Chủ nhật 17/02/2019 - 15:24

Chuyện xúc động về hoàn cảnh ra đời của bài thơ “Gửi em ở cuối sông Hồng”

Dân trí “Gửi em ở cuối sông Hồng” thơ Dương Soái, nhạc Thuận Yến là một trong những bài hát nổi tiếng của kho tàng âm nhạc cách mạng. Ít ai biết rằng, bài thơ gốc được sáng tác vào ngày 20/2/1979, khi cuộc chiến bảo vệ biên giới phía Bắc diễn ra được 3 ngày.

Anh ở Lào Cai
Nơi con sông Hồng chảy vào đất Việt
Tháng Hai, mùa này con nước
Lắng phù sa in bóng đôi bờ

Biết là em năm ngóng, tháng chờ
Cứ chiều chiều ra sông gánh nước
Nên ngày ngày cùng bạn bè lên chốt
Anh lại xuống sông Hồng cho thoả nỗi em mong

Đài báo gió mùa, em thương ở đầu sông
Đỉnh đồi cao chiến hào anh gặp rét
Biết mùa màng đồng quê chưa cấy hết
Tay em ngập dưới bùn, lúa có thẳng hàng không?

Giá chúng mình còn cái thuở dung dăng
Anh thả lá thuyền xuôi về dưới ấy
Em ra sông chắc là em sẽ thấy
Chỉ nỗi nhớ chúng mình đủ ấm mọi mùa đông.

Nhưng thơ ngây đâu còn ở chúng mình
Khi tổ quốc trao anh lên tuyến đầu chặn giặc
Khi biên cương trong anh đã trở thành máu thịt
Đạn lên nòng anh giữ ngọn nguồn sông

Nỗi nhớ cho em chưa viết được đôi dòng
Đạn quân thù cuồng điên bắn vào thị xã
Xe tăng thù nghiến mặt sông yên ả
Nhịp cầu thù chặt đứt chờ mong

Bão lửa này mang sức mạnh hờn căm
Phá cầu thù xé vụn xe tăng giặc
Giữa dòng sông ngàn xác thù ngã gục
Máu giặc loang ố cả một vùng

Thì hỡi em yêu ở cuối sông Hồng
Nếu gặp dòng sông ngàu lên sắc đỏ
Là niềm thương anh gửi về em đó
Qua màu nước sông Hồng, em hiểu chiến công anh”.

(Mặt trận Lào Cai - 20/2/1979).

Nha tho Duong soai 2.jpg

Nhà thơ Dương Soái từng xuất hiện trong chương trình "Giai điệu tự hào".

Nhà thơ Dương Soái sinh năm 1950 ở vùng quê chiêm trũng Hà Nam. Bước vào tuổi 18, nhà thơ thoát ly gia đình, gia nhập đoàn công nhân địa chất Hoàng Liên Sơn (Ngày nay thuộc địa phận hai tỉnh Lào Cai và Yên Bái).

Khi cuộc chiến tranh bảo vệ biên giới phía Bắc nổ ra, nhà thơ Dương Soái đang là phóng viên của Đài Phát thanh Hoàng Liên Sơn. Ông được ban lãnh đạo Đài cử lên mặt trận ngay trong tháng 2/1979. Tại nơi tạm nghỉ trong các trận đánh, ông đã được gặp các chiến sĩ và người dân vừa từ mặt trận trở về.

“Đến mặt trận, tôi gặp các đồng chí, chiến sĩ. Có người trở về sau trận đánh máu vẫn còn chảy ròng ròng ở viết thương. Người về trước, người về sau, nhưng trông thấy nhau là... khóc vì “tưởng mày chết rồi!”.

Khi biết tôi là nhà báo, các chiến sĩ nói với tôi rằng: “Anh là nhà báo, anh phải nói với mọi người rằng: Còn chúng em, thì còn biên giới”. Đặc biệt, ngay sau đó, các chiến sĩ nhờ tôi gửi những lá thư của họ về gia đình.

