Hoạ sĩ “đại thụ” của nền mỹ thuật Việt Nam qua đời ở tuổi 95

Dân trí Hoạ sĩ Phan Kế An, một trong những cây đại thụ của nền hội họa Việt Nam, họa sĩ hiếm hoi còn lại của thế hệ các họa sĩ thời kỳ mỹ thuật Đông Dương vừa qua đời lúc 10h13 ngày 21/1, hưởng thọ 95 tuổi.

Thông tin từ Hội Mỹ thuật Việt Nam cho biết, họa sĩ Phan Kế Anh sinh ngày 20/3/1923 tại Hà Tĩnh. Quê quán ở thôn Mông Phụ, xã Đường Lâm, thị xã Sơn Tây, Thành phố Hà Nội. Ông là con trai của Khâm sai đại thần Phan Kế Toại từng giữ chức Bộ trưởng Nội vụ, Phó Thủ tướng Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hoà.

Ông học khóa 18 tại Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương (École des Beaux- Arts de l’Indochine), nay là Trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam - 42 phố Yết Kiêu, Hà Nội. Họa sĩ Phan Kế An là một trong những hội viên đầu tiên của ngành hội họa - Hội Mỹ thuật Việt Nam ngay từ năm 1957…

Chân dung họa sĩ Phan Kế Anh dưới góc máy của nhà nghiên cứu mỹ thuật Quang Việt. Ảnh: Quang Việt.
Chân dung họa sĩ Phan Kế Anh dưới góc máy của nhà nghiên cứu mỹ thuật Quang Việt. Ảnh: Quang Việt.

Ông từng giữ chức Phó Tổng thư ký Hội Mỹ thuật Việt Nam khóa I và đã được nhận Huân chương Kháng chiến chống Mỹ hạng Nhất, Huân chương Huân chương Độc lập hạng Ba; Huân chương Kháng chiến hạng Nhì, Huy chương Vì Sự nghiệp báo Nhân dân, Huy chương Vì Sự nghiệp Mỹ thuật Việt Nam; Huy chương Vì Sự nghiệp Văn học nghệ thuật.

Thời kỳ kháng chiến chống Pháp, họa sĩ Phan Kế An tham gia hoạt động ở chiến khu Việt Bắc cùng với các họa sĩ đàn anh lúc bấy giờ là Mai Văn Nam, Tạ Thúc Bình, Vĩnh Noãn, Mai Văn Hiến, Lê Phá, Kim Đồng, Phan Thông, Nguyễn Tư Nghiêm, Tôn Đức Lượng, Nguyễn Văn Thiện..

Họa sĩ Phan Kế An thành công ở thể loại tranh sơn mài, tranh sơn dầu, mà nổi tiếng nhất là bức “Nhớ một chiều Tây Bắc” được vẽ vào mùa đông năm 1950, thời gian ông đi kháng chiến với tư cách là đặc phái viên của báo Sự Thật, bức tranh đã gợi cho họa sĩ - nhà thơ Đoàn Việt Bắc sáng tác thơ và nhạc sĩ Vũ Thanh phổ nhạc cho ca khúc “Nhớ một chiều Tây Bắc”.

Nhưng đặc biệt nhất, ông là họa sĩ đầu tiên được vẽ ký họa chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh vào năm 1948 ở chiến khu Việt Bắc và có khoảng 20 tác phẩm về Người.

Trong thời gian này ông đã sáng tác hơn 20 bức tranh về Bác, sau này được in lên báo Sự thật. Hầu hết văn nghệ sĩ tên tuổi thời đó như Nguyên Hồng, Thế Lữ, Nguyễn Công Hoan, Nguyễn Huy Tưởng, Nguyễn Tuân, Hoài Thanh, Hoàng Trung Thông, Trần Lê Văn, Quang Dũng, Hoàng Cầm, Anh Thơ... đều được ông ký họa.

