“Giải cứu” nghệ thuật truyền thống: “Khát” học viên, bị khán giả quay lưng (Kỳ 1)

Vắng người xem, thiếu người hiểu, nguy cơ mai một thất truyền, làn sóng hiện đại lấn át, chật vật tuyển sinh, “già hóa” sân khấu… là thực trạng đáng báo động đối với nghệ thuật truyền thống hiện nay.

“Nhạt” với nghệ thuật dân tộc


Các loại hình VHNT dân gian vẫn chỉ dựa vào các thành viên “lão làng”, quen mặt làm nòng cốt. Ảnh: LĐ

Các loại hình VHNT dân gian vẫn chỉ dựa vào các thành viên “lão làng”, quen mặt làm nòng cốt. Ảnh: LĐ

Có thể nói, hiện, văn hóa nghệ thuật truyền thống đang ở thế yếu. Các loại hình văn hóa nghệ thuật dân gian không thu hút thanh niên bởi thiếu sự định hướng, không nhiều sân chơi bổ ích. Bên cạnh đó, sự bùng nổ các phương tiện nghe nhìn với các loại hình nghệ thuật mới đang tác động mạnh đến nhận thức của thế hệ trẻ.

Một ví dụ: Liên hoan Độc tấu và Hòa tấu nhạc cụ dân tộc tại Thanh Hóa (2017), các nhà hát vẫn chỉ dựa vào các thành viên “lão làng”, quen mặt làm nòng cốt. Đây là một trong những sân chơi có quy mô toàn quốc, 3 năm được tổ chức một lần nhưng đáng buồn thay khi vẫn vắng bóng tài năng nguồn.

Hàng loạt chương trình truyền hình có nhiều gameshow đặc sắc mua bản quyền của nước ngoài, phát sóng ở khung giờ “vàng” nhanh chóng nhận sự quan tâm của giới trẻ. Trong khi đó, chương trình trò chơi hay thi thố tài năng cho các loại hình nghệ thuật truyền thống lại nghèo nàn về phần kịch bản, vì vậy có chăng cũng chỉ thu hút khán giả trung tuổi.

Nhà nghiên cứu âm nhạc Nguyễn Quang Long đánh giá, thực tế thì chúng ta vẫn chưa có nhiều cách để đưa nghệ thuật truyền thống đến với công chúng, đặc biệt là giới trẻ một cách hữu hiệu.

“Tôi cho rằng, còn thiếu sự đổi mới, thiếu một số yếu tố để tạo cho nghệ thuật truyền thống có đủ sức hấp dẫn. Một mặt khác, trong xu hướng thế giới hiện đại, nghệ thuật truyền thống cũng cần có những thay đổi cả về nghệ thuật cũng như phương thức hoạt động, cùng với đó là một chiến lược mới có thể đưa nghệ thuật truyền thống đi vào đời sống tinh thần” - ông Nguyễn Quang Long nói.

Cùng đồng quan điểm, NSƯT Thanh Ngoan - GĐ Nhà hát Chèo Việt Nam thẳng thắn cho biết, vài năm gần đây đã có nhiều chuyển biến trong truyền thông về nghệ thuật truyền thống nhưng điều đó vẫn chưa đủ. Cần có kênh truyền hình chính thống, đầu tư cả về kinh phí và sức lực để người Việt hiểu văn hóa Việt. Đặc biệt, ngành du lịch là một kênh rất phù hợp nhưng nếu hướng dẫn viên chỉ giới thiệu thôi thì không hiệu quả. Hướng dẫn viên du lịch cần am hiểu về các loại hình nghệ thuật đặc trưng của điểm đến mới có thể lan tỏa kiến thức đến với đông đảo quần chúng.

Cơ sở đào tạo “khát” học viên

Một vài năm gần đây, giới văn nghệ sĩ ở lĩnh vực nghệ thuật truyền thống rất mừng khi nhiều đề án được đưa ra để triển khai như Đề án bảo tồn và phát huy nghệ thuật biểu diễn truyền thống; Quy hoạch tổng thể phát triển nghệ thuật biểu diễn năm 2020, định hướng 2030; Đào tạo bồi dưỡng nhân lực văn hóa nghệ thuật ở nước ngoài đến năm 2030… Tuy nhiên, những đề án này theo thời gian vẫn chưa cho thấy dấu hiệu khởi sắc. Mặc dù đã tích cực tìm kiếm, huy động “đầu vào” nhưng hầu hết các cơ sở đào tạo vẫn nằm ở tình trạng chung “khát” học viên.

