Tìm hiểu về hủ tục chôn tim người chết thời Trung Cổ

Dân trí Quí tộc châu Âu từng ra lệnh cắt trái tim mình sau khi chết và chôn ở nơi họ yêu mến. Tục lệ này đã trở thành một trào lưu vào thế kỉ 12-13, kéo dài cho tới nay như một cách chôn cất đặc biệt với nhiều ý nghĩa sâu xa.

Bản vẽ chiếc bình với hình dáng trái tim được nâng đỡ bởi một bàn tay xuất hiện vào thế kỷ 16.

Bản vẽ chiếc bình với hình dáng trái tim được nâng đỡ bởi một bàn tay xuất hiện vào thế kỷ 16.

Xu hướng này trùng khớp với các chiến dịch quân sự thời Trung Cổ như các cuộc Thập tự chinh, khi các chiến binh thường đi chiến đấu ở rất xa quê nhà và chết tại đó. Thay vì gửi cả thân xác, người ta chỉ mang về trái tim được bảo quản trong các hộp chì hoặc ngà voi, và chúng được ướp các loại thảo dược đặc biệt để tránh bị phân hủy. Đôi khi các trái tim đó còn được chôn trong các tượng truyền thần với trang trí tinh xảo. Theo cuốn sách Death in England: An Illustrated History của Peter C. Jupp, giả thuyết được đưa ra: "Có khả năng một số tượng đài nhỏ được cho là ngôi mộ của các trẻ em thực chất chính là các bia mộ cho trái tim người".

Ngoài ra, trong cuốn sách The Sublime Engine: A biography of the Human Heart, tác giả Stephen và Thomas Amidon cũng viết: "Việc chôn cất riêng rẽ của các vị vua và quí tộc thời đó là khá phổ biến. Sau cái chết của Henry I (năm 1135), trái tim của ông được bọc trong da bò để bảo quan và gửi về Anh để chôn cất, trong khi phần xác được chôn ngay tại Normandy. Trong khi đó Vua Richard I của Anh cũng được cho là đã chôn trái tim ở một nơi cách xa khỏi thi hài của ông.

Ảnh chụp phần mộ của vua Richard I.

Ảnh chụp phần mộ của vua Richard I.

Theo các câu chuyện ở thế kỉ 13, trái tim của Richard I được chôn ở Rouen, Pháp. Trái tim nằm ở đó từ năm 1199 tới khi được các nhà khoa học khai quật và phân tích vào năm 2012. Dù không phát hiện được gì về cái chết của ông nhưng họ lại tìm ra rất nhiều thông tin về quá trình ướp trái tim. Theo đó, trái tim được ướp bằng nhựa thơm cùng với rất nhiều loại thảo dược, hoa cúc và cả thủy ngân.

Hình minh họa ngôi mộ nơi chôn cất trái tim người chết tại nhà nguyện Leyburne, Anh Quốc.

Hình minh họa ngôi mộ nơi chôn cất trái tim người chết tại nhà nguyện Leyburne, Anh Quốc.

 
Trái tim của nữ hoàng Eleanor vùng Castile được chôn ở vùng Blackfriars (London). Trái tim nằm trong một tượng đài khổng lồ, với hình một thiên thần bằng kim loại đặt trên đỉnh. Tượng thiên thần này đã bị phá hủy vào thế kỉ 16, nhưng tượng đài vẫn còn đó.

Để liệt kê ra những nơi chôn cất trái tim của những nhân vật ưu tú thời Trung Cổ là công việc rất khó khăn. Nhưng nếu nhắc đến một trong những nơi nổi bật nhất thì không thể bỏ qua Bar-le-Duc ở Pháp vào thế kỉ 16. Đó là một trong những ngôi mộ ám ảnh nhất, với bức tượng một cái xác đang vươn cánh tay phải lên thiên đường với trái tim của mình trong tay. Đây là bia kỉ niệm của René de Chalon, Hoàng tử xứ Orange, qua đời năm 1544 ở tuổi 25. Tượng đài này do Ligier Richier chế tác và hoàn thành năm 1547. Ban đầu, bộ xương này cầm chính trái tim của Chalon trong tay. Không may là nó đã bị đánh cắp trong Cách mạng Pháp, và ngày nay bức tượng chỉ nắm giữ một trái tim tượng trưng.

Đài tưởng niệm René de Chalon, hoàng tử xứ Orange.


Đài tưởng niệm René de Chalon, hoàng tử xứ Orange.

Đài tưởng niệm René de Chalon, hoàng tử xứ Orange.

