Rèn kỹ năng viết văn nghị luận

Cô Nguyễn Thị Hà - Giáo viên Trung tâm GDTX - Hướng nghiệp tỉnh Lai Châu chia sẻ 4 điểm mấu chốt giúp rèn kỹ năng viết văn nghị luận cho học sinh, đặc biệt những học sinh yếu về môn học này.



Cung cấp nền kiến thức

Cô Nguyễn Thị Hà cho rằng, bước đầu tiên, giáo viên nên cung cấp cho học viên kiến thức cơ bản về những vấn đề của xã hội và các tác phẩm văn học trong chương trình.

Đây là điều kiện vô cùng quan trọng cần phải có để giúp học sinh có vốn kiến thức cơ bản vận dụng vào giải quyết các vấn đề trong bài văn nghị luận.

Ví dụ: Các vấn đề xã hội đang quan tâm hiện nay là gì? Thực trạng các vấn đề đó như thế nào? Cách giải quyết vấn đề ấy ra sao?

Hay khi học các tác phẩm văn học trong chương trình, giáo viên cần cung cấp đến học sinh hiểu biết về tác giả, hoàn cảnh sáng tác, những giá trị về nội dung và nghệ thuật, những nhận xét, đánh giá về tác phẩm.

Nắm vững kiến thức từng kiểu bài nghị luận

Sau khi cung cấp vốn kiến thức cơ bản, cô Hà cho rằng, giáo viên phải đặc biệt chú trọng giúp học sinh những kiến thức về kiểu bài nghị luận cụ thể.

Theo đó, bài văn nghị luận cần chú ý vào hệ thống luận điểm và luận cứ cùng với những yêu cầu như sau:

Các luận điểm, luận cứ phải đảm bảo tính khái quát, tính tiêu biểu, độ chân thật, đúng đắn, toàn diện.

Luận điểm, luận cứ phải gắn bó chặt chẽ thành hệ thống, các luận điểm được xây dựng giống như bộ khung cho các đoạn văn nghị luận xoay quanh hệ thống luận điểm, luận cứ tạo ra tính thống nhất của văn bản. Các luận điểm chở thành cốt lõi của bài văn và là linh hồn của bài văn.

Khi rèn luyện kĩ năng xây dựng luận điểm, luận cứ, giáo viên cần rèn kĩ cho các em cân nhắc đến từng vai trò, vị trí của mỗi luận điểm, đặt chúng trong mối quan hệ tương quan và sắp xếp theo hệ thống, vị trí quan hệ; cách sắp xếp các luận điểm có quan hệ liên quan đến nghệ thuật, bố cục và nghệ thuật lập luận của văn bản.

Luận điểm xuất phát: Luận điểm này thường được dùng làm luận điểm ở phần đặt vấn đề nhằm giới thiệu vấn đề đề cập đến trong bài.

Các luận điểm tiếp theo được mở rộng trình bày ở phần thân bài nhằm giải quyết vấn đề, phát triển ý, triển khai các lập luận mà vấn đề cần được giải quyết.

Luận điểm chính: Được sử dụng ở phần kết thúc vấn đề nhằm khẳng định vấn đề.

Quy trình làm một bài văn nghị luận

Giáo viên nên tạo lập một quy trình làm văn nghị luận cho học viên nhằm khắc phục cách viết lan man, thiếu định hướng.

Cụ thể, để làm bài văn nghị luận học viên cần có bốn bước theo quy trình như tạo lập các văn bản đó là: Tìm hiểu đề, tìm ý, viết nháp và sửa chữa bài. Sau đó tạo lập hoàn chỉnh bài văn, bước cuối cùng kiểm tra bài viết.

Như phần đặt vấn đề đã đề cập trong bài văn nghị luận, hệ thống luận điểm có vai trò lớn, nó như là linh hồn của bài văn. Đây là một vấn đề quan trọng các em phải xác định để tạo lập được trong quá trình tìm hiểu đề, tìm hiểu ý và xây dựng dàn bài.

Để xây dựng được luận điểm sát yêu cầu các em cần bám sát vào nội dung chính để tạo lập luận điểm cho đúng yêu cầu đề bài.

