Thứ Bảy 17/02/2018 - 11:00

“Lão tướng Tuồng” Mịch Quang qua đời

Dân trí Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam, Trung tâm Nghiên cứu Bảo tồn và Phát huy Văn hóa Dân tộc và gia đình báo tin, Nhà nghiên cứu - soạn giả Mịch Quang qua đời vào 18h15’ ngày 14/2, hưởng thọ 101 tuổi.

Nhà nghiên cứu - soạn giả Mịch Quang tên thật là Nguyễn Thế Khoán, sinh ngày 01/05/1917 tại Tuy Phước, Bình Định đã từ trần lúc 18h15’ ngày 14/2/2018, tức ngày 29 tháng Chạp âm lịch, hưởng thọ 101 tuổi.

Mịch Quang là nhà nghiên cứu soạn giả hàng đầu của nền sân khấu cách mạng. Ông đã được tặng Huân chương Kháng chiến Hạng Nhất, Huân chương Lao động hạng Nhất, Giải thưởng Nhà nước về VHNT, Giải thưởng Hồ Chí Minh về VHNT.

Nhà nghiên cứu, soạn giả Mịch Quang tên thật là Nguyễn Thế Khoán, sinh năm 1917 trong một gia đình yêu nước dòng dõi khoa bảng ở Bình Định. Từ năm 5 tuổi, cậu bé Nguyễn Thế Khoán đã làm quen với những nhân vật nổi tiếng của sân khấu tuồng cổ như Tiết Cương, Trương Phi, Địch Thanh, Đổng Kim Lân... Bộ môn nghệ thuật độc đáo này đã theo ông suốt thời niên thiếu, trong cả những tháng năm lên thành phố Quy Nhơn học.

Trong kháng chiến chống Pháp, Mịch Quang là cán bộ tuyên văn trung đoàn 94 ở Liên khu 5. Từ năm 1954, ông tập kết ra Bắc, hoạt động trong nhiều lĩnh vực văn học nghệ thuật. Sớm tiếp thu những tinh hoa văn hóa truyền thống của quê hương cùng với những sáng tạo không mệt mỏi, nhà nghiên cứu, soạn giả Mịch Quang đã có nhiều đóng góp có giá trị.

Soạn giả Mịch Quang và NSND Lê Tiến Thọ - Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam.
Soạn giả Mịch Quang và NSND Lê Tiến Thọ - Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam.

Theo nhà nghiên cứu Nguyễn Quang Long, nhà nghiên cứu - soạn giả Mịch Quang là một trong những tên tuổi có đóng góp cho nền nghệ thuật sân khấu nước nhà. Ông sáng tạo trong nhiều lĩnh vực khác nhau.

Ở mảng sáng tác, ông là tác giả của nhiều tác phẩm sân khấu. Trong đó, ghi dấu ấn nhất là tác phẩm “Thanh Gươm Hát Bội”, một vở tuồng có cốt truyện về danh nhân Đào Tấn, hậu tổ của nghệ thuật Tuồng Việt Nam. Tác phẩm này đã trở nên quen thuộc với khán giả yêu nghệ thuật sân khấu truyền thống nhiều năm qua.

Ở mảng nghiên cứu, bài viết “Cấu trúc động - mở, đặc thù quán triệt nền âm nhạc truyền thống” đề cập vấn đề lý thuyết để chỉ ra vấn đề cơ bản của âm nhạc dân tộc cổ truyền. Bài viết sau khi công bố nhận được sự đón nhận của giới nghiên cứu âm nhạc trong và ngoài nước.

Nhiều nhà nghiên cứu sân khấu cho biết, trong lĩnh vực sáng tác kịch bản của soạn giả Mịch Quang từ đề tại lịch sử như: “Đường về Lam Sơn”, “Vua Hùng kén rể”, “Quang Trung”, “Phất cờ nương tử”, “Thanh gươm hát bội”, “Giấc mộng hồ hoa”; tới các kịch bản tuồng hiện đại như: “Má Tám”, “Hộp truyền đơn”, “Nỗi lòng người mẹ”, “Bà mẹ làng Sen”…

Ông đều xây dựng dựa vào cấu trúc truyền thống, tạo nên ra trò diễn theo phương thức (tân chế điệu) để làm giàu cho nghệ thuật Tuồng Việt Nam. Ông lấy nghiên cứu làm nền tảng để cho cánh chim sáng tác bay bổng trên bầu trời cao rộng. Những sáng tác của Mịch Quang là thực tiễn minh chứng cho những công trình nghiên cứu khoa học của ông.

