Hà Nội lập Bản đồ di sản: Liệu có cứu được di sản đang chết?

Dân trí Trên thế giới, để có thể quản lý và kiểm kê di sản văn hoá phi vật thể một cách thuận tiện nhất, nhiều quốc gia đã cho tiến hành lập bản đồ di sản. Tuy nhiên, ở Việt Nam, Hà Nội mới chỉ là địa phương đầu tiên lập bản đồ di sản văn hóa phi vật thể.

1.793 di sản văn hoá phi vật thể

Sau 2 năm triển khai (2014 – 2015), đề án “Tổng kiểm kê, bảo vệ Di sản văn hóa phi vật thể thành phố Hà Nội” do Sở VH-TT Hà Nội phối hợp với Trung tâm Nghiên cứu và phát huy giá trị di sản văn hóa đã được thực hiện ở toàn bộ 386 xã, 177 phường, 21 thị trấn thuộc 30/30 quận, huyện, thị xã của Thủ đô.

Kết quả đã xác định, nhận diện 1.793 di sản văn hoá phi vật thể phân bố nhiều quận, huyện, thị xã khác nhau trên địa bàn TP. Hà Nội với nhiều loại hình khác nhau: ngữ văn dân gian, nghệ thuật trình diễn dân gian, tập quán xã hội – tín ngưỡng, lễ hội truyền thống, nghề thủ công truyền thống và tri thức dân gian. Tổng số xã, thị trấn có di sản ở Hà Nội là: 509/584, chiếm 87,2 %.

Bản đồ si sản văn hoá phi vật thể TP. Hà Nội. Ảnh: TL.
Bản đồ si sản văn hoá phi vật thể TP. Hà Nội. Ảnh: TL.

Căn cứ vào kết quả có được, Sở VH - TT Hà Nội đã đề xuất đưa 276 di sản văn hoá phi vật thể vào diện ưu tiên bảo vệ. Phần lớn các di sản ưu tiên bảo vệ đều nằm trong nhóm lễ hội (44,6%) và nghề thủ công (21,4%), nghệ thuật trình diễn (15,9%), tập quán xã hội (9,4%), tri thức dân gian (8,7%) và ít nhất là di sản truyền khẩu chỉ có 1 di sản, chiếm 0,4%. Ngoài ra, 6 di sản thuộc 6 loại hình khác nhau cũng đã được các chuyên gia, nhà nghiên cứu văn hóa lập hồ sơ đề nghị Bộ VHTTDL đưa vào danh mục Di sản văn hoá phia vật thể quốc gia.

Bên cạnh đó, việc kiểm kê không chỉ mang tính chất liệt kê danh sách, đếm số lượng di sản mà đề án đã thí điểm việc nghiên cứu và thực hiện các biện pháp bảo vệ 6 di sản thuộc 6 loại hình khác nhau nhằm rút ra các bài học kinh nghiệm cho vấn đề bảo vệ Di sản văn hoá phi vật thể Hà Nội.

Và sau thành công của đề án “Tổng kiểm kê, bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể Hà Nội”, Sở VH-TT Hà Nội phối hợp với Trung tâm Nghiên cứu và phát huy giá trị di sản văn hóa, Hội Di sản văn hóa Việt Nam đã cho lập bản đồ Di sản văn hóa phi vật thể TP Hà Nội.

Cụ thể, bản đồ di sản văn hóa phi vật thể TP Hà Nội sẽ phản ánh hiện trạng toàn bộ 1.793 di sản văn hóa phi vật thể đã được kiểm kê. Bản đồ có kết cấu 3 phần cơ bản: Phần đầu là thể lệ Atlas trình bày tổng quan về các di sản văn hóa phi vật thể của Hà Nội, tiêu chí để các di sản được xác định là di sản văn hóa phi vật thể ưu tiên bảo vệ, điều kiện để các di sản được xác định là ưu tiên bảo vệ khẩn cấp...

Bản đồ di sản liệu có làm nên chuyện?. Ảnh: TL.
Bản đồ di sản liệu có làm nên chuyện?. Ảnh: TL.

Phần hai là những di sản văn hóa phi vật thể tiêu biểu của Hà Nội với các hình ảnh, điểm xuyết, chú giải cơ bản về các di sản văn hóa phi vật thể đã được UNESCO vinh danh gồm: Hội Gióng, Ca trù, Kéo co ngồi, Kéo mỏ và một số di sản đã được đưa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia...