NSƯT Thu Huyền - Phó GĐ Nhà hát Chèo Hà Nội cho rằng, các bộ môn nghệ thuật truyền thống như tuồng, chèo hay cải lương… không những khó về mặt chuyên môn mà còn khó cả về mặt cảm thụ. Đây là những bộ môn đòi hỏi người học phải có độ am hiểu tương đối về văn hóa, lịch sử, xã hội… và hơn hết là tình yêu với nghề. Chính vì vậy, các cơ sở đào tạo không những phải chật vật tuyển sinh mà còn phải chọn lọc rất kỹ càng trong số ít ỏi những hồ sơ đăng ký thi tuyển.

Theo NSƯT Thu Huyền, chương trình giảng dạy các bộ môn nghệ thuật truyền thống ở Việt Nam không gợi được niềm đam mê cho sinh viên, vẫn chú trọng lý thuyết mà xem nhẹ thực hành. “Hiện số lượng học sinh theo đuổi nghệ thuật truyền thống rất ít. Có lẽ do mảng này không có bề nổi, khó nổi tiếng so với dòng nhạc hiện đại. Hơn nữa, nghệ thuật truyền thống có độ khó cao, thường là nghệ thuật tổng hợp, đòi hỏi sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa hát, diễn xuất, hình thể, vũ đạo… Với đặc thù như vậy, cộng với tâm lý thích nổi tiếng nhanh cũng như đầu ra khó khăn khiến cho nghệ thuật truyền thống ít thu hút lớp trẻ” - NSƯT Thu Huyền nhìn nhận.

Bên cạnh đó, nhiều nghệ sĩ khá bức xúc khi trước chế độ, chính sách về giảng viên chưa hợp lý. “Như tôi là cộng tác viên giảng dạy, đã có chế độ ưu tiên hơn so với giảng viên trong trường, nhưng 60 tiết học cũng chỉ được trả khoảng 2 triệu đồng” - NSƯT Thu Huyền chia sẻ.

NSƯT Thanh Ngoan có quan điểm: “chính sách tinh giản biên chế cũng gây khó cho việc giữ chân người học. Cần tinh giản biên chế nhưng với nghệ thuật truyền thống phải có sự quan tâm hơn. Nhiều em sau khi đã “lên hình lên khối” vẫn bỏ nghề vì không có biên chế, lương thấp… Vì vậy, chúng ta nên chọn lọc trúng và đúng những loại hình nghệ thuật để gìn giữ, đảm bảo đầu ra, tạo tâm lý yên tâm cho người theo học và làm nghề”.

Nhà nghiên cứu âm nhạc Nguyễn Quang Long: “Nhu cầu và lợi ích, cần có sự cân bằng”

“Với bộ môn nghệ thuật truyền thống luôn cần phải có những chính sách và sự bảo trợ của Nhà nước. Một trong những lý do chính mà sinh viên đến với ngành ngày càng ít là ngoài việc cần có một sự kiên trì để trải qua quá trình học tập bài bản thì cơ hội để tìm kiếm được một công việc tốt, thu nhập cao vẫn là một điều khiến người theo học nghệ thuật truyền thống khó đạt được. Để thay đổi điều này, cần có chiến lược bài bản cũng như sự quan tâm, đầu tư của các cấp quản lý. Và trên hết, giáo dục thẩm mỹ, nghệ thuật phải được nhìn nhận một cách nghiêm túc, mới mong cải thiện và thu hút lớp trẻ ở những thế hệ sau”.

Theo Mai Châu - Khánh Hạ

LĐO

MỚI NHẤT
Mặc trang phục “Quái nhân” đi xem phim, thanh niên bị cảnh sát bắt giữ
Mặc trang phục “Quái nhân” đi xem phim, thanh niên bị cảnh sát bắt giữ

(Dân trí) - Hai “fan cứng” của siêu anh hùng quái nhân Deadpool đã gặp phải rắc rối bi hài khi họ bị cảnh sát ập đến khống chế, tạm giữ một tiếng đồng hồ.

