Chủ nhật 26/02/2017 - 05:00

Độc đáo lễ cấp sắc của người Dao Quần Chẹt ở Thanh Hóa

Dân trí Lễ cấp sắc là một trong những nghi lễ đặc sắc trong cộng đồng dân tộc Dao ở Việt Nam nói chung và người Dao Quần chẹt ở xã Cẩm Châu (Cẩm Thủy, Thanh Hóa) nói riêng. Nghi lễ cấp sắc của người Dao đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công bố là Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia năm 2013.

Cuộc sống hiện đại với nhiều đổi thay đã khiến bản sắc văn hóa của nhiều dân tộc dần mai một. Tuy nhiên, đồng bào dân tộc Dao miền Tây xứ Thanh luôn có ý thức gìn giữ và bảo tồn lễ cấp sắc - một nghi lễ không thể thiếu để công nhận sự trưởng thành của người đàn ông dân tộc Dao.

Những người phụ nữ trong gia đình người Dao có trách nhiệm chuẩn bị những mâm cỗ để cúng trong ngày lễ cấp sắc
Những người phụ nữ trong gia đình người Dao có trách nhiệm chuẩn bị những mâm cỗ để cúng trong ngày lễ cấp sắc

Đồng bào Dao ở Thanh Hóa có hai nhóm chính là Dao tiền cư trú ở vùng núi cao, tập trung chủ yếu ở Mường Lát và Dao Quần chẹt sinh sống chủ yếu ở một số làng thuộc huyện Cẩm thủy. Người Dao ở Thanh Hóa hiện có khoảng trên 7000 người.

Lễ cấp sắc là Theo tiếng địa phương, cấp sắc được gọi là “quá tang” hay “quá tăng” có nghĩa là trải qua lễ soi đèn, soi sáng người được thụ lễ trong tiến trình cấp sắc. Lễ cấp sắc thường diễn ra vào dịp cuối năm hoặc tháng Giêng (âm lịch) gồm có nhiều bậc như 3 đèn, 7 đèn và 12 đèn. Ông thầy trong lễ cấp sắc phải là thầy cao tay, ngày tháng cấp sắc được chọn rất cẩn thận, phải là ngày hợp tuổi và đẹp. Người được cấp sắc cũng phải thuần thục các nghi lễ trong các bản sắc. Trước khi hành lễ, người cấp sắc phải kiêng khem như không được ăn những thứ dùng để cúng, không chửi bậy, không được quan hệ vợ chồng hay tơ tưởng đến nữ giới.

Do tổ chức lễ trên phạm vi làng xã rất tốn kém nên người Dao một số nơi thường để đến khi kết hôn xong mới làm lễ cấp sắc và cho phép anh em trong nhà hoặc họ hàng thân thiết được tổ chức lễ cấp sắc cùng một lúc.

Cũng tùy theo kinh tế trong gia đình mà lễ cấp sắc có thể làm sớm hay muộn. Nhiều trường hợp gia đình khó khăn đến khi có con cái lấy vợ, lấy chồng rồi mới có thể làm cho mình lễ cấp sắc. Nhưng dù khó khăn đến mấy, người đàn ông bắt buộc trong đời phải làm lễ cấp sắc nếu không theo quan niệm của người Dao thì chưa cấp sắc thì chưa được công nhận và khi chết sẽ không được cúng.

Trong ngày lễ cấp sắc, sẽ rất đông anh em, họ hàng đến để chứng kiến và ăn cỗ
Trong ngày lễ cấp sắc, sẽ rất đông anh em, họ hàng đến để chứng kiến và ăn cỗ

Bà Dương Thị Hiền (63 tuổi, xã Cẩm Bình, huyện Cẩm Thủy) chia sẻ: “Nhà tôi có hai con trai, thằng lớn đã được làm lễ cấp sắc năm ngoái rồi chỉ còn thằng em là chưa làm được. Do để làm được lễ cấp sắc vô cùng tốn kém nên phải để kinh tế ổn định mới làm. Thời chúng tôi nghèo đói nên hầu hết khi sinh con đẻ cái nuôi chúng lớn dựng vợ gả chồng xong, bố mới làm được cái lễ cấp sắc. Nhưng những năm gần đây, kinh tế không còn khó khăn như trước nên đàn ông người Dao chúng tôi bây giờ được làm lễ cấp sắc sớm. Nhiều người chỉ cần lấy vợ xong vài năm là có thể làm được lễ cấp sắc rồi”.

