Khó chặn được “tham nhũng vặt” khi lương cán bộ không đủ sống?

Ông Lê Thanh Vân cho rằng, trong bối cảnh hiện nay, khó có thể chặn đứng được tham nhũng vặt khi mức lương của nhiều cán bộ đang không đủ sống.
>>Bộ LĐ-TB&XH trao bằng khen tới 2 lão nông dũng cảm tố cáo tham nhũng
>>Nguyên Thứ trưởng Bộ Nội vụ: Lương thấp dễ dẫn tới quan liêu, tham nhũng
>>Lương Thủ tướng Lý Hiển Long gấp 4 lần Obama để chống tham nhũng

“Lót tay”, chung chi hay “bôi trơn” là những cụm từ quá quen thuộc như một phần tất yếu trong cuộc sống hiện nay. Đáng buồn hơn, vấn nạn tham nhũng vặt đang ngày càng tràn lan và tinh vi hơn, làm tha hóa, biến chất nhiều cán bộ, công chức, xói mòn lòng tin của nhân dân đối với bộ máy công quyền. Phóng viên VOV phỏng vấn ông Lê Thanh Vân - Ủy viên Ủy ban Tài chính của Quốc hội về vấn đề này.

kho chan duoc
Ông Lê Thanh Vân.

PV: Ông nhìn nhận thế nào về nạn tham nhũng vặt ở nước ta hiện nay?

Ông Lê Thanh Vân: Nạn tham nhũng vặt hiện nay diễn ra khá phổ biến, ở nhiều tầng nấc, nhiều cấp, ngành và nhiều địa phương khiến nhân dân bức xúc. Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã từng nói: Nạn tham nhũng vặt rất khó chịu như gãi ghẻ. Người xưa ví dụ hình ảnh này như câu chuyện ổ mối làm vỡ đê. Hình ảnh này nói lên hệ thống phòng thủ về pháp luật có thể bị vỡ nếu nạn tham nhũng vặt tiếp tục phá hủy.

PV: Dẫn đến nạn tham nhũng vặt có nhiều nguyên nhân. Tuy nhiên, theo nhận định của nhiều chuyên gia, ngay cả trong cuộc tiếp xúc cử tri, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cũng đã nhận định, yếu tố tiền lương cũng ảnh hưởng rất lớn và cũng là tiền đề cho nạn tham nhũng vặt. Ý kiến của ông như thế nào?

Ông Lê Thanh Vân: Tham nhũng vặt bắt nguồn từ mối quan tâm về lợi ích kinh tế của cá nhân, trước hết họ nhìn nhận thu nhập đó chính là tiền lương. Ngoài vấn đề đó còn có nhiều nguyên nhân khác như phẩm hạnh, đạo đức, tính gương mẫu của cán bộ, đảng viên trong hệ thống, cả những điều kiện kinh tế, so sánh mức thu nhập... Nói như vậy để thấy tiền lương chỉ là một trong những tình trạng dẫn đến tham nhũng vặt.

PV: Nếu nhìn từ yếu tố tiền lương hiện nay, theo ông thấy mức thu nhập từ tiền lương của đội ngũ cán bộ, công chức trong khối Nhà nước như thế nào?

Ông Lê Thanh Vân: So sánh trong khu vực Nhà nước, mức tối thiểu của tiền lương hiện nay là 1.390.000 đồng là quá thấp so với mức sống hiện nay của cán bộ công chức. Nhưng nhìn nhận nó ở lớp người khác trong xã hội thì mức tiền lương này không phải là thấp nhất. Nếu so sánh với những người bần cùng trong xã hội, thu nhập của cán bộ công chức không phải là ở dưới đáy. Nhưng làm công chức, ngoài chi phí cho cuộc sống, họ cần phải có quần áo, phương tiện thì mức thu nhập này là quá thấp so với mức sống của họ.

PV: Với mức tiền lương vậy, đặt ra băn khoăn liệu công chức có sống trong sạch được hay không với mức tiền lương như vậy, thưa ông?

