Người “gánh” trà sen qua hai thế kỷ

Mùa hè, khi những búp sen hồng bắt đầu vươn lên đón ánh mặt trời ở hồ Tây lộng gió, gia đình bà Nguyễn Thị Dần ở phố Tô Ngọc Vân (quận Tây Hồ, Hà Nội) lại chuẩn bị vào mùa ướp trà sen. Như nhiều người Quảng An, Nhật Tân khác, làm trà sen, với bà Dần không đơn giản vì cuộc mưu sinh…
>>Mùa sen Hà thành - gánh hàng rong kiếm tiền triệu mỗi ngày nhờ thú chơi tao nhã
>>Trồng sen bán lá cho thu nhập cao
>>Thu tiền triệu/ngày từ đầm sen lạ: "Khùng mà vậy ai chả muốn khùng"

Từ những gánh hàng hoa…

Bà Dần sinh ra và lớn lên ở Quảng An, tận hưởng gió hồ Tây mà trưởng thành, dựa vào những gánh hàng hoa để mưu sinh và đưa gia đình đi qua nhiều thăng trầm, đổi thay của lịch sử. Duy chỉ có nghề làm trà thì bà vẫn gắn bó từ bao nhiêu năm nay, từ khi còn là cô gái 20 tuổi, duyên dáng gánh hoa đi bán khắp phố phường Hà Nội cho đến thời điểm hiện tại khi đã bước sang cái tuổi “xưa nay hiếm”, đôi mắt đã mờ, đôi chân đã mỏi.

Bà Nguyễn Thị Dần tỉ mẩn tách gạo sen để ướp trà. Ảnh: T.N
Bà Nguyễn Thị Dần tỉ mẩn tách gạo sen để ướp trà. Ảnh: T.N

Hơn 70 năm làm nghề, trải qua nhiều thăng trầm, thay đổi, những người bạn cùng làm trà với bà giờ chẳng còn ai, nhưng mỗi mùa sen, bà đều tỉ mẩn làm trà cho những khách quen đã gắn bó với mình từ nhiều năm trước, như một tình yêu bền bỉ vượt qua thời gian, năm tháng. Có thể nói, bà Dần hiện là nghệ nhân cao tuổi nhất ở Tây Hồ còn gắn bó với nghề ướp hương hoa.

"Chỉ có sen trồng ở hồ Tây mới cho ra được loại trà ưng ý. Không biết có phải vì nguồn nước và chất bùn gì đặc biệt mà sen hồ Tây thơm hơn nhiều so với các loại sen trồng ở nơi khác. Ngày xưa, hồ Tây còn rộng, không bị thu hẹp và chia cắt như bây giờ, chỗ nào cũng bát ngát đầm sen, những người làm nghề ướp trà sen cũng dựa vào hồ Tây mà sống” - Bà Nguyễn Thị Dần

Thăm nhà bà dưới một con dốc nhỏ trên phố Tô Ngọc Vân, vừa bước vào cổng, tôi đã bị cuốn hút bởi hương sen thơm mát, dịu dàng và tinh tế. Mọi bụi bặm, ồn ào ngoài kia dường như biến mất, chỉ còn không gian thoang thoảng mùi sen. Trong không gian ấy, hình ảnh cụ già tóc bạc, mặc áo cánh giản dị, tỉ mẩn ngồi tách từng hạt gạo sen, xung quanh hồng rực những cánh sen trở nên vô cùng đẹp đẽ và thi vị.

Bà Dần bảo, bản thân bà cũng không biết nghề làm trà sen của những người dân sống ven hồ Tây có tự bao giờ, chỉ biết, từ khi còn trẻ, bà đã thấy mỗi mùa sen, các cụ trong làng đều tỉ mẩn lấy từng bông hoa sen, tách từng hạt gạo sen, trộn với một loại trà đặc biệt rồi đem ướp, sấy để cho ra một loại trà sen thơm nồng nàn, ngọt dịu nơi cổ họng.