“Trong mỗi lễ cấp sắc thường có 6 thầy cúng, trong đó có 3 thầy chính và 3 thầy phụ. Thầy chính thứ nhất (thầy cả) thường mặc áo thêu hình rồng và nhiều họa tiết trang trí, thầy thứ 2 mặc áo màu vàng, thầy thứ 3 mặc áo màu đỏ. Trong suốt quá trình thực hiện nghi lễ, 3 thầy phụ có trách nhiệm giúp các thầy chính mặc áo và thay áo” - ông Dương Kim Khang (73 tuổi, xã Cẩm Bình, Cẩm Thủy) cho biết.

Người Dao quan niệm, trong lễ cấp sắc không thể thiếu hai thứ để cúng đó là đầu lợn và gà. Nguyên liệu để làm một lễ cấp sắc bao gồm: gạo nếp làm bánh, làm oản; lợn, rượu, gà lễ, vàng tiền… và không thể thiếu bộ quần áo của người đàn ông dân tộc Dao. Tuy nhiên, ngoài các lễ vật, còn chuẩn bị thêm lương thực, thực phẩm và vài mươi lít rượu ngon để khao họ mạc, bạn bè và mọi người. Trung bình mỗi gia đình để tổ chức được một lễ cấp sắc cũng phải mất 3-4 tạ lợn và khoảng chục con gà trở lên. Trong những ngày lễ thì mời anh em, họ hàng đến chứng kiến và ăn cỗ.

Một cảnh trong nghi lễ cấp sắc của người Dao
Một cảnh trong nghi lễ cấp sắc của người Dao

Lễ cấp sắc thường diễn ra trong 3 ngày. Trong ba ngày này, người đàn ông được cấp sắc không được ngủ mà phải thức cả ngày cả đêm. Ngày thứ nhất, lễ cấp sắc diễn ra ở ngoài trời. Ngày thứ 2 người thụ lễ vào nhà để nghe thầy cả đọc các loại sách cúng, thầy cả đọc lệnh cấp sắc, được các thầy dạy múa chuông, múa sa ma,… lúc này người thụ lễ đã trở thành con người mới cả về thể xác và tâm hồn. Ngày cuối cùng, người đã được công nhận là con cháu Bàn Vương tiến hành tạ ơn tổ tiên theo đúng nghi lễ. Kết thúc lễ cấp sắc , người đàn ông sẽ nhận được một mảnh giấy do thầy cúng trao chứng nhận đã được cấp sắc rồi.

Mảnh giấy chứng nhận này được người Dao quan niệm không thể để cho ai xem ngoài hai vợ chồng và thầy cúng. Họ sẽ cất cẩn thận ở trong rương, trong hòm, khi có công việc gì cần thiết liên quan mới lấy ra.

Đối với người đàn ông dân tộc Dao, lễ cấp sắc đánh dấu bước ngoặt lớn trong cuộc đời, từ đó trở thành người có tâm, có đức, biết lẽ phải trái ở đời, hướng tới việc thiện, không làm điều ác, được coi là người đàn ông đã trưởng thành có đủ thẩm quyền tham gia các công việc của cộng đồng.

Lễ cấp sắc giúp con người nhận thức đúng đắn về bản thân, về cách sống có nhân cách, có đạo đức, có trách nhiệm đối với gia đình và xã hội. Không những vậy, còn thể hiện khát vọng của người Dao về một cuộc sống sung sướng, ấm no và hạnh phúc, chứa đựng những giá trị nhân bản mang tính hướng thiện và có ý nghĩa giáo dục vô cùng sâu sắc sâu sắc, thắt chặt tình đoàn kết, tinh thần tương thân tương ái của đồng bào Dao ở Việt Nam.

Nguyễn Thùy

MỚI NHẤT
Sandra gửi lời chào khán giả Việt Nam
Sandra gửi lời chào khán giả Việt Nam

(Dân trí) - Trước đêm nhạc sắp được tổ chức tại Việt Nam, nữ hoàng nhạc pop một thuở của Đức - Sandra - đã gửi lời chào tới công chúng Việt Nam trong một đoạn clip ngắn và hứa hẹn: “Tất cả chúng ta sẽ có một đêm tuyệt vời, một show diễn tuyệt vời”.

