4 bước giải bài tập Vật lý

Bài tập Vật lí là một trong những phương tiện tốt nhất để rèn luyện kĩ năng, kĩ xảo, vận dụng lí thuyết vào thực tiễn, rèn luyện thói quen vận dụng kiến thức khái quát hóa đã thu nhận được để giải quyết vấn đề của thực tiễn.

Trong khi làm bài tập do phải tự mình phân tích các điều kiện của đề bài, tự xây dựng lập luận nên tư duy của học sinh phát triển, năng lực làm việc tự lực được nâng cao, tính kiên trì được phát triển.

Với quan điểm trên, cô Lê Thị Loan – giáo viên Trường THCS Giảng Võ (Hà Nội) – cho rằng, giải bài tập Vật lí không chỉ dừng lại trong phạm vi vận dụng những kiến thức đã học mà còn giúp rèn luyện cho học sinh tư duy sáng tạo.

Khi giải bài bài tập cho học sinh phải nhớ lại những kiến thức đã học, có khi phải sử dụng tổng hợp những kiến thức của nhiều chương, vì vậy nó là phương tiện củng cố, ôn tập kiến thức sinh động. Bài tập vật lí là phương tiện có hiệu quả để kiểm tra mức độ nắm vững kiến thức, vận dụng kiến thức của học sinh.

Dưới đây là chia sẻ của cô Lê Thị Loan về phương pháp chung trong giải bài tập Vật lý, với 4 bước cụ thể như sau:

Bước 1: Tìm hiểu đầu bài

Bước này bao gồm việc xác định ý nghĩa của các thuật ngữ, phân biệt đâu là ẩn số, đâu là dữ liệu. Với những bài tập tính toán sau khi tìm hiểu đầu bài cần dùng các kí hiệu để tóm tắt đầu bài. Trong trường hợp cần thiết phải vẽ hình để diễn đạt những điều kiện của đầu bài.

Bước 2: Xác lập mối liên hệ cơ bản giữa các dữ liệu xuất phát và cái phải tìm

Phân tích nội dung bài tập, đối chiếu các dữ liệu xuất phát từ cái phải tìm để làm sáng tỏ bản chất vật lí của những hiện tượng mô tả trong bài. Trong quá trình phân tích, cần làm sáng tỏ một số vấn đề sau:

- Bài tập đang giải thuộc loại bài tập nào? Định tính hay định lượng? Bài tập thí nghiệm hay đồ thị.

- Đối tượng đang xét trong trạng thái nào? Ổn định hay biến đổi? Những điều kiện ổn định hay đang biến đổi như thế nào?

- Có những đặc trưng định tính, định lượng nào đã biết và chưa biết, mối quan hệ các đặc trưng đó biểu hiện ở những định luật, quy tắc, định nghĩa, công thức nào?

Bước 3: Rút ra kết quả cần tìm

Từ các liên hệ cần thiết đã xác lập được tiếp tục luận giải tính toán để rút ra kết quả cần tìm.

Bước 4: Kiểm tra và biện luận kết quả

Trong bước này phải phân tích kết quả cuối cùng để loại bỏ những kết quả không phù hợp với điều kiện đầu bài hoặc không phù hợp với thực tế. Việc biện luận cũng là một cách để kiểm tra sự đúng đắn của quá trình lập luận. Đôi khi nhờ sự biện luận này mà học sinh có thể tự phát hiện ra những sai lầm trong quá trình lập luận do sự vô lí của kết quả thu được.

Trong thực tế việc giải các bài tập vật lí không nhất thiết phải tách bạch một cách cứng nhắc bước 2 và bước 3 trình bày ở trên, không phải bao giờ cũng xác lập xong xuôi hệ thống chương trình để rút ra kết quả cần tìm.

Có thể là sau khi xác lập được mối liên hệ vật lí nào đó rồi tiếp tục thiết lập được mối liên hệ khác. Nghĩa là sự biến đổi các mối liên hệ (các phương trình) cơ bản đã xác lập được có thể xen kẽ, hòa lẫn với việc tìm tòi xác lập các mối liên hệ cần thiết tiếp theo.

"Bài tập Vật lí với tính cách là một phương pháp dạy học giữ vị trí đặc biệt quan trọng trong việc hoàn thành các nhiệm vụ dạy học vật lí ở phổ thông. Xét về mặt định hướng phát triển năng lực của học sinh, đặc biệt là về mặt rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức đã lĩnh hội được thì vai trò của việc giải bài tập vật lí trong quá trình học tập có một giá trị rất lớn.