Nhà nghiên cứu mỹ thuật Quang Việt kể: “Bố tôi (họa sĩ Quang Phòng) có lần kể, khoảng giữa năm 1947, khi bố tôi vừa về đến Bắc Kạn thì hai người bố tôi gặp đầu tiên chính là họa sĩ Tô Ngọc Vân và Phan Kế An. Trên khắp các nẻo đường kháng chiến ở Việt Bắc, có rất nhiều người nhớ đến Phan Kế An bởi ông vừa là họa sĩ (họa sĩ ngày ấy không nhiều), vừa là con trai của cụ Phan Kế Toại.

Tác phẩm Nhớ một chiều Tây Bắc do họa sĩ Phan Kế An vẽ bằng chất liệu sơn mài năm 1955. Ảnh đang trưng bày tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam. Ảnh: Quang Việt.
Tác phẩm "Nhớ một chiều Tây Bắc" do họa sĩ Phan Kế An vẽ bằng chất liệu sơn mài năm 1955. Ảnh đang trưng bày tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam. Ảnh: Quang Việt.

Bố tôi có một bà cô tên là bà giáo Thư, chỉ gặp ông Phan Kế An đúng một lần (khi ông cùng bố tôi ghé vào nghỉ nhờ ở Bắc Giang), mà mấy chục năm sau, bà cứ hỏi thăm “anh họa sĩ Phan Kế An” suốt.

Ông Phan Kế An khá thạo nghề y, Tây y. Ở Việt Bắc, nghe nói ông cũng đã chữa được bệnh cho một số người. Có lần, có một gia đình có người bị bệnh nhờ người ta đi gọi thầy thuốc nhưng lại dặn kỹ “Nhớ gọi ai thì gọi chứ không gọi ông Phan Kế An”. Vậy mà được tin, ông Phan Kế An vẫn vui vẻ đến chữa và chữa khỏi. Gia đình người bệnh vừa biết ơn vừa ân hận vì đã trót lỡ lời với ông Phan Kế An…

Cách đây 5-7 năm, một lần, gặp tôi, ông Phan Kế An khoe: “Tao vừa được sang thế giới bên kia, khoảng… 5 phút!” thì ra ông vừa bị một “cú” gì đó về sức khỏe liên quan đến tim, may mà ông và gia đình ông biết cách sơ cứu đúng phương pháp và ông đã “sống lại” trong bệnh viện”.

Lễ viếng họa sĩ Phan Kế An được tổ chức vào hồi 7h30 đến 8h45 tại Nhà tang lễ Bộ Quốc phòng, số 5 Trần Thánh Tông, Hà Nội. Lễ an táng được tổ chức cùng ngày tại Gò Áng Độ, xã Đường Lâm, thị xã Sơn Tây, Hà Nội.

Hà Tùng Long

MỚI NHẤT
“Cha đẻ” của Táo Quân “đứng tim” trước các cú sút của U23 Việt Nam
“Cha đẻ” của Táo Quân “đứng tim” trước các cú sút của U23 Việt Nam

(Dân trí) - NSND Khải Hưng - "cha đẻ" của Táo Quân thú nhận ông không thích bóng đá nên rất ít khi xem. Tuy nhiên, lối chơi quá tuyệt của các cầu thủ U23 Việt Nam trong các trận cầu gần đây khiến ông đã bị thu phục và "đứng tim" không ít lần.

Thứ sáu, 26/01/2018 - 06:00

Nhiều nghệ sĩ Việt hoà giọng MV, sáng tác ca khúc cổ vũ U23 Việt Nam
Nhiều nghệ sĩ Việt hoà giọng MV, sáng tác ca khúc cổ vũ U23 Việt Nam

(Dân trí) - Mặc dù ngày mai (27/1) trận chung kết AFC giữa U23 Việt Nam với U23 Uzbekistan mới diễn ra ở Thượng Hải – Trung Quốc nhưng hàng triệu trái tim người dân Việt đã thể hiện tình yêu bằng rất nhiều hành động cụ thể. Trong đó có rất nhiều nghệ sĩ Việt đã chung tay thực hiện các sản phẩm âm nhạc đầy ý nghĩa.

Thứ sáu, 26/01/2018 - 02:00

Dàn Táo quân ăn mừng như thế nào nếu U23 Việt Nam vô địch?
Dàn Táo quân ăn mừng như thế nào nếu U23 Việt Nam vô địch?