Ông Lê Thanh Vân: Với mức tiền lương quy định như hiện nay thì hầu hết cán bộ công chức không thể sống nổi, họ có nhiều cách thức để kiếm tiền. Có người kiếm tiền bằng cách làm thêm, tăng gia sản xuất, bán hàng online; có người lại “đục khoét” ngân sách, hay còn gọi là tham nhũng vặt, nhũng nhiễu nhân dân khi làm các thủ tục hành chính.... Đây là những cách thức tìm kiếm thu nhập thêm, thỏa mãn không chỉ nhu cầu chi tiêu mà cả lòng tham vô đáy khi mức sống, nhu cầu của họ càng cao trong xã hội.

PV: Nếu nhìn ở khối dân lập thì không có hiện tượng như vậy, thưa ông?

Ông Lê Thanh Vân: Trong khối tư nhân, tính chất kiểm soát của họ chặt chẽ hơn vì họ gắn bó với lợi ích trực tiếp của họ. Trong khi đó, ở khối công quyền, tình trạng “cha chung không ai khóc” chính là mảnh đất tươi tốt cho tham nhũng vặt phát triển. Và cũng do quản lý tốt và năng suất lao động cao nên thu nhập ở các doanh nghiệp, cơ sở kinh tế khối tư dân bao giờ cũng cao hơn, nên việc chi trả tiền lương cho cán bộ nhân viên cao hơn khu vực Nhà nước.

PV: Có ý kiến cho rằng cần có cơ chế làm sao để không muốn tham nhũng, không dám tham nhũng. Ông nghĩ sao về đề xuất này?

Ông Lê Thanh Vân: Có một thực tế là tiền lương thấp nhưng rất nhiều người lại muốn vào bộ máy công quyền. Ở đây có 2 lý do cơ bản, một là cho dù lương thấp hay không thì cuộc sống của họ vẫn bảo đảm suốt đời, đó là quan niệm sai lầm; thứ hai là chính kẽ hở trong quản lý về tài chính, kiểm soát quyền lực dẫn đến việc họ lợi dụng để tham nhũng vặt, để có một cuộc sống khá giả hơn người khác. Vì vậy họ đưa vào bộ máy bằng nhiều cách như con ông cháu cha, dùng hình thức tiêu cực, gian lận để vào bằng được bộ máy công quyền.

PV: Trong bối cảnh hiện nay, liệu chúng ta có thể chặn đứng được vấn nạn tham nhũng vặt không khi mức lương của nhiều cán bộ đang không đủ sống như hiện nay, thưa ông?

Ông Lê Thanh Vân: Dùng hình ảnh chặn đứng là phải có một hàng rào đầy đủ công cụ, sức mạnh để ngăn chặn, trong bối cảnh hiện nay là rất khó. Vì tình trạng tham nhũng vặt khá phổ biến, cho nên cần nhận diện nguyên nhân nào là căn cốt để đẩy lùi từng bước, cho đến lúc đủ điều kiện để ngăn chặn nó.

Trước hết, cần nhìn nhận nguyên nhân của tham nhũng vặt, đó chính là do cơ chế chính sách, từ khâu tuyển chọn, bổ nhiệm, sử dụng cán bộ đã bỏ lọt những khâu quan trọng đó là kiểm tra, giám sát tính tuân thủ pháp luật, kiểm tra, đánh giá phẩm chất, đạo đức cán bộ. Trong quá trình thực thi công vụ, chưa kịp thời rào lấp những kẽ hở những quy định, để ngăn chặn kịp thời các kẽ hở của pháp luật khiến tham nhũng vặt có cơ hội phát triển.

Ngoài ra, chúng ta cũng chưa kịp thời cải cách tiền lương, tinh giản bộ máy biên chế để nâng cao năng suất lao động. Nghị quyết 39 của Bộ Chính trị nhiều năm nay, ở các cấp thực hiện chưa nghiêm túc, chưa hiệu quả khiến bộ máy càng ngày càng cồng kềnh, chất lượng nhân sự không cao, chi cho bộ máy ngày càng lớn.

