Kim Dung đã phát quang một đại lộ đặc biệt cho tiểu thuyết kiếm hiệp Hoa ngữ

Dân trí Ngày 30/10/2018, tác giả Kim Dung, ông vua của dòng tiểu thuyết kiếm hiệp vĩ đại nhất châu Á ra đi ở tuổi 94. Những người yêu mến ông đã không giấu nổi chút ngậm ngùi…
>>Kim Dung tạo nên “võ lâm giang hồ”, giới làm phim nợ ông “vũ trụ điện ảnh”
>>Nhà văn kiếm hiệp huyền thoại Kim Dung qua đời

Xin giới thiệu bài viết của PGS.TS Trần Lê Hoa Tranh - ĐH Khoa học Xã hội & Nhân văn TP.HCM viết về tác giả, tác phẩm Kim Dung.

Mối duyên của tôi với Kim Dung bắt đầu từ khi mới sinh ra. Tên tôi “Hoa Tranh” được lấy từ một nhân vật trong bộ “Anh hùng xạ điêu”. Những năm 1970, thị trường sách, báo của Sài Gòn tràn ngập truyện Kim Dung và Quỳnh Dao. Hơn 40 tờ báo ngày và 30 nhà xuất bản thời đó đều in truyện Kim Dung.

Những dịch giả như Hàn Giang Nhạn, Từ Khánh Phụng, Thương Lang, Phan Cảnh Trung… trở nên giàu có nhờ dịch truyện Kim Dung. Vì vậy, đặt tên con, lấy bút danh từ các nhân vật truyện Kim Dung không hề hiếm. Tôi có một người bạn thời đại học tên Triệu Minh hay các bút danh như: Kiều Phong (Lê Tất Điều), Kha Trấn Ác (Chu Văn Bình), Hư Trúc (Nguyên Sa), Mạc Đại Tiên sinh (Vũ Đức Sao Biển)… xuất hiện từ thời đó.

Những tác phẩm của tiểu thuyết gia Kim Dung đã mở ra một con đường mới cho tiểu thuyết kiếm hiệp Trung Hoa.
Những tác phẩm của tiểu thuyết gia Kim Dung đã mở ra một con đường mới cho tiểu thuyết kiếm hiệp Trung Hoa.

Mối duyên thứ hai là năm 12 tuổi, tôi bắt đầu đọc Kim Dung. Lúc bấy giờ, truyện Kim Dung bị xếp vào loại văn hóa phẩm đồi trụy, nhà tôi lúc đó không nhớ ai kiếm được mấy bộ truyện Kim Dung rách nát, một tập chia ra làm 3-4 phần, cả nhà đọc ngấu nghiến.

Tôi thấy ba, chú, anh mình đọc thì cũng lân la đọc, như trước đó đã từng đọc “Kim Bình Mai”, “Tam Quốc diễn nghĩa”. Cả nhà thấy tôi đọc truyện sớm quá thì ngăn, không cho đọc nữa, nhưng ba tôi nói: “Cứ cho nó đọc, ai nói truyện Kim Dung “đồi trụy” chứ thật ra rất hay, ý nghĩa, có điều đọc tuổi này không biết có hiểu gì không?”.

Quả thật, lúc đó đọc, cuốn được cuốn mất, tôi chỉ bị cuốn theo cốt truyện hấp dẫn, ly kỳ, các pha đánh đấm lôi cuốn, các chuyện tình yêu đa dạng, các nhân vật phong phú, nhiều màu nhiều vẻ. Tuyệt nhiên, những vấn đề nhân sinh, triết lý, triết học hoàn toàn không xuất hiện trong đầu tôi.

Năm 2000, tôi có viết một bài nghiên cứu về việc tiếp nhận Kim Dung ở Việt Nam. Bài viết này có thể xem là đánh dấu sự quay lại của Kim Dung một cách chính thức tại Việt Nam, nhất là trong giới nghiên cứu phê bình hàn lâm.