(Dân trí) - NSND Tự Long vừa tiết lộ ê kíp Táo quân sẽ có hành động ăn mừng đặc biệt nếu đội tuyển U23 Việt Nam giành chiến thắng trước U23 Uzbekistan trong trận chung kết ngày 27/1 tới.

Thứ năm, 25/01/2018 - 04:20

Disney tặng 1.000 USD cho 125.000 nhân viên
Disney tặng 1.000 USD cho 125.000 nhân viên

(Dân trí) - Mới đây, ông lớn trong giới điện ảnh - tập đoàn Walt Disney - đã gây sốc với tuyên bố sẽ thưởng cho 125.000 nhân viên của mình mỗi người số tiền… 1.000 USD (gần 23 triệu đồng) và tạo cơ hội để các nhân viên học tập tiếp với tổng chi lên tới… 50 triệu USD.

Thứ năm, 25/01/2018 - 03:54

Táo Quân chưa có lịch ghi hình, vé đã được rao bán hàng chục triệu
Táo Quân chưa có lịch ghi hình, vé đã được rao bán hàng chục triệu

(Dân trí) - Thông tin Táo Quân 2018 sẽ có 3 đêm ghi hình ở Cung Văn hoá Hữu nghị Hà Nội đã khiến không ít người lùng sục mua vé. Tuy nhiên, trong khi lịch ghi hình cụ thể chưa công bố thì trên mạng đã có một số trang ráo bán vé Táo Quân với giá 10 triệu đồng/cặp.

Thứ năm, 25/01/2018 - 03:35

Truyền thông Pháp chú ý show áo dài dát vàng tại Paris Haute Couture
Truyền thông Pháp chú ý show áo dài dát vàng tại Paris Haute Couture

(Dân trí) - Hình ảnh casting show diễn của NTK Việt Nam Đỗ Trịnh Hoài Nam tại Paris Fashion Week - Haute Couture 2018 gây chú ý đối với truyền thông Pháp và và sự đón nhận của những người mẫu thuộc top 10 Hoa hậu Pháp.

Thứ năm, 25/01/2018 - 02:00

“Chết cười” với màn dự đoán tỉ số chung kết AFC của bố con Xuân Bắc
“Chết cười” với màn dự đoán tỉ số chung kết AFC của bố con Xuân Bắc

(Dân trí) - Nhiều khán giả đã không nhịn được cười trước clip vui mới được chia sẻ của ba bố con nghệ sĩ Xuân Bắc. Trong vai trò MC, Xuân Bắc dẫn dắt hai bình luận viên nhí đưa ra những dự đoán trong mơ dành cho trận chung kết AFC của U23 Việt Nam.

Thứ năm, 25/01/2018 - 12:55

Người đàn ông suýt mất mạng vì… “thích thể hiện”
Người đàn ông suýt mất mạng vì… “thích thể hiện”

(Dân trí) - Đây là khoảnh khắc gây sốc hiện đang lan truyền trên mạng ghi lại hình ảnh một người đàn ông tự quay phim chính mình khi đứng bên đường ray tàu hỏa. Người đàn ông đã tính toán sai về khoảng cách dẫn đến việc bị tàu tông phải.

Thứ năm, 25/01/2018 - 09:27

Các sao Việt nói gì trước ngày sang Trung Quốc cổ vũ cho U23 Việt Nam?
Các sao Việt nói gì trước ngày sang Trung Quốc cổ vũ cho U23 Việt Nam?

(Dân trí) - Ca sĩ Hoàng Bách, Hoa hậu Đỗ Mỹ Linh, Á hậu Ngô Thanh Tú... sẽ là một trong những sao Việt có mặt tại Trung Quốc vào ngày 27/1 tới để cổ vũ cho đội U23 Việt Nam trong trận chung kết với U23 Uzbekistan. Dù nhìn nhận tương quan, U23 Uzbekistan là một đội mạnh nhưng nhiều nghệ sĩ vẫn tin tưởng U2Việt Nam sẽ làm nên những điều kỳ diệu cho bóng đá nước nhà.

