Quảng Trị: Gặp người lưu giữ nét chữ “xưa”

Dân trí – Cứ mỗi độ Tết đến, Xuân về, căn nhà của “ông đồ” Thống lại trưng đầy những bức hoành phi, thư pháp, câu đối đỏ…Nhiều người biết đến tài viết chữ của ông và đã tìm đến xin chữ, câu đối mang về treo trong nhà.

Qua một số người bạn, tôi biết và gặp được ông Đinh Văn Thống (60 tuổi, ở khu phố 6, phường 2, TP Đông Hà), một con người thông thạo chữ Nho “còn sót lại” giữa cuộc sống hiện đại. Ông Thống viết chữ Nho rất đẹp nên người dân nơi ông sinh sống thường gọi ông với cái tên thân thiện là “ông đồ” Thống, dù công việc của ông không phải chờ đến “cuối năm hoa đào nở” mới bày mực tàu, giấy đỏ viết chữ.

Những ngày cận Tết, ông đồ Thống lại trở nên bận rộn
Những ngày cận Tết, "ông đồ" Thống lại trở nên bận rộn

Đam mê chữ Nho từ nhỏ

Ông Thống sinh ra trong một gia đình có truyền thống hiếu học, tại làng An Dạ, xã Triệu Độ, huyện Triệu Phong, Quảng Trị. Ông nội của ông vốn là một nhà Nho, cha là thầy giáo nên ông được dạy dỗ rất cẩn thận. Chính nhờ đó mà ông được tiếp cận với chữ Nho, chữ Quốc ngữ từ rất sớm. Năm lên 7 tuổi, ông Thống bắt đầu nói được chữ Nho và đến năm lên 10 đã đọc được, bắt đầu mài mực, cầm bút cọ viết những nét chữ đầu tiên. Cũng vì mê chữ Nho mà ông Thống dành khá nhiều thời gian vào việc sưu tầm tài liệu, tự học và nguyên cứu.

Qua quá trình tích lũy lâu dài, ông Thống đã xây dựng cho mình vốn kiến thức vừa đủ để có thể phát huy sự nghiệp của cha ông. Tuy nhiên, ông không theo nghiệp làm thầy giáo mà lại chọn cho mình một hướng đi khác là mở cơ sở điêu khắc chữ Nho ngay tại nhà. 

Những bức hoành phi, câu đối được khắc rất tinh xảo
Những bức hoành phi, câu đối được khắc rất tinh xảo

Ông Thống bày tỏ: “Bản thân tôi thích học chữ Nho từ lúc còn nhỏ. Tôi mở cơ sở này để vừa thực hiện niềm đam mê của bản thân vừa muốn gìn giữ và phát huy nét đẹp văn hóa đặc sắc này. Hơn nữa, chữ Nho của người Việt đã được cha ông nhiều đời sáng tạo lại từ chữ Hán, được sử dụng rộng rãi nhưng lớp trẻ hiện nay ít người biết đến”.

Hơn 10 năm ông Thống mở cơ sở điêu khắc, chủ yếu là sản xuất đồ nội thất thờ cúng, làm các bức hoành phi, long vị, điêu khắc chữ Nho, viết thư pháp. Nhiều người trong và ngoài tỉnh biết và tìm đến ông để xin chữ, để được học viết. Có những du khách từ Hàn Quốc, Mỹ, Trung Quốc, Nhật Bản tìm đến ông chỉ để được “mục sở thị” tài viết chữ điêu luyện của ông và được ông tặng cho một vài câu đối bằng chữ Nho mang về nước. 

Cũng nhờ am hiểu chữ Nho mà ông Thống đã giúp cho nhiều gia đình, dòng họ tìm lại được gốc tích qua việc dịch gia phả, phù điêu…Một số dòng họ đã được ông dịch gia phả như: dòng họ Nguyễn Tất ở làng Đại An Khê, huyện Hải Lăng; dòng họ Lê ở Triệu Độ, Triệu Phong; dòng họ Trần Hữu, Trần Văn ở xã Vĩnh Thủy, huyện Vĩnh Linh; họ Phạm ở Lập Thạch, phường Đông Lễ, TP Đông Hà…

Một bài thơ do người khách từ TP Hồ Chí Minh nhờ ông dịch và viết trên gỗ
Một bài thơ do người khách từ TP Hồ Chí Minh nhờ ông dịch và viết trên gỗ

Có thể nói rằng, quyết định này của ông là một bước đi đúng để giúp ông “thỏa chí” với niềm đam mê và góp phần lưu giữ nét văn hóa truyền thống cho các thế hệ sau. Nhất là trong giai đoạn hiện nay, xã hội càng phát triển kéo theo sự mai một dần của nhiều nét  văn hóa truyền thống, một người như ông Thống còn biết và lưu giữ được vốn chữ ngày xưa lại càng đáng quý.