Vì trước đó, sau năm 1975, Kim Dung đã bị hiểu lầm quá nhiều tại Việt Nam, có thể là do hoàn cảnh không thích hợp, có thể là do thiên kiến nhưng từ năm 2000 trở đi, việc nghiên cứu Kim Dung thật sự tự do và đổi mới. GS. Nguyễn Văn Hạnh còn “xui” tôi là làm luận án về Kim Dung đi nhưng tôi “lỡ yêu” Lỗ Tấn rồi nên đành “lỡ hẹn” với Kim Dung.

Cách đây khoảng 10 năm, có một thời gian tôi bị một sang chấn tâm lý nhỏ. Tôi đã đọc lại toàn bộ truyện Kim Dung, kể cả những bộ kiếm hiệp nhỏ, ngắn lúc mới sáng tác của ông. Lúc đó, tôi mới dần dần chiêm nghiệm thêm những giá trị triết lý, văn hóa, triết học mà Kim Dung mang lại.

Tôi nhận thấy rằng, ông thật sự vĩ đại ở chỗ đã khai mở một con đường cho tiểu thuyết kiếm hiệp Trung Hoa, đã phát quang cho nó một đại lộ mà ở cả hai phía tiếp nhận đại chúng và hàn lâm đều có thể song hành.

Độc giả bình dân đọc Kim Dung kiểu khác, độc giả bác học đọc Kim Dung kiểu khác. Chẳng vô cớ mà Nguyễn Mộng Giác, Đỗ Long Vân, Bùi Giáng, Nguyên Sa, Vũ Đức Sao Biển, Nguyễn Đông Thức… đều yêu thích, tôn sùng Kim Dung.

Rất nhiều ý về truyện Kim Dung mà thỉnh thoảng tôi hay viết trên Facebook khi lâu lâu nghiệm tới nghiệm lui. Ví dụ triết lý “vô cầu nhi đắc”, hay kiểu nhân vật lý tưởng, nhân vật anh hùng…Theo chủ quan của tôi, con đường hình thành các nhân vật và thể loại tiểu thuyết kiếm hiệp của Kim Dung không hề đứng yên mà phát triển, có sự thay đổi.

Nhân vật anh hùng buổi đầu là Trương Vô Kỵ, giai đoạn đỉnh cao là Lệnh Hồ Xung, giai đoạn cuối là Vi Tiểu Bảo.

Trương Vô Kỵ là nhân vật toàn bích: có đạo đức, hiền lương, trung hậu, có thiên tư võ học, trong tình yêu thì chung thủy, không phân biệt sắc tộc, biên giới.

Lệnh Hồ Xung là nhân vật vượt thoát khuôn mẫu: tiêu sái, tự do, phóng khoáng, vượt quy củ, cũng có thiên tư võ học, trong tình yêu cũng chung thủy, không phân biệt chính-tà. Đây là giai đoạn tiểu thuyết kiếm hiệp của Kim Dung ở đỉnh cao tiểu thuyết lý tưởng.

Vi Tiểu Bảo là nhân vật vượt thoát hơn cả Lệnh Hồ Xung, đây là một nhân vật anh hùng mang tính giễu nhại như kiểu Cervantes tạo ra nhân vật Don Quixote vậy. Nhân vật này đi ngược tất cả những chuẩn mực anh hùng mà trước nay ông xây dựng: không đẹp trai, không giỏi võ, nhát chết, nhiều vợ, ma mãnh, khôn lỏi, xuất thân hèn kém… Đến “Lộc Đỉnh Ký”, nghệ thuật tiểu thuyết của Kim Dung đã có một bước tiến mới, rất gần với tiểu thuyết hoạt kê và châm biếm.

Nụ cười Kim Dung đã tắt ở tuổi 94 nhưng những tác phẩm của ông vẫn còn sống mãi.
Nụ cười Kim Dung đã "tắt" ở tuổi 94 nhưng những tác phẩm của ông vẫn còn sống mãi.

