Lễ hội đâm trâu, chém lợn và sự thái quá niềm tin tín ngưỡng

Dân trí Lễ hội Ném Thượng (Bắc Ninh) không còn tổ chức chém lợn giữa sân đình; lễ hội Cầu Trâu (Phú Thọ) không còn nghi thức đập đầu trâu; lễ hội Đông Cuông (Yên Bái) bỏ tục treo cổ trâu… Đó là những thông tin được Bộ trưởng Văn hoá, Thể thao & Du lịch Nguyễn Ngọc Thiện cập nhật.
>>5 “chạy” trong bản báo cáo của Bộ trưởng Văn hoá, Thể thao & Du lịch
>>Lễ hội Ném Thượng: Chém lợn ở khu vực kín vẫn gây tranh cãi

Chuẩn bị cho phiên đăng đàn trả lời chất vấn của Bộ trưởng Nguyễn Ngọc Thiện, Bộ Văn hóa, Thể thao & Du lịch (VHTTDL) vừa gửi tới các đại biểu Quốc hội báo cáo về các vấn đề cử tri và đại biểu quan tâm.

Bản báo cáo nêu cụ thể về các nhóm vấn đề Quốc hội đã thống nhất lựa chọn để chất vấn Bộ trưởng Nguyễn Ngọc Thiện trong lần đầu tiên vị tư lệnh ngành lên “ghế nóng”.

Về vấn đề quản lý, tổ chức lễ hội, Bộ Văn hoá, Thể thao & Du lịch đánh giá khái quát, do tác động của mặt trái kinh tế thị trường đã dẫn đến nhận thức sai lệch về mục đích tổ chức lễ hội, coi di tích và lễ hội là nguồn lợi riêng của địa phương nên tập trung khai thác giá trị kinh tế, thương mại hóa các loại hình hoạt động dịch vụ, làm giảm giá trị truyền thống của lễ hội.

Những lễ hội ghê rợn như đâm trâu, chém lợn... đang được chỉnh dần cho phù hợp với đời sống văn hoá xã hội.
Những lễ hội "ghê rợn" như đâm trâu, chém lợn... đang được chỉnh dần cho phù hợp với đời sống văn hoá xã hội.

Theo thống kê chưa đầy đủ từ ngành, cả nước có khoảng gần 8.000 lễ hội, chia làm 4 loại hình chính. Lễ hội dân gian với hơn 7.000 lễ hội (chiếm 88,36%”; Lễ hội lịch sử, cách mạng với 332 lễ hội (4,16%); Lễ hội văn hóa, thể thao, du lịch với 40 lễ hội (0,5%); Lễ hội có nguồn gốc từ nước ngoài tổ chức tại Việt Nam với 11 lễ hội (0,12%). Bên cạnh đó, còn có loại hình lễ hội tín ngưỡng được quy định trong Luật Tín ngưỡng, tôn giáo năm 2016.

Để quản lý một khối lượng đồ sộ các loại hình lễ hội trên cả nước như nêu trên, ngành VHTTDL cho biết, đã ban hành nhiều Thông tư, Chỉ thị về quản lý và tổ chức lễ hội nhằm đảm bảo thống nhất quản lý nhà nước từ Trung ương đến cơ sở. Hàng năm, Bộ này cũng tổ chức các đoàn công tác để tiến hành kiểm tra, nắm tình hình về công tác tổ chức lễ hội tại các địa phương.

Đánh giá trong báo cáo của Bộ trưởng Nguyễn Ngọc Thiện về công tác quản lý và tổ chức lễ hội nêu rõ, “đã có sự chuyển biến tích cực, đi vào nền nếp. Các hoạt động lễ hội diễn ra trang trọng, an toàn, tiết kiệm, cùng nhiều hoạt động văn hóa, thể thao và các trò chơi dân gian sôi nổi thu hút đông đảo nhân dân và du khách tham gia”.

Đặc biệt, báo cáo cũng cho biết, một số lễ hội có tập tục mang yếu tố bạo lực, đã chuyển đổi hình thức thực hành nghi lễ như: lễ hội Ném Thượng (Bắc Ninh) năm thứ hai không tổ chức chém lợn giữa sân đình; Hội phết Đình Đông Lai, xã Bàn Giản (Vĩnh Phúc) diễn ra an toàn không có nội dung tổ chức cướp phết mà chỉ thực hành trình diễn nghi lễ; Hội Phết Hiền Quan (Tam Nông, Phú Thọ) đã thay đổi hình thức tổ chức mới, chia đội và giới hạn khu vực chơi đảm bảo cho hoạt động lễ hội diễn ra an toàn.