Lưu giữ nét văn hóa xưa

Những ngày cuối năm, ông Thống càng bận rộn bởi những cuộc điện thoại khắp nơi gọi về hẹn gặp xin chữ, câu đối hay những đơn đặt hàng…Căn nhà nhỏ của ông cũng tràn ngập những bức hoành phi, câu đối được ông điêu khắc nổi bật trên nên nền gỗ, hay những dòng câu đối, thư pháp bằng chữ Nho trên nền giấy đỏ…Bằng những nét bút, nét chạm khắc tinh xảo, thể hiện cái tâm của người viết, những dòng câu đối hiện lên rất lộng lẫy.

Ông Thống cho hay, nghề và sự nghiệp luôn hỗ trợ, bổ sung lẫn nhau, làm tốt nghề để nuôi sống và vun đắp cho nghiệp viết chữ. Viết chữ để khẳng định thêm những giá trị của nghề, vừa góp phần lưu giữ những giá trị truyền thống xưa cũ của ông cha. Từ suy nghĩ đó, ông luôn trân trọng những người yêu nét chữ cổ xưa, và luôn xem đó là niềm vui để tiếp tục phát huy sự nghiệp của mình. Chỉ có những người đam mê chữ mới tìm đến ông để đặt hàng làm phù điêu, hoành phi mang về treo trong nhà.

Ông Thống không cho chữ tùy tiện, mà tùy vào từng cá nhân, từng hoàn cảnh cụ thể mà ông nhận lời viết chữ. Ông cho rằng, bản thân tôi rất muốn học chữ Nho, trước khi theo nghiệp giữ gìn nét văn hóa do cha, ông để lại cũng khát khao hướng đến cái chân – thiện – mỹ, hướng đến cái đẹp. Và, trong từng dòng chữ cũng ẩn chứa nét đẹp rồi. Nếu người không có tâm, không yêu vốn chữ đó thì có treo chữ trong nhà cũng không có ý nghĩa.

Trong số những người yêu chữ, cũng có các cụ lớn tuổi, chỉ cần xin chữ của ông đã cảm thấy mãn nguyện. Ông kể cách đây mấy năm, khi ông nhận lời về một làng đặt chữ cho một dòng họ. Lúc ấy đang trong giờ nghỉ trưa, có một cụ ông cứ ngồi chờ xin chữ mà không dám gọi lúc ông đang ngủ. Đến lúc ông biết được thì cụ kia nói cần xin ông một câu đối về treo nhưng sợ làm phiền. Ông Thống phấn khởi và thấy rất trân trọng cụ, bèn ngồi dậy và đặt cho cụ vế đối khiến cụ này cảm ơn rối rít. Hay trường hợp khác là một lão thành cách mạng, được người bạn chí cốt tặng cho mấy dòng bằng chữ Nho. Thế nhưng, dù cụ đã mang đi nhờ nhiều người nhưng không có ai dịch được, có người dịch được lại không chuẩn ý. Đến khi cụ biết đến “ông đồ” Thống và tìm đến nhờ dịch, kết quả khiến cụ rất vui vẻ.

Ông Thống luôn trân trọng những ai yêu thích nét chữ cổ xưa
Ông Thống luôn trân trọng những ai yêu thích nét chữ cổ xưa

Hiện ông Thống còn lưu giữ rất nhiều câu đối trong nhà, có những câu làm ông rất tâm đắc. Ông luôn lấy nó làm lẽ sống để vừa răn dạy con cháu, vừa tu dưỡng chính bản thân mình. Ông Thống hướng dẫn và giải nghĩa từng câu như:

Đức thụ khai hoa, gia môn đồng tâm chủng/Phúc cơ thân hậu, phụ mẫu dĩ đạo vi

(Cây Đức nở hoa, cả nhà đồng tâm chăm bón/Nên Phúc sâu dày do cha mẹ lấy đạo làm nên)

Hay: Nhọc nhằn chất lại thành non/Cha vui gánh lấy cho con trưởng thành

        Trở mùa nắng trái tháng giêng/ Sa sương tóc mẹ bạc nghiêng mái đầu

Dù đã là một nghệ nhân thông thạo chữ Nho nhưng ngày đêm ông vẫn học tập, vẫn tìm thêm tài liệu để nguyên cứu sâu hơn về chữ Nho. Ông Thống trăn trở, rồi thế hệ những người như tôi sẽ mất đi, những người trẻ tuổi không mấy ai quan tâm đến chữ Nho. Và như vậy thì nét đẹp văn hóa này sẽ bị mai một và mất đi”.