Thứ năm, 25/01/2018 - 09:26

Nỗi đau 20 năm của "bà nội khó tính nhất" màn ảnh Việt
Nỗi đau 20 năm của "bà nội khó tính nhất" màn ảnh Việt

Rất nhiều thế hệ khán giả của màn ảnh Việt nhớ gương mặt hiền hậu, mái tóc bạc phơ của “người bà quốc dân” nhưng lại ít người biết tên thật của bà. Bà là Ngọc Thoa- người đóng vai bà nội, bà ngoại nhiều nhất trên màn ảnh.

Thứ năm, 25/01/2018 - 07:52

Tại sao nam vận động viên luôn hấp dẫn các ngôi sao nữ?
Tại sao nam vận động viên luôn hấp dẫn các ngôi sao nữ?

(Dân trí) - Sức hấp dẫn đến từ một người đàn ông thực sự nam tính và một người phụ nữ thực sự “nghệ thuật” đang dần trở thành công thức ngày càng phổ biến trong giới sao của hai lĩnh vực: thể thao và showbiz.

Thứ năm, 25/01/2018 - 07:36

Bí mật đằng sau những siêu phẩm hội họa
Bí mật đằng sau những siêu phẩm hội họa

(Dân trí) - Siêu phẩm hội họa nhiều khi không chỉ là tuyệt tác mà còn ẩn chứa cả những bí mật chờ được tìm ra.

Thứ tư, 24/01/2018 - 03:22

ĐÁNG QUAN TÂM
Phim về tình yêu giữa cô gái câm và quái vật lập “kỳ tích”
Phim về tình yêu giữa cô gái câm và quái vật lập “kỳ tích”

(Dân trí) - Giải thưởng điện ảnh danh giá nhất hành tinh - Oscar 2018 - vừa công bố danh sách đề cử, trong đó, “The Shape of Water” (Dáng hình của nước) dẫn đầu đường đua với 13 đề cử. Bộ phim kể về tình yêu giữa cô gái câm làm nghề quét dọn và một thủy quái bị giam cầm.

Thứ tư, 24/01/2018 - 08:27

Nam danh ca gạo cội từ giã sự nghiệp ở tuổi 77 vì Parkinson
Nam danh ca gạo cội từ giã sự nghiệp ở tuổi 77 vì Parkinson

(Dân trí) - Nam danh ca người Mỹ Neil Diamond đã vừa phải từ giã sự nghiệp lưu diễn của mình sau khi bị chẩn đoán mắc bệnh Parkinson ở tuổi 77. Trong sự nghiệp của mình, ông có nhiều bản hit như “Sweet Caroline”, “Hello Again”, “I've Been This Way Before”…

Thứ tư, 24/01/2018 - 06:29

Vì sao hài tết lạm dụng cảnh hở hang không bị kiểm duyệt?
Vì sao hài tết lạm dụng cảnh hở hang không bị kiểm duyệt?

(Dân trí) - Trong khi phim chiếu rạp đã áp dụng tiêu chí phân loại phim theo độ tuổi thì hài tết vẫn đang được kiểm soát rất lỏng lẻo. Thêm vào đó, việc phát hành phim trên Youtube lại càng tạo kẽ hở cho các nhà sản xuất sa đà vào chuyện khai thác cảnh sexy để câu view khiến hài tết càng trở nên ngập ngụa cảnh hở hang.

Thứ tư, 24/01/2018 - 06:00

Nhiều nghệ sĩ khóc nức nở khi U23 Việt Nam giành chiến thắng
Nhiều nghệ sĩ khóc nức nở khi U23 Việt Nam giành chiến thắng

(Dân trí) - Ngay sau khi trận đấu giữa U23 Việt Nam và U23 Qatar kết thúc với phần thắng thiên về đội tuyển Việt Nam, nhiều nghệ sĩ đã bật khóc vì không kiềm chế được cảm giác vui sướng, hạnh phúc và tự hào.

Thứ ba, 23/01/2018 - 06:48

Chấm dứt màn chém lợn gây tranh cãi ở Lễ hội Ném Thượng
Chấm dứt màn chém lợn gây tranh cãi ở Lễ hội Ném Thượng

(Dân trí) - “Sau rất nhiều lần hội đàm với người dân, dân làng Ném Thượng đã hiểu và đồng ý không chém lợn ở sân đình”, ông Lê Đình Thực, Phó Chủ tịch thường trực UBND TP Bắc Ninh khẳng định.