Việc giải bài tập giáo dục ý chí, tính kiên trì vượt khó, phát triển tư duy lô gíc, sự nhanh trí. Trong quá trình tư duy sâu sắc ấy, có sự phân tích và tổng hợp những mối liên hệ giữa các hiện tượng và đại lượng vật lí đặc trưng cho chúng. Bài tập giúp các em hiểu được nhiều mối liên hệ giữa vật lí và kĩ thuật" - cô Lê Thị Loan.

Theo Hải Bình

Giáo dục & Thời đại

MỚI NHẤT
TPHCM: Học sinh trường tiên tiến đóng thêm không quá 1,5 triệu đồng/tháng
TPHCM: Học sinh trường tiên tiến đóng thêm không quá 1,5 triệu đồng/tháng

(Dân trí) - Khoản thu thỏa thuận để đảm bảo các yêu cầu hoạt động của trường tiên tiến tổng thu không quá 1,5 triệu đồng/học sinh/tháng và phải đảm bảo nguyên tắc thu đủ bù chi, không vì mục đích lợi nhuận.

Thứ tư, 06/12/2017 - 01:05

Sinh viên nam học kém hơn nữ?
Sinh viên nam học kém hơn nữ?

(Dân trí) - Mới đây, trường ĐH Kinh tế - Luật (ĐH Quốc gia TP.HCM) đã có một thống kê khá thú vị về giới của sinh viên theo học tại trường những năm gần đây. Đặc biệt, nhiều năm qua kết quả học tập của sinh viên nữ tốt hơn nam giới.

Thứ ba, 05/12/2017 - 04:50

Dự án trường Đại học châu Âu về quản lý đầu tiên tại Việt Nam
Dự án trường Đại học châu Âu về quản lý đầu tiên tại Việt Nam

(Dân trí) - Ông Phạm Quang Hưng – Cục Trưởng Cục hợp tác quốc tế Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết, đã nhận được hồ sơ Trường Đại học Châu Âu về Quản lý tại Việt Nam và đã cho ý kiến ủng hộ.

Thứ ba, 05/12/2017 - 12:02

Sửa đổi Luật để phát triển giáo dục theo hướng mở
Sửa đổi Luật để phát triển giáo dục theo hướng mở

(Dân trí) - Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Hữu Độ cho biết, hiện nay, một số nội dung chính sách và điều khoản của Luật Giáo dục đã không còn phù hợp với yêu cầu thực tiễn và phát triển nền giáo dục theo định hướng mở, liên thông, hội nhập quốc tế và cuộc cách mạng khoa học công nghệ 4.0 nên phải sửa đổi.

Thứ ba, 05/12/2017 - 12:00

Học tiếng Anh mỗi ngày: Những lỗi sai hay mắc với từ “Flower”
Học tiếng Anh mỗi ngày: Những lỗi sai hay mắc với từ “Flower”

(Dân trí) - Đối với những người học tiếng Anh, từ “Flower” để chỉ các loại hoa nói chung có lẽ không còn gì xa lạ. Tuy nhiên, liệu chúng ta đã nắm vững được cách sử dụng cũng như những lỗi sai hay mắc với từ “Flower” chưa?

Thứ ba, 05/12/2017 - 08:32

Đề nghị thay tên gọi Đại học bằng thuật ngữ Viện đại học
Đề nghị thay tên gọi Đại học bằng thuật ngữ Viện đại học

(Dân trí) - Đó là góp ý của Hiệp hội các trường ĐH,CĐ Việt Nam về sửa đổi và bổ sung một số điều của các luật về giáo dục đại học mà Bộ GD&ĐT đang lấy ý kiến nhằm tránh hiểu một cách hiểu khác lạ như trong Luật Giáo dục Đại học hiện hành.

Thứ ba, 05/12/2017 - 08:06

Chương trình Thạc sỹ MBA Canada duy nhất Hà Nội tuyển sinh khóa 4 tại Đại học Thương mại
Chương trình Thạc sỹ MBA Canada duy nhất Hà Nội tuyển sinh khóa 4 tại Đại học Thương mại

Vai trò của thương mại đối với nền kinh tế quốc gia là tất yếu và là nòng cốt cho sự phát triển của các ngành khác. Sự phát triển của ngành có thành công được hay không là cần có sự đầu tư về nhân lực, kiến thức và định hướng.