NSND Lê Tiến Thọ - Chủ tịch Hội Nghệ sỹ Sân khấu Việt Nam nhận định: “Những nhân vật phụ nữ xuất hiện trong các kịch bản sân khấu của ông có sức lay động người xem, vì soạn giả luôn đặt những nhân vật phụ nữ này trong các trò diễn có tình huống, hoàn cảnh để đẩy nhân vật trong sự lựa chọn hành động (đi, ở, mất, còn...) có tính bạo liệt cao”.

Người xem thấy ở sáng tác của ông có sự gạch nối nhuần nhuyễn giữa truyền thống và hiện đại theo (tân chế điệu) theo quan niệm của các cụ nghệ nhân là “học cho chết để dùng cho sống”. Sáng tác của Mịch Quang không bị gò bó bởi mô hình (vua băng nịnh tiếm...) hay bị lệ thuộc vào cấu trúc (kịch tính) của sân khấu kịch nói. Vì vậy, kịch bản của Ông không có kiểu “kịch cắm ca”, không có tình trạng “gieo vừng mà ra ngô” như thường thấy ở những tác giả không biết nghề.

PGS. TS Đoàn Thị Tình rất tâm đắc với “Hội họa sai tỷ lệ kỳ diệu”, “kỹ thuật màu tương phản”, “phỏng sinh học trong phối sắc”, “những đường cong hoa văn”... mà soạn giả Mịch Quang đưa ra đều xuất phát từ quan điểm và phương hướng nghiên cứu từ nghệ thuật dân tộc.

Mịch Quang là một trong những người mở đường, đặt những viên gạch đầu tiên và đạt được những thành tựu quan trọng xây dựng sân khấu học, nghệ thuật học truyền thống. Ông cũng là người đầu tiên giới thiệu cuộc đời và sự nghiệp của danh nhân văn hóa Đào Tấn và trong suốt nửa thế kỷ qua vẫn tiếp tục có những công trình nghiên cứu sâu sắc về Đào Tấn - nhà yêu nước, nhà hoạt động sân khấu kiệt xuất, một nhà thơ lỗi lạc của dân tộc.

Cho đến nay, nhiều phát hiện, khám phá về nghệ thuật truyền thống dân tộc của Mịch Quang đã trở thành tài sản chung của giới nghệ thuật học dân tộc. Các khái niệm như “hiện thực tả ý”, “phương pháp mô hình hóa”, “sân khấu tổng thể tích hợp”, “tự sự kịch tính trữ tình”, “cấu trúc động mở” hay các phạm trù mỹ học dân tộc như “cái hùng”, “cái hậu”, “cái nhu” do Mịch Quang tổng kết đã được các nhà nghiên cứu nghệ thuật dân tộc có uy tín như GS Hoàng Châu Ký, GS.NSND Trần Bảng, GS Hồ Sĩ Vịnh, PGS.TS Tất Thắng, GS.TS Nguyễn Thuyết Phong, GS.TS Trần Văn Khê… cùng nhiều nhà nghệ thuật học thế hệ sau vận dụng và phát triển.

Thành công nổi bật nhất trong sự nghiệp sáng tác của Mịch Quang là tác phẩm “Kinh dịch với nghệ thuật truyền thống” (Sân khấu - Âm nhạc - Mỹ thuật) được Giải thưởng Nhà nước về Văn học nghệ thuật năm 2001. Hàng chục các tác phẩm vừa nghiên cứu khoa học, vừa sáng tác nghệ thuật, vừa nêu lên những kinh nghiệm quý báu của mình từ bao năm gắn bó với sân khấu của ông như chuyên luận xuất sắc về danh nhân Đào Tấn, về âm nhạc Cải lương, Bài chòi, về mỹ thuật dân tộc, những kịch bản sân khấu Kịch thơ, Tuồng, Cải lương được đánh giá cao…

Ở tuổi bách niên nhà nghiên cứu, soạn giả Mịch Quang vẫn không ngừng sáng tạo nghệ thuật. Ông vẫn còn rất minh mẫn và cho xuất bản cuốn “Học, hiểu và khám phá nghệ thuật dân tộc”.

Lễ viếng soạn giả Mịch Quang được tổ chức lúc 8h đến 8h45’ ngày mùng 6 tết âm lịch, tức ngày 21/2/2018 tại Nhà tang lễ Bộ Quốc phòng, số 5 Trần Thánh Tông, Hà Nội. Lễ truy điệu lúc 9h cùng ngày và lễ an táng tại Lạc Hồng Viên.