Hàng năm ông đều đón tiếp các sinh viên ngành Hán Nôm, khoa Ngữ văn thuộc các trường Đại học về thực tập hoặc sẵn sàng dạy chữ cho những ai yêu thích và muốn học. Đây có lẽ là điều làm ông vui, vì ông vẫn hy vọng chữ Nho sẽ được truyền đạt cho thế hệ trẻ.

Đăng Đức 

MỚI NHẤT
Âm nhạc dân gian các dân tộc là vốn quý của đất nước
Âm nhạc dân gian các dân tộc là vốn quý của đất nước

(Dân trí) - Nếu đồng bằng là quê hương của những điệu Hò, Lý, Cò lả, Trống quân, Quan họ, Chèo, Tuồng... thì miền núi và miền trung du là xứ sở của các làn điệu Thưởng, Rang, Bọ mẹng (Mường); Lượn, Then (Tày) Sli (Nùng), Dì kê (Khmer); Khắp (Thái)...

Thứ năm, 30/01/2014 - 02:01

Hình ảnh người dân Trung Quốc “vật lộn” để về quê ngày giáp Tết
Hình ảnh người dân Trung Quốc “vật lộn” để về quê ngày giáp Tết

(Dân trí) - Những ngày này, cuộc “đại di cư” của người dân Trung Quốc đang diễn ra hết sức căng thẳng. Ở các bến xe, ga tàu, sân bay… lúc nào cũng thường trực hàng ngàn hành khách. Cuộc hành trình về quê ăn Tết lúc này diễn ra như một… cuộc “hành xác”.

Thứ tư, 29/01/2014 - 02:26

Danh hài Thúy Nga kể chuyện những cái Tết “lang bạt kỳ hồ”
Danh hài Thúy Nga kể chuyện những cái Tết “lang bạt kỳ hồ”

(Dân trí) - Nữ diễn viên hài chia sẻ, đối với những người nghệ sỹ, Tết thường là những ngày làm việc cật lực để phục vụ nhu cầu giải trí của khán giả. Chị tự nhận Tết của mình là “Tết lang bạt kỳ hồ” và ước mơ có cái Tết trọn vẹn dành cho gia đình…

Thứ tư, 29/01/2014 - 12:22

Không nên đặt quá nhiều mục tiêu vào dịp đầu năm mới
Không nên đặt quá nhiều mục tiêu vào dịp đầu năm mới

(Dân trí) - Đa số mọi người thường có thói quen đặt nhiều kỳ vọng vào dịp đầu năm mới bởi lúc này, tất cả chúng ta đều hy vọng về một sự đổi thay tốt lành, những vận hội mới, những cơ may mới sẽ đến trong một năm rất mới đang trải dài phía trước.

Thứ tư, 29/01/2014 - 12:08

Đường sách 2014: Truyện tranh tham gia bảo vệ chủ quyền biển đảo
Đường sách 2014: Truyện tranh tham gia bảo vệ chủ quyền biển đảo

(Dân trí) - Lễ hội Đường sách năm nay có nhiều điểm nhấn thu hút khán giả như: triển lãm ảnh về Đại tướng Võ Nguyên Giáp, mô hình nhà giàn DK1, đặc biệt, bộ truyện tranh về Hoàng Sa - Trường Sa gây sự chú ý đặc biệt với các em nhỏ và cả người lớn.

Thứ tư, 29/01/2014 - 07:56

Giấc mơ trở thành nhà văn của… một anh thợ cơ khí
Giấc mơ trở thành nhà văn của… một anh thợ cơ khí

(Dân trí)- Đạo diễn của bộ phim “Cha cõng con” không ngại thừa nhận, anh từng trải qua nhiều công việc khác nhau, từng là công nhân nhà máy xi măng, là thợ cơ khí, phụ xe, thậm chí từng đi làm vàng, đá đỏ… Và luôn ôm giấc mơ trở thành nhà văn!

Thứ tư, 29/01/2014 - 06:23

Nhạc cụ dân tộc với tục làng, chuyện yêu của người Cơ Tu
Nhạc cụ dân tộc với tục làng, chuyện yêu của người Cơ Tu

(Dân trí) - Tết mừng lúa mới, lễ hội của người Cơ Tu mà không có tiếng trống, tiếng chiêng, không có tiếng tù và là không xong. Trai gái yêu nhau, giận hờn nhau đều trải lòng qua tiếng đàn, tiếng sáo.