Người thì gửi những lá thư đã cho vào phong bì gián tem, người thì gửi lá thư vừa viết vội chưa kịp cho vào phong bì mà chỉ mới kịp gấp làm 3. Thậm chí, có người chỉ kịp xin tôi một tờ giấy để ghi vội vài dòng ngắn ngủi nhắn nhủ cho người thân ở nhà biết họ vẫn đang bình yên hoặc đưa cho tôi địa chỉ rồi nhờ tôi đánh điện về nhà báo tin họ vẫn còn sống.

Giai đoạn đó, phóng viên đi đưa tin không có phương tiện gì để truyền về ngoài trực tiếp về tại cơ quan. Vì vậy, sau khi thu đầy các cuốn băng về các mẩu chuyện - câu chuyện chiến đấu thì tôi trở về phố Lu - Lào Cai. Thời điểm đó, người ta dồn tất cả các loại tàu lại để chở những người sơ tán từ biên giới vào sâu trong nội địa.

Trong lúc ngồi chờ đoàn tàu tiếp theo ở ga phố Lu, tôi mới có thời gian lần dở những lá thư mà người nơi chiến trận đã gửi cho mình. Hoá ra, trong những lá thư đó, đa phần là địa chỉ ở Hà Sơn Bình, Hà Nam Ninh, Vĩnh Phú, Hải Hưng... tức toàn những cái tên ở phía cuối sông Hồng cả.

Điều này làm cho tôi dấy lên suy nghĩ, cuộc chiến này tập hợp rất nhiều con em ở dọc sông Hồng lên bảo vệ biên giới. Cộng với nỗi niềm của bản thân, một người cũng sinh ra bên cạnh sông Hồng... đã làm tôi cảm tác để viết nên bài thơ “Gửi em ở cuối sông Hồng”. Bài thơ sau đó được Hội Văn học Nghệ thuật Hoàng Liên Sơn in, sau đó báo Văn nghệ in”, nhà thơ Dương Soái kể.

Một năm sau, 1980, nhạc sĩ Thuận Yến tình cờ đọc được bài “Gửi em ở cuối sông Hồng”. Ông đã phổ nhạc cho bài thơ, trở thành bài hát nổi tiếng.

Nhà thơ Dương Soái kể, vài năm sau đó, ông mới gặp nhạc sĩ Thuận Yến. Nhạc sĩ họ Đoàn kể với nhà thơ rằng, trong một chuyến ngược lên biên giới sau chiến tranh, ông đã gặp vợ chồng một chiến sĩ.

Vợ ở Thái Bình, còn chiến sĩ đang chốt ở biên giới Bát Xát, phía con sông Hồng. Nhạc sĩ Thuận Yến được kể rằng, đó là người vợ trẻ, vừa lấy chồng thì chồng ra ngay biên giới. Ông bố giao cho chị phải lên biên giới để gặp chồng.

Duong soai.jpg

Nhà thơ Dương Soái đã lấy tên bài thơ "Gửi em ở cuối sông Hồng" để đặt tên cho tập thơ của mình.

Gặp hoàn cảnh như vậy, nhạc sĩ Thuận Yến rất xúc động nhưng lúc đó ông chưa viết được ra bài hát ấp ủ, mãi đến khi gặp bài thơ “Gửi em ở cuối sông Hồng” ca khúc mới ra đời.

Nhà thơ Dương Soái tâm sự: “Trong điều kiện chiến tranh ngày ấy, câu thơ: “Nơi con sông Hồng chảy vào đất Việt” có nghĩa đây là đất của ta, đất của chúng ta, của tôi - một lời tuyên ngôn “Nam quốc sơn hà...”.