Lễ hội Cầu Trâu xã Hương Nha (Phú Thọ) đã không tổ chức nghi thức đập đầu trâu mà thay bằng nghi thức thực hành trình diễn; lễ hội Đông Cuông (xã Thanh Khương, Văn Yên, Yên Bái) bỏ tục treo cổ trâu.

90 làng Cơ Tu huyện Tây Giang tỉnh Quảng Nam bỏ tục đâm Trâu; lễ hội đền Trần Thái Bình không tổ chức lễ phát ấn như mùa lễ hội trước...

Tuy nhiên, báo cáo cũng nêu ra 10 hạn chế trong công tác quản lý lễ hội như công tác tuyên truyền, hướng dẫn cho quần chúng nhân dân hiểu rõ giá trị truyền thống trong việc gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc trong công tác tổ chức lễ hội còn hạn chế. Không ít lễ hội do nặng về hình thức quy mô phải hoành tráng với chương trình nghệ thuật sân khấu hóa hiện đại, nặng về trình diễn nghệ thuật, đạo cụ, phô diễn tốn kém nhưng nội dung đơn điệu, ít được đầu tư từ đó giảm tính tích cực, hấp dẫn của lễ hội.

Đặc biệt, lễ hội dân gian lớn được tổ chức quy mô và cầu kỳ hơn trước nhưng cơ sở vật chất, hệ thống hạ tầng, đặc biệt là hình thức dịch vụ chưa đáp ứng nhu cầu mật độ đông của du khách, văn hóa tâm linh có xu hướng thiếu lành mạnh.

Bên cạnh đó, báo cáo còn nhắc đến việc một số lễ hội còn có biểu hiện lãng phí. Còn xuất hiện hiện tượng bói toán, cờ bạc, thương mại hóa trong hoạt động dịch vụ lễ hội, nạn bán hàng rong, bán sách ngoài luồng, lôi kéo khách hành hương, nâng giá dịch vụ, đặt tiền công đức - giọt dầu tùy tiện, ăn xin, ăn mày... làm giảm đi tính tôn nghiêm và những nét đẹp văn hóa trong hoạt động lễ hội.

Có những nơi do “tác động của mặt trái kinh tế thị trường đã dẫn đến nhận thức sai lệch về mục đích tổ chức lễ hội, coi di tích và lễ hội là nguồn lợi riêng của địa phương nên tập trung khai thác giá trị kinh tế, thương mại hóa các loại hình hoạt động dịch vụ, làm giảm giá trị truyền thống của lễ hội”.

Cùng với sự gia tăng các lễ hội văn hóa, thể thao, du lịch là sự lúng túng trong công tác chỉ đạo quản lý hướng dẫn của địa phương. Việc tổ chức lễ hội nghiêng về lợi ích kinh tế, do đó ý nghĩa văn hóa tinh thần mờ nhạt.

Cá biệt, một số nơi tổ chức những ngày kỷ niệm của địa phương, ngày truyền thống của ngành... còn có biểu hiện phô trương, lãng phí nặng về hình thức, chưa khai thác hết tiềm năng sáng tạo văn hóa của nhân dân và vốn truyền thống văn hóa dân gian vốn có ở địa phương - báo cáo của Bộ trưởng Nguyễn Ngọc Thiện cho biết.

Cơ quan quản lý nhà nước cũng đánh giá, hiện đang xuất hiện xu hướng tự ý nâng cấp, đặt tên lễ hội thành lễ hội cấp quốc gia, lễ hội quốc tế...

Bàn về nguyên nhân của những hạn chế nêu trên, Bộ trưởng Văn hoá cho rằng, có nguyên nhân từ nhận thức cơ quan quản lý văn hóa các cấp; có nguyên nhân xuất phát từ nhận thức của xã hội.

Đối với công tác quản lý Nhà nước, ngành Văn hoá cũng thẳng thắn thừa nhận việc chưa theo kịp tình hình thực tiễn, chậm xây dựng và điều chỉnh, bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật về quản lý và tổ chức lễ hội, việc thực thi các quy định của pháp luật chưa nghiêm.

Cùng với đó, báo cáo cũng nhắc đến “sự thái quá về niềm tin vào tín ngưỡng, với mong muốn cầu lộc, cầu tài, cầu phúc... dẫn đến tình trạng lượng du khách quá tải ở hầu hết các lễ hội lớn”.