Sau 1975, có một số phê bình cho rằng truyện Kim Dung đề cao tinh thần Đại Hán nhưng nếu khảo sát các nhân vật chính thì tôi thấy hầu như không có. Nhân vật tôi yêu thích nhất là Tiêu Phong thì là loại nhân vật “dual identity” (lưỡng dạng) rồi, Tiêu Phong còn không biết/không muốn mình là người Khiết Đan hay người Hán.

Trương Vô Kỵ thì yêu thích bình an, không thích đánh nhau, yêu cả con gái của quốc gia đối nghịch (Mông Cổ), Lệnh Hồ Xung cũng yêu con gái tà phái (Doanh Doanh), Vi Tiểu Bảo thì kiểu gì cũng được: công chúa đương triều (Kiến Ninh), công chúa cựu triều (A Ó), thậm chí nước ngoài cũng thích luôn (công chúa Nga La Tư)…

Nghĩa là đối với các nhân vật này, hay nói cách khác là với chính Kim Dung, quốc tịch nào không quan trọng, người nước nào cũng không quan trọng, quan trọng là bản chất con người, là hành xử mà họ thể hiện mà thôi.

Càng đọc Kim Dung, càng thấm thía những tư tưởng triết học mà ông gửi gắm. Đó là chưa nói kho tàng văn hóa như võ học, tửu đạo, thi ca, hoa cỏ, trà đạo… mà nhiều nhà nghiên cứu đã bàn đến.

Hôm nay, bài viết nhỏ xin thay nén hương tiễn biệt một trong những nhà văn yêu thích nhất của tôi. Hơn 50 năm qua và còn nhiều năm nữa, tiểu thuyết kiếm hiệp của ông vẫn đã và sẽ được đọc, được chuyển thể, được bàn luận ít nhất là trong toàn cõi châu Á.

PGS.TS Trần Lê Hoa Tranh (ĐH Khoa học Xã hội & Nhân văn TP.HCM)

MỚI NHẤT
NSND Lê Khanh: “Ngày xưa, cứ mỗi lần tôi giở “thủ đoạn” gì lại bị chị gái bắt thóp”
NSND Lê Khanh: “Ngày xưa, cứ mỗi lần tôi giở “thủ đoạn” gì lại bị chị gái bắt thóp”

(Dân trí) - “Nhớ mãi kỷ niệm, cứ mỗi lần đến bữa ăn, biết tôi định giở “thủ đoạn” gì ra, chị Vân (NSƯT Lê Vân) lại nhanh như cắt, đón đầu tóm ngay “con này nhá!”, NSND vui vẻ nhớ lại ký ức thuở ấu thơ.

Thứ năm, 01/11/2018 - 01:00

Bạn có chi 10.000 USD để mua đôi bốt “rùng rợn” này?
Bạn có chi 10.000 USD để mua đôi bốt “rùng rợn” này?

(Dân trí) - Những đôi bốt này có màu giống hệt... da người, khiến người sử dụng đi bốt mà như thể đang để chân trần, phần bàn chân của bốt thiết kế... dị dạng, gây cảm giác rùng rợn, ghê sợ.

Thứ năm, 01/11/2018 - 12:00

Đâm bạn vì bạn “dám”... tiết lộ kết truyện
Đâm bạn vì bạn “dám”... tiết lộ kết truyện

(Dân trí) - Một nhà khoa học lấy việc đọc sách làm thú vui đã liên tục bị “phá rối” bởi một người bạn đồng nghiệp khi người này liên tục tiết lộ phần kết của những cuốn sách mà ông đang đọc. Sự việc lên tới đỉnh điểm khi nhà khoa học quá giận dữ và đã... đâm bạn mình.