Thứ bảy, 19/05/2018 - 07:39

May mắn nghệ sĩ xiếc rơi ngã từ độ cao 9m chỉ bị… xây xát nhẹ
May mắn nghệ sĩ xiếc rơi ngã từ độ cao 9m chỉ bị… xây xát nhẹ

(Dân trí) - Đây là khoảnh khắc đáng sợ khi một nghệ sĩ xiếc rơi ra khỏi vòng quay khổng lồ từ độ cao 9m.

Thứ bảy, 19/05/2018 - 07:14

10 thiết kế váy cưới tuyệt đẹp “ám ảnh” mọi cô dâu
10 thiết kế váy cưới tuyệt đẹp “ám ảnh” mọi cô dâu

(Dân trí) - Trước thềm lễ cưới của Hoàng tử Anh Harry và công nương Meghan, người ta đã bầu chọn ra top 10 chiếc váy cưới đẹp “huyền thoại”.

Thứ bảy, 19/05/2018 - 06:38

Đạo diễn Trần Lực công diễn vở “Cơn ghen của Lọ Lem”
Đạo diễn Trần Lực công diễn vở “Cơn ghen của Lọ Lem”

(Dân trí) - Là vở diễn được dựng mới nhất của đoàn kịch Lucteam, “Cơn ghen của lọ lem” tiếp tục là một thử nghiệm của thầy trò Trần Lực phương pháp biểu hiện ước lệ, kết hợp các hình thức nghệ thuật đương đại như hát, vũ đạo, rap, hiphop mang đến một trải nghiệm thưởng thức mới cho công chúng.

Thứ bảy, 19/05/2018 - 06:04

Bảo tồn tinh hoa những làng nghề nức tiếng ở đất võ Bình Định
Bảo tồn tinh hoa những làng nghề nức tiếng ở đất võ Bình Định

(Dân trí) - Với 130 bức ảnh và 70 hiện vật, phần nào phản ánh sinh động những tinh hoa trong lao động, sản xuất tại những làng nghề nổi tiếng vượt thời gian ở vùng đất võ Bình Định.

Thứ sáu, 18/05/2018 - 08:45

Lộ diện 5 chàng “soái ca” vào chung kết Quý ông hoàn hảo 2018
Lộ diện 5 chàng “soái ca” vào chung kết Quý ông hoàn hảo 2018

(Dân trí) - Vượt qua hàng ngàn quý ông khắp cả nước qua 17 tập phát sóng, 5 chàng trai xuất sắc nhất sẽ đối đầu trong đêm chung kết "Quý ông hoàn hảo” mùa 2 lúc 22h ngày 19/5 trên kênh HTV7.

Thứ sáu, 18/05/2018 - 02:01

Điều ít biết về vai “trùm ma tuý" của BTV Hoài Anh cách đây 15 năm
Điều ít biết về vai “trùm ma tuý" của BTV Hoài Anh cách đây 15 năm

(Dân trí) - Mới đây, BTV Hoài Anh đã chia sẻ một số hình ảnh về vai diễn trong bộ phim “Đô la trắng” thực hiện cách đây 15 năm. Đây được xem là vai phản diện đầu tiên của Hoài Anh và từ đó đến nay chị cũng không tham gia bộ phim nào nữa.

Thứ sáu, 18/05/2018 - 01:45

7 điều tinh tế làm nên đẳng cấp lễ cưới Hoàng gia
7 điều tinh tế làm nên đẳng cấp lễ cưới Hoàng gia

(Dân trí) - 7 chi tiết dưới đây làm nên phong cách lễ cưới đặc trưng của Hoàng gia Anh, từ hàng thập kỷ nay, 7 chi tiết này vẫn được giữ nguyên, không thay đổi.

Thứ sáu, 18/05/2018 - 07:15

Bạn có xấu hổ trước máy quay đến mức này?
Bạn có xấu hổ trước máy quay đến mức này?

(Dân trí) - Đây là khoảnh khắc hài hước khi một bản tin phát trực tiếp về một phi vụ phạm tội bất ngờ bắt gặp một người qua đường “khả nghi”, chạy trốn y như... tội phạm.