Tuy nhiên, trong hoàn cảnh cụ thể của người chiến sĩ ở mặt trận Lào Cai, “Gửi em ở cuối sông Hồng” nhấn mạnh địa danh: Anh ở Lào Cai/ Nơi con sông Hồng chảy vào đất Việt. Nhưng Dương Soái vẫn biết ơn nhạc sĩ Thuận Yến đã sửa giúp 2 chữ "Lào Cai" trong bài thơ ra chữ "biên cương". Chính hai chữ "biên cương" mang một tầm rộng lớn hơn, phổ quát hơn, bay rộng hơn trên khắp dải biên cương Tổ quốc.

Cũng theo nhà thơ Dương Soái, đầu tiên nhạc sĩ Thuận Yến viết “Gửi em ở cuối sông Hồng” đơn ca theo bài thơ gốc của Dương Soái nhưng NSƯT Thanh Hương - vợ nhạc sĩ Thuận Yến đã bảo chồng phải viết song ca cho ca sĩ có đất để giao lưu nên nhạc sĩ đã biến “Gửi em ở cuối sông Hồng” thành bài song ca với 2/3 lời 2 trong ca khúc là của nhạc sĩ Thuận Yến.

Năm 1999, 20 năm sau khi “Gửi em ở cuối sông Hồng ra đời”, ca khúc đã được Bộ Tư lệnh Biên phòng trao giải thưởng Bài hát được các chiến sĩ bộ đội biên phòng bình chọn là hay nhất.

Nhà văn Hoàng Mạnh Quân - Hội Liên hiệp Văn học nghệ thuật tỉnh Yên Bái cho rằng: “Bài thơ “Gửi em ở cuối sông Hồng” của Dương Soái đã nói được tâm tư, tình cảm... của những người ở biên cương nói chung. Con sông Hồng chảy vào đất Việt vốn được nói nhiều trước đây nhưng khi chiến tranh nổ ra con sống lại mang một ý nghĩa rất khác.

Người ta cảm thấy tình cảm của những người ở biên cương gửi về người phương xa trong thời điểm “nước sôi lửa bỏng” có gì đó rất đỗi thiêng liêng, mãnh liệt... Nhất là tình yêu của những người lính đang ở biên cương bảo vệ tổ quốc gửi cho người yêu, người vợ của mình.

Cái đó đã đi sâu vào lòng người và dấy lên trong tâm hồn người ta những xúc cảm mạnh mẽ”. Bên cạnh “Gửi em ở cuối sông Hồng”, nhà thơ Dương Soái còn có nhiều bài thơ viết về cuộc chiến bảo vệ biên giới phía Bắc được đăng trên nhiều tờ báo, tạp chí…

Hà Tùng Long

MỚI NHẤT
Khi cuộc đời “thụi” ta nhiều cú, ta phải phản ứng thế nào?
Khi cuộc đời “thụi” ta nhiều cú, ta phải phản ứng thế nào?

(Dân trí) - Khi cuộc đời có những bất công, khi cuộc đời “thụi” cho ta nhiều cú đau điếng, ta phản ứng lại cuộc đời như thế nào? “BlacKkKlansman” sẽ trả lời câu hỏi ấy một cách đầy hài hước, dí dỏm.

Thứ ba, 19/02/2019 - 07:27

Dương Tử Quỳnh bị ngã mạnh, phải khâu 10 mũi
Dương Tử Quỳnh bị ngã mạnh, phải khâu 10 mũi

(Dân trí) - Nữ diễn viên của “Ngọa hổ tàng long” đã phải đến bệnh viện cấp cứu sau một cú ngã mạnh và phải khâu 10 mũi.

Thứ ba, 19/02/2019 - 07:25

Nghìn người dân đội nắng dự lễ khai hội đền Vua Mai
Nghìn người dân đội nắng dự lễ khai hội đền Vua Mai

(Dân trí) - Mặc dù thời tiết nắng nóng nhưng hàng nghìn người dân 4 xã, thị trấn thuộc huyện Nam Đàn (Nghệ An) đã tham gia đoàn rước linh vị Vua Mai Thúc Loan từ đền thờ đến khu mộ Vua Mai. Nhiều hoạt động văn hóa, thể thao cũng được diễn ra trong 2 ngày chính hội thu hút đông đảo du khách thập phương.