Trong câu chuyện, dễ nhận thấy, bà yêu sen một cách kỳ lạ, thậm chí tình yêu ấy có đôi chút cực đoan. Bà Dần bảo: “Sen là một loài hoa kỳ diệu, chỉ cần nước vấy một chút bẩn, sen sẽ mất mùi hương hoặc lụi tàn. Các cụ ngày xưa kỹ tính, làm trà sen là cấm tiệt đàn bà, con gái đến tháng vì sợ mất mùi hương. Không những thế, phần nào của sen cũng dùng được. Cánh hoa, lá sen tách ra, tôi đều phơi khô, bán cho các nhà thuốc”.

Giữ phong vị phố xưa

Với người Quảng An, làm trà sen vì muốn lưu giữ nét văn hóa của người Hà Nội. Ảnh: T.N
Với người Quảng An, làm trà sen vì muốn lưu giữ nét văn hóa của người Hà Nội. Ảnh: T.N

Bà Dần bảo, người Quảng An làm trà cũng cầu kỳ, tinh tế như phong vị, cốt cách của người Hà Nội. Ví như, sen được hái từ sáng sớm, mọi công việc ướp trà phải hoàn thành trước buổi sáng vì thời điểm đó hương sen mới tỏa, mới đậm đà. Để làm được 1kg trà sen ngon thượng hạng, người ta hái những bông sen vừa chớm nở, chúm chím như nụ cười người con gái đương thì, sau đó tách nhị hoa (hay còn gọi là gạo sen) để ướp với loại trà đặc biệt nhất của Thái Nguyên.

Cứ mỗi kg chè cần đến 2 lạng gạo sen để ướp, mà muốn có được 2 lạng gạo sen thì phải cần khoảng… 1.000 bông sen. Rắc một lượt trà một lượt gạo sen, ướp rồi lại sấy than hoa hay sấy cách thủy, để hương sen ngấm sâu vào từng búp trà, các công đoạn ướp sấy cứ lặp đi lặp lại vài lần. Đây chính là lý do khiến trà sen hồ Tây được xếp vào loại trà đắt đỏ bậc nhất. Hiện, trà sen chính gốc làm là sen hồ Tây có giá trên dưới 10 triệu đồng/kg.

Không như nhiều nhà làm trà sen khác ở Tây Hồ, bà Dần vẫn giữ cho mình lối ướp trà thủ công từ mấy mươi năm trước. Đã nhiều năm nay, mỗi mùa bà chỉ làm được khoảng 5 - 6kg chè sen loại đặc biệt này vì sự cầu kỳ, tinh tế của nó và chỉ để dành cho khách quen.

“Mỗi nhà có một bí quyết, cách ướp trà khác nhau, riêng nhà tôi hoàn toàn ướp bằng thủ công, không thêm bất kỳ một loại hương liệu nào khác ngoài mùi hương tự nhiên của sen. Có lẽ vì vậy mà nhiều khách hàng đã bền bỉ dùng trà sen của nhà tôi qua bao nhiêu mùa hạ, từ khi tôi còn trẻ đến bây giờ. Cũng vì tấm lòng của những con người dành tình yêu đặc biệt cho trà sen hồ Tây mà tôi vẫn cố gắng làm nghề và đang truyền bí quyết cho con cháu”- bà Dần cho biết.

Cũng theo bà Dần, ngoài loại trà thượng hạng này, vài năm gần đây, người hồ Tây còn làm thêm “trà xổi”, là loại trà được ướp trực tiếp trong bông sen tươi. Cách làm loại trà này khá đơn giản, cho một nắm trà nhỏ vào bông sen mới nở, sau đó buộc lại, tiếp tục cắm bông hoa sen trong nước 2 ngày, sau đó cho vào ngăn mát tủ lạnh 1 ngày rồi mới gói lá sen cho lên ngăn đá tủ lạnh để sử dụng dần.

Ưu điểm của loại trà này là có mức giá hợp lý, bạn chỉ cần bỏ ra từ 30.000 – 50.000 đồng là có được một bông sen ướp trà bên trong, khi pha trà bạn vẫn cảm nhận được hương sen hồ Tây ngát thơm mỗi lần đưa chén trà lên miệng.