Hà Tùng Long

MỚI NHẤT
“Cái khổ” của… người mẫu
“Cái khổ” của… người mẫu

(Dân trí) - Người mẫu là nghề của sự hào nhoáng, bóng bẩy, nhưng đằng sau một bức hình quyến rũ có thể là một khoảnh khắc chẳng lấy gì làm… “sang chảnh”. Đó là “cái khổ” ít được biết tới của nghề này.

Thứ hai, 19/02/2018 - 06:00

Nghệ sĩ Hà Nội kể về những điều kiêng cữ của Tết phố cổ
Nghệ sĩ Hà Nội kể về những điều kiêng cữ của Tết phố cổ

(Dân trí) - Phố cổ Hà Nội được xem là nơi duy trì đậm đặc nhất những nét văn hoá truyền thống của xứ kinh kỳ. Nơi đây, vào mỗi dịp Tết vẫn còn giữ được những nét kiêng cử rất riêng và thế hệ này nối tiếp thế hệ kia giữ gìn những nếp văn hoá đó.

Chủ nhật, 18/02/2018 - 03:07

Tại sao Jennifer Aniston không nên quay lại với Brad Pitt?
Tại sao Jennifer Aniston không nên quay lại với Brad Pitt?

(Dân trí) - Việc nữ diễn viên Jennifer Aniston vừa chia tay người chồng thứ hai, khiến công chúng thích thú với ý tưởng rằng cô có thể sẽ quay lại với người chồng đầu - tài tử Brad Pitt. Dù vậy, giới chuyên gia nhận định đây là một “ý tưởng tồi”, tại sao?

Chủ nhật, 18/02/2018 - 03:05

Nửa đêm đi chợ đình hái lộc, cầu duyên
Nửa đêm đi chợ đình hái lộc, cầu duyên

(Dân trí) - Chợ Bích La chỉ họp mỗi năm một lần vào đêm 2 Tết Nguyên đán, để giới thiệu những mặt hàng nông sản của địa phương, chợ còn mang ý nghĩa của ngày hội truyền thống để cầu may dịp đầu năm mới.

Chủ nhật, 18/02/2018 - 11:00

Mỹ Dung bị chồng nhắc nhở vì… quá yêu con!
Mỹ Dung bị chồng nhắc nhở vì… quá yêu con!

(Dân trí) - “Thời gian đầu, khi các con còn nhỏ, tôi dành 100% quỹ thời gian cho con. Tôi nghĩ bà mẹ nào cũng yêu con nhưng có lẽ tôi là người yêu con hơi quá”, ca sĩ Mỹ Dung chia sẻ.

Chủ nhật, 18/02/2018 - 10:00

“Bảo thủ và hiếu thắng là “đặc sản” của phụ nữ tuổi Nhâm Tuất”
“Bảo thủ và hiếu thắng là “đặc sản” của phụ nữ tuổi Nhâm Tuất”

(Dân trí) - NSƯT Phạm Phương Thảo trải lòng về cuộc đời và tính cách của phụ nữ tuổi Nhâm Tuất. Chị cho rằng, bản thân chị có hai thứ đặc sản là bảo thủ và hiếu thắng.

Chủ nhật, 18/02/2018 - 10:00

Vì sao di sản Hát Xoan Việt Nam trở thành đại diện của nhân loại?
Vì sao di sản Hát Xoan Việt Nam trở thành đại diện của nhân loại?

(Dân trí) - Với hồ sơ Hát Xoan, Bộ Ngoại giao thông qua Ban Thư ký Uỷ ban Quốc gia UNESCO đã vận động thành công để UNESCO chấp nhận chuyển một di sản từ Danh sách Bảo vệ khẩn cấp sang Danh sách Đại diện của Nhân loại. Đây là điều chưa có tiền lệ vì theo qui định của UNESCO.

Chủ nhật, 18/02/2018 - 09:00

Quảng Bình: Người Khùa cầu may mắn đầu năm với tục buộc chỉ cổ tay
Quảng Bình: Người Khùa cầu may mắn đầu năm với tục buộc chỉ cổ tay

(Dân trí) - Mỗi năm một lần, cứ vào những ngày đầu năm mới, các gia đình người Khùa tại xã Dân Hóa, huyện Minh Hóa (Quảng Bình) lại tổ chức nghi lễ “buộc chỉ cổ tay”. Người Khùa tâm niệm, sợi dây chỉ buộc vào cổ tay sẽ mang lại sức khỏe và may mắn cho họ.