Thứ hai, 27/02/2017 - 09:00

9 chi tiết đắt giá bị máy quay tại lễ trao giải Oscar giấu kín
9 chi tiết đắt giá bị máy quay tại lễ trao giải Oscar giấu kín

(Dân trí) - Những chi tiết bị “giấu nhẹm” tại lễ trao giải Oscar lại là những chi tiết đắt giá, thú vị nhất.

Thứ hai, 27/02/2017 - 08:29

“Break The Floor” - Cuộc chơi tuyệt vời của cảm xúc
“Break The Floor” - Cuộc chơi tuyệt vời của cảm xúc

(Dân trí) - ​Lần đầu tiên, vòng chung kết Break the floor khu vực Châu Á được diễn ra tại Việt Nam. TP.HCM tối 25-2, trận chung kết nóng bỏng đã thu hút 3000 bạn trẻ tới tham dự. Hàn Quốc giành chức vô địch Châu Á bước vào vòng chung kết thế giới tại Pháp sắp tới.

Thứ hai, 27/02/2017 - 08:00

Đông - Tây kết hợp đêm Haute Couture Tuần lễ thời trang VN
Đông - Tây kết hợp đêm Haute Couture Tuần lễ thời trang VN

(Dân trí) - NTK Minh Hạnh đã hô biến thổ cẩm Hà Giang thành những bộ trang phục sang trọng. NTK Duy Nguyễn sử dụng những chất liệu mây và cói của làng nghề đan Kim Sơn, Ninh Bình. Trong khi đó, chất liệu thổ cẩm và lụa đính kim sa đã giúp NTK Chu La kết nối giữa đông và tây.

Thứ hai, 27/02/2017 - 03:00

Hàng ngàn người đội mưa khai hội đền Đức Hoàng
Hàng ngàn người đội mưa khai hội đền Đức Hoàng

(Dân trí) - Từ ngày 30/1 và 1/2 (Âm lịch), tại huyện lúa Yên Thành, Nghệ An đã diễn ra lễ hội đền Đức Hoàng. Lễ hội nhằm nhớ công lao của Sát Hải Đại vương Hoàng Tá Thốn và để cầu tài, cầu lộc và bình an cho một năm.

Thứ hai, 27/02/2017 - 01:00

Sẽ thế nào nếu bạn bị cầm giữ trong đá tảng suốt 7 ngày?
Sẽ thế nào nếu bạn bị cầm giữ trong đá tảng suốt 7 ngày?

(Dân trí) - Một nghệ sĩ tự cầm giữ mình bên trong đá tảng suốt một tuần, tính đến thời điểm này, anh đã trải qua được một nửa hành trình.

Chủ nhật, 26/02/2017 - 09:22

Đoàn môtô phân khối lớn diễu hành tưởng nhớ Trần Lập
Đoàn môtô phân khối lớn diễu hành tưởng nhớ Trần Lập

(Dân trí) - Sáng 26/2, MC Anh Tuấn dẫn đầu đoàn 160 môtô phân khối lớn diễu hành trên đường phố Hà Nội để tưởng nhớ Trần Lập, trước show nhạc dành cho cố nhạc sĩ linh hồn của ban nhạc Bức Tường sẽ diễn ra tối cùng ngày.

Chủ nhật, 26/02/2017 - 02:59

Điều ít biết về 3 BTV, MC 9x gây nhiều ấn tượng của VTV
Điều ít biết về 3 BTV, MC 9x gây nhiều ấn tượng của VTV

(Dân trí) - BTV Mai Ngọc, MC Công Tố và MC Thuỳ Linh là 3 gương mặt 9x gây được nhiều ấn tượng đối với khán giả truyền hình khi dẫn dắt các chương trình trên VTV. Điều đặc biệt là cả 3 gương mặt này đều có rất trẻ trung, xinh đẹp và tài năng.

Chủ nhật, 26/02/2017 - 11:30

Nón lá, thổ cẩm Việt Nam, vải Nhật Bản lên sàn diễn thời trang
Nón lá, thổ cẩm Việt Nam, vải Nhật Bản lên sàn diễn thời trang

(Dân trí) - Thổ cẩm làng Teng với veston tưởng chừng không ăn nhập vậy mà NTK Việt Nam Duy Nguyễn đã tạo nên một định nghĩa mới về thời trang. NTK Minh Hạnh lại đầu tư khá mạnh cho BST bằng chất liệu Hakata Ori, Nhật Bản với quyết tâm khám phá hết những chất liệu dệt tay trên thế giới.