Thứ ba, 19/02/2019 - 06:18

“Tính mạng con người quan trọng hơn bất kỳ nghi lễ nào”
“Tính mạng con người quan trọng hơn bất kỳ nghi lễ nào”

(Dân trí) - Trước “công lệnh” buộc dừng nghi lễ cướp Phết trong lễ hội cướp Phết Hiền Quan năm nay của UBND huyện Tam Nông, Phú Thọ, hàng trăm trai làng Hiền Quan đã có hành động phản đối quá khích…

Thứ ba, 19/02/2019 - 06:11

Họa sĩ Lê Linh thắng kiện tác quyền Thần đồng đất Việt sau 12 năm
Họa sĩ Lê Linh thắng kiện tác quyền Thần đồng đất Việt sau 12 năm

(Dân trí) - Theo HĐXX, ông Linh là tác giả duy nhất của bộ truyện tranh Thần đồng đất Việt và bà Hạnh không phải là đồng tác giả. Từ đó, yêu cầu công ty Phan Thị chấm dứt việc tạo ra, sử dụng những biến thể khác nhau của các hình tượng do ông Linh sáng tạo.

Thứ hai, 18/02/2019 - 09:08

“Trước khi trở thành con dâu, tôi gọi danh ca Chế Linh bằng… anh”
“Trước khi trở thành con dâu, tôi gọi danh ca Chế Linh bằng… anh”

(Dân trí) - NSƯT Thanh Thanh Hiền tiết lộ, trước khi lấy ca sĩ Chế Phong, chị từng gọi danh ca Chế Linh bằng… anh. “Sau này, chơi với Chế Phong, tôi gọi bằng chú và rồi đùng một cái, ông trở thành… bố chồng”, nữ nghệ sĩ hài hước chia sẻ.

Thứ hai, 18/02/2019 - 03:40

Mai Phương: “Đa phần đàn ông thích trang điểm đều thuộc giới tính thứ ba”
Mai Phương: “Đa phần đàn ông thích trang điểm đều thuộc giới tính thứ ba”

(Dân trí) - “Đa phần đàn ông thích trang điểm đều thuộc giới tính thứ ba bởi vì nhu cầu làm đẹp hơi đặc biệt hơn một chút”, Mai Phương bày tỏ quan điểm.

Thứ hai, 18/02/2019 - 03:17

Nhiều cựu chiến binh khóc nức nở khi nghe kể về hoàn cảnh ra đời của “Thư về với mẹ”
Nhiều cựu chiến binh khóc nức nở khi nghe kể về hoàn cảnh ra đời của “Thư về với mẹ”

(Dân trí) - Nhiều cựu chiến binh đã không kìm được cảm xúc khi nghe nhạc sĩ Trương Quý Hải kể về hoàn cảnh ra đời và ôm cây đàn ghi-ta mộc mạc hát lại ca khúc “Thư về với mẹ” do ông sáng tác.

Thứ hai, 18/02/2019 - 02:10

Tột đỉnh vinh quang, tột cùng cô độc trong một cuộc đời
Tột đỉnh vinh quang, tột cùng cô độc trong một cuộc đời

(Dân trí) - Nếu “We Are the Champions”, “We Will Rock You” hay “Bohemian Rhapsody”... từng in dấu trong ký ức âm nhạc của bạn, vậy thì sao bạn có thể bỏ qua “Bohemian Rhapsody” - bộ phim điện ảnh “thua sát nút, thắng bất ngờ”… ngoạn mục nhất năm 2018?