Thứ ba, 05/12/2017 - 08:00

Đại học Bách khoa Đà Nẵng có hiệu trưởng mới
Đại học Bách khoa Đà Nẵng có hiệu trưởng mới

(Dân trí) - Ngày 4/12, Đại học Đà Nẵng tổ chức công bố quyết định điều động, bổ nhiệm PGS.TS Đoàn Quang Vinh - Phó Giám đốc ĐH Đà Nẵng làm Hiệu trưởng Trường ĐH Bách khoa Đà Nẵng nhiệm kỳ 2017 - 2022.

Thứ hai, 04/12/2017 - 05:53

Học sinh Bình Định nghỉ học chạy lũ
Học sinh Bình Định nghỉ học chạy lũ

(Dân trí) - Tất cả các học sinh các huyện, thị xã và ngoại thành phố Quy Nhơn (Bình Định) được nghỉ học do lũ tiếp tục tấn công.

Thứ hai, 04/12/2017 - 11:20

Trường ĐH được thành lập doanh nghiệp
Trường ĐH được thành lập doanh nghiệp

Luật Giáo dục ĐH sửa đổi cho phép các cơ sở giáo dục ĐH được thành lập doanh nghiệp, công ty để tăng tốc việc chuyển giao nghiên cứu khoa học vào thực tiễn.

Thứ hai, 04/12/2017 - 04:03

ĐH Quốc gia Hà Nội ban hành Quy chế mới siết chặt đào tạo tiến sĩ
ĐH Quốc gia Hà Nội ban hành Quy chế mới siết chặt đào tạo tiến sĩ

(Dân trí) - Trọng tâm trong Quy chế đào tạo tiến sĩ mới của ĐH Quốc gia Hà Nội lần này đã nâng cao chất lượng tiến sĩ thông qua nâng cao chất lượng đầu vào, đầu ra; kiểm soát chặt chẽ quy trình đào tạo, gắn đào tạo của NCS với nghiên cứu và đào tạo.

Thứ hai, 04/12/2017 - 02:00

Bằng cấp và sự mặc cảm
Bằng cấp và sự mặc cảm

Dự Luật Giáo dục đại học vừa đưa ra, trong đó có việc thống nhất văn bằng chính quy và thường xuyên đã gây ra sự lo ngại của dư luận và của cả những nhà giáo dục. Thay đổi tên gọi của văn bằng chẳng thể thay đổi được yếu kém của giáo dục đại học hiện nay.

Chủ nhật, 03/12/2017 - 07:45

ĐÁNG QUAN TÂM
Trường ĐH Tôn Đức Thắng lý giải nguyên nhân từ chối kiểm định
Trường ĐH Tôn Đức Thắng lý giải nguyên nhân từ chối kiểm định

(Dân trí) - Theo Cục Quản lý chất lượng (Bộ GD-ĐT), cả nước cá biệt có 2 cơ sở giáo dục đại học không hợp tác để thực hiện thẩm định các điều kiện đảm bảo chất lượng trong đó có trường ĐH Tôn Đức Thắng. Đại diện trường này cho biết ưu tiên chọn kiểm định nước ngoài.

Thứ bảy, 02/12/2017 - 11:17

Sinh viên mới ra trường thì lấy đâu ra kinh nghiệm?
Sinh viên mới ra trường thì lấy đâu ra kinh nghiệm?

(Dân trí) - "Sinh viên ra trường xin việc đâu cũng đòi kinh nghiệm. Sinh viên mới ra trường thì lấy đâu ra kinh nghiệm?".

Thứ bảy, 02/12/2017 - 12:05

Thay đổi thiết kế mẫu phôi, hơn 1.000 sinh viên nhận bằng tốt nghiệp muộn
Thay đổi thiết kế mẫu phôi, hơn 1.000 sinh viên nhận bằng tốt nghiệp muộn

(Dân trí) - Tốt nghiệp từ tháng 9 nhưng đến nay hơn 1.500 sinh viên trường ĐH Khoa học Tự nhiên (ĐH Quốc gia TP.HCM) vẫn chưa chính thức nhận bằng tốt nghiệp. Đại diện nhà trường cho rằng việc chưa có bằng này là ngoài ý muốn của nhà trường.