Chủ nhật, 18/02/2018 - 08:03

Chân dung những chú chó xuất hiện trong siêu phẩm hội họa
Chân dung những chú chó xuất hiện trong siêu phẩm hội họa

(Dân trí) - Người bạn bốn chân thân thiết nhất của con người cũng đồng thời có thể trở thành “nàng thơ” trong sáng tác của các họa sĩ, nhà điêu khắc.

Chủ nhật, 18/02/2018 - 08:00

Ngắm đường hoa Nguyễn Huệ lung linh về đêm
Ngắm đường hoa Nguyễn Huệ lung linh về đêm

Đường hoa Nguyễn Huệ vốn là điểm đến quen thuộc mỗi dịp Tết đến xuân về tại TP. Hồ Chí Minh, thu hút không chỉ người dân bản địa mà cả khách du lịch. Đường hoa năm nay với thiết kế sáng tạo đang nhận được nhiều lời khen từ cộng đồng. Không chỉ khoe sắc rực rỡ vào ban ngày, khi đêm đến, con đường hoa lại lung linh một vẻ đẹp rất khác.

Chủ nhật, 18/02/2018 - 07:31

Ngôi sao truyền hình thực tế gây sốc vì sở hữu vòng eo… 47cm
Ngôi sao truyền hình thực tế gây sốc vì sở hữu vòng eo… 47cm

(Dân trí) - Ngôi sao truyền hình thực tế người Đức - Sophia Vegas (30 tuổi) - mới đây đã bất ngờ gây chú ý trên mặt báo với tuyên bố rằng mình đang sở hữu “vòng eo nhỏ nhất thế giới”.

Thứ bảy, 17/02/2018 - 07:52

Tết của nghệ sĩ “có trái tim nhiều sẹo nhất quả đất”
Tết của nghệ sĩ “có trái tim nhiều sẹo nhất quả đất”

(Dân trí) - “Hoàn cảnh của tôi giờ như cái bát mẻ ấy mà. Đàn ông gà trống nuôi con thì bội phần khó khăn. Khó khăn lớn nhất là vừa phải làm cha, vừa phải làm mẹ, nhưng có phải lúc nào mình cũng có thể làm mẹ được đâu”, nghệ sĩ Giang “còi” - người được bạn bè thường gọi là “Người đàn ông có trái tim nhiều sẹo nhất quả đất” chia sẻ.

Thứ bảy, 17/02/2018 - 02:37

ĐÁNG QUAN TÂM
Thanh Hóa: Về ngôi làng cổ đẹp nhất Việt Nam
Thanh Hóa: Về ngôi làng cổ đẹp nhất Việt Nam

(Dân trí) - Làng cổ Đông Sơn (phường Hàm Rồng, TP Thanh Hóa) nằm bên bờ Nam sông Mã. Được đánh giá là 1 trong 10 ngôi làng cổ đẹp nhất Việt Nam, nơi đây vẫn còn lưu giữ đậm nét dấu ấn văn hóa kiến trúc của nền văn hóa Đông Sơn.

Thứ bảy, 17/02/2018 - 08:16

Những câu nói khiến khán giả “đứng ngồi không yên” của Táo Quân 2018
Những câu nói khiến khán giả “đứng ngồi không yên” của Táo Quân 2018

(Dân trí) - Những câu nói không chỉ hài hước mà còn rất thâm thuý khiến khán giả rất "vừa lòng hả dạ" và truyền tay nhau trên mạng xã hội.

Thứ bảy, 17/02/2018 - 06:24

Nghệ sĩ hai miền Nam - Bắc chúc mừng năm mới báo Dân trí
Nghệ sĩ hai miền Nam - Bắc chúc mừng năm mới báo Dân trí

(Dân trí) - Các nghệ sĩ như: NSND Hồng Vân, Hoàng Sơn, Chi Bảo, Quang Thắng, Công Lý... đã gửi lời chúc mừng ban lãnh đạo báo cùng độc giả báo Dân trí nhân dịp xuân Mậu Tuất vừa đến.

Thứ bảy, 17/02/2018 - 06:00

10 chú chó nổi danh màn bạc
10 chú chó nổi danh màn bạc

(Dân trí) - Có những tình bạn làm thay đổi cuộc đời, và nếu như tình bạn với cún cưng có thể thực sự chạm vào trái tim ta, thì tại sao một chú cún không thể làm thay đổi cuộc đời của chính người chủ?

