Thực tập sinh bỏ trốn tại Nhật Bản: Vì sao?

Tình trạng thực tập sinh bỏ hợp đồng, cư trú bất hợp pháp tại Nhật Bản làm ảnh hưởng đến quan hệ hợp tác lao động mà chính phủ hai nước đã ký kết.
>>Cảnh báo tình trạng lừa đảo thực tập sinh tại Nhật Bản
>>Thực tập sinh đừng đến Nhật chỉ vì tiền!
>>Đang làm rõ việc thực tập sinh VN dọn phóng xạ tại Fukushima

Nhật Bản được xem là thị trường xuất khẩu lao động (XKLĐ) trọng điểm của Việt Nam với tỉ lệ thực tập sinh (TTS) sang nước này làm việc liên tục tăng. Trong đó, chương trình TTS kỹ năng đã mang đến cơ hội lớn cho lực lượng lao động trẻ Việt Nam, giúp họ nâng cao nghề nghiệp và cải thiện thu nhập.

Bỏ trốn để nhanh trả nợ

Chính phủ Nhật Bản vừa yêu cầu Việt Nam rà soát, chấn chỉnh tình trạng TTS bỏ hợp đồng, cư trú bất hợp pháp. Dù không đưa ra tỉ lệ cụ thể nhưng phía Nhật Bản khẳng định hiện tỉ lệ bỏ hợp đồng, cư trú bất hợp pháp của TTS Việt Nam dẫn đầu danh sách những nước phái cử người sang Nhật Bản.

Theo các chuyên gia XKLĐ, nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng bỏ trốn là vấn đề tài chính. Tài chính ở đây được hiểu là mức thu nhập và mức phí mà TTS phải bỏ ra để đến Nhật Bản. Người lao động (NLĐ) bỏ trốn với hy vọng tìm được nơi làm việc lương cao hơn nhưng nhiều người cho rằng do gánh nặng về mức phí quá lớn khi XKLĐ sang Nhật Bản.

Để được sang Nhật Bản làm việc, NLĐ phải bỏ ra một khoản tiền khá lớn. Hầu hết số chi phí này, NLĐ không tự túc được mà phải vay ngân hàng hoặc vay lãi bên ngoài.

Đào tạo kỹ trước khi sang Nhật để hạn chế thực tập sinh bỏ trốn
Đào tạo kỹ trước khi sang Nhật để hạn chế thực tập sinh bỏ trốn

Để kiểm chứng, chúng tôi kết nối với một TTS tên Dương (quê Củ Chi, TP HCM). Dương cho biết đã bỏ trốn ra ngoài được 6 tháng và đang rất hối hận. Dương kể khi sang Nhật, anh làm cho một công ty cơ khí, công việc có phần nặng nhọc nhưng rất tốt, được ông chủ và đồng nghiệp người Nhật đánh giá cao. Lương sau khi trừ hết chi phí vẫn còn dư hơn 26 triệu đồng và số dư đó anh đều chuyển về quê cho mẹ trả nợ.

Thế nhưng, áp lực khoản nợ 240 triệu đồng vay nóng để làm chi phí sang Nhật Bản khiến Dương ám ảnh và tìm mọi cách để trả cho xong. Cách đây 6 tháng, khi được một số bạn bè Việt Nam tại Nhật giới thiệu ra ngoài làm việc, Dương đồng ý. "Vừa rồi, tôi bị phát hiện khi làm việc mà không có giấy phép nên bị chủ đuổi và không trả lương. Giờ tôi phải sống tạm nhà bạn và chờ mua vé để về quê" - anh Dương chua chát.

Một nguyên nhân được các chuyên gia đánh giá tác động không nhỏ đến việc này là sự thiếu minh bạch thông tin trên thị trường tuyển dụng cũng như việc chia sẻ ý nghĩa của chương trình TTS chưa được quan tâm đúng mức. Vì thiếu thông tin nên TTS khó biết được đâu là doanh nghiệp (DN) đủ chức năng phái cử; đâu là những tiêu chí, mục tiêu mà chương trình đặt ra để bảo đảm các điều kiện việc làm cũng như cơ hội học tập.