Thứ hai, 18/02/2019 - 07:20

Tranh cãi chuyện dâng sao giải hạn, chuyện “cướp lộc” đầu năm
Tranh cãi chuyện dâng sao giải hạn, chuyện “cướp lộc” đầu năm

(Dân trí) - Đầu năm âm lịch là thời điểm diễn ra nhiều hoạt động lễ hội, văn hóa tâm linh, đó cũng là lúc những câu chuyện văn hóa đời thường bỗng trở nên nóng hổi. Năm nay, những bàn luận xoay quanh việc dâng sao giải hạn và “cướp lộc” đầu năm thu hút sự quan tâm lớn nhất.

Thứ hai, 18/02/2019 - 07:19

Người phụ nữ đẹp nhất thế giới xinh đẹp lạ lẫm
Người phụ nữ đẹp nhất thế giới xinh đẹp lạ lẫm

(Dân trí) - Nữ diễn viên “Aquaman” - người đẹp Amber Heard (32 tuổi) - mới đây đã thực hiện bộ ảnh đẹp một cách lạ lẫm cho tờ tạp chí Wonderland (Mỹ).

Thứ hai, 18/02/2019 - 07:17

Ý kiến trái chiều xoay quanh việc dừng cướp phết Hiền Quan
Ý kiến trái chiều xoay quanh việc dừng cướp phết Hiền Quan

(Dân trí) - Sau khi quyết định dừng hoạt động cướp phết truyền thống tại Lễ hội Phết Hiền Quan được UBND huyện Tam Nông đưa ra, nhiều thanh niên đã tỏ thái độ quá khích, vây kín BTC Lễ hội yêu cầu được “cướp phết”.

Chủ nhật, 17/02/2019 - 10:46

ĐÁNG QUAN TÂM
Đông đảo du khách đến với Ngày thơ Việt Nam
Đông đảo du khách đến với Ngày thơ Việt Nam

(Dân trí) - Dù thời tiết không thuận lợi, trời đổ mưa sáng ngày 17/2 (tức ngày 13 tháng Giêng) nhưng đông đảo người yêu thơ vẫn có mặt từ sớm tham dự Lễ khai mạc Ngày Thơ Việt Nam lần thứ XVII tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Hà Nội.

Chủ nhật, 17/02/2019 - 02:15

"Chạy sô” đi lễ thật nhiều chùa là do tâm tham lam và mê tín quá lớn?
"Chạy sô” đi lễ thật nhiều chùa là do tâm tham lam và mê tín quá lớn?

(Dân trí) - Các chuyên gia cho rằng, không phải cứ đi lễ thật nhiều chùa, đền, phủ, miếu… là sẽ được nhiều tài lộc, may mắn. Thậm chí, bỏ việc để “chạy sô” đi lễ còn được xem là tham lam và mê tín.

Chủ nhật, 17/02/2019 - 02:13

Hàng vạn du khách đội mưa nghe hát quan họ ở Hội Lim
Hàng vạn du khách đội mưa nghe hát quan họ ở Hội Lim

(Dân trí) - Đến hẹn lại lên, ngày 17/2 (tức 13 tháng giêng âm lịch), hàng vạn người dân quanh vùng và du khách thập phương đã đổ về đồi Lim (thị trấn Lim, huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh) để chơi hội và nghe các làn điệu dân ca quan họ.

Chủ nhật, 17/02/2019 - 01:39

“Hát cho người còn sống” sau 40 năm cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc
“Hát cho người còn sống” sau 40 năm cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc

Làm cho cuộc sống tươi đẹp hơn để xứng đáng với cái giá của chiến tranh có lẽ là lời nhắn nhủ của những người đã hóa thành thành lũy bất tử cho tổ quốc.

Chủ nhật, 17/02/2019 - 10:19

Phi cơ riêng bị rơi lốp, Jennifer Aniston gặp trục trặc khi mừng tuổi 50
Phi cơ riêng bị rơi lốp, Jennifer Aniston gặp trục trặc khi mừng tuổi 50

(Dân trí) - Phi cơ riêng chở nữ diễn viên Jennifer Aniston và Courteney Cox tới Mexico mới đây đã buộc phải hạ cánh khẩn cấp tại California (Mỹ) vì sự cố rơi lốp trong quá trình cất cánh. Chuyến bay vốn được thực hiện để kỷ niệm sinh nhật lần thứ 50 của Jennifer Aniston.