Để tìm kiếm, xác định rõ hệ thống luận điểm để giải quyết một vấn đề, ngay từ thao tác đầu học viên cần xác định được trục cơ bản của bài văn nghị luận; xây dựng hệ thống luận điểm theo phát triển của thời gian hay không gian, theo các mối quan hệ xã hội hay các lĩnh vực khác nhau.

Trả lời được các câu hỏi này là giáo viên đã rèn cho học viên có hướng để hoàn thành luận điểm.

Sau đó, giáo viên rèn học sinh biết cách sử dụng các luận cứ kết hợp tốt giữa các lí lẽ và dẫn chứng để làm sáng tỏ những luận điểm trên.

Trình bày luận điểm hợp lý

Tuy nhiên, muốn bài văn hoàn chỉnh, học sinh cần được rèn cách trình bày các luận điểm cho hợp lí.

Giáo viên cần cung cấp cho học viên quy trình cơ bản khi trình bày luận điểm theo phương pháp: Tổng - phân - hợp (3 bước), cụ thể:

Bước 1: Dẫn dắt nêu nội dung của luận điểm (thường được thể hiện ở khâu chủ đề). Bước 2: Dùng các (luận cứ, lí lẽ, dẫn chứng) để phân tích làm sáng tỏ luận điểm. Bước 3: Khái quát, nâng cao luận điểm.

Bố cục của bài văn nghị luận có vai trò quan trọng trong việc thể hiện khả năng nghị luận của người viết. Vì vậy giáo viên cần cung cấp cho học viên yêu cầu bố cục một bài văn nghị luận thông thường đặc biệt là sắp xếp các luận điểm, luận cứ theo một hệ thống logic chặt chẽ.

Tóm lại: Giáo viên muốn học sinh làm tốt văn nghị luận cần rèn cho các em tính chịu khó học tập, tích lũy tri thức để có được một kiến thức văn học phong phú, vững chắc.

Bài văn nghị luận hay vừa phải chinh phục khối óc, vừa chinh phục được trái tim người đọc và phải thấu tình đạt lí, vừa có nội dung tư tưởng cao đẹp lại vừa có tác dụng truyền cảm.

Do vậy, người thầy cần phải có năng lực, phẩm chất và đặc biệt là tình yêu môn văn, tình yêu học trò.

Giáo viên cũng phải luôn đổi mới cách kiểm tra đánh giá, để phát hiện những học viên khá giỏi kịp thời bồi dưỡng. Đặc biệt tìm ra những nguyên nhân học yếu, học kém lập được có kế hoạch và bồi dưỡng đúng đối tượng theo chất lượng môn học.

Theo GD&TĐ

MỚI NHẤT
Hà Nội: Lò luyện thi không còn “rực lửa”
Hà Nội: Lò luyện thi không còn “rực lửa”

Khác hẳn với mọi năm, thời điểm ra Tết, các sĩ tử ở Hà Nội và các tỉnh lân cận đổ về các trung tâm, lò luyện thi đại học để ôn thi. Nhưng năm nay, gần hết tháng 3 rồi mà các trung tâm, lò luyện thi ở Hà Nội vắng bóng sĩ tử, ế ẩm, dù các lớp liên tục được mở ra.

Thứ bảy, 28/03/2015 - 04:05

Hà Nội vẫn có cụm thi do Sở GD-ĐT chủ trì
Hà Nội vẫn có cụm thi do Sở GD-ĐT chủ trì

(Dân trí) - Ngoài 8 cụm thi do ĐH chủ trì, Hà Nội vẫn có cụm thi do Sở GD-ĐT chủ trì để tạo điều kiện thuận lợi cho thí sinh tham dự kỳ thi. Cụm thi do Sở GD-ĐT chủ trì phục vụ thí sinh ngoại thành, thị xã Sơn Tây dự thi chỉ để xét công nhận tốt nghiệp.

Thứ sáu, 27/03/2015 - 04:00

Kì thi THPT quốc gia: Lo lắng với phần mềm tuyển sinh
Kì thi THPT quốc gia: Lo lắng với phần mềm tuyển sinh

(Dân trí) - Việc cho thí sinh cập nhật vào mạng để kiểm tra, thông báo sai sót, sẽ tăng khả năng tắc nghẽn mạng. Bên cạnh đó, phần mềm tuyển sinh còn nhiều bất cập khiến cho các Sở GD-ĐT, thậm chí là các trường ĐH, CĐ lo lắng.