PV: Theo ông, đề án cải cách chính sách tiền lương cho đội ngũ cán bộ công chức đã được đưa ra bàn thảo và thông qua tại Hội nghị Trung ương 7, ông có tin chúng ta sẽ giải quyết vấn đề này hay không?

Ông Lê Thanh Vân: Hội nghị Trung ương 7 đã đưa ra chiến lược khá bài bản để từng bước cải cách chính sách tiền lương nhưng điều kiện tiên quyết vẫn là tinh gọn bộ máy, nâng cao chất lượng cán bộ, quan trọng là năng suất chất lượng hiệu quả công việc của bộ máy và cá nhân cán bộ công chức. Để làm được điều đó cần cuộc cách mạng trong việc chỉnh đốn lại chất lượng nhân sự, từ đó tinh giản bộ máy thì ngân sách mới đáp ứng được tiền lương chi trả cho cán bộ công chức.

Khi tiền lương trở thành thu nhập chính của người lao động thì nó sẽ ngăn chặn hoặc hạn chế bớt tình trạng tham nhũng vặt. Còn lại, phẩm chất của cán bộ công chứ mới là yếu tố quyết địn. Trong cách mạng có nhiều người đứng trước lợi ích vật chất nhưng họ đã không bị đốn ngã chính là vì phẩm hạnh của họ. Ngày nay, việc rèn luyện đạo đức, phẩm chất của cán bộ được coi trọng thì vẫn có những tấm gương để nhân rộng lên, kiểm soát lòng tham. Còn tiền lương nếu không gắn liền với năng suất chất lượng thì sẽ không có ngân sách nào chi trả cho bộ máy chây ì, không tạo ra giá trị gia tăng được.

Ở các nước phát triển, ở khu vực nhà nước không phải là nơi có thu nhập cao nhất, điển hình như Singapore. Nhiều nơi lĩnh vực công không phải là nơi có thu nhập cao nhất, mà đó là nơi tu dưỡng, rèn luyện, cống hiến cho những ai phục vụ lợi ích chung.

Còn ở khu vực công cần cố gắng làm sao đảm bảo được nhu cầu thiết yếu nhất ở mức trung bình để cho họ đủ sống, yên tâm cống hiến. Cạnh tranh là điều quan trọng để tạo ra giá trị vượt trội giữa cán bộ công chức với nhau, từ đó sàng lọc đội ngũ cán bộ, có thể tạo cho họ cơ hội phấn đấu cao hơn.

PV: Xin cảm ơn ông.

Theo Thanh Hương/VOV.VN

MỚI NHẤT
Trung Quốc: Tiến sĩ, thạc sĩ đua nhau về quê làm nông nghiệp sạch
Trung Quốc: Tiến sĩ, thạc sĩ đua nhau về quê làm nông nghiệp sạch

Năm ngoái, Bộ Nông nghiệp Trung Quốc cho biết có khoảng 7 triệu người đã rời các thành phố về nông thôn, trong đó 60% đã chuyển sang làm nông nghiệp...

Thứ sáu, 21/12/2018 - 06:02

Cà Mau: 350 công chức, viên chức sẽ bị giảm trong năm 2019
Cà Mau: 350 công chức, viên chức sẽ bị giảm trong năm 2019

(Dân trí) - Trong nửa năm đầu 2019, tỉnh Cà Mau sẽ tinh giản biên chế đối với 350 cán bộ, công chức, viên chức đang công tác tại các sở, ban, ngành, địa phương trên địa bàn tỉnh này.

Thứ sáu, 21/12/2018 - 06:02

Nhật Bản sẽ tuyển lao động nước ngoài ra sao trong năm 2019?
Nhật Bản sẽ tuyển lao động nước ngoài ra sao trong năm 2019?

