rể. Một biến cố khủng khiếp trong gia đình thế nhưng các thành viên mảy may không biết, trong khi mạng internet chập chờn hay điện thoại bị trục trặc một chút là biết ngay. Các gia đình Việt Nam đang đứng trước một thách thức nghiệt ngã, đó là thách thức mang tên Internet và mạng xã hội.

Thứ sáu, 28/06/2019 - 07:45

Lý do chồng ỉu xìu, bất lực chuyện ái ân khiến vợ muốn cười lại muốn khóc
Lý do chồng ỉu xìu, bất lực chuyện ái ân khiến vợ muốn cười lại muốn khóc

Chồng tôi luôn kiếm cớ từ chối chuyện gần gũi vợ. Nếu có nằm chung, anh đều cố tình đặt con nằm giữa để tôi khỏi đòi hỏi. Nhiều lúc, tôi chủ động gần chồng, anh miễn cưỡng đáp ứng nhưng không được như ý.

Thứ năm, 27/06/2019 - 02:36

Chồng đánh vợ vì nói lời khó nghe: Vợ không ngoan mà chồng cũng chẳng khôn
Chồng đánh vợ vì nói lời khó nghe: Vợ không ngoan mà chồng cũng chẳng khôn

(Dân trí) - "Có nhiều người vợ vốn chẳng tệ đâu, mà vì họ sống trong gia đình chồng không yêu thương họ, không coi họ ra gì nên lâu ngày mới tệ như thế đấy".

Thứ năm, 27/06/2019 - 10:44

Cách cùng nhau ngồi trên ghế sofa tiết lộ tình yêu của bạn
Cách cùng nhau ngồi trên ghế sofa tiết lộ tình yêu của bạn

(Dân trí) - Một nghiên cứu trên 2000 người trưởng thành ở Anh đã tìm ra rằng ngay cả những điều đơn giản như cách chúng ta thư giãn trên ghế sofa cũng hé lộ được vài điều về mối quan hệ tình cảm mà chúng ta đang có.

Thứ năm, 27/06/2019 - 09:55

Những tuýp chồng càng sống cùng vợ càng thấy cô đơn
Những tuýp chồng càng sống cùng vợ càng thấy cô đơn

Những người chồng có đặc điểm dưới đây cần thay đổi nếu không muốn bạn đời của mình mãi rời xa vào một ngày gần nhất.

Thứ năm, 27/06/2019 - 07:30

Thời nay ai hơn ai trong gia đình không quan trọng...
Thời nay ai hơn ai trong gia đình không quan trọng...

(Dân trí) - ... cần nhất là biết thu xếp mọi việc ổn thỏa, chăm sóc dạy con tử tế. Vợ anh là hàng hiếm đấy, kiếm ra tiền vẫn ngoan ngoãn khiêm nhường, con cái có mẹ vậy sẽ được nhờ lắm..."

Thứ tư, 26/06/2019 - 10:06

Không thể “dạy” vợ bằng tư tưởng gia trưởng được
Không thể “dạy” vợ bằng tư tưởng gia trưởng được

(Dân trí) - Khi mà trong gia đình, nhà chồng phó mặc toàn bộ công việc cho con dâu, và con dâu cũng coi bố mẹ chồng như người dưng nước lã, thì ở đó, người chồng đang xem nhẹ, bỏ bê trách nhiệm của một người trụ cột gia đình.

Thứ tư, 26/06/2019 - 09:49

Phòng the tắt lửa, muốn bỏ chồng theo trai lạ ở quán bar
Phòng the tắt lửa, muốn bỏ chồng theo trai lạ ở quán bar
(Dân trí) - Thiếu thốn hoặc thiếu vắng hoàn toàn đời sống tình dục là một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến tan vỡ hôn nhân. Song bỏ chồng con theo trai sau một đêm với người lạ thì bạn đang vội vàng quá...