Thứ tư, 29/01/2014 - 02:45

NSƯT Trần Nhượng kể chuyện “nuôi râu” vào vai tay trùm giang hồ...
NSƯT Trần Nhượng kể chuyện “nuôi râu” vào vai tay trùm giang hồ...

(Dân trí) - “Nhiều người khi tiếp xúc và ngay cả bà xã tôi cũng bảo ở ngoài đời tôi hiền lành, trầm tính, có phần chậm chạp. Nhưng vào vai trùm giang hồ trong phim tôi thành con người hoàn toàn khác: xảo quyệt và lạnh lùng đến rợn người…”, NSƯT Trần Nhượng chia sẻ.

Thứ tư, 29/01/2014 - 02:40

5 hoạt động ngày Tết mẹ và con không nên bỏ qua
5 hoạt động ngày Tết mẹ và con không nên bỏ qua

Người mẹ nào cũng muốn đem lại cho con những ngày Tết thật trọn vẹn. 5 hoạt động sau đầy sẽ khiến Tết thật ấn tượng, bổ ích và sẽ là ký ức khó quên cho mỗi đứa trẻ mà mẹ nên hãy đưa vào lịch trình ngày Tết cho con.

Thứ tư, 29/01/2014 - 01:00

Nam diễn viên Robert De Niro bất ngờ làm phim về ông bố đồng tính
Nam diễn viên Robert De Niro bất ngờ làm phim về ông bố đồng tính

(Dân trí) - Trong sự nghiệp diễn xuất trải dài hàng thập kỷ, nam diễn viên Robert De Niro ít khi chia sẻ về đời sống riêng. Tuy vậy, lần đầu tiên ông đã phá lệ, làm một bộ phim tài liệu về người cha đồng tính, từng rời bỏ mẹ con ông khi ông mới 3 tuổi.

Thứ ba, 28/01/2014 - 01:24

Nhà thờ cổ được rao bán với giá... 30 ngàn đồng
Nhà thờ cổ được rao bán với giá... 30 ngàn đồng

(Dân trí) - Một nhà thờ cổ được xây dựng từ thế kỷ 12 vừa được Nữ hoàng Anh rao bán với giá chỉ… 1 bảng Anh (tương đương hơn 30.000 VND).

Thứ ba, 28/01/2014 - 11:30

Đi tìm ý nghĩa tâm linh trong 15 ngày Tết Nguyên Đán
Đi tìm ý nghĩa tâm linh trong 15 ngày Tết Nguyên Đán

(Dân trí) - Trong 15 ngày Tết, mỗi ngày đều có một ý nghĩa riêng. Hãy cùng đi tìm ý nghĩa đặc biệt của từng ngày Tết trong tâm thức người Việt…

Thứ ba, 28/01/2014 - 08:01

ĐÁNG QUAN TÂM
Bác Hồ trong lòng đồng bào các dân tộc thiểu số
Bác Hồ trong lòng đồng bào các dân tộc thiểu số

(Dân trí) - Trong lịch sử văn học dân tộc và thế giới, chưa có danh nhân nào được ''ca dao hóa'' nhiều như Bác Hồ kính yêu của chúng ta. Nhà thơ Lê Anh Xuân đã từng viết: "Điệu lục bát, khúc dân ca / Việt Nam là Bác, Bác là Việt Nam".

Thứ ba, 28/01/2014 - 02:47

Cuộc sống người Mông tươi đẹp trên phim
Cuộc sống người Mông tươi đẹp trên phim

(Dân trí) - Năm 2005, khi bộ phim truyện điện ảnh “Chuyện của Pao” ra mắt và đoạt giải Cánh Diều Vàng của Hội Điện ảnh Việt Nam, khán giả Hà Nội bị “choáng ngợp” trước cảnh sắc hùng vĩ, tươi đẹp ở Sủng Là (Hà Giang) và cuộc sống đầy màu sắc của người Mông trên phim.

Thứ ba, 28/01/2014 - 01:45

Hitler đã sống tới năm 95 tuổi ở Brazil?
Hitler đã sống tới năm 95 tuổi ở Brazil?

(Dân trí) - Các sách lịch sử thường viết rằng Hitler đã tự tử bằng súng trong một boongke ở thành phố Berlin, Đức hồi năm 1945. Tuy vậy, mới đây, một tác giả người Brazil đã đưa ra một giả thuyết khác, gây sốc với dư luận.