Cuộc Cách mạng Pháp thật sự đã ảnh hưởng rất nhiều đến việc bảo tồn những trái tim của hoàng gia. Trái tim của vua Louis XIV cũng đã bị đánh cắp. Thậm chí người ta cho rằng một phần của nó đã vô tình bị nhà địa lý William Buckland ăn mất vào năm 1848. Đó là khi ông đang nghiên cứu một chiếc hộp bạc với một vật thể kì lạ bên trong, có thể Buckland đã cho nó vào miệng để tìm ra đó là thứ gì. Trong khi, trái tim của hoàng tử Louis XVII được một bác sĩ phẫu thuật giữ lại sau khi ông qua đời trong nhà tù. Tới năm 1975, trái tim được chuyển về nhà nguyện Saint-Denis ở Paris và trưng bày trong một chiếc hộp trong suốt.

Dù việc chôn cất trái tim không còn phổ biến vào thế kỉ 14, nó vẫn xuất hiện sau đó. Ý tưởng về việc được chôn cất ở nhiều nơi cũng như ý nghĩa quan trọng của trái tim chính là nguyên nhân khiến tục lệ này tồn tại. Ví dụ, trái tim của nhà văn Thomas Hardy được chôn ở nhà thờ St. Michael (Dorset) trong khi tro cốt của ông nằm ở tu viện Westminster, nhờ vậy ông vừa được tôn sùng như biểu tượng của văn học Anh lại vừa được yên nghỉ cùng gia đình.

Phần mộ nơi chôn chất trái tim của nhà văn Thomas Hardy.

Phần mộ nơi chôn chất trái tim của nhà văn Thomas Hardy.

Ngoài ra tục lệ chôn cất trái tim còn mang ý nghĩa để thể hiện sự quan tâm của người chết với một vùng đất. Pierre de Coubertin, người sáng lập Ủy ban Olympic Quốc tế (IOC) và là người hồi sinh Olympic chính là một ví dụ. Khi qua đời vào năm 1937, trái tim ông được chôn cất ở Olympia (Hi Lạp). Gần đây nhất là năm 2011, Đại Công tước Áo và Hoàng tử Hungary Otto von Habsburg được chôn ở Vienna (Áo), trong khi trái tim ông được đặt trong một chiếc bình đặt ở nhà nguyện Benedictine (Hungary).

Nơi chôn cất trái tim Pierre de Coubertin, người sáng lập Ủy ban Olympic Quốc tế ở Hy Lạp

Nơi chôn cất trái tim Pierre de Coubertin, người sáng lập Ủy ban Olympic Quốc tế ở Hy Lạp

Phan Hạnh
Theo Atlas

MỚI NHẤT
NSƯT Chánh Tín sắp phải… ra đường vì không còn nhà!
NSƯT Chánh Tín sắp phải… ra đường vì không còn nhà!

Nói đến nỗi đau sắp phải mất nhà, không còn tài sản khi Chánh Tín vừa trở về ngôi nhà duy nhất của ông tại số PP1Bis, đường Ba Vì, phường 15, quận 10, TPHCM vào trưa nay (14.3), sau thời gian điều trị bệnh hiểm nghèo tại Bệnh viện 115, Chánh Tín trầm ngâm… “buồn lắm !”.

Thứ bảy, 15/03/2014 - 09:48

9 cây di sản đầu tiên của Việt Nam “kêu cứu”
9 cây di sản đầu tiên của Việt Nam “kêu cứu”

9 cây muỗm có tuổi thọ gần 900 năm tuổi ở đền Voi Phục (Thụy Khuê, Tây Hồ, Hà Nội) đang “kếu cứu” vì chết dần chết mòn.

Thứ bảy, 15/03/2014 - 09:32

Ngắm "trang sức" dát vàng của các chiến binh
Ngắm "trang sức" dát vàng của các chiến binh

(Dân trí)- Các nhà khảo cổ Anh đã tìm thấy một kho báu gồm hàng ngàn món đồ trang sức bằng vàng của các chiến binh thời Trung cổ.

Thứ bảy, 15/03/2014 - 08:10

Phim kinh điển Mỹ từng bị FBI “sờ gáy”
Phim kinh điển Mỹ từng bị FBI “sờ gáy”

(Dân trí)- “It's a Wonderful Life” là bộ phim được xếp vào hàng kinh điển của điện ảnh Mỹ thường chiếu vào đêm Giáng Sinh. Bộ phim này đã từng bị tổ chức FBI “sờ gáy” vì những nội dung đề cập đến.

Thứ bảy, 15/03/2014 - 07:45

Áo dài trước Đại Nội Huế
Áo dài trước Đại Nội Huế

(Dân trí)- Trong tà áo dài truyền thống, Hoa hậu Quý bà châu Á tại Mỹ đã thể hiện những hình ảnh đằm thắm, dịu dàng trong khung cảnh yên bình của Đại Nội, Huế.