Do đó, TTS phải thông qua "cò" hoặc gặp những DN phái cử thu phí cao nếu muốn tham gia chương trình. Điều này dẫn đến việc nhiều TTS phải vay nợ cũng như chịu áp lực trả nợ trong giai đoạn đầu làm việc khiến họ mất tập trung tiếp thu kỹ năng, phát sinh nguy cơ bỏ trốn.

Ràng buộc trách nhiệm doanh nghiệp phái cử

Trước tình trạng này, mới đây, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã yêu cầu Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (LĐ-TB-XH) chấn chỉnh lại tất cả các DN phái cử để bảo đảm TTS có thể sang làm việc tại Nhật Bản trong điều kiện tốt nhất. Sắp tới, Bộ LĐ-TB-XH sẽ ngừng hợp tác, không cho các DN, nghiệp đoàn có tỉ lệ TTS bỏ trốn cao tham gia chương trình này.

Bên cạnh đó, Bộ LĐ-TB-XH cũng đang nỗ lực đàm phán với Nhật Bản để sớm đưa ra các tiêu chuẩn cụ thể cho DN phái cử. Theo đó, các DN đạt xếp hạng 6 sao, 5 sao theo đánh giá từ bộ quy tắc ứng xử trong lĩnh vực xuất khẩu lao động mới được phái cử lao động các ngành nghề đặc thù, có nguy cơ bỏ trốn cao.

Ông Katsuaki Suga, Chủ tịch Hiệp hội Hợp tác lao động quốc tế (IRO), cho biết công tác đào tạo chưa được bài bản cũng chính là nguyên nhân khiến TTS bỏ trốn ở Nhật Bản. Do chưa quen với tác phong làm việc của người Nhật nên TTS không theo kịp, từ đó chán nản và tìm cách trốn ra ngoài.

"Họ cần được đào tạo bài bản, kỹ lưỡng đến từng chi tiết nhỏ trước khi đến Nhật Bản. Kể cả việc học cách đi đứng, nói chuyện và đặc biệt là văn hóa ứng xử, văn hóa công sở, nhà máy của Nhật Bản. Có như thế, TTS mới ít bị bỡ ngỡ mà xắn tay làm việc ngay. Trong số các nước có phái cử TTS đến Nhật Bản, chúng tôi vẫn đánh giá rất cao các bạn đến từ Việt Nam bởi độ siêng năng, cần cù và học hỏi rất nhanh" - ông Suga chia sẻ.

Chủ tịch IRO cũng nhấn mạnh rằng Chính phủ Việt Nam cần có những biện pháp mạnh tay để ràng buộc các DN phái cử lao động để họ thực hiện nghiêm túc, đầy đủ các tiêu chí mà chương trình đưa ra. Các DN cũng phải ràng buộc các trách nhiệm cụ thể nếu để TTS do mình phái cử bỏ trốn.

Có thể bị phạt tù

TTS bỏ trốn ra ngoài trong khi đang trong thời hạn hợp đồng hoặc sau khi hết hạn, nếu bị phát hiện sẽ buộc phải về nước và chịu mọi chi phí, cấm không được nhập cảnh Nhật Bản trong vòng 5 năm. Tùy theo mức độ, TTS vi phạm có thể bị phạt tù lên tới 3 năm hoặc phạt tiền đến 3 triệu yen.

Theo Người lao động

MỚI NHẤT
TP HCM: Đau đầu với hàng chục ngàn cuốn sổ BHXH “vô thừa nhận”
TP HCM: Đau đầu với hàng chục ngàn cuốn sổ BHXH “vô thừa nhận”

Thông tin từ cơ quan BHXH TPHCM cho biết, đơn vị này đang có hơn 30.473 cuốn sổ BHXH vẫn chưa có người lao động (NLĐ) đến tiếp nhận do nhiều nguyên nhân như doanh nghiệp (DN) mất tích, chủ DN bỏ trốn, NLĐ không đến nhận… Số sổ BHXH “vô chủ” này khiến cơ quan BHXH đau đầu, nỗ lực giải quyết.