Thứ sáu, 16/02/2018 - 02:00

Táo Quân 2018 gây tranh cãi kịch liệt vì dàn trải và nhạt
Táo Quân 2018 gây tranh cãi kịch liệt vì dàn trải và nhạt

(Dân trí) - Nhiều ý kiến tranh cãi xuất hiện sau khi chương trình Táo Quân 2018 phát sóng vào đêm giao thừa. Trong khi nhiều người rất thích thú với cách đả kích của Táo Quân đối với các vấn đề xã hội trong năm thì nhiều người khuyên chương trình nên dừng lại vì đã quá nhạt.

Thứ sáu, 16/02/2018 - 11:09

NSƯT Đức Hùng: “Công Lý đã đảm nhận vai Cô Đẩu một cách rất đặc biệt”
NSƯT Đức Hùng: “Công Lý đã đảm nhận vai Cô Đẩu một cách rất đặc biệt”

(Dân trí) - Đó là tâm sự của nhà thiết kế, NSƯT Đức Hùng về vai Cô Đẩu của nghệ sĩ Công Lý trong Táo Quân. Theo nghệ sĩ Đức Hùng thì đây là vai diễn đặc biệt mà không ai có thể thay thế.

Thứ sáu, 16/02/2018 - 09:56

Tản mạn về nhạc xuân quê hương
Tản mạn về nhạc xuân quê hương

(Dân trí) - Dọc đường xuân, có đi khắp các hội xuân ở làng quê đất Việt từ Bắc chí Nam, hẳn sẽ không thể không bị lôi cuốn vào những giai điệu âm nhạc trang nghiêm mà rộn ràng của phường bát âm trong các bản hòa tấu Tứ Qúy hay Lưu Thủy, Kim Tiền…

Thứ sáu, 16/02/2018 - 06:00

"Ngọc Hoàng" cùng dàn Táo Quân chúc Tết độc giả Dân trí
"Ngọc Hoàng" cùng dàn Táo Quân chúc Tết độc giả Dân trí

(Dân trí) - Nhân dịp năm mới Mậu Tuất, "Ngọc Hoàng" Quốc Khánh cùng các Táo đã gửi những lời chúc mừng bình an - hạnh phúc tới ban lãnh đạo cùng độc giả báo Dân trí.

Thứ sáu, 16/02/2018 - 03:50

Đêm giao thừa người dân phố núi giao lưu với Hoa hậu H’Hen và xem bắn pháo hoa
Đêm giao thừa người dân phố núi giao lưu với Hoa hậu H’Hen và xem bắn pháo hoa

(Dân trí) - Tối ngày 15/2 (nhằm 30 Tết) hàng ngàn người dân tại Đắk Lắk đã đổ bộ về Quảng trường 10/3 (TP. Buôn Ma Thuột) để được giao lưu với Hoa hậu Hoàn vũ H’Hen Niê - người con của mảnh đất Tây Nguyên và được xem bắn pháo hoa chào đón năm mới.

Thứ sáu, 16/02/2018 - 02:00

Duy Thảo và tôi
Duy Thảo và tôi

(Dân trí) - Nửa thế kỷ thơ là bao nhiêu thơ, bao nhiêu nụ cười và nước mắt. Thơ Duy Thảo là trường hợp mà tôi muốn nhìn lại. Như một ông đồ đầy thách thức Duy Thảo mang ô đứng trước cổng cái chợ thơ hiện đại, bày biện hào nhoáng phấn son, lẫn lộn thật giả, rất nhiều quan niệm rất nhiều khuynh hướng phong cách, có mới mẻ nhưng tiếc là chưa thật hay.

Thứ năm, 15/02/2018 - 09:26

Không được để xảy ra tiêu cực tại Hội Phết Hiền Quan
Không được để xảy ra tiêu cực tại Hội Phết Hiền Quan

(Dân trí) - Cục Văn hóa cơ sở khẳng định, để tổ chức Hội Phết Hiền Quan và Hội chọi trâu xã Phù Ninh năm 2018 an toàn, hiệu quả, phù hợp với nghi lễ truyền thống, Sở VH,TT&DL tỉnh Phú Thọ cần kiểm tra, giám sát chặt chẽ đối với công tác tổ chức ở hai lễ hội này.

Thứ năm, 15/02/2018 - 05:49

Đèn giao thông “tình yêu” khiến người dân… thích sang đường
Đèn giao thông “tình yêu” khiến người dân… thích sang đường

(Dân trí) - Với những cột đèn giao thông “tình yêu”, mỗi lần qua đường, bạn sẽ cảm thấy đặc biệt hơn, thú vị hơn.

Thứ năm, 15/02/2018 - 03:29