Thứ bảy, 15/03/2014 - 06:59

Phim ngắn về “nụ hôn” gây sốt
Phim ngắn về “nụ hôn” gây sốt

(Dân trí) - Đoạn phim ngắn “First Kiss” (Nụ hôn đầu) ghi lại khoảnh khắc hai con người hoàn toàn xa lạ trao nhau nụ hôn ấm áp hiện đang “gây sốt” trên mạng. Mới xuất hiện được 4 ngày nhưng đoạn phim đã thu hút gần 45 triệu lượt xem.

Thứ sáu, 14/03/2014 - 03:03

Hoa hậu nói dối có gì lạ...
Hoa hậu nói dối có gì lạ...

Vài năm gần đây, các cuộc thi sắc đẹp đã tạo nên không ít lùm xùm. Tuy nhiên vụ việc mới nhất: Hoa hậu Diễm Hương khai man lý lịch, nói dối là chưa kết hôn để dự thi Hoa hậu Hoàn vũ vẫn khiến dư luận bàng hoàng.

Thứ sáu, 14/03/2014 - 02:04

Ảnh hiếm về đoàn thám hiểm tử nạn khi tới Nam Cực
Ảnh hiếm về đoàn thám hiểm tử nạn khi tới Nam Cực

(Dân trí)- Những bức ảnh đen trắng cổ xưa dưới đây từng được nhà thám hiểm người Anh Robert Falcon Scott thực hiện từ cách đây hơn 100 năm. Mới đây, người ta đã tìm thấy cuộn phim âm bản của những bức hình quý giá này.

Thứ sáu, 14/03/2014 - 12:55

Cảnh sắc bình dị của Việt Nam cách đây hơn 100 năm
Cảnh sắc bình dị của Việt Nam cách đây hơn 100 năm

(Dân trí)- Dưới đây là những bức tranh phủ màu hiếm hoi miêu tả cảnh sắc bình dị của Việt Nam đầu thế kỷ 20.

Thứ sáu, 14/03/2014 - 11:59

 “Tổ quốc đón anh về”: Giai âm hào sảng từ Gạc Ma
“Tổ quốc đón anh về”: Giai âm hào sảng từ Gạc Ma

(Dân trí) - Những ngày tháng ba này, chúng tôi lại nhớ khoảnh khắc anh hùng Nguyễn Văn Lanh ngồi nghe Thượng tá Hoàng Hoan - nguyên Phó Chỉ huy về chính trị của công binh E83 đọc lại bài thơ “Tổ quốc đón anh về”.

Thứ sáu, 14/03/2014 - 10:30

Tại sao âm nhạc của Johann Sebastian Bach là âm nhạc trên thiên đàng?
Tại sao âm nhạc của Johann Sebastian Bach là âm nhạc trên thiên đàng?

(Dân trí) - Cả cuộc đời, Bach phải trải qua nhiều bi kịch nhưng sau tất cả, nhìn lại, ông vẫn cảm thấy hài lòng. Ông chỉ có một mục tiêu quan trọng nhất, đó là “soạn ra những bản nhạc tuyệt vời kính dâng lên Chúa”. Điều này ông đã thực hiện được.

Thứ sáu, 14/03/2014 - 08:18

Phát động cuộc thi “Phóng sự báo Lao Động”
Phát động cuộc thi “Phóng sự báo Lao Động”

(Dân trí)- Kỷ niệm 85 năm thành lập tổ chức Công đoàn VN và 85 năm báo Lao Động xuất bản số đầu tiên (14/8/1929- 14/8/2014), báo Lao Động đã phát động cuộc thi viết phóng sự-ký sự dành cho tất cả những cây bút chuyên và không chuyên.

Thứ sáu, 14/03/2014 - 07:38

ĐÁNG QUAN TÂM
Chuyện người duy nhất sống sót sau tai nạn máy bay tại VN năm 1992
Chuyện người duy nhất sống sót sau tai nạn máy bay tại VN năm 1992

(Dân trí) - Cô Annette Herfkens, người Hà Lan là người duy nhất sống sót trên chuyến bay gặp nạn năm 1992 tại Việt Nam. 22 năm sau vụ tai nạn kinh hoàng, Annette Herfkens đã viết cuốn sách kể lại 8 ngày chiến đấu với tử thần của mình...

Thứ năm, 13/03/2014 - 01:29

Những bộ phim Việt “tra tấn” khán giả
Những bộ phim Việt “tra tấn” khán giả

(Dân trí)- Kịch bản “nghèo” ý tưởng, phi logic. Tình tiết dàn dựng ngô nghê, sơ sài. Diễn viên đi lại như con rối thoại những lời vô nghĩa… Đó là “chân dung” của hàng loạt những phim Việt “thảm họa” được sản xuất năm 2013.