Thứ sáu, 27/03/2015 - 01:45

Diện ưu tiên và điểm khuyến khích khi xét tốt nghiệp THPT
Diện ưu tiên và điểm khuyến khích khi xét tốt nghiệp THPT

(Dân trí) - Khi xét công nhận tốt nghiệp THPT, các thí sinh thuộc diện ưu tiên sẽ được cộng điểm. Bên cạnh đó, những thí sinh có thành tích trong học tập, có chứng chỉ dạy nghề, ngoại ngữ được cộng điểm khuyến khích.

Thứ năm, 26/03/2015 - 03:36

Có 103 cụm thi và những điểm quan trọng trong đăng ký dự thi
Có 103 cụm thi và những điểm quan trọng trong đăng ký dự thi

(Dân trí) - Ngày 26/3, Bộ GD-ĐT đã công bố hướng dẫn thực hiện Quy chế thi trong tổ chức thi THPT quốc gia và xét công nhận tốt nghiệp THPT. Theo đó, ngoài 38 cụm thi do các trường ĐH chủ trì, có thêm 65 cụm thi do địa phương chủ trì.

Thứ năm, 26/03/2015 - 10:51

Các cụm thi THPT quốc gia năm 2015 tại Cần Thơ
Các cụm thi THPT quốc gia năm 2015 tại Cần Thơ

(Dân trí) - Chủ tịch UBND TP Cần Thơ, ông Lê Hùng Dũng, vừa phê duyệt phương án tổ chức cụm thi THPT quốc gia năm 2015 tại thành phố Cần Thơ.

Thứ tư, 25/03/2015 - 04:30

Nhiều trường đại học đã công bố mức điểm xét tuyển 2015
Nhiều trường đại học đã công bố mức điểm xét tuyển 2015

(Dân trí) - Đó là các trường ĐH Hà Nội, ĐH Kinh tế quốc dân, Học viện Tài chính, ĐH Bách khoa Hà Nội và Đại học Quốc gia Hà Nội. Ngay sau khi công bố đề án tuyển sinh, các trường trên đã công bố mức điểm xét tuyển vào trường theo Kỳ thi THPT quốc gia.

Thứ tư, 25/03/2015 - 02:36

Cơ hội lấy bằng Thạc sĩ MBA uy tín ngay tại trường Đại học Thương mại
Cơ hội lấy bằng Thạc sĩ MBA uy tín ngay tại trường Đại học Thương mại

Tháng 5/2015, học viên Việt Nam sẽ có cơ hội tham gia chương trình Thạc sĩ Quản trị kinh doanh của Đài Loan ngay tại trường ĐH Thương mại với những giảng viên của trường Đại học Khoa học và Công nghệ Quốc gia Vân Lâm (YunTech) – Đài Loan cử sang cùng với các giảng viên có chuyên môn cao của Đại học Thương mại.

Thứ tư, 25/03/2015 - 08:56

Trường đại học đầu tiên đào tạo tiến sĩ bằng tiếng Anh
Trường đại học đầu tiên đào tạo tiến sĩ bằng tiếng Anh

(Dân trí) - ĐH Quốc gia TPHCM vừa có quyết định cho phép Trường ĐH Quốc tế đào tạo tiến sĩ ngành Quản trị kinh doanh. Đây là trường đại học đầu tiên trong nước có chương trình đào tạo tiến sĩ bằng tiếng Anh.

Thứ ba, 24/03/2015 - 08:58

Trường Đại học Hạ Long quyết định "bao cấp" toàn bộ cho sinh viên
Trường Đại học Hạ Long quyết định "bao cấp" toàn bộ cho sinh viên

Chiều 23/3, tại kỳ họp thứ 19, khóa XII, Hội đồng nhân dân tỉnh Quảng Ninh đã 100% nhất trí thông qua chính sách hỗ trợ, khuyến khích học tập đối với sinh viên học tại Trường Đại học Hạ Long trong các năm học 2015, 2016.