Bà Dần tiết lộ bí quyết pha một ấm trà sen hồ Tây ngon là phải dùng ấm sứ hoặc ấm tử sa, sau khi bóc lớp cánh sen, lấy trà cho vào ấm, đun nước sôi già rồi để giảm nhiệt độ xuống còn 90 – 95 độ rồi từ từ chế nước vào ấm. “Uống trà sen không cần tráng trà vì sen là loài cây ưa sạch sẽ, chỉ mọc ở những nơi nước sạch, không ô nhiễm. Trà dùng để ướp cũng là loại đặc biệt, đảm bảo an toàn”- bà Dần tiết lộ.

Tuy nhiên, diện tích sen ở hồ Tây không còn nhiều, tạo áp lực không nhỏ cho những người làm trà sen. Bà Dần cho biết, bà phải đặt hàng riêng ở đầm từ nhiều tháng trước, để có đủ lượng sen ướp trà, người Quảng An phải mang giống sen hồ Tây đi trồng ở những vùng lân cận. “Chất lượng sen vẫn đảm bảo nhưng để đạt được hương vị thơm ngát mà dịu dàng, tinh tế như sen hồ Tây thì không”- bà Dần khẳng định.

Bây giờ, khi đã bước sang tuổi 93, sức khỏe không còn như xưa, bà Dần lại chia sẻ bí quyết cho con cháu. Dù vậy, vào mùa sen nở, bà vẫn ướp trà, cần mẫn, tinh tế và cầu kỳ như một nghệ thuật. Bà bảo, bà làm thế không chỉ để chiều lòng những vị khách từ ngày xưa cũ mà còn là để tinh hoa của đất trời hồ Tây mãi được lưu giữ trong những búp sen hồng.

Tôi nhẹ nhàng đưa chén trà lên miệng, một mùi hương thanh khiết, nhẹ nhàng như xâm chiếm toàn bộ tâm trí, nhấp một chén trà, vị ngọt lan dần xuống cổ họng, thấm đến từng giác quan. Lặng lẽ ngắm hình ảnh cụ già tóc bạc, hiền từ như bà tiên ngồi giữa những bó sen hồng rực rỡ, đôi tay tỉ mẩn tách từng hạt gạo sen, tôi có cảm giác thời gian như ngưng đọng.

Và tôi đã hiểu, với người Quảng An, làm trà không hẳn vì cuộc mưu sinh mà họ muốn lưu giữ một nét văn hóa tinh tế của người Hà Nội.

Theo Danviet.vn

MỚI NHẤT
Làng Đồng Kỵ mất nghề... tỷ phú: 'Chết' vì ôm gỗ
Làng Đồng Kỵ mất nghề... tỷ phú: 'Chết' vì ôm gỗ

Danh sách tỷ phú ở Đồng Kỵ giờ cứ teo dần, nhiều người đã bỏ đi làm công nhân khi máy Trung Quốc thay bàn tay người thợ.

Thứ bảy, 16/06/2018 - 05:20

Nghề lạ: chỉ cần đứng 1 chỗ cũng kiếm được tiền tỷ mỗi năm
Nghề lạ: chỉ cần đứng 1 chỗ cũng kiếm được tiền tỷ mỗi năm

Nhưng lạ thay, công việc này vẫn đang thiếu hụt lao động trầm trọng.

Thứ bảy, 16/06/2018 - 07:52

"Vương quốc" bạch mã lớn nhất đất Việt: Nuôi ngựa trắng lên đời đại gia
"Vương quốc" bạch mã lớn nhất đất Việt: Nuôi ngựa trắng lên đời đại gia

Thảo nguyên Khau Sao thuộc thôn Suối Mạ A, xã Hữu Kiên, huyện Chi Lăng, Lạng Sơn là nơi chăn thả hơn 1.700 con ngựa trong đó có hơn 700 con ngựa bạch thuần chủng nguồn gốc từ Việt Nam. Nơi đây được coi là “vương quốc” ngựa lớn nhất Việt Nam.