Chủ nhật, 17/02/2019 - 10:14

Công bố 17 di sản được công nhận di sản phi vật thể quốc gia
Công bố 17 di sản được công nhận di sản phi vật thể quốc gia

(Dân trí) - Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Ngọc Thiện đã ký ban hành Quyết định công bố danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, đợt XXVI.

Chủ nhật, 17/02/2019 - 10:13

Sẽ phát 10.000 lá ấn tại lễ hội Đền Trần
Sẽ phát 10.000 lá ấn tại lễ hội Đền Trần

(Dân trí) - Để phục vụ nhân dân và du khách thập phương đến tham dự lễ khai ấn Đền Trần xã Hà Dương, huyện Hà Trung (Thanh Hóa) năm Kỷ Hợi 2019, ban tổ chức đã chuẩn bị 10.000 lá ấn để phát ra trong đêm khai lễ.

Chủ nhật, 17/02/2019 - 08:02

Báo Anh giới thiệu chùm ảnh tuyệt đẹp về Việt Nam
Báo Anh giới thiệu chùm ảnh tuyệt đẹp về Việt Nam

(Dân trí) - Mới đây, tờ tin tức Daily Mail (Anh) đã đăng tải chùm ảnh đẹp giới thiệu cảnh quan đất nước Việt Nam. Bài đăng của Daily Mail đã thu hút hàng trăm lượt chia sẻ và nhiều bình luận thể hiện sự sửng sốt của độc giả trước phong cảnh thiên nhiên quá đỗi tươi đẹp ở Việt Nam.

Chủ nhật, 17/02/2019 - 06:57

Tái diễn cảnh tranh cướp bạo lực, Hội Phết Hiền Quan 2019 bị dừng tổ chức
Tái diễn cảnh tranh cướp bạo lực, Hội Phết Hiền Quan 2019 bị dừng tổ chức

(Dân trí) - Được biết, ngay trong ngày tổ chức đầu tiên, 12 tháng Giêng, cảnh tượng hỗn loạn, tranh cướp phết tại Hội Phết Hiền Quan (huyện Tam Nông, Phú Thọ) tiếp tục xảy ra.

Thứ bảy, 16/02/2019 - 10:28

“Chiến binh Báo Đen” có xứng đáng là Phim hay nhất?
“Chiến binh Báo Đen” có xứng đáng là Phim hay nhất?

(Dân trí) - Lần đầu tiên trong lịch sử điện ảnh có một phim siêu anh hùng được đề cử ở hạng mục Phim hay nhất tại giải Oscar. Liệu ưu ái này có thực sự xứng đáng?

Thứ bảy, 16/02/2019 - 08:08

Thí sinh Người đẹp Kinh Bắc trình diễn bốc lửa với bikini
Thí sinh Người đẹp Kinh Bắc trình diễn bốc lửa với bikini

(Dân trí) - 26 thí sinh lọt vòng chung kết cuộc thi Người đẹp Kinh Bắc vừa “khoe” số đo 3 vòng nóng bỏng khi trình diễn bikini trước ống kính.

Thứ bảy, 16/02/2019 - 03:09

Dòng người tấp nập đổ về lễ Hội vùng Lim
Dòng người tấp nập đổ về lễ Hội vùng Lim

(Dân trí) - Ngày 16/2 (tức 12/1 Kỷ Hợi), rất đông du khách từ khắp mọi miền đổ về trẩy hội vùng Lim, huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh. Hàng loạt trò chơi dân gian độc đáo đã diễn ra như thi dệt vải, đu tiên, vật, đập niêu, bịt mắt bắt dê, cờ người..., các chòi hát quan họ, cửa đình, cửa chùa vang lên những câu ca của các liền anh, liền chị.

Thứ bảy, 16/02/2019 - 11:41