Thứ ba, 24/03/2015 - 08:57

Đại học ngoài công lập đầu tiên đào tạo cử nhân Thanh nhạc - Piano
Đại học ngoài công lập đầu tiên đào tạo cử nhân Thanh nhạc - Piano

(Dân trí) - Hôm nay 24/3, Bộ GD-ĐT trao ĐH Văn Hiến quyết định đào tạo trình độ đại học hệ chính quy 2 ngành Thanh nhạc và Piano theo quyết định số 740/QĐ-BGDĐT do Thứ trưởng Bùi Văn Ga ký ngày 12/3. Đây là trường ĐH ngoài công lập đầu tiên tại Việt Nam được đào tạo 2 ngành này.

Thứ ba, 24/03/2015 - 08:34

Đang học lớp 12, nộp hồ sơ dự thi ở đâu?
Đang học lớp 12, nộp hồ sơ dự thi ở đâu?

(Dân trí) - Thắc mắc về việc chọn môn thi? Cơ hội theo học trường Công an, Quân đội? Cụm thi quá tải thì có bị chuyển nguyện vọng? Đang học lớp 12 nộp hồ sơ ở đâu?...

Thứ ba, 24/03/2015 - 04:39

ĐÁNG QUAN TÂM
Học phí 1 số trường đại học sẽ tăng lên 13,5 – 16,5 triệu đồng/năm
Học phí 1 số trường đại học sẽ tăng lên 13,5 – 16,5 triệu đồng/năm

(Dân trí) - Thủ tướng Chính phủ vừa phê duyệt Đề án thí điểm đổi mới cơ chế hoạt động của Trường Đại học Tài chính – Marketing, trường ĐH Hà Nội và trường ĐH Kinh tế quốc dân. Theo đó, mức học phí của các trường trên sẽ tăng lên.

Thứ ba, 24/03/2015 - 07:10

Sẽ có quy định riêng đối với những cụm tại TPHCM và Hà Nội
Sẽ có quy định riêng đối với những cụm tại TPHCM và Hà Nội

(Dân trí) - Tại hội nghị tập huấn thi THPT quốc gia 2015 do Bộ GD-ĐT tổ chức trong 2 ngày 19 - 20/3 tại TPHCM, nhiều thắc mắc và góp ý đã được Bộ GD-ĐT tiếp thu, hướng dẫn và tháo gỡ để kỳ thi diễn ra thuận lợi và công bằng cho thí sinh.

Thứ sáu, 20/03/2015 - 09:02

 Thí sinh có thể tham gia xét tuyển vào 5 đợt khác nhau
Thí sinh có thể tham gia xét tuyển vào 5 đợt khác nhau

(Dân trí) - Theo dự thảo hướng dẫn tổ chức công tác tuyển sinh ĐH, CĐ hệ chính quy năm 2015 của Bộ GD-ĐT, sau khi tham dự kì thi THPT quốc gia thí sinh sẽ được cấp 4 giấy chứng nhận kết quả thi để có thể tham gia xét tuyển vào 5 đợt khác nhau.

Thứ sáu, 20/03/2015 - 06:32

Thí sinh tự do có được phép chọn cụm thi?
Thí sinh tự do có được phép chọn cụm thi?

(Dân trí) - Những vấn đề về việc đăng ký dự thi, xét tuyển vào kì thi THPT quốc gia được nhiều bạn thí sinh gửi về Ban tư vấn tuyển sinh trong thời gian trở lại đây. Bên cạnh đó, việc tuyển sinh liên thông cũng được nhiều bạn sinh viên quan tâm.

Thứ sáu, 20/03/2015 - 05:10

Mẫu hồ sơ đăng ký dự thi ở kì thi THPT quốc gia
Mẫu hồ sơ đăng ký dự thi ở kì thi THPT quốc gia

(Dân trí) - Bộ GD-ĐT cho biết, ở kì thi THPT quốc gia có hai phiếu để thí sinh đăng ký gồm phiếu đăng ký dự thi và phiếu đăng ký xét công nhận tốt nghiệp THPT. Ở trên mỗi phiếu này chia ra 4 nhóm thông tin và thí sinh có nhiệm vụ điền đầy đủ, chính xác.