Thứ năm, 01/11/2018 - 11:00

Tiết lộ bất ngờ về sự ra đời của “Con cò bé bé” và bé Xuân Mai
Tiết lộ bất ngờ về sự ra đời của “Con cò bé bé” và bé Xuân Mai

(Dân trí) - “Con cò bé bé/ Nó đậu cành tre/ Đi không hỏi mẹ/ Biết đi đường nào. Khi đi em hỏi/ Khi về em chào/ Miệng em chúm chím/ Mẹ yêu không nào”. Nhiều thế hệ tuổi thơ thuộc làu làu ca khúc, nhưng ít người biết nhạc sĩ Lê Xuân Thọ sáng tác trong khoảnh khắc “rung động dữ dội”…

Thứ năm, 01/11/2018 - 07:26

Nhiều diễn viên làm nóng thảm đỏ bằng những “bộ cánh” gợi cảm
Nhiều diễn viên làm nóng thảm đỏ bằng những “bộ cánh” gợi cảm

(Dân trí) - Các diễn viên trẻ như: Diễm My 9x, Hoàng Yến Chibi, Phương Anh Đào, Khả Ngân… đã làm nóng thảm đỏ bế mạc LHP Quốc tế Hà Nội lần thứ V bằng những “bộ cánh” hết sức gợi cảm.

Thứ năm, 01/11/2018 - 07:24

Clip thú vị ghi lại cảnh “ăn chơi” không sợ... ngập nước
Clip thú vị ghi lại cảnh “ăn chơi” không sợ... ngập nước

(Dân trí) - Dù phải lội nước, những vị khách nhiệt thành này vẫn tới nhà hàng dùng bữa như thường, bất chấp việc phải dùng bữa trong cảnh… mênh mang sóng nước, nhân viên phục vụ lội bì bõm bê đồ.

Thứ năm, 01/11/2018 - 07:14

Natalie Portman không bao giờ chơi với... nữ giới ở Hollywood
Natalie Portman không bao giờ chơi với... nữ giới ở Hollywood

(Dân trí) - Trong một cuộc phỏng vấn mới đây, Natalie Portman đã tiết lộ rằng cô không bao giờ có tình bạn với phụ nữ ở Hollywood.

Thứ năm, 01/11/2018 - 07:14

“Buồng tối” của Iran đoạt giải phim xuất sắc nhất LHP Quốc tế Hà Nội V
“Buồng tối” của Iran đoạt giải phim xuất sắc nhất LHP Quốc tế Hà Nội V

(Dân trí) - Bộ phim “Buồng tối” của điện ảnh Iran nói về hành trình của người bố đi tìm kẻ có hành vi quấy rối tình dục đứa con trai 5 tuổi đã chinh phục ban giám khảo khi đoạt giải phim dài xuất sắc nhất tại LHP Quốc tế Hà Nội lần thứ V.

Thứ năm, 01/11/2018 - 06:21

Huyền thoại golf Grey Norman trở thành Đại sứ du lịch Việt Nam
Huyền thoại golf Grey Norman trở thành Đại sứ du lịch Việt Nam

(Dân trí) - Trưa nay, ngày 31/10 tại trụ sở Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch, Bộ trưởng Nguyễn Ngọc Thiện đã trao quyết định bổ nhiệm ông Greg Norman- một huyền thoại golf trên thế giới với biệt danh "Cá mập trắng" làm Đại sứ du lịch Việt Nam nhiệm kỳ 2018- 2021.

Thứ tư, 31/10/2018 - 02:20

Công nhận Lễ hội Cầu ngư ở Quảng Bình là Di sản văn hoá phi vật thể Quốc gia
Công nhận Lễ hội Cầu ngư ở Quảng Bình là Di sản văn hoá phi vật thể Quốc gia

(Dân trí) - Lễ hội cầu ngư ở Quảng Bình là nét sinh hoạt văn hóa cộng đồng mang tính tâm linh, tưởng nhớ ơn đức cá Ông của ngư dân làng biển, đồng thời cầu mong cho trời yên biển lặng, mưa thuận gió hòa … Lễ hội này mới đây đã được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia.