(Dân trí) - Cục Quản lý lao động ngoài nước (Bộ LĐ-TB&XH) vừa cung cấp thêm thông tin liên quan tới việc Quốc hội Nhật Bản mới đây đã thông qua Luật Quản lý xuất nhập cảnh sửa đổi theo hướng nới rộng cơ hội việc làm cho lao động nước ngoài.

Thứ năm, 20/12/2018 - 04:48

Chuyển công an xử lý 14 doanh nghiệp nợ BHXH gần 40 tỷ đồng
Chuyển công an xử lý 14 doanh nghiệp nợ BHXH gần 40 tỷ đồng

(Dân trí) - Theo BHXH tỉnh Nghệ An, 14 hồ sơ doanh nghiệp bị đề nghị chuyển sang cơ quan công an có tổng số nợ đọng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp (BHXH, BHYT, BHTN) lên tới gần 40 tỷ đồng. Công ty có thời gian nợ dài nhất lên đến 79 tháng.

Thứ năm, 20/12/2018 - 03:12

Thưởng Tết: Người thưởng cao, kẻ bị ‘xù’ lương
Thưởng Tết: Người thưởng cao, kẻ bị ‘xù’ lương

Ở Bình Dương, những năm qua, nhiều công ty “ăn nên làm ra” chi tiền thưởng tết lớn cho người lao động. Tuy nhiên, một số công ty thưởng ít, thậm chí không thưởng khiến công nhân thấp thỏm chờ đợi.

Thứ năm, 20/12/2018 - 08:39

Đức nới lỏng quy định về nhập cư nhằm thu hút lao động lành nghề
Đức nới lỏng quy định về nhập cư nhằm thu hút lao động lành nghề

Những người muốn làm công việc như nấu ăn, luyện kim hoặc trong ngành IT, sẽ được phép lưu lại Đức trong 6 tháng để tìm việc và thử việc, với điều kiện họ có thể tự trang trải chi phí cho cuộc sống.

Thứ năm, 20/12/2018 - 08:34

Cà Mau: UBND tỉnh sẽ sử dụng Zalo để giải quyết thủ tục hành chính
Cà Mau: UBND tỉnh sẽ sử dụng Zalo để giải quyết thủ tục hành chính

(Dân trí) - Ngày 20/12, tin từ UBND tỉnh Cà Mau cho biết, tỉnh này vừa có kế hoạch triển khai ứng dụng mạng xã hội Zalo trong giải quyết thủ tục hành chính.

Thứ năm, 20/12/2018 - 08:26

Quảng Nam: Cử nhân tiếng Anh bỏ phố về quê trồng rau thủy canh
Quảng Nam: Cử nhân tiếng Anh bỏ phố về quê trồng rau thủy canh

Mặc dù có công việc khá ổn định ở thành phố với chuyên ngành tiếng Anh đã học, nhưng chị Nguyễn Thị Y (SN 1993), xã Duy Hải, huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam lại rẽ sang làm nông dân, trồng rau thủy canh và bước đầu đem lại hiệu quả cao.

Thứ năm, 20/12/2018 - 08:21

Thanh toán trợ cấp ốm đau theo số ngày thực nghỉ
Thanh toán trợ cấp ốm đau theo số ngày thực nghỉ

Điều kiện hưởng chế độ ốm đau với người lao động bị ốm đau, tai nạn mà không phải là tai nạn lao động phải nghỉ việc và có xác nhận của cơ sở khám chữa bệnh có thẩm quyền theo quy định của Bộ Y tế.

Thứ năm, 20/12/2018 - 06:03

Quảng Ngãi: Ngư dân chuyển nghề vì sản lượng hải sản gần bờ sụt giảm
Quảng Ngãi: Ngư dân chuyển nghề vì sản lượng hải sản gần bờ sụt giảm

(Dân trí) - Theo UBND huyện Lý Sơn, sản lượng hải sản vùng biển gần bờ sụt giảm, trong khi chi phí đánh bắt tăng cao buộc nhiều ngư dân Lý Sơn phải bỏ nghề tìm hướng làm ăn khác. Điều này dẫn đến tổng sản lượng khai thác hải sản của huyện đảo tiền tiêu trong năm 2018 giảm hơn 3.000 tấn.