Thứ hai, 27/01/2014 - 11:16

Barack Obama, Hillary Clinton từng đoạt giải Grammy
Barack Obama, Hillary Clinton từng đoạt giải Grammy

(Dân trí) - Lễ trao giải Grammy đã diễn ra, những nghệ sĩ Mỹ có thành tựu xuất sắc trong năm qua đã được vinh danh. Bên cạnh những gương mặt nghệ sĩ, thật thú vị khi biết có những chính trị gia cũng từng giành được giải Grammy.

Thứ hai, 27/01/2014 - 10:18

Á hậu Thụy Vân lần đầu theo chồng về quê ăn Tết
Á hậu Thụy Vân lần đầu theo chồng về quê ăn Tết

(Dân trí) - Năm nay, lần đầu tiên nàng Á hậu xinh đẹp đưa cậu con trai cưng đầu lòng về Thanh Hóa quê chồng để ăn Tết. “Từ khi kết hôn mang bầu, rồi sinh bé Tony, chưa năm nào được ăn Tết ở quê chồng...”, Thụy Vân chia sẻ.

Thứ hai, 27/01/2014 - 10:05

Bộ lịch về sự hài hước của các cụ già gây sốt
Bộ lịch về sự hài hước của các cụ già gây sốt

(Dân trí) - Các cụ già sống tại một trại dưỡng lão ở Đức đã hóa thân thành những diễn viên nổi tiếng trong các tác phẩm điện ảnh kinh điển. Những bức hình của họ sau đó đã xuất hiện trên một cuốn lịch chào năm mới. Bộ lịch ngay lập tức bán rất chạy tại Đức.

Thứ hai, 27/01/2014 - 06:50

Những cảnh nghèo Việt Nam khiến Hoa hậu quý bà châu Á bật khóc
Những cảnh nghèo Việt Nam khiến Hoa hậu quý bà châu Á bật khóc

(Dân trí)- Giáp Tết, nhiều gia đình Việt Nam vẫn lặng lẽ, im ắng, nhà cửa hiu hắt, cuộc sống vẫn bộn bề bươn chải. Đứng trước những cảnh nghèo, Hoa hậu quý bà châu Á tại Mỹ 2014- Sonya Sương Đặng đã rơi nước mắt.

Thứ hai, 27/01/2014 - 06:03

Mâm cỗ ngày tết của người Khơ Mú
Mâm cỗ ngày tết của người Khơ Mú

(Dân trí) - Ngày tết, người Khơ mú dâng lên tổ tiên mâm cổ đặc sắc với nhiều món ăn truyền thống mang đậm hương vị của núi rừng.

Thứ hai, 27/01/2014 - 01:50

Kinh ngạc trước những nhạc cụ kỳ lạ nhất thế giới
Kinh ngạc trước những nhạc cụ kỳ lạ nhất thế giới

(Dân trí) - Trước sức sáng tạo vô hạn của các nghệ sĩ, sóng biển, rau xanh hay thậm chí là mặt đường đều có thể trở thành các nhạc cụ biết tạo ra giai điệu âm nhạc đặc biệt.

Chủ nhật, 26/01/2014 - 02:44

5 khám phá khảo cổ ghê rợn liên quan đến lễ hiến tế của loài người
5 khám phá khảo cổ ghê rợn liên quan đến lễ hiến tế của loài người

(Dân trí) - Việc hiến tế người luôn là góc khuất đáng sợ của lịch sử nhân loại. Những phát hiện khảo cổ dưới đây cho thấy sự man rợ vượt quá những gì chúng ta có thể tưởng tượng về nghi lễ này.

Chủ nhật, 26/01/2014 - 01:44

Phi vụ lừa đảo đình đám từ nạn nhân chìm tàu Titanic
Phi vụ lừa đảo đình đám từ nạn nhân chìm tàu Titanic

(Dân trí) - Lợi dụng sự mất tích của những nạn nhân trong vụ chìm tàu Titanic, một số kẻ đã dựng lên những câu chuyện hoang đường hòng trục lợi. Dưới đây là một trường hợp lừa đảo nổi tiếng được nhiều người quan tâm trong thời gian qua.

Chủ nhật, 26/01/2014 - 11:53

Người Việt kiêng gì ngày Tết?
Người Việt kiêng gì ngày Tết?

(Dân trí) - Người xưa vẫn nói “có thờ có thiêng, có kiêng có lành”, ngày Tết, người Việt có rất nhiều quy tắc đem áp dụng, những mong ngày đầu năm suôn sẻ, tốt đẹp, cả năm sẽ may mắn, chảy trôi.

Chủ nhật, 26/01/2014 - 08:45