Thứ sáu, 01/12/2017 - 04:16

Bằng tại chức như bằng chính quy: “Vàng thau lẫn lộn”
Bằng tại chức như bằng chính quy: “Vàng thau lẫn lộn”

Bài toán quản lý chất lượng đào tạo chưa được tháo gỡ, việc "cào bằng" bằng cấp không khác nào "vàng thau lẫn lộn", khó chấp nhận được.

Thứ sáu, 01/12/2017 - 12:05

2 trường đại học không hợp tác thực hiện thẩm định đảm bảo chất lượng
2 trường đại học không hợp tác thực hiện thẩm định đảm bảo chất lượng

(Dân trí) - Thông tin từ Cục Quản lý chất lượng, Bộ GD&ĐT cho biết, đến ngày 30/6/2017 đã có 208 cơ sở giáo dục đại học được thẩm định và xác nhận các điều kiện đảm bảo chất lượng năm 2017. Cá biệt có 2 cơ sở giáo dục đại học không hợp tác để thực hiện thẩm định các điều kiện đảm bảo chất lượng.

Thứ năm, 30/11/2017 - 08:23

Bằng tại chức như bằng chính quy: Nếu dám nhìn thật...
Bằng tại chức như bằng chính quy: Nếu dám nhìn thật...

Muốn xem bằng đại học chính quy cũng như bằng đại học tại chức thì cần có sự thay đổi đồng bộ, một mình Bộ GD-ĐT không thể làm được.

Thứ năm, 30/11/2017 - 12:03

Hàng trăm học sinh tập trung làm bài thi giữa sân trường
Hàng trăm học sinh tập trung làm bài thi giữa sân trường

(Dân trí) - Hàng trăm học sinh khối 11 Trường THPT Hai Bà Trưng, TPHCM trải qua buổi thi tập trung giữa sân trường làm bài thi kiểm tra định kỳ môn Văn.

Thứ tư, 29/11/2017 - 08:24

Trường công không đủ chỗ, trường tư không đủ tiền
Trường công không đủ chỗ, trường tư không đủ tiền

Nhiều phụ huynh là công nhân, dân nhập cư nghèo bấm bụng gửi con vào những cơ sở mầm non nhỏ lẻ.

Thứ tư, 29/11/2017 - 07:54

Trường ĐH Quy Nhơn giãn thời gian nộp tiền chênh lệch học phí
Trường ĐH Quy Nhơn giãn thời gian nộp tiền chênh lệch học phí

(Dân trí) - Lãnh đạo Trường ĐH Quy Nhơn khẳng định tổng học phí theo tín chỉ và niên chế là như nhau. Việc chênh lệch học phí sinh viên phải nộp thêm do khóa 38, 39 số lượng tín chỉ sinh viên đăng ký năm một, năm hai nhiều; cá biệt có sinh viên chưa nộp học phí kỳ trước.

Thứ ba, 28/11/2017 - 11:20

Năm học 2018 - 2019: Trường ĐH Việt Pháp mở 6 ngành học mới
Năm học 2018 - 2019: Trường ĐH Việt Pháp mở 6 ngành học mới

(Dân trí) - Năm học 2018-2019,Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội - USTH (trường Đại học Việt Pháp) dự kiến mở 6 ngành học mới và mở thêm chương trình đào tạo đại học hệ 4 năm.

Thứ ba, 28/11/2017 - 10:08

Học viện Tài chính tuyển sinh Thạc sỹ Tài chính với thời gian đào tạo 1 năm
Học viện Tài chính tuyển sinh Thạc sỹ Tài chính với thời gian đào tạo 1 năm

Chương trình đào tạo là sản phẩm hợp tác liên kết giữa Học viện Tài chính - Việt Nam với Đại học Toulon - Cộng hòa Pháp tổ chức. Chương trình được các chuyên gia và học viên đánh giá là một chương trình đào tạo chất lượng cao dựa trên mục tiêu đào tạo và cung cấp đội ngũ chuyên gia tài chính, kiểm soát doanh nghiệp theo chuẩn mực quốc tế.

Thứ ba, 28/11/2017 - 10:00

9 ngành Công nghệ thông tin được hưởng cơ chế đặc thù
9 ngành Công nghệ thông tin được hưởng cơ chế đặc thù

(Dân trí) - Bộ GD&ĐT vừa có quy định áp dụng cơ chế đặc thù đào tạo các ngành thuộc lĩnh vực CNTT trình độ đại học giai đoạn 2017-2020 để đáp ứng nhu cầu của thị trường lao động và hội nhập quốc tế.

Thứ ba, 28/11/2017 - 09:58