Thứ tư, 29/08/2018 - 07:05

Sóc Trăng: Nghề hầm than thu nhập cao nhưng ...nguy cơ ô nhiễm lớn
Sóc Trăng: Nghề hầm than thu nhập cao nhưng ...nguy cơ ô nhiễm lớn

(Dân trí) - Được hình thành cách đây hơn 50 năm, làng nghề hầm than ở xã Xuân Hòa (huyện Kế Sách, tỉnh Sóc Trăng) không chỉ cho người dân địa phương khấm khá mà còn tạo công ăn việc làm, thu nhập cho hàng ngàn lao động. Tuy nhiên, nghề cũng khiến môi trường bị ô nhiễm bởi bụi than.

Thứ tư, 29/08/2018 - 07:04

Chi 1,8 tỉ đồng khám chữa bệnh BHYT cho một học sinh ở Hải Phòng
Chi 1,8 tỉ đồng khám chữa bệnh BHYT cho một học sinh ở Hải Phòng

(Dân trí) - “Một học sinh ở Quận Lê Chân (Hải Phòng) vừa được Quỹ BHYT chi trả 1,8 tỷ đồng chi phí khám chữa bệnh xuất huyết giảm tiểu cầu, trong đó riêng tiền thuốc Kedrigamma chiếm khoảng 720 triệu đồng”.

Thứ tư, 29/08/2018 - 06:45

Bảo hiểm nhân thọ cho nhân viên: Tuyệt chiêu giữ chân nhân tài
Bảo hiểm nhân thọ cho nhân viên: Tuyệt chiêu giữ chân nhân tài

(Dân trí) - Việc thu hút và giữ chân nhân tài trong thời đại mới luôn là một bài toán khiến các nhà tuyển dụng đau đầu. Khi những chính sách đãi ngộ thông thường vẫn chưa đủ tạo sức hấp dẫn, việc mua bảo hiểm nhân thọ cho nhân viên là một lợi ích đặc biệt có thể tạo điểm nhấn cho doanh nghiệp.

Thứ tư, 29/08/2018 - 01:32

5 kiểu nhân viên văn phòng những ngày tinh thần bóng đá sôi sục
5 kiểu nhân viên văn phòng những ngày tinh thần bóng đá sôi sục

Giờ đây, deadline công việc hay bạn có bị sếp dí đi chăng nữa cũng không còn quan trọng trước cơn bão của những trận cầu hấp dẫn đã đổ bộ.

Thứ tư, 29/08/2018 - 07:35

Việc chấp nhận chứng chỉ ngoại ngữ thuộc quyền đơn vị tuyển dụng
Việc chấp nhận chứng chỉ ngoại ngữ thuộc quyền đơn vị tuyển dụng

Ông Trần Thanh Duy là giáo viên THCS tại tỉnh Sóc Trăng. Vừa qua, hiệu trưởng trường ông yêu cầu giáo viên phải đăng ký học ngoại ngữ B1 châu Âu theo địa chỉ Trung tâm ngoại ngữ Toàn Thịnh liên kết với Đại học Trà Vinh.

Thứ tư, 29/08/2018 - 07:32

9X trộm trăm triệu của chủ cửa hàng giày
9X trộm trăm triệu của chủ cửa hàng giày

“Hoa mắt” vì tiền bán hàng, nữ quản lý đã dùng mánh khóe, trộm trăm triệu đồng của chủ cửa hàng giày nơi cô ta làm việc trong thời gian dài.

Thứ ba, 28/08/2018 - 08:16

Nghề... "mót" than trôi ở Quảng Ninh
Nghề... "mót" than trôi ở Quảng Ninh

Hằng năm vào mùa mưa, hàng trăm người dân sống gần khu suối Hóa Chất, phường Cẩm Phú (TP Cẩm Phả) lại đổ xô đi mót than trôi. Bất chấp nguy hiểm, dầm mình cả ngày dưới dòng nước lẫn than đen kịt, thế nhưng nhiều người vẫn ngày đêm mưu sinh với công việc cực nhọc này...