Thứ năm, 19/03/2015 - 04:10

Thí sinh được chọn môn ngoại ngữ ở kì thi THPT quốc gia
Thí sinh được chọn môn ngoại ngữ ở kì thi THPT quốc gia

(Dân trí) - Thi THPT quốc gia, với môn Ngoại ngữ, thí sinh được tự chọn để đăng ký dự thi một trong các thứ tiếng: Tiếng Anh, Tiếng Nga, Tiếng Pháp, Tiếng Trung Quốc, Tiếng Đức hoặc Tiếng Nhật. Thí sinh được đăng ký thi môn Ngoại ngữ khác với môn Ngoại ngữ đang học tại trường phổ thông.

Thứ năm, 19/03/2015 - 02:34

Dự kiến 20/7, sẽ có kết quả tốt nghiệp THPT quốc gia
Dự kiến 20/7, sẽ có kết quả tốt nghiệp THPT quốc gia

(Dân trí) - Theo dự thảo về hướng tổ chức thi THPT quốc gia và xét công nhận tốt nghiệp THPT 2015, từ ngày 1 đến hết ngày 30/5 thí sinh đăng ký phiếu đăng ký xét công nhận tốt nghiệp THPT. Ngày 20/7, các hội đồng thi hoàn tất chấm thi và báo cáo gửi Bộ GD-ĐT. Chậm nhất ngày 25/7 báo cáo kết quả tốt nghiệp.

Thứ năm, 19/03/2015 - 11:24

Tuyển sinh liên thông bất ngờ được “cởi trói”
Tuyển sinh liên thông bất ngờ được “cởi trói”

(Dân trí) - Bộ GD-ĐT vừa công bố dự thảo sửa đổi, bổ sung một số điều của Quy định đào tạo liên thông trình độ CĐ, ĐH. Theo dự thảo này thì việc tuyển sinh đào tạo liên thông được “cởi trói” một cách bất ngờ với hai phương thức thi tuyển và xét tuyển.

Thứ năm, 19/03/2015 - 11:00

Sau ngày 23/3 mới ấn định cụm thi do Sở GD-ĐT chủ trì
Sau ngày 23/3 mới ấn định cụm thi do Sở GD-ĐT chủ trì

(Dân trí) - Trong buổi tọa đàm về kì thi THPT quốc gia với Cổng thông tin điện tử Chính phủ chiều 18/3, ông Trần Văn Nghĩa - Phó Cục trưởng Cục khảo thí và Kiểm định chất lượng (Bộ GD-ĐT) cho biết: Sau ngày 23/3 mới xác định được có bao nhiêu cụm thi do Sở GD-ĐT chủ trì.

Thứ tư, 18/03/2015 - 06:43

Trường vùng biên, hải đảo lo học sinh khó khăn bỏ thi
Trường vùng biên, hải đảo lo học sinh khó khăn bỏ thi

(Dân trí) - “Kỳ thi THPT quốc gia có nhiều điểm thuận lợi, tuy nhiên với những học sinh có học lực yếu, con em dân tộc nghèo…, nhà trường lo lắng sẽ có nhiều em học sinh bỏ thi khi phải lên tỉnh thi” - ông Lê Ngọc Xuân - Hiệu trưởng Trường THPT Tịnh Biên (An Giang) cho biết.

Thứ tư, 18/03/2015 - 06:16

ĐH Cần Thơ sẽ cho phép sinh viên đang học được thi lại đại học
ĐH Cần Thơ sẽ cho phép sinh viên đang học được thi lại đại học

(Dân trí) - PGS.TS. Đỗ Văn Xê - Phó hiệu trưởng Trường Đại học Cần Thơ vừa thông báo nhanh về thủ tục cho phép sinh viên đang học tại trường ĐH Cần Thơ được phép thi lại tuyển sinh ĐH năm 2015.

Thứ ba, 17/03/2015 - 07:15

Thứ trưởng Bộ Giáo dục: 38 cụm thi đảm bảo thuận lợi tối ưu cho thí sinh
Thứ trưởng Bộ Giáo dục: 38 cụm thi đảm bảo thuận lợi tối ưu cho thí sinh

(Dân trí) - Sau khi Bộ GD-ĐT công bố 38 cụm thi THPT quốc gia, nhiều ý kiến cho rằng chưa hợp lý, vẫn tốn kém, nên tăng thêm cụm thi… phóng viên Dân trí đã có cuộc trao đổi với Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Bùi Văn Ga về vấn đề này.

Thứ ba, 17/03/2015 - 02:11