Thứ tư, 31/10/2018 - 02:04

Nhiều độc giả chia sẻ ký ức “trùm chăn, đọc lén” truyện chưởng Kim Dung
Nhiều độc giả chia sẻ ký ức “trùm chăn, đọc lén” truyện chưởng Kim Dung

(Dân trí) - Những tác phẩm của tiểu thuyết gia Kim Dung không chỉ gắn liền với tuổi thơ của một vài người mà là rất nhiều thế hệ. Những trang sách đó đã tạo nên những ký ức đẹp đẽ về một thời không thể quên.

Thứ tư, 31/10/2018 - 09:04

Mèo đi lạc lên... sàn “catwalk” bỗng trở thành... ngôi sao
Mèo đi lạc lên... sàn “catwalk” bỗng trở thành... ngôi sao

(Dân trí) - Một chú mèo đã trở thành tâm điểm của show trình diễn thời trang khi bỗng nhiên đi lạc lên... sàn catwalk và cùng sóng bước bên những người mẫu thời trang. Sự xuất hiện của chú mèo đã khiến người xem rất bất ngờ, thích thú.

Thứ tư, 31/10/2018 - 09:00

ĐÁNG QUAN TÂM
Trào lưu người lớn chơi xếp hình để giải tỏa căng thẳng
Trào lưu người lớn chơi xếp hình để giải tỏa căng thẳng

(Dân trí) - Trước đây, đã có trào lưu sách tô màu gây sốt một thời gian và được cho là giúp người lớn trở về tuổi thơ, giúp thư giãn, giải tỏa căng thẳng. Giờ đây, một trào lưu mới khác lại xuất hiện, đó là... bộ đồ chơi xếp hình dành cho người lớn.

Thứ tư, 31/10/2018 - 06:10

Kim Dung tạo nên “võ lâm giang hồ”, giới làm phim nợ ông “vũ trụ điện ảnh”
Kim Dung tạo nên “võ lâm giang hồ”, giới làm phim nợ ông “vũ trụ điện ảnh”

(Dân trí) - Thế giới “võ lâm giang hồ” mà Kim Dung tạo nên rộng lớn, sâu sắc và tiềm năng chẳng khác gì vũ trụ điện ảnh siêu anh hùng của Marvel hay DC. Tại sao chưa có một “vũ trụ điện ảnh võ hiệp” tạo nên từ tiểu thuyết Kim Dung?

Thứ tư, 31/10/2018 - 06:08

Nhà văn kiếm hiệp huyền thoại Kim Dung qua đời
Nhà văn kiếm hiệp huyền thoại Kim Dung qua đời

(Dân trí) - Thông tin nhà văn nổi tiếng của dòng văn học kiếm hiệp Hoa ngữ - Kim Dung (1924-2018) - vừa qua đời đã được hàng loạt tờ tin tức chính thống của Trung Quốc đăng tải.

Thứ ba, 30/10/2018 - 08:03

Tuấn Hưng xin lỗi vì cắt bỏ phần biểu diễn của Khắc Việt
Tuấn Hưng xin lỗi vì cắt bỏ phần biểu diễn của Khắc Việt

(Dân trí) - Sau thành công ngoài mong đợi của liveshow ngoài trời “Cảm ơn”, Tuấn Hưng cho biết bản thân vẫn trong trạng thái “lâng lâng, chân chưa chạm đất”. Tuy nhiên, điều khiến nam ca sĩ áy náy nhất lại là trường hợp của ca sĩ - nhạc sĩ Khắc Việt…

Thứ ba, 30/10/2018 - 03:58

Rocker Jon Bon Jovi “kinh hoàng” trước cách trở nên nổi tiếng hiện nay
Rocker Jon Bon Jovi “kinh hoàng” trước cách trở nên nổi tiếng hiện nay

(Dân trí) - “Tôi có thể tung clip nóng và thế là tôi ‘nổi tiếng’?!”, rocker Jon Bon Jovi chỉ trích cách mà một người có thể thực hiện để nhanh chóng nhận được sự quan tâm chú ý hiện nay.