Thứ ba, 28/08/2018 - 07:51

Góc khuất nghề mẫu livestream bán hàng trên Facebook: Thu nhập “khủng”, bị gạ tình
Góc khuất nghề mẫu livestream bán hàng trên Facebook: Thu nhập “khủng”, bị gạ tình

Nghề mẫu livestream có thể đem đến thu nhập hàng chục triệu đồng/tháng cho những cô gái trẻ, xinh đẹp và hoạt ngôn. Tuy vậy, áp lực công việc cao và kèm theo đó là không ít cám dỗ.

Thứ ba, 28/08/2018 - 07:34

Việt kiều Mỹ thu về 15 triệu USD/năm từ sản xuất đậu phụ
Việt kiều Mỹ thu về 15 triệu USD/năm từ sản xuất đậu phụ

Công ty sản xuất đậu phụ của doanh nhân gốc Việt đạt doanh thu 15 triệu USD/năm.

Thứ ba, 28/08/2018 - 07:02

Cứ 9 người dân nuôi 1 người hưởng lương, phụ cấp từ ngân sách
Cứ 9 người dân nuôi 1 người hưởng lương, phụ cấp từ ngân sách

Bình quân 9 người dân Việt Nam phải nuôi 1 người làm việc, hưởng lương hoặc phụ cấp từ ngân sách.

Thứ ba, 28/08/2018 - 06:51

Tại sao nhân viên đòi tăng lương?
Tại sao nhân viên đòi tăng lương?

Khi một nhân viên ở doanh nghiệp yêu cầu được tăng lương thì lãnh đạo công ty đặt ra câu hỏi cho mình là liệu nhân viên đó có được đối xử công bằng không?

Thứ ba, 28/08/2018 - 06:48

ĐÁNG QUAN TÂM
Doanh nghiệp Hàn kiến nghị chẻ nhỏ bậc lương
Doanh nghiệp Hàn kiến nghị chẻ nhỏ bậc lương

Các doanh nghiệp Hàn Quốc kiến nghị nên thay đổi thang bảng lương theo hướng khoảng cách giữa các bậc nhỏ hơn, thay vì khoảng cách giữa các bậc là 5% như hiện nay.

Thứ hai, 27/08/2018 - 07:58

Bộ trưởng Đào Ngọc Dung: Đẩy mạnh giáo dục nghề nghiệp giúp tăng năng suất lao động
Bộ trưởng Đào Ngọc Dung: Đẩy mạnh giáo dục nghề nghiệp giúp tăng năng suất lao động

(Dân trí) - “Lao động ngành nông, lâm nghiệp và thủy sản chiếm tới 38,6%, chủ yếu là giản đơn, việc làm không ổn định. Nhóm này chỉ tạo ra 15,34% GDP, dẫn đến năng suất lao động thấp. Từ góc độ của ngành LĐ-TB&XH, việc đẩy mạnh giáo dục nghề nghiệp được coi là giải pháp nhằm tăng năng suất lao động“.

Thứ hai, 27/08/2018 - 06:02

Xác định thời gian công tác để tính trợ cấp thôi việc
Xác định thời gian công tác để tính trợ cấp thôi việc

Ông Nguyễn Viết Tâm (Hà Nội) 51 tuổi, là công nhân đo đạc bản đồ tại Đoàn đo đạc địa hình 1, Cục Đo đạc bản đồ Nhà nước từ tháng 12/1985, có đóng BHXH. Ông đề nghị được hướng dẫn xác định thời gian công tác để tính trợ cấp thôi việc.

Thứ hai, 27/08/2018 - 06:02

10 tín hiệu cho biết bạn nên tìm việc mới ngay lập tức
10 tín hiệu cho biết bạn nên tìm việc mới ngay lập tức

Nếu phát hiện bản thân có những dấu hiệu này, chắc chắn bạn cần phải suy nghĩ về vấn đề nhảy việc.

Chủ nhật, 26/08/2018 - 07:51

Thị trường việc làm Hàn Quốc có dấu hiệu suy giảm
Thị trường việc làm Hàn Quốc có dấu hiệu suy giảm

Số liệu thống kê mới nhất của Chính phủ Hàn Quốc cho thấy nền kinh tế lớn thứ 4 châu Á trong tháng 7/2018 chỉ tạo thêm 5.000 việc làm so với cùng kỳ năm 2017.