P.Thảo

MỚI NHẤT
Những khoảnh khắc đáng nhớ của MC Lại Văn Sâm trên truyền hình
Những khoảnh khắc đáng nhớ của MC Lại Văn Sâm trên truyền hình

(Dân trí) - Thông tin Nhà báo Lại Văn Sâm – một người dẫn chương trình kỳ cựu của VTV vừa chính thức nghỉ hưu từ ngày 12/6 đã gây ra nhiều tiếc nuối đối với khán giả. Cùng ngắm lại những khoảnh khắc của nhà báo Lại Văn Sâm qua những chương trình truyền hình.

Thứ ba, 13/06/2017 - 11:37

Bãi đỗ xe cũng phải nộp tiền sử dụng tác phẩm âm nhạc
Bãi đỗ xe cũng phải nộp tiền sử dụng tác phẩm âm nhạc

(Dân trí) - Bảng giá tác quyền mà Trung tâm Bảo vệ Quyền tác giả Âm nhạc Việt Nam đưa ra trên trang web của mình có biểu giá dành cho cả… bãi đỗ xe.

Thứ ba, 13/06/2017 - 10:25

Cú sốc và mảng tối sau việc “một bước thành sao”
Cú sốc và mảng tối sau việc “một bước thành sao”

(Dân trí) - Á quân của cuộc thi “Nhân tố bí ẩn” (Anh) - Jahmene Douglas - đã phải trải qua một cú sốc lớn và những hệ lụy tâm lý khó lường, khi bất ngờ từ một cậu thanh niên vô danh trở thành giọng ca thần tượng, được 15 triệu người lắng nghe mỗi tuần.

Thứ ba, 13/06/2017 - 08:19

Vợ chồng NSND Lan Hương - Đỗ Kỷ “kể” lại 39 năm ngọt ngào, hạnh phúc
Vợ chồng NSND Lan Hương - Đỗ Kỷ “kể” lại 39 năm ngọt ngào, hạnh phúc

(Dân trí) - NSND Lan Hương cùng chồng là NSƯT Đỗ Kỷ vừa có bộ ảnh tuyệt đẹp kể lại câu chuyện hạnh phúc trong 39 năm chung sống.

Thứ ba, 13/06/2017 - 07:59

Thêm 3 di tích trên địa bàn Hà Nội được xếp hạng
Thêm 3 di tích trên địa bàn Hà Nội được xếp hạng

(Dân trí) - UBND thành phố Hà Nội đã ban hành các Quyết định về việc xếp hạng thêm 3 di tích lịch sử trên địa bàn.

Thứ ba, 13/06/2017 - 06:00

Kinh ngạc những bức vẽ 3D sống động y như thật
Kinh ngạc những bức vẽ 3D sống động y như thật

(Dân trí) - Những bức vẽ dưới đây được thực hiện chỉ với giấy trắng và bút mực nhưng tạo ra được những hiệu ứng 3D phi thường, khiến hình vẽ nằm gọn trên trang giấy nhưng trông như thể sự vật đang từ trang giấy bước vào đời thực.

Thứ ba, 13/06/2017 - 02:00

Vũ công mặc sexy, nhảy phản cảm: Phạt công viên nước Đầm Sen 45 triệu đồng
Vũ công mặc sexy, nhảy phản cảm: Phạt công viên nước Đầm Sen 45 triệu đồng

(Dân trí) - Sở Văn hóa - Thể thao TPHCM đã đưa ra quyết định xử phạt Công viên nước Đầm Sen 45 triệu đồng vì đã có tiết mục nhảy múa phản cảm trước khán giả thiếu nhi gây phản ứng mạnh mẽ từ dư luận.

Thứ hai, 12/06/2017 - 08:59

Xem các nghệ nhân trình diễn kỹ thuật ươm tơ dệt lụa
Xem các nghệ nhân trình diễn kỹ thuật ươm tơ dệt lụa

(Dân trí) - Lễ khai mạc Festival Văn hóa tơ lụa - thổ cẩm Việt Nam - Châu Á 2017 đã diễn ra vào sáng 12/6 tại làng lụa Hội An. Tại đây, các nghệ nhân ở các làng lụa trong nước đã biểu diễn cho du khách xem kỹ thuật để tạo ra một tấm lụa.