Thứ bảy, 16/06/2018 - 07:47

Thực tập sinh đừng đến Nhật chỉ vì tiền!
Thực tập sinh đừng đến Nhật chỉ vì tiền!

Hàng chục ngàn thực tập sinh Việt Nam đang làm việc cho các doanh nghiệp Nhật Bản với nhiều cơ hội chinh phục bản thân qua trải nghiệm tại đất nước mặt trời mọc

Thứ bảy, 16/06/2018 - 07:20

Có bằng thạc sĩ sau tuyển dụng, xếp lương thế nào?
Có bằng thạc sĩ sau tuyển dụng, xếp lương thế nào?

Trường hợp ông Nguyễn Đăng Khoa có bằng thạc sĩ sau thời điểm nộp hồ sơ tuyển dụng nên không được hưởng 85% mức lương bậc 2 của ngạch Chuyên viên và Kiểm tra viên thuế.

Thứ bảy, 16/06/2018 - 06:05

30 tuổi chưa làm quản lý có phải là thất bại?
30 tuổi chưa làm quản lý có phải là thất bại?

Tuổi 30 chưa làm quản lý, vẫn làm dưới trướng các em sếp trẻ mới 26, 27 tuổi là thất bại? Hãy trải nghiệm ngay ba bài học dưới đây để có thể làm chủ cuộc đời trước khi sang tuổi 30.

Thứ bảy, 16/06/2018 - 06:04

Viện KH và CN Nhiệt - Lạnh:  Khuyến khích sinh viên nghiên cứu khoa học và khởi nghiệp
Viện KH và CN Nhiệt - Lạnh: Khuyến khích sinh viên nghiên cứu khoa học và khởi nghiệp

(Dân trí) - Từ năm học 2016 – 2017, phong trào sinh viên nghiên cứu khoa học và khởi nghiệp của Viện Khoa học và Công nghệ Nhiệt - Lạnh đã thu hút các nhà tài trợ từ các thương hiệu lớn như Daikin Viet Nam, Mitsubishi Electric Viet Nam, Sam Sung Vina, Cottecons, Penheatco…

Thứ sáu, 15/06/2018 - 05:31

Hợp tác chia sẻ thông tin về lĩnh vực lao động việc làm
Hợp tác chia sẻ thông tin về lĩnh vực lao động việc làm

(Dân trí) - Navigos Group Việt Nam và Viện Khoa học Lao động và Xã hội (ILSSA, thuộc Bộ LĐ-TB&XH) vừa ký kết Biên bản ghi nhớ trong việc hợp tác thông tin về thị trường lao động Việt Nam.

Thứ sáu, 15/06/2018 - 02:48

Khi anh bán vé số dạo ngồi vào ghế công chức
Khi anh bán vé số dạo ngồi vào ghế công chức

Anh Kim Thái, 38 tuổi, người bán vé số có điểm thi công chức cao cho biết đã chính thức đi làm việc tại UBND huyện Long Phú, tỉnh Sóc Trăng. Kim Thái được bà con ở địa phương nể phục vì tấm gương ham học và có ý chí vươn lên, anh xứng đáng để ngồi vào chiếc ghế công chức hiện nay.

Thứ sáu, 15/06/2018 - 01:56

Lạm dụng bảo hiểm y tế: Tiền lãng phí đi đâu?
Lạm dụng bảo hiểm y tế: Tiền lãng phí đi đâu?

(Dân trí) - Chỉ định điều trị nội trú dài ngày không cần thiết, cơi nới tận dụng hành lang, gầm cầu thang làm buồng bệnh, không trang bị đủ thiết bị và nhân viên theo đúng định mức, sử dụng thuốc giá cao không hợp lý… nhằm tăng thanh toán bảo hiểm y tế. Đây là thực tế được Bảo hiểm Xã hội chỉ ra tại các bệnh viện, cơ sở y tế, trong khi đó, nhiều quyền lợi người bệnh lại không được hề được hưởng.