Chủ nhật, 26/02/2017 - 10:41

Oscar: Phim kinh điển “đốn tim” nhờ biểu cảm trẻ thơ
Oscar: Phim kinh điển “đốn tim” nhờ biểu cảm trẻ thơ

(Dân trí) - Phim được đề cử Oscar thường mang nặng tính nghệ thuật hàn lâm, khó xem, khó cảm; nhưng những em bé này đã “mềm hóa” các câu chuyện điện ảnh ấy, khiến người xem phải “xuýt xoa” vì sự dễ thương “đốn tim”.

Chủ nhật, 26/02/2017 - 08:36

Lập Kỷ lục Guinness Thế giới với 51 lần phẫu thuật thẩm mỹ
Lập Kỷ lục Guinness Thế giới với 51 lần phẫu thuật thẩm mỹ

(Dân trí) - Với 51 lần phẫu thuật thẩm mỹ, người đàn ông này đang đứng trước cơ hội được xuất hiện trong sách Kỷ lục Guinness Thế giới với danh hiệu “Người trải qua nhiều cuộc phẫu thuật thẩm mỹ nhất”.

Chủ nhật, 26/02/2017 - 06:47

Khi Facebook trở thành công cụ “choảng” nhau của sao Việt
Khi Facebook trở thành công cụ “choảng” nhau của sao Việt

(Dân trí) - Ngạn ngữ phương Tây từng có một câu đại ý là đã xem nhau là bạn bè, có gì chưa phải hãy ghé vào tai nhau mà nói. Tuy nhiên, trong giới showbiz Việt điều này có vẻ như vô cùng khó. Vì lẽ đó mà càng ngày càng có nhiều cuộc “khẩu chiến” đẩy hình ảnh của các sao Việt đi xuống trong lòng người hâm mộ.

Chủ nhật, 26/02/2017 - 06:00

ĐÁNG QUAN TÂM
Xuất bản 100 truyện ngắn khi 1.000 cây cổ thụ tròn… 100 tuổi
Xuất bản 100 truyện ngắn khi 1.000 cây cổ thụ tròn… 100 tuổi

(Dân trí) - Cho tới khi 1.000 cây non vừa mới được trồng đều đã trở thành những cây cổ thụ 100 năm tuổi, bạn mới được đọc những truyện ngắn này.

Chủ nhật, 26/02/2017 - 02:00

Nữ sĩ Xuân Quỳnh chính thức được xét Giải thưởng Hồ Chí Minh
Nữ sĩ Xuân Quỳnh chính thức được xét Giải thưởng Hồ Chí Minh

(Dân trí) - Ngày 23/2 vừa qua, đại diện gia đình của cố nữ sĩ Xuân Quỳnh đã có đơn đề nghị Thủ tướng Chính phủ xem xét hồ sơ xét tặng “Giải thưởng Hồ Chí Minh” do đã xin được Giấy xác nhận Giải thưởng của Hội Nhà văn Việt Nam năm 1982- 1983.

Chủ nhật, 26/02/2017 - 01:00

Quảng Trị: Vùng quê lưu giữ nhiều sắc phong cổ thời nhà Nguyễn
Quảng Trị: Vùng quê lưu giữ nhiều sắc phong cổ thời nhà Nguyễn

(Dân trí) - Trải qua bao biến cố lịch sử cùng với những tác động xấu của thiên tai nhưng các thệ hệ người dân làng Trung Yên, xã Triệu Độ, huyện Triệu Phong vẫn lưu giữ các bản sắc phong của các triều vua Nguyễn hết sức cẩn thận. Những sắc phong này được xem là “báu vật” vô giá của tiền nhân truyền lại.

Thứ bảy, 25/02/2017 - 03:00

Đã tìm ra chiếc váy hoàn hảo nhất trên thảm đỏ
Đã tìm ra chiếc váy hoàn hảo nhất trên thảm đỏ

(Dân trí) - Đây được xem là chiếc váy có thiết kế hoàn hảo nhất, chứa đựng những điểm ưu việt nhất mà các người đẹp điện ảnh kỳ vọng.

Thứ bảy, 25/02/2017 - 01:20

Hàng nghìn nhánh lau rừng được mang lên sàn diễn thời trang Việt Nam
Hàng nghìn nhánh lau rừng được mang lên sàn diễn thời trang Việt Nam

(Dân trí) - Hàng nghìn cành lau được chuyển từ núi rừng Bắc Kạn về để làm cảnh trí cho sàn diễn thời trang thu đông năm nay. Khán giả vừa bước vào trường quay mà ngỡ như mình lạc vào rừng lau xứ nhiệt đới.