Thứ hai, 12/06/2017 - 08:00

Cởi trần bán hàng và nhảy múa phản cảm ở công viên nước
Cởi trần bán hàng và nhảy múa phản cảm ở công viên nước

(Dân trí) - Nhân viên nam cởi trần bán hàng khoe cơ bắp; vũ công nữ mặc bikini nhảy múa phản cảm ở công viên nước. Đó là hai câu chuyện gây bức xúc dư luận tuần qua.

Thứ hai, 12/06/2017 - 03:42

Vì sao cát sê phim truyền hình tăng, diễn viên vẫn còn khó?
Vì sao cát sê phim truyền hình tăng, diễn viên vẫn còn khó?

(Dân trí) - Chuyện thù lao (cát sê) trả cho các diễn viên đóng phim truyền hình đến nay vẫn là một bài toán có nhiều đáp số. Dù đã có nhiều thay đổi so với 5 năm về trước nhưng đến nay nhiều diễn viên vẫn phải chua chát thừa nhận: “Thù lao đóng phim không đủ nuôi mình”.

Thứ hai, 12/06/2017 - 03:31

NTK Minh Hạnh: “Công nghệ làm cho lụa Việt bớt đỏng đảnh và trở nên thân thiện hơn”
NTK Minh Hạnh: “Công nghệ làm cho lụa Việt bớt đỏng đảnh và trở nên thân thiện hơn”

(Dân trí) - Tại Festival Văn hóa tơ lụa - thổ cẩm Việt Nam - Châu Á 2017 diễn ra tại Hội An sáng 12/6; trao đổi với PV Dân trí, nhà thiết kế (NTK) Minh Hạnh chia sẻ, lụa Việt đã bắt đầu khẳng định thương hiệu và người Việt đã dùng lụa nhiều hơn.

Thứ hai, 12/06/2017 - 03:17

Chiếc nhẫn Picasso làm cho người tình có giá 14 tỷ đồng
Chiếc nhẫn Picasso làm cho người tình có giá 14 tỷ đồng

(Dân trí) - Chiếc nhẫn được Picasso tự tay thực hiện để xoa dịu cơn giận của người tình.

Thứ hai, 12/06/2017 - 02:00

ĐÁNG QUAN TÂM
Làm rõ giá trị của lễ hội và di tích đền ông Hoàng Mười - Nghệ An
Làm rõ giá trị của lễ hội và di tích đền ông Hoàng Mười - Nghệ An

(Dân trí) - Vừa qua tại Hà Nội đã diễn ra hội thảo “Giá trị lịch sử - văn hóa của di tích đền ông Hoàng Mười, huyện Hưng Nguyên, tỉnh Nghệ An”.

Thứ hai, 12/06/2017 - 10:00

DJ huyền thoại Bert Bevans đến biểu diễn tại Hà Nội
DJ huyền thoại Bert Bevans đến biểu diễn tại Hà Nội

(Dân trí) - Bert Bevans, DJ huyền thoại của Studio 54 - thánh đường của nhiều ngôi sao Hollywood sẽ đến Hà Nội biểu diễn vào ngày 16/6 tới.

Thứ hai, 12/06/2017 - 09:00

Khai mạc Nhà Triển lãm Việt Nam tại EXPO 2017
Khai mạc Nhà Triển lãm Việt Nam tại EXPO 2017

(Dân trí) - Nhà Triển lãm Việt Nam tại EXPO 2017 Astana với chủ đề “Kết nối Truyền thống và Hiện đại - Năng lượng tương lai Việt Nam” vừa khai mạc tại Thủ đô Astana, Kazakhstan sẽ hướng đến mục tiêu cùng hợp tác, phát triển vì một tương lai bền vững và tốt đẹp hơn.

Thứ hai, 12/06/2017 - 08:06

Hát kém, Phi Thanh Vân “năn nỉ” khán giả bình chọn
Hát kém, Phi Thanh Vân “năn nỉ” khán giả bình chọn

(Dân trí) - Thể hiện ca khúc “Lý cây đa” trực tiếp trên sóng truyền hình, nữ diễn viên phim “Cô gái xấu xí” lộ rõ giọng hát yếu, hụt hơi khiến giám khảo và HLV nhí Công Quốc lo lắng.

Thứ hai, 12/06/2017 - 08:00

Sửng sốt trước những vẻ đẹp “bền vững với thời gian”
Sửng sốt trước những vẻ đẹp “bền vững với thời gian”

(Dân trí) - Những người mẫu từng xuất hiện trên trang bìa tạp chí dành cho nam giới - Playboy - đã được mời xuất hiện trở lại trong loạt hình ảnh “ngày ấy - bây giờ” với mục đích tôn vinh vẻ đẹp của phụ nữ ở mọi lứa tuổi.