Thứ sáu, 15/06/2018 - 09:46

60% dân công sở cần thêm thời gian làm việc
60% dân công sở cần thêm thời gian làm việc

Nếu bạn chỉ có thể làm một việc trong một ngày, bạn sẽ ưu tiên thực hiện nhiệm vụ nào để có thể đạt được hiệu quả cao nhất trong cùng một khoảng thời gian? Nếu bạn không thể tự mình trả lời câu hỏi này mỗi ngày thì đừng nghĩ đến hai từ "thành công".

Thứ sáu, 15/06/2018 - 07:26

Rolls-Royce công bố kế hoạch cắt giảm 4.600 việc làm
Rolls-Royce công bố kế hoạch cắt giảm 4.600 việc làm

Đến năm 2020, hãng sản xuất động cơ máy bay của Anh Rolls-Royce sẽ cắt giảm 4.600 việc làm, chủ yếu là các vị trí quản lý tại Anh.

Thứ sáu, 15/06/2018 - 07:08

ĐÁNG QUAN TÂM
Tính thời gian đi hợp tác lao động trước năm 1995
Tính thời gian đi hợp tác lao động trước năm 1995

Bố đẻ của ông Trần Văn Bình (Hà Nội) làm việc tại Nhà máy của Bộ Quốc phòng được 16 năm, năm 1989 được phân công đi lao động hợp tác tại Liên Xô 6 năm, tuy nhiên đến năm 2017 bố ông mới trở về Việt Nam. Ông Bình hỏi, bố của ông có được hưởng chế độ BHXH không và cần những giấy tờ gì?

Thứ sáu, 15/06/2018 - 06:57

Đào tạo lại: Vì doanh nghiệp hay người lao động?
Đào tạo lại: Vì doanh nghiệp hay người lao động?

(Dân trí) - “Nhìn chung thị trường lao động Việt Nam còn nhiều bất cập về cung cầu, đào tạo chưa gắn với yêu cầu của thị trường, chất lượng lao động còn hạn chế. Trong khi đó, tỷ lệ lao động có việc làm kém bền vững chiếm tỷ trọng lớn, thất nghiệp của thanh niên còn cao…”

Thứ năm, 14/06/2018 - 09:59

TP HCM "khát" nhân lực ngành may mặc
TP HCM "khát" nhân lực ngành may mặc

Trung tâm Dịch vụ việc làm TP HCM phối hợp cùng Phòng LĐ-TB-XH quận 12 và Quận đoàn 12 sẽ tổ chức sàn việc làm năm 2018 tại Nhà Thiếu nhi quận 12 (số 100 Hiệp Thành 11, phường Hiệp Thành) vào ngày 14-6.

Thứ năm, 14/06/2018 - 07:34

Chế độ với lao động nam nghỉ việc khi vợ sinh con
Chế độ với lao động nam nghỉ việc khi vợ sinh con

Cho tôi hỏi về 1 trường hợp người lao động nam hưởng chế độ "lao động nam nghỉ việc khi vợ sinh con". Theo điểm e khoản 1 Điều 31 Luật BHXH năm 2014 thì lao động nam đang tham gia BHXH thì sẽ được hưởng chế độ nghỉ việc khi vợ sinh con. Vợ của người lao động sinh con vào ngày 21/3/2018 , tháng báo giảm nghỉ thai sản của vợ người lao động là tháng 4/2018.

Thứ năm, 14/06/2018 - 07:23

Hơn 355,4 tỷ đồng tặng quà cho người có công nhân Ngày thương binh liệt sĩ
Hơn 355,4 tỷ đồng tặng quà cho người có công nhân Ngày thương binh liệt sĩ

(Dân trí) - Mức quà tặng dịp Kỷ niệm 71 năm Ngày thương binh liệt sĩ sẽ chia làm 2 loại. Tổng kinh phí để tặng quà trong dịp này là hơn 355,4 tỷ đồng, được bố trí trong kế hoạch Ngân sách Nhà nước năm 2018.