Phần ba là đóng góp quan trọng nhất của cuốn Atlas với những tấm bản đồ tỷ lệ 1:10000 về hiện trạng các di sản văn hóa phi vật thể ưu tiên bảo vệ trên địa bàn TP Hà Nội, bản đồ hiện trạng các di sản văn hóa phi vật thể từng quận, huyện, thị xã ở Thủ đô...

Điểm chỉ dẫn rất lý thú cho du lịch

PGS.TS Nguyễn Văn Huy – Phó Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu phát huy di sản văn hóa cho rằng: “Nhìn vào bản đồ, người ta có thể thấy được sự thay đổi trong các di sản văn hóa phi vật thể. Chúng ta có thể thấy được một cách nhanh chóng trong 1.793 di sản phi vật thể của Hà Nội có bao nhiêu làng xã thờ Hai Bà Trưng, phân bố ở đâu. Và con số cụ thể thể hiện trên bản đồ là khoảng 17 địa điểm khác nhau.

Từ đây, chúng ta có thể biến bản đồ di sản phi vật thể thành điểm chỉ dẫn rất lý thú cho du lịch. Du khách có thể mường tượng, liên kết các điểm cùng thờ một vị thần linh. Bản đồ có thể góp phần giải thích cho người ta biết lý do vì sao để có được những sự phân bố của vị thần đó. Bởi có những vị thần được thờ cúng phân bố dọc theo các con sông, nhưng có vị thần lại gắn liền với nhiều đặc điểm địa lý, lịch sử khác. Nhìn từ loại bản đồ này sẽ phát hiện những bản sắc văn hóa phi vật thể rất riêng của Hà Nội. Bản đồ giúp cho người ta tìm cội nguồn, mối liên kết cộng đồng và quan trọng hơn là quản lý cũng như phát huy tốt hơn các giá trị di sản văn hóa phi vật thể”.

Hát múa Ải Lao trong hội Gióng ở Long Biên vừa được công dân Di sản văn hoá phi vật thể. Ảnh: TL.
Hát múa Ải Lao trong hội Gióng ở Long Biên vừa được công dân Di sản văn hoá phi vật thể. Ảnh: TL.

Ngoài ra, Bản đồ này giúp cho Đề án Tổng kiểm kê di sản văn hóa phi vật thể được khai thác thêm ở nhiều khía cạnh để cho công tác quản lý nhà nước và văn hóa ở các cấp ngày càng sâu sát, nhận nhận thức giá trị văn hóa phi vật thể ngày càng sâu sắc. Qua đây, có thể thiết lập nhiều loại bản đồ, atlas di sản phi vật thể cho tương lai.

Có thể thấy, sau khi nhận diện 98 di sản cần ưu tiên bảo vệ và gần 10 di sản ưu tiên bảo vệ khẩn cấp thì việc ra đời tấm bản đồ được xem là một động thái tích cực của ngành văn hóa Hà Nội.

Tuy nhiên, với con số 1.793 di sản văn hóa phi vật thể trên địa bàn đã được kiểm kê cũng đặt ra một khối lượng đồ sộ công việc cho người làm quản lý văn hóa. Chưa kể hàng loạt các hạng mục công trình di sản vật thể trên địa bàn Thủ đô vẫn đang “xếp hàng” chờ tu bổ, trùng tu cũng không khỏi đặt ra nhiều thách thức.

Hà Tùng Long

MỚI NHẤT
Á hậu Thúy Hằng đấu giá áo dài ở Berlin để gây quỹ từ thiện
Á hậu Thúy Hằng đấu giá áo dài ở Berlin để gây quỹ từ thiện

(Dân trí) - Thúy Hằng vừa hoàn thành buổi đấu giá gây quỹ từ thiện tại Berlin để ủng hộ chương trình “Vòng tay nhân ái” của danh ca Khánh Ly. Khánh Ly cũng dành những lời cảm ơn chân thành tới người đẹp có tấm lòng nhân hậu.

Thứ ba, 04/10/2016 - 10:47

Giao kịch bản cho trẻ 4 tuổi, hãng phim dự kiến... lỗ 115 triệu USD
Giao kịch bản cho trẻ 4 tuổi, hãng phim dự kiến... lỗ 115 triệu USD

(Dân trí) - Một cậu bé 4 tuổi đã được giao viết kịch bản cho một bộ phim bom tấn với nhiều kỳ vọng về “kỳ tích” sẽ xảy đến nhờ một tư duy làm phim mới lạ, nhưng thực tế, ngay từ khi phim còn chưa ra rạp, hãng phim đã “ê chề” vì ước tính lỗ… 115 triệu USD.