Thứ sáu, 18/05/2018 - 07:14

Hành trình khổ ải của bộ phim đen đủi nhất lịch sử điện ảnh
Hành trình khổ ải của bộ phim đen đủi nhất lịch sử điện ảnh

(Dân trí) - 30 năm để làm một bộ phim “bất khả thi”. 30 năm chiến đấu không mệt mỏi với đủ thứ chuyện đen đủi. Đến phút chót khi phim ra mắt, vẫn cứ… “đen”, đạo diễn bị một cơn đột quỵ. Đó là câu chuyện có thật về bộ phim “đen đủi” đến mức thành… huyền thoại.

Thứ sáu, 18/05/2018 - 06:13

Gặp lại nữ vương "Tây Lương nữ quốc" đẹp nhất Tây Du Ký sau 32 năm
Gặp lại nữ vương "Tây Lương nữ quốc" đẹp nhất Tây Du Ký sau 32 năm

Chu Lâm- nữ diễn viên gạo cội thủ vai “Tây Lương Nữ Vương” của “Tây Du Ký” bản 1986 vẫn xinh đẹp dịu dàng và trẻ hơn nhiều so với độ tuổi U70.

Thứ năm, 17/05/2018 - 07:26

Vì sao Trịnh Kim Chi không muốn nhắc lại chuyện cũ với Quyền Linh?
Vì sao Trịnh Kim Chi không muốn nhắc lại chuyện cũ với Quyền Linh?

(Dân trí) - Nữ diễn viên họ Trịnh bày tỏ rằng, chị không muốn nhắc lại chuyện tình cảm trước đây với diễn viên Quyền Linh bởi chuyện cũ đã qua.

Thứ năm, 17/05/2018 - 03:38

ĐÁNG QUAN TÂM
Lặng người trước tình cảm dành cho gia đình của các giọng ca khiếm thị
Lặng người trước tình cảm dành cho gia đình của các giọng ca khiếm thị

(Dân trí) - “Hát mãi ước mơ” tuần này sẽ mang đến một câu chuyện vô cùng xúc động của chàng trai Tây Nguyên bị khiếm thị từ nhỏ, phải thay ba chăm lo cho mẹ và các em. Ngoài ra, khán giả như nín lặng trước hoàn cảnh gia đình của người chồng khiếm thị, vợ tật nguyền, con gái có “nguy cơ” bị mù.

Thứ năm, 17/05/2018 - 12:07

Nữ diễn viên Người đẹp và Quái vật chọn áo dài Việt xuất hiện trên thảm đỏ Cannes
Nữ diễn viên Người đẹp và Quái vật chọn áo dài Việt xuất hiện trên thảm đỏ Cannes

(Dân trí) - Trong khuôn khổ Liên hoan phim Cannes, minh tinh nổi tiếng Myriam Charleins cùng dàn sao khủng thế giới đã tới tham dự show diễn của NTK Đỗ Trịnh Hoài Nam. Thích thú với BST Áo dài quốc kỳ, diễn viên Người đẹp và Quái vật chia sẻ sẽ chọn áo dài Việt để xuất hiện trên thảm đỏ Cannes.

Thứ năm, 17/05/2018 - 08:18

NSND Hoàng Chè qua đời ở tuổi 70 sau một thời gian bạo bệnh
NSND Hoàng Chè qua đời ở tuổi 70 sau một thời gian bạo bệnh

(Dân trí) - Ca sĩ Hiếu Hảo, con gái của Đại tá, NSND Hoàng Chè cho biết, ông từ trần hồi 21h34 ngày 14/5 (tức ngày 29/3 âm lịch) tại Bệnh viện 108, hưởng thọ 70 tuổi.

Thứ năm, 17/05/2018 - 07:00

Tài tử điển trai nhất Hollywood tiết lộ điểm yếu bất ngờ
Tài tử điển trai nhất Hollywood tiết lộ điểm yếu bất ngờ

(Dân trí) - Tài tử “Deadpool” - Ryan Reynolds - dường như sở hữu tất cả: thành công sự nghiệp, vợ đẹp - con xinh, bản thân anh còn thuộc nhóm tài tử đẹp nhất Hollywood. Vậy nhưng, “không ai có tất cả”, Ryan vừa tiết lộ sự thật ít biết về cuộc sống của anh phía sau ánh hào quang.

Thứ năm, 17/05/2018 - 06:46

Thấy gì từ những bức ảnh thiên nhiên “kêu cứu”?
Thấy gì từ những bức ảnh thiên nhiên “kêu cứu”?