Thứ năm, 20/12/2018 - 06:03

Bí quyết làm việc hơn 13 tiếng/ngày của triệu phú tự thân Grant Cardone
Bí quyết làm việc hơn 13 tiếng/ngày của triệu phú tự thân Grant Cardone

"Mỗi tuần có 168 tiếng, và bạn nên dành phần lớn thời gian để làm việc. Nếu bạn muốn đổi đời, bạn phải lao động cật lực. Nếu bạn làm việc nhiều hơn phần lớn người khác, may mắn sẽ mỉm cười với bạn", triệu phú tự thân Grant Cardone chia sẻ.

Thứ năm, 20/12/2018 - 06:02

Dự thảo Nghị định tăng lương cơ sở lên 1.490.000 đồng/tháng từ 1/7/2019
Dự thảo Nghị định tăng lương cơ sở lên 1.490.000 đồng/tháng từ 1/7/2019

Bộ Nội vụ đang dự thảo Nghị định của Chính phủ quy định mức lương cơ sở đối với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang, theo đó đề xuất tăng mức lương cơ sở thêm 7,19% từ 1/7/2019.

Thứ tư, 19/12/2018 - 03:42

ĐÁNG QUAN TÂM
Trào lưu làm việc 4 ngày/tuần
Trào lưu làm việc 4 ngày/tuần

Một số công ty trên thế giới đang nhận thấy việc cắt giảm thời gian làm việc trong tuần giúp năng suất lao động cao hơn, đội ngũ nhân viên tận tụy hơn cũng như giảm bớt tình trạng kiệt sức do làm việc quá nhiều.

Thứ tư, 19/12/2018 - 10:19

Độc đáo nghề rang ngũ cốc chợ Nủa
Độc đáo nghề rang ngũ cốc chợ Nủa

Những hạt ngũ cốc được cho vào một ống gang rồi đưa lên bếp than, chỉ sau vài phút những hạt ngũ cốc được làm chín bởi sức nóng của nhiệt. Cách rang tưởng chừng như chỉ còn thấy trong tiềm thức nay vẫn đang ngày ngày hiện diện ở một ngôi chợ quê không xa trung tâm Thủ đô Hà Nội.

Thứ tư, 19/12/2018 - 08:00

Thời gian làm việc tính phụ cấp thâm niên nghề thanh tra
Thời gian làm việc tính phụ cấp thâm niên nghề thanh tra

Ông Mai Văn Tuấn (Thanh Hóa) được Giám đốc Sở Xây dựng bổ nhiệm làm Phó Chánh thanh tra Sở, hưởng phụ cấp chức vụ từ ngày 4/8/2010. Ngày 1/9/2015, Chủ tịch UBND tỉnh đã xét chuyển ngạch từ ngạch tương đương, bổ nhiệm ông vào ngạch Thanh tra viên. Ngày 25/5/2016, ông Tuấn được bổ nhiệm lại chức vụ Phó Chánh Thanh tra Sở.

Thứ tư, 19/12/2018 - 07:29

Đà Nẵng tổng rà soát tình trạng nợ lương, nợ BHXH người lao động
Đà Nẵng tổng rà soát tình trạng nợ lương, nợ BHXH người lao động

Tại phiên thảo luận vào sáng 8/12, đại biểu Lương Nguyễn Minh Triết - Chánh VP Thành ủy Đà Nẵng, nguyên Chủ tịch LĐLĐ TP, đã phản ảnh tình trạng nợ lương, nợ BHXH trong công nhân của một số doanh nghiệp trên địa bàn TP.