Thứ năm, 13/03/2014 - 12:03

Đế chế trỗi dậy
Đế chế trỗi dậy

(Dân trí)- “Đế chế trỗi dậy” (tựa gốc 300: rise of an Empire) quay trở lại và viết tiếp bài ca sử thi nhuốm máu, bi tráng và hào hùng sau đúng 7 năm.

Thứ năm, 13/03/2014 - 11:37

Báo Mỹ viết về “Flappy Bird” bằng vàng ròng của nhóm nghệ sĩ Việt
Báo Mỹ viết về “Flappy Bird” bằng vàng ròng của nhóm nghệ sĩ Việt

(Dân trí) - Tờ Business Insider của Mỹ vừa đăng tải bài viết giới thiệu về chú chim “Flappy Bird” được chế tác bằng vàng ròng do một nhóm nghệ sĩ tạo hình trẻ người Việt Nam thực hiện.

Thứ năm, 13/03/2014 - 10:54

Xe hoa nhọc nhằn- một nét văn hóa phố của Hà Nội
Xe hoa nhọc nhằn- một nét văn hóa phố của Hà Nội

(Dân trí)- Từ lâu, hình ảnh chiếc xe đạp cũ kĩ, chị bán hàng mộc mạc chở hoa tươi rong ruổi khắp phố phường đã trở thành nét văn hóa riêng của Hà Nội.

Thứ năm, 13/03/2014 - 09:45

Rợn người trước triển lãm dụng cụ xăm số lên người tù nhân
Rợn người trước triển lãm dụng cụ xăm số lên người tù nhân

(Dân trí) - Những dụng cụ bằng kim loại này là một phần minh chứng cho tội ác của Phát-xít Đức tại trại tập trung Auschwitz ở Ba Lan.

Thứ năm, 13/03/2014 - 09:30

Nỗi sợ hãi máy bay của những người nổi tiếng
Nỗi sợ hãi máy bay của những người nổi tiếng

(Dân trí)- Không ít người nổi tiếng luôn có nỗi sợ hãi máy bay thường trực dù họ có thể đã bay cả trăm lần.

Thứ năm, 13/03/2014 - 09:10

Thảm họa tiềm ẩn từ thời cổ đại
Thảm họa tiềm ẩn từ thời cổ đại

(Dân trí)- Nghiên cứu từ một mẫu đất có niên đại khoảng 34-37 nghìn năm, các nhà khoa học đã phát hiện ra một loại vi-rút cổ đại vẫn có khả năng phục hồi.

Thứ năm, 13/03/2014 - 08:04

Vũ Quỳnh Hương ra mắt tập thơ “Im lặng mà buông tay”
Vũ Quỳnh Hương ra mắt tập thơ “Im lặng mà buông tay”

(Dân trí) - “Im lặng mà buông tay” là tập thơ gồm hơn 30 bài thơ, được “người đẹp viết văn” Quỳnh Hương viết từ những cảm xúc thật , những trải nghiệm của mình trong tình yêu, cuộc sống…

Thứ tư, 12/03/2014 - 04:11

Vụ siêu mẫu Mâu Thanh Thủy bị cướp: Hiện tượng xã hội loạn kỷ cương
Vụ siêu mẫu Mâu Thanh Thủy bị cướp: Hiện tượng xã hội loạn kỷ cương

Nhân vụ siêu mẫu Mâu Thanh Thủy bị cướp giật dẫn đến tai nạn gây chấn thương sọ não, các nhà xã hội học cho rằng, tình trạng cướp giật ngay giữa ban ngày và ngay trên đường phố không phải bây giờ mới có. Đó là hiện tượng Anomie - xã hội loạn kỷ cương.

Thứ tư, 12/03/2014 - 04:00

Ca sỹ Phương Thảo: “Tôi háo sắc cũng là vì…công việc”
Ca sỹ Phương Thảo: “Tôi háo sắc cũng là vì…công việc”

(Dân trí) - “Tôi thích nam ca sỹ biểu diễn cùng mình trên sân khấu hay trong các sản phẩm âm nhạc cao hơn mình và hình thức cũng phải dễ nhìn. Tôi chỉ muốn đem đến cho khán giả những gì…dễ chiu nhất”, ca sỹ Phạm Phương Thảo chia sẻ.

Thứ tư, 12/03/2014 - 03:58

“Ai rồi cũng phải học cách cố quên đi một người”
“Ai rồi cũng phải học cách cố quên đi một người”

(Dân trí) - Cuốn sách của Lương Đình Khoa sẽ là một bờ vai, một vòng tay ôm lấy những tâm hồn ấy, là khúc ru đồng cảm với hàng triệu người đã – đang – và sẽ đi qua nhưng xúc cảm bộn bề, ru lòng dịu lại, bình yên, thôi muộn phiền…

Thứ tư, 12/03/2014 - 03:46