Thứ hai, 12/06/2017 - 07:46

Khai mạc Festival Tơ lụa thổ cẩm Việt Nam - Châu Á 2017
Khai mạc Festival Tơ lụa thổ cẩm Việt Nam - Châu Á 2017

(Dân trí) - Sáng 12/6, tại làng lụa Hội An (TP Hội An, Quảng Nam), Festival Văn hóa tơ lụa - thổ cẩm Việt Nam - Châu Á 2017 đã khai mạc với sự tham dự của 7 nước Châu Á và 12 làng nghề tơ lụa, thổ cẩm Việt Nam. Đây là một trong những hoạt động trong khuôn khổ Festival Di sản Quảng Nam lần thứ VI 2017.

Thứ hai, 12/06/2017 - 06:32

Triển lãm tranh "Hương Sắc Việt Nam" tại Romania
Triển lãm tranh "Hương Sắc Việt Nam" tại Romania

(Dân trí) - Triển lãm tranh "Hương Sắc Việt Nam" do Văn Dương Thành diễn ra tại bảo tàng quốc gia “Village Museum”, Bucharest, Romania - 8/6-2/7/2017. 40 bức tranh với nhiều khổ lớn nhỏ trưng bày tại phòng triển lãm của bảo tàng được họa sĩ Văn Dương Thành vẽ trong 5 năm qua.

Thứ hai, 12/06/2017 - 12:00

Nhớ về phim “Mẹ chồng tôi” từng lấy nước mắt của khán giả 23 năm về trước
Nhớ về phim “Mẹ chồng tôi” từng lấy nước mắt của khán giả 23 năm về trước

(Dân trí) - Bộ phim “Sống chung với mẹ chồng” dù sắp đi đến hồi kết nhưng vẫn không ngớt tạo nên những tranh luận gay gắt trên các diễn đàn, mạng xã hội. Trong những lời tranh luận, nhiều khán giả nhắc đến bộ phim “Mẹ chồng tôi” từng lấy đi nhiều nước mắt của khán giả 23 năm về trước.

Chủ nhật, 11/06/2017 - 02:00

Mê mẩn trước vẻ đẹp của “khu phố ổ chuột”
Mê mẩn trước vẻ đẹp của “khu phố ổ chuột”

(Dân trí) - “Khu phố ổ chuột” này có thể được hiểu theo đúng nghĩa đen, đó là một khu nhà xinh xắn, được thực hiện cầu kỳ, tinh xảo tới từng chi tiết, để phục vụ cho những chú chuột hamster - chủ nhân của khu phố.

Chủ nhật, 11/06/2017 - 09:15

“Cậu bé mê hát rock” khiến khán giả bật cười vì đối đáp hài hước
“Cậu bé mê hát rock” khiến khán giả bật cười vì đối đáp hài hước

(Dân trí) - “Cậu bé mê rock” Minh Chiến hay còn gọi là “Quang Linh phiên bản lười uống sữa” khiến giám khảo thích thú, cười lăn trước màn đối đáp hài hước với ca sĩ Võ Minh Lâm khi thể hiện ca khúc “Yêu em gái miền Tây”.

Chủ nhật, 11/06/2017 - 09:06

Tuổi già đãng trí trở thành đặc sản của “nhà hàng mang nhầm món”
Tuổi già đãng trí trở thành đặc sản của “nhà hàng mang nhầm món”

(Dân trí) - “Nhà hàng mang nhầm món” chuyên tuyển dụng nhân viên là những cụ già bị chứng mất trí nhớ. Thực khách cứ việc gọi món, nhưng việc họ được phục vụ món gì lại là một… ẩn số.

Chủ nhật, 11/06/2017 - 06:00

Nghệ sĩ lên tiếng về bất cập trong quy định về thời hạn giấy phép biểu diễn
Nghệ sĩ lên tiếng về bất cập trong quy định về thời hạn giấy phép biểu diễn

(Dân trí) - “Rất nhiều tác phẩm tồn tại trong rất nhiều năm mà vẫn giữ nguyên giá trị. Không chỉ ở Việt Nam mà cả thế giới cũng như vậy. Thành ra chuyện bây giờ đặt ra lệ “mỗi năm phải cấp giấy phép một lần - một lần”, tôi cảm thấy nó “hạ thấp tác phẩm” dữ lắm”, NSƯT Kim Xuân cho biết.

Chủ nhật, 11/06/2017 - 05:28