Thứ ba, 23/01/2018 - 03:17

Nghệ sĩ Việt dự đoán gì về tỷ số của U23 Việt Nam và Qatar
Nghệ sĩ Việt dự đoán gì về tỷ số của U23 Việt Nam và Qatar

(Dân trí) - Nhiều nghệ sĩ dự đoán U23 Việt Nam sẽ giành chiến thắng trước Qatar dù trận đấu còn rất ít thời gian.

Thứ ba, 23/01/2018 - 03:00

Ê-kíp Táo quân nghỉ tập để cổ vũ U23 Việt Nam
Ê-kíp Táo quân nghỉ tập để cổ vũ U23 Việt Nam

(Dân trí) - Nghệ sĩ Vân Dung, Quang Thắng cho biết toàn bộ ê-kip Táo quân đã nghỉ buổi tập chương trình để ủng hộ đội tuyển U23 Việt Nam trong trận tứ kết giữa U23 Việt Nam và U23 Iraq…

Thứ ba, 23/01/2018 - 02:33

Chiêm ngưỡng những đôi giày làm từ vàng và bạch kim
Chiêm ngưỡng những đôi giày làm từ vàng và bạch kim

(Dân trí) - Mới đây, một đôi giày cao gót đã gây chú ý khi xuất hiện trên thị trường với mức giá tương đương 6,9 tỷ đồng.

Thứ ba, 23/01/2018 - 02:14

Vì sao NSƯT Trung Anh phá lệ vào vai cao thủ võ lâm trong hài tết?
Vì sao NSƯT Trung Anh phá lệ vào vai cao thủ võ lâm trong hài tết?

(Dân trí) - NSƯT Trung Anh cho biết, anh không ác cảm với hài nhưng anh nghĩ mình không hợp với việc đóng hài. Vì thế, từ trước tới nay dù có rất nhiều lời mời đóng hài nhưng anh đều từ chối. Và việc anh tham gia hài tết "Ván cờ vồ 5" được xem như là phá lệ chưa từng có.

Thứ ba, 23/01/2018 - 11:38

Tài tử vung tiền tiêu hết 150 triệu USD như thế nào?
Tài tử vung tiền tiêu hết 150 triệu USD như thế nào?

(Dân trí) - Nam diễn viên Hollywood - Nicolas Cage (54 tuổi) - từng được biết tới là một trong những tài tử kiếm bộn tiền nhất kinh đô điện ảnh, Cage từng sở hữu khối tài sản lên tới 150 triệu USD, chỉ để rồi nhanh chóng tiêu tán hết vì chi tiêu phung phí.

Thứ ba, 23/01/2018 - 11:20

Truyện thiếu nhi bị lạm dụng yếu tố “sex” và bạo lực”?
Truyện thiếu nhi bị lạm dụng yếu tố “sex” và bạo lực”?

(Dân trí) - Dư luận từng lên án truyện thiếu nhi có chi tiết cổ súy loạn luân “cha muốn cưới con gái”, yếu tố bạo lực “chém Trăn tinh vỡ đầu, óc phọt ra chết tươi”; giờ lại hoang mang trước những hình ảnh khỏa thân, nội dung nhạy cảm trong cuốn truyện “Anh hùng Héc- quyn”…

Thứ ba, 23/01/2018 - 06:00

Ký cam kết không ngửa nón nhận tiền tại lễ hội Vùng Lim
Ký cam kết không ngửa nón nhận tiền tại lễ hội Vùng Lim

(Dân trí) - Lễ hội vùng Lim 2018, Ban tổ chức tiếp tục nghiêm cấm hát Quan họ ngửa nón nhận tiền. Yêu cầu Chủ tịch các xã, thị trấn tổ chức ký cam kết không ngửa nón nhận tiền dối với các Câu lạc bộ quan họ ở địa phương mình hát phục vụ du khách tại lễ hội.

Thứ ba, 23/01/2018 - 02:00