Thứ ba, 04/10/2016 - 10:00

NSƯT Xuân Hinh đầu tư tiền tỷ dùng robot điều khiển sân khấu
NSƯT Xuân Hinh đầu tư tiền tỷ dùng robot điều khiển sân khấu

(Dân trí) - NSƯT Xuân Hinh vừa vui vẻ tiết lộ rằng, anh không ngờ đêm diễn lớn duy nhất trong sự nghiệp của anh lại có nhiều điều đặc biệt đến thế. Đặc biệt, đêm diễn của anh tới đây được giới trong nghề săn đón vé rất đông.

Thứ ba, 04/10/2016 - 08:24

Thời hoàng kim ít biết của diễn viên Lê Công Tuấn Anh
Thời hoàng kim ít biết của diễn viên Lê Công Tuấn Anh

Nhắc đến Lê Công Tuấn Anh, khán giả không thể nào quên được chàng diễn viên điển trai và hiền lành, một thời tạo nên làn sóng hâm mộ với những người yêu điện ảnh.

Thứ ba, 04/10/2016 - 07:01

Tượng Phật bà bị mất cắp ở chùa Mễ Sở: Quý như bảo vật quốc gia
Tượng Phật bà bị mất cắp ở chùa Mễ Sở: Quý như bảo vật quốc gia

Theo PGS.TS Trần Lâm Biền, những tượng Quan Thế nghìn tay nghìn mắt to như thế này ở nước ta giờ rất hiếm, chỉ đếm trên đầu ngón tay.

Thứ ba, 04/10/2016 - 05:58

Nghẹt thở với màn truy sát trong chùm phim hình sự tháng 10
Nghẹt thở với màn truy sát trong chùm phim hình sự tháng 10

Những vụ án đầy bí ẩn, các cuộc truy sát ráo riết và màn đấu trí căng thẳng với các băng nhóm tội phạm nguy hiểm luôn có một sức hấp dẫn mãnh liệt, giữ chân người xem trong khung phim hình sự lúc 20h00 tối thứ Ba hàng tuần trên kênh K+1.

Thứ ba, 04/10/2016 - 05:30

Nhan sắc của Đại tá Công an thủ vai "Ni cô Huyền Trang"
Nhan sắc của Đại tá Công an thủ vai "Ni cô Huyền Trang"

Dù đã bước sang tuổi 66 nhưng Đại tá, NSƯT Thanh Loan - người gây tiếng vang với vai diễn để đời Ni cô Huyền Trang trong phim "Biệt động Sài Gòn" vẫn giữ được nét đẹp thanh tú, đằm thắm.

Thứ hai, 03/10/2016 - 06:49

Nam Em “nghiện” áo dài, háo hức mang quốc phục tới Hoa hậu Trái Đất
Nam Em “nghiện” áo dài, háo hức mang quốc phục tới Hoa hậu Trái Đất

(Dân trí) - Thủa nữ sinh, Nam Em đã yêu tà áo dài, cô từng “khóc” suốt 2 tuần vì áo dài bị xe đạp quấn rách, phải chờ may bộ mới. Cô nữ sinh ngày đó giờ đây lại đang hồi hộp với những thiết kế quốc phục được chuẩn bị để mang tới cuộc thi Hoa hậu Trái Đất 2016 vào ngày 6/10.

Thứ hai, 03/10/2016 - 04:02

Người thông minh thích xem cả phim… “ngớ ngẩn”
Người thông minh thích xem cả phim… “ngớ ngẩn”

(Dân trí) - Khi một người kể ra những bộ phim mà anh ta/cô ta thích, chúng ta thường âm thầm đánh giá về trình độ thưởng thức nghệ thuật, về góc nhìn quan sát cuộc sống của người đó. Thực tế, không phải cứ xem những phim “bác học” mới chứng tỏ bạn là người thông minh…

Thứ hai, 03/10/2016 - 03:53

Bi kịch của nữ diễn viên đóng thế gặp tai nạn thảm khốc
Bi kịch của nữ diễn viên đóng thế gặp tai nạn thảm khốc

(Dân trí) - Năm 2015, một tai nạn thảm khốc xảy ra trên phim trường đã khiến một nữ diễn viên đóng thế bị mất đi cánh tay bên trái, cùng nhiều chấn thương nghiêm trọng khác. Sự nghiệp đóng thế chấm dứt, cuộc đời cô ngay lập tức rơi vào một giai đoạn khủng hoảng, đen tối.