Thứ năm, 14/06/2018 - 07:16

Quảng Ngãi: Ngư dân kiếm hàng chục triệu đồng sau một đêm ra khơi
Quảng Ngãi: Ngư dân kiếm hàng chục triệu đồng sau một đêm ra khơi

(Dân trí) - Sau một đêm ra khơi, ngư dân Quảng Ngãi đánh bắt được từ 4 - 5 tấn cá nục suông. Với giá bán 35.000 đồng/kg, mỗi chủ tàu có thể thu được từ 30 - 40 triệu đồng sau khi đã trừ chi phí.

Thứ năm, 14/06/2018 - 07:00

Chuyên gia lao động: “Tuổi nghỉ hưu không trùng với tuổi nghề”
Chuyên gia lao động: “Tuổi nghỉ hưu không trùng với tuổi nghề”

(Dân trí) - “Trong thị trường lao động, bạn phải chủ động chuẩn bị. Tới một tuổi nhất định, bạn không còn đủ khả năng làm ở nghề này nhưng kinh nghiệm sẽ giúp làm ở nghề khác. Tuổi nghề của cầu thủ bóng đá có thể dừng ở 35, nhưng một thầy giáo 70 tuổi vẫn có thể giảng dạy được…”

Thứ tư, 13/06/2018 - 05:46

Hấp dẫn chuyện lặn 6 tiếng dưới biển săn ốc khiêu vũ
Hấp dẫn chuyện lặn 6 tiếng dưới biển săn ốc khiêu vũ

Chuyện vượt gió nồm ra khơi lặn 6 tiếng dưới biển săn ốc khiêu vũ hấp dẫn, ly kỳ... Ngoài tên gọi rất "kêu", ốc khiêu vũ còn có tên gọi khác là ốc nhảy

Thứ tư, 13/06/2018 - 10:54

6 điều người thành công luôn làm trước 9 giờ sáng
6 điều người thành công luôn làm trước 9 giờ sáng

Bằng cách thức dậy sớm, bạn có thể nhận được rất nhiều lợi thế cho ngày dài trước mắt. Buổi sáng là lúc tâm trí của bạn đã được “gột rửa”, nhờ vậy bạn có thể tập trung vào công việc, điều này giúp bạn đạt được mục tiêu của mình nhanh hơn.

Thứ tư, 13/06/2018 - 07:34

Bỏ phố lên "cổng trời" nuôi loài cá quý tộc, 9x có bạc tỷ/năm
Bỏ phố lên "cổng trời" nuôi loài cá quý tộc, 9x có bạc tỷ/năm

Xa người thân và bạn bè, sống giữa lưng chừng đèo Khau Phạ, huyện Mù Cang Chải cách mực nước biển hàng nghìn mét, chàng trai 9x Nguyễn Như Quỳnh (SN 1990) thu về hơn 1 tỷ đồng mỗi năm nhờ nghề nuôi cá quý tộc-cá hồi.

Thứ tư, 13/06/2018 - 07:24

Quảng Ngãi: Đề nghị công an xử lý hồ sơ DN nợ hơn 9 tỉ đồng BHXH
Quảng Ngãi: Đề nghị công an xử lý hồ sơ DN nợ hơn 9 tỉ đồng BHXH

(Dân trí) - UBND tỉnh Quảng Ngãi giao Công an tỉnh nghiên cứu đơn tố cáo của người lao động Công ty Cổ phần tổng hợp Việt Phú về việc bị chiếm dụng 10,5% tiền lương trích đóng BHXH từ năm 2013 đến nay. Số tiền tương đương hơn 9 tỉ đồng.

Thứ tư, 13/06/2018 - 07:12

Quy định về ký hợp đồng với nhân viên phục vụ tại bệnh viện
Quy định về ký hợp đồng với nhân viên phục vụ tại bệnh viện

Bà Lê Na (Long An) làm việc tại bệnh viện chuyên khoa tuyến tỉnh. Căn cứ Nghị định 68/2000/NĐ-CP và Thông tư 15/2001/TT-BTCCBCP, bệnh viện của bà ký hợp đồng lao động có thời hạn đối với các chức danh nhân viên phục vụ.

Thứ tư, 13/06/2018 - 07:03