Thứ bảy, 25/02/2017 - 11:31

Oscar: 9 bí mật của những Phim hay nhất
Oscar: 9 bí mật của những Phim hay nhất

(Dân trí) - Những bộ phim được đề cử ở hạng mục Phim hay nhất tại giải Oscar 2017 đều có những bí mật nhỏ thú vị. Hãy cùng khám phá trước thời khắc cái tên chiến thắng được xướng lên.

Thứ bảy, 25/02/2017 - 11:00

Từ tiếng cười “dễ dãi” của Trấn Thành: Duyên, vụng cách nhau… một ly?
Từ tiếng cười “dễ dãi” của Trấn Thành: Duyên, vụng cách nhau… một ly?

(Dân trí) - Vì tiếng cười thiếu tiết chế trên ghế nóng trong một chương trình gameshow giải trí mà Trấn Thành bị dư luận chỉ trích “cười dễ dãi”. Trong khi đó BTV Hoài Anh vô tình bật cười ở chương trình đòi hỏi sự nghiêm túc thì nhận lại nhiều… lời khen!

Thứ bảy, 25/02/2017 - 08:27

Bật cười với bộ ảnh hài hước về các siêu anh hùng
Bật cười với bộ ảnh hài hước về các siêu anh hùng

(Dân trí) - Diệp Vấn đấu Tony Stark, Lý Tiểu Long “chiến” Người Sắt, hay câu chuyện tình cảm không ngờ xảy ra giữa Người Sắt và Đại úy Mỹ Captain America, đó là những “giấc mơ hoang đường” nhất mà người yêu điện ảnh có thể thể hình dung ra…

Thứ bảy, 25/02/2017 - 07:58

“The Voice” Mỹ: Thời trang của nữ giám khảo “gây sốc” nhất
“The Voice” Mỹ: Thời trang của nữ giám khảo “gây sốc” nhất

(Dân trí) - Mỗi lần xuất hiện trong chương trình “The Voice” Mỹ, Miley Cyrus đều khiến người xem “choáng váng” bởi những lựa chọn thời trang “không giống ai”.

Thứ bảy, 25/02/2017 - 06:00

Câu chuyện cảm động về bức tượng Oscar chu du thế giới
Câu chuyện cảm động về bức tượng Oscar chu du thế giới

(Dân trí) - Có một bức tượng Oscar đã đi 5 triệu km, được gần 400.000 người chạm tay, khiến vàng mạ trên tượng bong tróc “lả tả”. Những con số này được cộng nhẩm bởi một người đàn ông mắc chứng tự kỷ - người đã truyền cảm hứng cho Phim hay nhất của giải Oscar.

Thứ bảy, 25/02/2017 - 02:00

Lễ hội Áo dài TPHCM 2017: Cách tân vẫn giữ được tính truyền thống!
Lễ hội Áo dài TPHCM 2017: Cách tân vẫn giữ được tính truyền thống!

(Dân trí) - Trong lễ hội áo dài năm nay sẽ có nhiều mẫu áo dài cách tân. Theo ông Bùi Tá Hoàng Vũ - Giám đốc Sở Du lịch TPHCM, áo dài cách tân phù hợp với sự năng động trong công việc hàng ngày. Tuy nhiên, ông khẳng định là áo dài cho dù cách tân thế nào đi chăng nữa thì cũng phải toát lên được tính truyền thống, thể hiện sự duyên dáng và kín đáo...

Thứ bảy, 25/02/2017 - 01:00

Lý Hùng chia sẻ kỷ niệm khi đóng phim “Thăng Long đệ nhất kiếm”
Lý Hùng chia sẻ kỷ niệm khi đóng phim “Thăng Long đệ nhất kiếm”

(Dân trí) - Từng có 2 tháng ở cùng với đạo diễn Lý Mộng Hoàng trong suốt thời gian quay phim Tráng sĩ bồ đề hay được đạo diễn tận tình chỉ dẫn cảnh quay phim Thăng Long đệ nhất kiếm... Những kỷ niệm dù đã hơn 20 năm nhưng diễn viên Lý Hùng vẫn nhớ mãi khi nhắc đến vị đạo diễn tài năng vừa qua đời.

Thứ sáu, 24/02/2017 - 03:23