Thứ hai, 03/10/2016 - 03:02

KTS. Võ Trọng Nghĩa đoạt Huy chương Vàng Arcasia 2016 tại Hồng Kông
KTS. Võ Trọng Nghĩa đoạt Huy chương Vàng Arcasia 2016 tại Hồng Kông

(Dân trí) - Công trình “Farming Kingder Garten” do KTS Võ Trọng Nghĩa chủ trì thiết kế đã đoạt Huy chương Vàng (giải Nhất), giải thưởng Arcasia 2016 cho hạng mục kiến trúc bền vững.

Thứ hai, 03/10/2016 - 03:00

Độc đáo bộ sưu tập thời trang xuyên thấu lấy ý tưởng từ gốm Bát Tràng
Độc đáo bộ sưu tập thời trang xuyên thấu lấy ý tưởng từ gốm Bát Tràng

(Dân trí) - Đến với Tuần lễ thời trang Việt Nam Xuân Hè 2017 tối 3/10, NTK Đỗ Trịnh Hoài Nam mang đến hai bộ sưu tập với tổng cộng là 35 mẫu thiết kế. Theo nhà thiết kế này thì cả 2 bộ sưu tập này đều lấy ý tưởng từ gốm Bát Tràng.

Thứ hai, 03/10/2016 - 02:58

ĐÁNG QUAN TÂM
Nghệ sĩ xiếc đột tử trên sân khấu do nhồi máu cơ tim
Nghệ sĩ xiếc đột tử trên sân khấu do nhồi máu cơ tim

(Dân trí) - Trong chuyến lưu diễn tại TP. Móng Cái – Quảng Ninh hôm 21/9, khi đang diễn tiết mục hề gõ bát trên sân khấu thì NSƯT Trường Thành đột nhiên bị nhồi máu cơ tim. Đồng nghiệp đã nhanh chóng đưa nam nghệ sĩ vào bệnh viện cứu chữa nhưng ông đã tử vong trước đó.

Thứ hai, 03/10/2016 - 09:20

Công trình “Vườn vệ sinh” đoạt Huy chương Vàng Kiến trúc Châu Á 2016
Công trình “Vườn vệ sinh” đoạt Huy chương Vàng Kiến trúc Châu Á 2016

(Dân trí) - Tại sự kiện kiến trúc ARCASIA 2016 vừa diễn ra tại Hong Kong (từ 27 đến 30/9), công trình “Toigetation - Vườn vệ sinh” do H&P Architects (HPA) thực hiện dành tặng cho các em học sinh nghèo ở Xã Sơn Lập, Cao Bằng đã đoạt Huy chương Vàng tại hạng mục Trách nhiệm xã hội.

Thứ hai, 03/10/2016 - 08:00

Điều tiếc nuối nhất của NSND Lan Hương
Điều tiếc nuối nhất của NSND Lan Hương

Mới nghỉ hưu được gần 2 tháng, dù đã chuẩn bị cho ngày này cả 2 năm về trước nhưng NSND Lan Hương vẫn còn nhiều tiếc nuối với nghề.

Thứ hai, 03/10/2016 - 07:43

Những phát ngôn đáng chú ý nhất tuần
Những phát ngôn đáng chú ý nhất tuần

(Dân trí) - Tuần qua, đời sống văn hóa trong nước khá “lặng gió”. Dưới đây là những phát ngôn trên lĩnh vực văn hóa, giải trí đáng chú ý trong tuần qua.

Thứ hai, 03/10/2016 - 06:32

Kỹ thuật thêu vàng Dubai, vải lanh dân tộc Mông cùng được phô diễn
Kỹ thuật thêu vàng Dubai, vải lanh dân tộc Mông cùng được phô diễn

(Dân trí) - Trong đêm thời trang Haute Couture được công chúng chờ đón, NTK Minh Hạnh cho thấy sự sáng tạo, đẳng cấp khi áp dụng kĩ thuật thêu chỉ lò xo vàng của Dubai, trong khi đó NTK Duy Nguyễn tạo ra bố cục hài hòa trên nền vải lanh của người dân tộc Mông.