Thứ tư, 19/12/2018 - 06:04

Các nước vùng Vịnh “đau đầu” về bài toán lao động nhập cư
Các nước vùng Vịnh “đau đầu” về bài toán lao động nhập cư

Làm thế nào để thoát khỏi sự phụ thuộc vào lao động nhập cư trong kỷ nguyên giá dầu hạ đang là nỗi đau đầu của các nền kinh tế vùng Vịnh.

Thứ tư, 19/12/2018 - 06:02

Quảng Ngãi: Săn chuột đồng mùa lũ, kiếm 400.000-500.000 đồng/ngày
Quảng Ngãi: Săn chuột đồng mùa lũ, kiếm 400.000-500.000 đồng/ngày

(Dân trí) - Những cơn lũ muộn đổ về khiến nhiều cánh đồng của Quảng Ngãi bị ngập nước trắng xóa. Đây cũng là lúc những người săn chuột đồng "ra quân". Bắt chuột đồng vừa là thú vui, vừa là công việc mang lại nguồn thu nhập từ 400.000 - 500.000 đồng mỗi ngày.

Thứ ba, 18/12/2018 - 02:30

Kiếm bạc triệu mỗi ngày nhờ… ngôi sao gắn đèn Giáng sinh
Kiếm bạc triệu mỗi ngày nhờ… ngôi sao gắn đèn Giáng sinh

Công việc tưởng chừng đơn giản này lại là nguồn thu nhập chính của gia đình anh Nguyễn Văn Hoà (Nghệ An) vào dịp cuối năm.

Thứ ba, 18/12/2018 - 08:36

Quán cơm 12.000 đồng/suất giúp nông dân tiêu thụ rau sạch
Quán cơm 12.000 đồng/suất giúp nông dân tiêu thụ rau sạch

(Dân trí) - Sau một thời gian ấp ủ, mô hình quán cơm sử dụng nguồn rau sạch của nông dân tại phường 6, TP Cà Mau (tỉnh Cà Mau) vừa đi vào hoạt động.

Thứ ba, 18/12/2018 - 07:20

Từ 1/1/2019: Mức đóng BHXH bắt buộc thay đổi ra sao?
Từ 1/1/2019: Mức đóng BHXH bắt buộc thay đổi ra sao?

(Dân trí) - Nghị định 157/2018/NĐ-CP quy định mức lương tối thiểu vùng sẽ có hiệu lực từ 1/1/2019. Theo đó, 4 mức lương mới sẽ được áp dụng tương ứng với 4 vùng lương của cả nước. "Nền" tiền lương thay đổi khiến việc đóng BHXH bắt buộc ở mức tối thiểu của doanh nghiệp cũng điều chỉnh theo hướng tăng thêm.

Thứ ba, 18/12/2018 - 06:02

Cách "chung sống" với 5 kiểu sếp tồi
Cách "chung sống" với 5 kiểu sếp tồi

Bạn yêu công việc mình đang làm, mọi thứ từ chế độ đãi ngộ và đồng nghiệp đều rất tuyệt vời, thế nhưng chỉ mỗi sếp của bạn lại vô cùng “xấu tính”. Mặc dù bạn đã cố gắng hoàn thành công việc tốt nhất, sếp vẫn khiến bạn muốn “nổi khùng” vì những lý do vô cớ. Làm thế nào đây?

Thứ ba, 18/12/2018 - 06:02

Liên tục chậm lương, 300 công nhân công ty đình công đòi tiền
Liên tục chậm lương, 300 công nhân công ty đình công đòi tiền

Công ty CP May xuất khẩu ở Hà Tĩnh mới hoạt động được 3 tháng. Tuy nhiên, hơn 300 công nhân đã đình công tới 3 lần vì công ty này chậm trả lương.

Thứ hai, 17/12/2018 - 03:56

Lo Tết sớm cho công nhân
Lo Tết sớm cho công nhân

Nhiều Công đoàn cơ sở đã có kế hoạch chăm lo Tết Kỷ Hợi năm 2019 cho công nhân với nhiều chương trình như hỗ trợ xe về Tết, tiệc tất niên, tặng quà...

Thứ hai, 17/12/2018 - 07:38