Chủ nhật, 26/08/2018 - 07:42

Lương đi làm Ngày Quốc khánh, tăng 400 giờ làm thêm, đề xuất 4 vùng lương mới …
Lương đi làm Ngày Quốc khánh, tăng 400 giờ làm thêm, đề xuất 4 vùng lương mới …

(Dân trí) - Nghiên cứu điều chỉnh giờ làm thêm lên tối đa 400 giờ/năm, cách tính tiền lương khi làm việc vào ngày Quốc khánh, đề xuất lương tối thiểu vùng năm 2019, doanh nghiệp ngoài quốc doanh chiếm tới 65 % nợ BHXH…là những thông tin nổi bật trong lĩnh vực LĐ-VL tuần qua.

Chủ nhật, 26/08/2018 - 07:19

Tâm tư của người “trong ngành” trước đề xuất quản lý dịch vụ đòi nợ thuê
Tâm tư của người “trong ngành” trước đề xuất quản lý dịch vụ đòi nợ thuê

Theo chia sẻ của những người làm công việc đòi nợ thuê, việc Bộ Công an quản lý dịch vụ đòi nợ thuê để ngăn chặn biến tướng là hợp lý nhưng đừng quá cứng khiến họ thấy mình như đối tượng bị theo dõi.

Chủ nhật, 26/08/2018 - 06:05

Khám bệnh ở tỉnh khác có được quyền lợi BHYT như đúng tuyến?
Khám bệnh ở tỉnh khác có được quyền lợi BHYT như đúng tuyến?

Ông Alain Nguyễn Văn (tỉnh Lâm Đồng) mua BHYT tự nguyện liên tục trên 6 năm tại nơi đăng ký khám, chữa bệnh ban đầu là Trung tâm Y tế huyện Đơn Dương, tỉnh Lâm Đồng.

Chủ nhật, 26/08/2018 - 06:03

Mọi thành công của tôi đều đến từ những trải nghiệm đau đớn nhất
Mọi thành công của tôi đều đến từ những trải nghiệm đau đớn nhất

Đôi khi, cuộc sống sẽ giáng xuống đời bạn những cú đánh đau đớn, nhưng điều đó cũng không hẳn là tồi tệ. Chỉ cần bạn có cách nhìn nhận đúng đắn, mọi kinh nghiệm đều ẩn chứa những cơ may.

Chủ nhật, 26/08/2018 - 06:02

Trường hợp nào phải ký hợp đồng không xác định thời hạn
Trường hợp nào phải ký hợp đồng không xác định thời hạn

Ông Đặng Đức Thành (Bắc Giang) ký hợp đồng tập sự năm 2013 với Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện, hưởng 85% lương, hệ số 2,34. Năm 2014, 2015, 2016, ông được ký hợp đồng 1 năm/lần, lương bậc 1, hệ số 2,34 và được hưởng hệ số thu nhập tăng thêm.

Thứ bảy, 25/08/2018 - 07:50

“Ông gù” sáng chế xe ba bánh, thang máy
“Ông gù” sáng chế xe ba bánh, thang máy

Bị liệt hai chân, phải đi bằng đôi tay, nhưng ông Trang đã gầy dựng được cơ sở sửa chữa máy móc, chế tạo xe ba bánh cho người khuyết tật. Chưa hết, người đàn ông này còn sáng chế ra chiếc thang máy hữu ích trước sự trầm trồ, nể phục của nhiều người.

Thứ bảy, 25/08/2018 - 07:45

8 điều ghi nhớ nếu muốn có ngày đầu tiên làm việc hoàn hảo
8 điều ghi nhớ nếu muốn có ngày đầu tiên làm việc hoàn hảo

Yếu tố này vô cùng quan trọng. Khi bạn biết nhiều về công ty cũng như lịch sử công ty, bạn sẽ có khả năng ứng phó với các tình huống xấu nhất có thể xảy ra. Người quản lý của bạn chắc chắn sẽ hỏi một số chi tiết.

Thứ bảy, 25/08/2018 - 07:37