Thứ hai, 03/10/2016 - 06:30

Bộ ảnh đồng quê Bắc Bộ khiến ai cũng phải nhớ nhà
Bộ ảnh đồng quê Bắc Bộ khiến ai cũng phải nhớ nhà

Cảnh nông dân thu hoạch lúa, gieo mạ, những đứa trẻ nô đùa nghịch ngợm, chị công nhân đang làm ngói cổ, mục đồng chăn trâu hay ông cụ đang quét lá trong sân chùa,… tất cả hiện lên thật bình dị và khơi gợi biết bao cảm xúc về một miền quê Bắc Bộ thật đẹp.

Thứ hai, 03/10/2016 - 06:11

“Tôi luôn đưa thông điệp văn hoá vào từng mẫu thiết kế”
“Tôi luôn đưa thông điệp văn hoá vào từng mẫu thiết kế”

(Dân trí) - NTK Đỗ Trịnh Hoài Nam cho rằng, anh luôn chú trọng đưa những thông điệp về văn hoá trong từng mẫu thiết kế. Vì lẽ đó khách hàng đến với anh thường là những người yêu văn hoá và tinh tế trong gout thẩm mỹ.

Chủ nhật, 02/10/2016 - 04:31

Bài 3: Thủy đạo - “hệ xương nước” điều hòa phong thủy cho Kinh thành Huế
Bài 3: Thủy đạo - “hệ xương nước” điều hòa phong thủy cho Kinh thành Huế

(Dân trí) - Trong cảnh quan thì yếu tố Thủy (mặt nước sông, hồ, ao) và Thủy đạo (mạng lưới đường thủy gồm các sông, hồ, ao nối với nhau) là thành tố không thể thiếu trong bố cục cảnh quan ở các khu di tích Huế. Ngoài ý nghĩa về mặt triết lý phong thuỷ thì nó còn đóng vai trò quan trọng trong điều tiết nước, cải tạo đất đai, điều hoà môi trường sinh thái xung quanh… được xem như “hệ xương nước” ở Kinh thành Huế.

Chủ nhật, 02/10/2016 - 01:10

Phát thanh viên tiếng Anh huyền thoại Trịnh Thị Ngọ trong mắt đồng nghiệp
Phát thanh viên tiếng Anh huyền thoại Trịnh Thị Ngọ trong mắt đồng nghiệp

(Dân trí) - Bà Trịnh Thị Ngọ - nữ phát thanh viên tiếng Anh huyền thoại của VOV vừa qua đời vào ngày 30/9 hoàn toàn bất ngờ đối với bạn bè, đồng nghiệp. Trong ký ức của mọi người, bà Trịnh Thị Ngọ là người đáng ngưỡng mộ trong nghề lẫn tính cách trong cuộc sống.

Chủ nhật, 02/10/2016 - 12:40

4000 khán giả Hà Nội phát cuồng vì Boney M và Chris Norman
4000 khán giả Hà Nội phát cuồng vì Boney M và Chris Norman

(Dân trí) - Khán giả Thủ đô đã có một đêm “phát cuồng” theo đúng nghĩa trước những ca khúc kinh điển mà Boney M mang đến trên sân khấu. Sự thân thiện và tuyệt vời của họ đã khiến cho đêm nhạc kéo dài đến quá nửa đêm mà không ai muốn về.

Chủ nhật, 02/10/2016 - 11:29

Tìm lại được tranh quý bị đánh cắp của danh họa Van Gogh
Tìm lại được tranh quý bị đánh cắp của danh họa Van Gogh

(Dân trí) - Hai bức tranh được thực hiện bởi danh họa người Hà Lan - Vincent Van Gogh - từng bị đánh cắp hồi năm 2002 đã vừa được tìm thấy bởi cảnh sát chống mafia ở thành phố Napoli, Ý. Hai bức tranh này có tổng giá trị lên tới 100 triệu đô (tương đương hơn 2.200 tỉ đồng).

Chủ nhật, 02/10/2016 - 08:30

NTK Minh Hạnh cùng các nhà thiết kế trình làng BST trong “rừng cọ”
NTK Minh Hạnh cùng các nhà thiết kế trình làng BST trong “rừng cọ”

(Dân trí) - Đêm thứ 3 của Ready to Wear tại Tuần lễ thời trang Việt Nam Xuân Hè 2017 đậm không khí xứ nhiệt đới. Sân khấu là thảm cỏ xanh và “rừng cọ” xanh mướt diễn đạt thấu đáo về không khí mùa xuân hè. Khán giả thích thú chụp ảnh cùng “rừng cọ” để đăng lên mạng xã hội.

Chủ nhật, 02/10/2016 - 08:22