(Dân trí) - Những bức ảnh này liệu có thể khiến chúng ta thay đổi thói quen sử dụng đồ nhựa mỗi ngày?

Thứ năm, 17/05/2018 - 06:43

Truyền thông sửng sốt vì hành động của cặp vợ chồng “đào vườn… ra két sắt”
Truyền thông sửng sốt vì hành động của cặp vợ chồng “đào vườn… ra két sắt”

(Dân trí) - Khi đang đào vườn trồng cây thì cặp vợ chồng này đào được một… két sắt. Câu chuyện xảy ra sau đó đã khiến cặp vợ chồng liên tục được nhắc đến trên truyền thông như một "hiện tượng" lạ.

Thứ năm, 17/05/2018 - 06:18

Giải thưởng âm nhạc lớn nhất thế giới trị giá 1 triệu USD vừa có chủ nhân
Giải thưởng âm nhạc lớn nhất thế giới trị giá 1 triệu USD vừa có chủ nhân

(Dân trí) - Giải thưởng âm nhạc trị giá 1 triệu USD (tương đương gần 23 tỷ đồng) - thuộc vào hàng những giải thưởng âm nhạc có giá trị lớn nhất thế giới - đã vừa tìm được chủ nhân.

Thứ tư, 16/05/2018 - 07:49

Hoa hậu Riyo Mori quá đỗi quyến rũ trong show diễn Hoàng Hải tại Pháp
Hoa hậu Riyo Mori quá đỗi quyến rũ trong show diễn Hoàng Hải tại Pháp

(Dân trí) - Hoa hậu Hoàn vũ 2007 Riyo Mori chia sẻ, cô thật sự xúc động, cảm giác toả sáng như khoảnh khắc đăng quang 11 năm trước khi bước đi trong những thiết kế của NTK Hoàng Hải trên sàn diễn thời trang "Những ngôi sao Cannes" tại Pháp.

Thứ tư, 16/05/2018 - 12:54

Ca sĩ bolero bật mí cát sê đám cưới và những khoản "bo" ngất ngưởng
Ca sĩ bolero bật mí cát sê đám cưới và những khoản "bo" ngất ngưởng

(Dân trí) - Đa phần ca sĩ, danh hài… đều thừa nhận mức cát sê diễn đám cưới bao giờ cũng cao gấp nhiều lần so với những chương trình bình thường. Thậm chí, có những người được “bo” hiện vật có giá trị “ngất ngưởng không thể tưởng”.

Thứ tư, 16/05/2018 - 11:33

“Sau bao nhiêu năm làm nghề, hôm nay, tôi mới học cách làm một người đàn ông”
“Sau bao nhiêu năm làm nghề, hôm nay, tôi mới học cách làm một người đàn ông”

(Dân trí) - "Sau bao nhiêu năm làm nghề, hôm nay, tôi mới học cách làm một người đàn ông. Xin cho người đàn ông này được nhận hết những nhiếc móc, chửi bới, hờn trách, hệ luỵ… từ mọi người, xã hội, và tha cho gia đình nhỏ của nó”, Phạm Anh Khoa nhận lỗi.

Thứ tư, 16/05/2018 - 07:47

Phim tội phạm kinh dị khiến người xem bỏ về hàng loạt vì… sợ
Phim tội phạm kinh dị khiến người xem bỏ về hàng loạt vì… sợ

(Dân trí) - Bên trong phòng chiếu vang lên những tiếng kêu rên mỗi khi đến cảnh bạo lực, đến giữa phim thì bắt đầu có những khán giả “lục tục” rời khỏi phòng chiếu do không chịu nổi thêm nữa.

Thứ tư, 16/05/2018 - 07:16

Dính tai tiếng quấy rối, nghệ sĩ bị trang nghe nhạc trực tuyến “tẩy chay”
Dính tai tiếng quấy rối, nghệ sĩ bị trang nghe nhạc trực tuyến “tẩy chay”

(Dân trí) - Trong bối cảnh hiện nay, khi một nghệ sĩ gặp bê bối đời tư, việc các bên nên ứng xử thế nào đối với nghệ sĩ đó, với sản phẩm nghệ thuật của nghệ sĩ đó, vẫn là điều gây bối rối, tranh luận.

Thứ tư, 16/05/2018 - 07:01