Thứ ba, 30/10/2018 - 11:00

NSND Lê Khanh vào vai bà vợ tưng tửng sau 10 năm vắng bóng màn ảnh
NSND Lê Khanh vào vai bà vợ tưng tửng sau 10 năm vắng bóng màn ảnh

(Dân trí) - Sau 10 năm vắng bóng trên phim truyền hình, sắp tới đây, NSND Lê Khanh sẽ trở lại với vai một bà vợ tưng tửng, lấn lướt chồng trong phim “Mẹ ơi, bố đâu rồi?” phát sóng trên VTV.

Thứ ba, 30/10/2018 - 10:53

Tài tử “Người vận chuyển” không sợ gì chỉ sợ... nghe con khóc
Tài tử “Người vận chuyển” không sợ gì chỉ sợ... nghe con khóc

(Dân trí) - Tài tử Jason Statham (51 tuổi) đã có hơn một năm trải nghiệm cảm giác làm cha sau khi cùng người mẫu xinh đẹp Rosie Huntington-Whiteley (31 tuổi) đón con trai đầu lòng hồi tháng 6/2017. Chỉ đến khi làm cha, Jason mới phát hiện ra “điểm yếu” nhất của mình.

Thứ ba, 30/10/2018 - 07:24

Khoảnh khắc tươi vui cuối cùng của trợ lý - Á hậu người Thái Lan
Khoảnh khắc tươi vui cuối cùng của trợ lý - Á hậu người Thái Lan

(Dân trí) - Chỉ một ngày trước khi qua đời, nữ trợ lý của tỷ phú Vichai - Á hậu Hoa hậu Hoàn vũ Thái Lan - cô Nursara Suknamai đã có một ngày vui vẻ bên bạn bè tại một nhà hàng hải sản sang trọng.

Thứ ba, 30/10/2018 - 07:23

Đang biểu diễn xiếc, sư tử tấn công bé gái 4 tuổi
Đang biểu diễn xiếc, sư tử tấn công bé gái 4 tuổi

(Dân trí) - Một con sư tử cái đã đột ngột tấn công bé gái 4 tuổi đến xem biểu diễn xiếc.

Thứ ba, 30/10/2018 - 07:21

Khắc Việt xin lỗi sau phát ngôn thô tục để bảo vệ Khắc Hưng
Khắc Việt xin lỗi sau phát ngôn thô tục để bảo vệ Khắc Hưng

(Dân trí) - Sau khi bị chỉ trích dữ dội vì chửi thề, phát ngôn tục tĩu trên mạng xã hội để bảo vệ em trai- nhạc sĩ Khắc Hưng xoay quanh ca khúc “Như lời đồn”; Khắc Việt đã gửi lời xin lỗi tới em trai và khán giả. “Tôi xin lỗi về những phát ngôn thô tục của mình”, nhạc sĩ trẻ nói.

Thứ ba, 30/10/2018 - 12:39

NSƯT Tố Uyên: “Cuộc đời tôi vinh quang và cay đắng song hành”
NSƯT Tố Uyên: “Cuộc đời tôi vinh quang và cay đắng song hành”

(Dân trí) - “Nói chung cuộc đời tôi lắm điều trái ngang lắm. Vừa đáng tiếc, vừa đau khổ. Vinh quang và cay đắng song hành với nhau”, NSƯT Tố Uyên chia sẻ.

Thứ hai, 29/10/2018 - 09:17

“Nghe qua tên ca khúc gây sốc tôi cũng có phần... hết hồn”
“Nghe qua tên ca khúc gây sốc tôi cũng có phần... hết hồn”

(Dân trí) - NSND Nguyễn Quang Vinh - Quyền Cục trưởng Cục NTBD đã có những chia sẻ khá thẳng thắn và rõ ràng về câu chuyện đặt tên bài hát kiểu gây sốc, phản cảm… gây xôn xao dư luận vừa qua.

Thứ hai, 29/10/2018 - 10:00